انجمن علمی ژرفا
5.09K subscribers
2.22K photos
120 videos
392 files
1.6K links
ژرفا؛ انجمن علمی میان‌رشته‌ای فیزیک، ریاضی و فلسفۀ علم دانشگاه صنعتی شریف

کانال رسمی اطلاع‌رسانی فعالیت‌های انجمن علمی ژرفا و اخبار علمی

🌐 Zharfa90.ir
📺 aparat.com/Zharfa
📸 instagram.com/Zharfa90
💬 @SalamZharfa

اتاق مجازی:
🔗 vc.sharif.edu/zharfa
Download Telegram
📌ژرفا معرفی و پیشنهاد میکند :
🔴کانون جهان ایرانی دانشگاه تهران، انجمن علمی-دانشجویی فلسفهٔ دانشگاه تهران و گروه فلسفهٔ دانشگاه تهران به‌مناسبت روز جهانی فلسفه برگزار می‌کند:

🔸️بایستگی فلسفه در جهان امروز

🔻سخنرانان(به‌ترتیب الفبا):
• دکتر محمدرضا بهشتی
• دکتر داود حسینی
• دکتر احمد رجبی
• دکتر محمدجواد صافیان
• دکتر سیدحمید طالب‌زاده
• دکتر نیره‌ سادات میرموسی
• دکتر حسین واله

🔻پیام ویدیویی از:
• دکتر ضیاء موحد
• دکتر پیتر آدامسون

▪️باحضور:
استادان بازنشسته، اعضای هیئت علمی، دانش‌آموختگان و دانشجویان کل گروه‌های فلسفه در کشور.

🔸️زمان و مکان:
چهارشنبه ۲۸ آبان ۱۴۰۴، ساعت ۱۵
دانشگاه تهران، دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی، تالار فردوسی

ورود برای عموم آزاد و رایگان است.
🆔 @jahaneirani_ut
🆔 @AnjomanPhUT
🆔 @zharfa90
🔥21
⁉️ «کرسی آزاداندیشی علمی»
      روز هفتم

با موضوع
🔸 "شناخت جهان علمی"
پرسش ها:
آیا علم بدون بدون پیش بینی درباره عالم معنا دارد؟
آیا می توان جهان را خارج از نگرش علمی شناخت ؟
آیا نظم علمی جهان برآمده از حقیقتی در هستی ست یا انقلابی انسانی؟


📆سه شنبه۲۷ آبان، ساعت ۱۶:۳۰
اتاق ۵۱۲ (الف) دانشکده فیزیک(طبقه پنجم)

#کرسی_آزاداندیشی_علمی

🆔 @Zharfa90
18👎5
🔖 بادبان با همکاری انجمن علمی ژرفا

آخرین جادوگر

ساخت و ابداع بیان تصویری و قابل‌تجسم از «جاذبه» [نزد نیوتن] یک انتخاب خوش‌شناس بود، لکن همزمان این وسوسه را ایجاد می‌کرد که در آن به دنبال یک توضیح باشیم و از «اعتراف آشکار به جهل کامل» بپرهیزیم. به گفته‌ی لیشتنبرگ، خوب است که به علل ناشناخته نامی داده شود، اما نباید گذاشت فراموش شود که این‌ها تنها نام هستند و نه توضیح: همان‌طور که زبانِ تصاویر، خرافات را می‌آفریند، استعاره‌ها در فیزیک نیز برای متفکر بی‌احتیاط، اغلب خطاهای مشابهی را ایجاد می‌کنند که می‌تواند برای فلسفه به همان اندازه مضر باشد که آن [خرافات] برای دین. چه بسا اگر نیوتن این پدیده را «میل یا اشتیاق» نامیده بود، چه استنتاج‌ها که از آن نمی‌کردند!
- بلومنبرگ؛ حقیقت عریان


باحضور
- دکتر سعید زیباکلام
استاد فلسفه دانشگاه تهران
- دکتر قدیر جعفری
استاد فیزیک دانشگاه فرهنگیان

👌 شرکت در این برنامه رایگان است اما برای ورود به دانشگاه لطفا فرم را پر کنید:
https://digiform.ir/w30a23511

📆 تاریخ: چهارشنبه ۲۸ آبان، ساعت ۱۵:۳۰ الی ۱۹
👈 مکان: دانشگاه صنعتی شریف

🆔@Baaadban
🆔@Zharfa90
🔥11👎73
🔶« جلسه در حال برگزاریست »

مشتاقاته پذیرای حضور شما هستیم!
🆔 @Zharfa90
🆔 @Baaadban
7
🔶« سخنرانی دکتر قدیر جعفری »

🆔 @Zharfa90
🆔 @Baaadban
🔥11👍2
🔶« سخنرانی دکتر سعید زیباکلام»

