Беларускі піонэр
2.85K subscribers
7.67K photos
10 videos
27 files
765 links
БССР 1920-х, 1930-х. Кнігі, газеты, часопісы, фота, архітэктура.

Дапамога праекту: patreon.com/belaruskipioner
boosty.to/belaruskipioner

Другі канал пра крымінал у БССР 1920-х: @crime1920s

Сувязь: @pionerbel
Download Telegram
#фотабсср
Серыя здымкаў з папярэдняга паста зроблена хутчэй за ўсё ў час святкавання гадавіны Кастрычніцкай Рэвалюцыі ў сталіцы БССР - бо на адным са здымкаў на фоне на Доме Урада бачныя інсталяцыі з датай і лозунгамі, такія ж, якія бачныя на фота з парада 7 лістапада 1937 года.
👍19🔥8
#людзібсср
Дзяржаўны літаратурны музей Янкі Купалы піша старонцы ў Фэйсбуку: "Сто гадоў таму, у лютым 1926 года на старонках штотыднёвіка «Arbeiter Illustrierte Zeitung» яго чытачы ўбачылі фотаздымак з подпісам: «Тры выдатнейшыя прадстаўнікі Савецкай Беларускай Рэспублікі ў Берліне».
На ім – у поўны рост элегантныя літаратары Цішка Гартны, Янка Купала, Міхась Чарот падчас візіту ў Германію і Чэхаславакію ўвосень 1925 года."
🔥21👍14
Подписан на одну девчонку в инстаграме, которая ходит по Беларуси с металлоискателем. Заинтересовала ее находка, сделанная в Дзержинском районе (на фото), и таившая в себе кое-какую загадку.

Что это вообще? Гардеробный жетон из кинотеатра "Пролетарий" в Минске? Хм...

По названию и буквам Ш.З. да не без помощи товарища по переписке пришел к выводу, что на картинке табельный жетон рабочего стеклозавода "Пролетарий", работавшего в нашем городе на улице Фабрициуса в 1922-1941 годах.

Тот, кому он принадлежал, приходил на смену и вешал жетон на специальной доске - так человек, ответственный за заполнение табеля, вел учет отработанных часов. Подобная схема кое-где сохранилась поныне (а жетоны даже бывают именными).

Люблю разгадывать загадки. Кайф.

🔸Источник: Минск и минчанин
🔸Мои каналы: о Беларуси | о мире | абстракт
🔸Бизнесу: сделать контент-проект
👍19🔥13
#чырвонаяполаччына
Віцебскі краязнаўца Сяргей Марціновіч знайшоў у газеце "Чырвоная Полаччына" ад 26 снежня 1926 года артыкул пра адчыненне ў Полацку ў будынку Сафійскага сабора Полацкага акруговага краязнаўчага музея.
З цікавостак - у той час гара, на якой стаяў сабор, называлася гарой Скарыны. Гэтую назву яна атрымала ў 1925 годзе, калі ў БССР святкавалася 400-лецце беларускага друку (адлік вёўся ад даты публікацыі Францыскам Скарынай у Вільні кнігі "Апостал" ў 1525 годзе), тады ж планавалася ўсталяваць у горадзе помнік першадрукару, але гэтая справа зацягнулася амаль на паўстагоддзя і першы помнік Скарыну з'явіўся ў Полацку ў 1974 годзе.
👍9🔥5
#рабочий
Файлы Эпштэйна: пачатак.
Заметка з менскай газеты "Рабочий" №222 1928 года.
😱19😁11
#рэчыбсср
Абгортка цукеркі "Сям'я касалапага" вырабніцтва менскай фабрыкі "Камунарка", 1930-я гады.
🔥21👍13
#мастацтвабсср
Невялікі афтопік па часе.
Мінскі нуар 1950-х на лінаграфіях Сямёна Геруса.
🔥29👍10😱2
#кнігібсср
Вокладка кнігі Захара Бульбяніка (Біралы) "Сьмех і радасьць вёскі", Менск 1929 год.
15 лютага 2026 года - 120 гадоў з Дня нараджэння беларускага паэта-сатырыка Захара Якаўлевіча Біралы, які доўгі час працаваў выкладчыкам беларускай мовы і літаратуры ў Мар’інагорскім сельскагаспадарчым тэхнікуме.
👍15🔥7
А знаете ли вы, что маршал Советского Союза Георгий Константинович Жуков еще до войны имел непосредственное отношение к Беларуси?

Да, долгое время жил тут, работал, преподавал в БГУ и даже служил в Слуцке. Преподаванием в БГУ сейчас мало кого удивишь, есть среди наших читателей преподаватели (Виталий Сергеевич, моё почтение 🫡). Но вот скажите честно, кто-нибудь из вас служил в Слуцке? Я так лично нет.

Все 1930-е годы, как известно, чекисты ловили троцкистов, шпионов, оппортунистов и пособников всех возможных империалистических разведок везде, где только можно. Могла ли эта ловля обойти стороной армию? Тухачевский, Уборевич, Якир, Гамарник и многие другие передают привет.

Чудодивный НАРБ хранит всё, что только можно. А что не хранит, так это мы еще просто не обнаружили. И вот довелось поработать с материалами спецпроверок руководящего состава дивизий и корпусов Белорусского военного округа. Многих проверяли и на многих кое-что и нашли. У кого жена и родственники иностранцы, кто водил дружбу с подозрительными элементами, кто осуждал репрессии.

А на Жукова - ничего!

Нет, ну в самом деле, ну что это такое? "На протяжении своей службы в дивизии неоднократно проявлял грубость к подчиненным, поощрял в боевой подготовке случаи очковтирательства". Даже сами чекисты признавали, что это несерьезно. Какой комбриг не поощряет случаи очковтирательства? Да вроде бы и нет таких...

В общем, прошла черная туча репрессий мимо Георгия Константиновича, почти не зацепив (в отличие от коллеги-комбрига по корпусу, упомянутого в тех же документах Вайнерха Дмитрия Ананьевича - того расстреляли в 1938 году) и продолжил он служить и дальше. Остальное - уже история.

Источник: Ф. 34. Оп. 4. Д. 13 (НАРБ)

*** в качестве анонса - Это и многое другое будет в февральском обновлении АИС "Скарб", которое выйдет, скорее всего, на следующей неделе 😉

#публицистика #НАРБ
🔥7😱7👍6👎1
#архітэктурабсср
Адзна з маіх любімых рубрык - амаль аднолькавыя фотаракурсы на будынкі на розных гістарычных здымках.
На першым фота - нядаўна адчыненая СШ №47 на 880 вучняў (тыпавы праект) на вуліцы Свярдлова ў Мінску прыкладна зімой 1940 года.
На другім фота - той жа будынак пасля вайны і пажара, падчас перабудовы ў корпус Інстытута народнай гаспадаркі, 1947 год (захаваўся да нашага часу ў перабудаваным выглядзе).
👍18😢3🔥2
#чырвонаябеларусь
"Менск будуецца" - вокладка і разварот часопіса "Чырвоная Беларусь" №14 1931 года, прысвечаныя добраўладкаванню вуліцы Савецкай у сталіцы БССР (да Рэвалюцыі вуліца назвалася Захар'еўскай, цяпер на яе месцы праспект Незалежнасці).
👍11🔥4
#кнігібсср
Вокладкі зборнікаў песень "Піонэрскі сьпеўнік" і "Камсамольскі сьпеўнік", Менск, 1920-я гады.
👍11🔥7😁2