🆔 @Zharfa90
🆔 @Baaadban
10👎4
🔸ژرفا معرفی و پیشنهاد میکند
◆ سلسله جلسات سخنرانی انجمن علمی فلسفه علم شریف

◆ «ملاحظاتی پیرامون رابطه ریاضیات و فلسفه»

◆ دکتر سیاوش شهشهانی(استاد ممتاز دانشگاه صنعتی شریف)


◈زمان: سه شنبه ۴ آذر ساعت ۱۷:۰۰
◈مکان: گروه فلسفه علم، تالار دکتر گلشنی


⭕️ مهم! لطفا مشخصات خود را در این قسمت جهت ورود به دانشگاه شریف وارد کنید.
(در غیر اینصورت متاسفانه حراست دانشگاه از ورود شما جلوگیری خواهد کرد)

◆ لینک افزودن به Google Calendar

انجمن علمی فلسفه علم شریف
🆔@Zharfa90
🔥125
🎩 نشد سر زمان کلاه بگذاریم، در عوض کلاه مکان رو برمیداریم!

یکی از اصول مکانیک کوانتومی این است که برای هر کمیتی که در آزمایشگاه قابل اندازه گیری و مشاهده باشد یک عملگر ریاضی تعریف میشود. با استفاده از عملگر های متناظر با هر کمیت نیز میتوان توزیع احتمال مقادیر حاصل از اندازه گیری آن کمیت را پیش بینی نمود. برای مثال مکان یک ذره یک کمیت مشاهده پذیر است، در نتیجه برای آن یک عملگر در کوانتوم داریم که با نماد X و یک ^ (هَت یا همان کلاه) بالای آن نمایش می دهیم. کمیت های قابل اندازه گیری دیگر مانند تکانه،‌ انرژی، اسپین و ... نیز همین گونه هستند.

یکی از معضلات جدی نظریه کوانتوم این است که در این نظریه، متناظر با کمیت مشاهده پذیر زمان (T) عملگری وجود ندارد. این در حالی است که از همان ابتدای پیدایش کوانتوم این کمیت در آزمایشگاه اندازه گیری می شده و اکنون نیز ما این کمیت را با دقت های بسیار بالا میتوانیم اندازه بگیریم. (پیش تر این معضل را در اینجا توضیح داده ام.) تلاش های بسیاری برای حل این معضل انجام گرفته و نظریه پردازان مطرحی از جمله بوهم، آهارونوف و روولی تلاش کرده اند تا عملگری برای این کمیت ارائه کنند و به قولی بر سر T کلاه بگذارند :) باوجود تمام تلاشها در بیش از نیم قرن گذشته،‌ تاکنون هیچ راه حل مورد توافقی برای این مسئله ارائه نشده است.

با اینحال،‌ شاید باید به شکل دیگری به این مسئله نگاه بیاندازیم. شاید راه حل برعکس است. یعنی بجای اینکه سعی کنیم زمان را عملگر کنیم و کلاه بر سرش بگذاریم، بیاییم و کلاه مکان را هم برداریم و دیگر آن را عملگری نگاه نکنیم. اگر بتوانیم به صورت سازگار چنین کنیم، تقارن میان مکان و زمان (که در نسبیت وجود دارد) در کوانتوم نیز باز می گردد. این ایده ای است که در مقاله اخیر دکتر کاظمی و دکتر جعفری مطرح شده است. این مقاله که در مجله بسیار مطرح Quantum منتشر شده، به کلی ماجرا را عوض میکند و با کنار گذاشتن رابطه جابجایی هایزنبرگ یک نسخه عام تر از کوانتوم ارائه میکند.

البته این اولین بار نیست که با حذف برخی اصول، به نظریات عمومیت بیشتری داده شده است. مثال بارز آن ظهور هندسه نااقلیدسی است که ریاضی دانانی نظیر گاوس و ریمان با حذف اصل پنجم اقلیدس به آن دست یافتند و میدانیم که تا چه اندازه در توسعه نظریه نسبیت عام و گرانش کاربرد داشته است. در اینجا نیز، نظریه کوانتوم تعمیم یافته با حذف رابطه جابجایی مکان و تکانه، رابطه عدم قطعیت هایزنبرگ را اصلاح میکند و در نتیجه آن یک طول بنیادی کمینه در معادلات ظاهر میشود. جالب اینجاست ما از نظریات و آزمایشات ذهنی گرانش کوانتومی انتظار وجود چنین طولی را داشتیم. کار بسیار ارزشمند دیگری که این محققان انجام داده اند مقایسه پیشبینی این نظریه کوانتوم تعمیم یافته با داده های آشکارساز امواج گرانشی AURIGA و همچنین گذار طیفی اتم هیدروژن است که بوسیله آن حد بالایی برای طول بنیادی مشخص نموده اند.

💎 انجام چنین پژوهش های بنیادی و دست اول در بالاترین سطوح علمی جهان باعث افتخار جامعه فیزیک بنیادی ایران است. امیدوارم که این مسیر توسط این بزرگواران و دیگر علاقه مندان این حوزه دنبال شود تا بزودی شاهد برخواستن تحولات اساسی در مرزهای علم از سرزمینمان باشیم.

🆔 @QMproblems
🆔 @Zharfa90
22🔥5👍1
Wignern.pdf
173.6 KB
ترجمه مقاله‌ی

اثربخشی نامعقولِ ریاضیات در علوم̧ طبیعی

ترجمه‌ی دکتر امیر آقامحمدی

The Unreasonable Effectiveness of Mathematics in the Natural Sciences

Eugene Wigner

لینک مقاله اصلی

Theoretical_Physics_News
🆔 @Zharfa90
5🔥5👎1
وقتی «بی‌نهایت» با «کامپیوترها» سخن می‌گوید:
پیوندی میان دو دنیای ریاضی


آیا تا به حال اندیشیده‌اید که میان مفهوم انتزاعی «بی‌نهایت» در ریاضیات محض و شبکه‌های وای‌فای (Wi-Fi) خانگی، ارتباطی بنیادین وجود داشته باشد؟
تا پیش از این، حتی ریاضیدانان برجسته نیز این دو حوزه را عوالمی جداگانه می‌پنداشتند. اما کشفی نوین، پرده از حقیقتی دیگر برداشته است. 🔗

📜 اصل ماجرا چیست؟
در ریاضیات، شاخه‌ای تحت عنوان «نظریه مجموعه‌های توصیفی» (Descriptive Set Theory) وجود دارد که با مجموعه‌های نامتناهی و ساختارهای پیچیده سر‌ و کار دارد؛ حوزه‌ای چنان انتزاعی که در مرزهای دانش ریاضی قرار می‌گیرد.
در سوی دیگر، علوم کامپیوتر قرار دارد که با جهان محدود، الگوریتم‌ها و شبکه‌های ملموس سروکار دارد.
اخیراً یک ریاضیدان جوان به نام «آنتون برنشتاین» (Anton Bernshteyn) دریافته است که مسائل این دو دنیای متفاوت، در حقیقت بازتاب یکدیگرند.

🌐 پلی میان نامتناهی و محدود
برنشتاین نشان داد که مسائل مبهم درباره‌ی مجموعه‌های بی‌نهایت را می‌توان دقیقاً به زبان «الگوریتم‌های توزیع‌شده» در کامپیوتر ترجمه کرد.
بیایید نگاهی دقیق‌تر داشته باشیم:
▪️در دنیای کامپیوتر : روترهای یک شبکه باید فرکانس‌هایی را انتخاب کنند که با همسایگانشان تداخل نداشته باشد. کامپیوترها برای رسیدن به این توافق، با یکدیگر تعامل می‌کنند.
▪️ در دنیای ریاضی: ریاضیدانان با گراف‌های بی‌نهایتی مواجه‌اند که باید نقاط آن را طبق قواعد خاصی رنگ‌آمیزی کنند.
کشف بزرگ اینجاست: سختی و پیچیدگی رنگ‌آمیزی آن گراف‌های بی‌نهایت، دقیقاً معادل «کارایی» الگوریتم‌هایی است که کامپیوترها برای حل مسائل شبکه به کار می‌برند.

💡 اهمیت این کشف
این پژوهش حکم یافتن یک لغت‌نامه میان دو زبان بیگانه را دارد:
۱. ریاضیدانان اکنون می‌توانند برای دسته‌بندی مسائل انتزاعی خود، به مخزن ابزارهای علوم کامپیوتر رجوع کنند.
۲. متخصصان کامپیوتر نیز می‌توانند از نظم ساختاری دنیای بی‌نهایت برای بهینه‌سازی شبکه‌های واقعی بهره گیرند.

🖋 کلام آخر
این دستاورد علمی یادآور می‌شود که مرزهای ترسیم‌شده میان علوم محض و کاربردی، همواره صلب و نفوذناپذیر نیستند. گاه راه‌حل یک چالش مهندسی، در دل پیچیده‌ترین مفاهیم بی‌نهایت نهفته است.
همان‌طور که برنشتاین می‌گوید: «می‌خواهم اذهان عادت کنند که درباره بی‌نهایت بیاندیشند.» 🧠

🆔 @Zharfa90
🔥113🤔1
محفل هم‌اندیشی
جلسه هفتم*

روز دانشجو را می‌توان بهانه‌ای دانست برای صحبت از «دانشجو».
دانشجو متعلق به آینده‌ست، و آينده متعلق به دانشجو؛
بنابرین صحبت از دانشجو یعنی صحبت از آینده.
پس باید پرسید آینده چگونه است؟
و دانشجوی امروز چه نقشی در حال و آینده جهان پیرامون خود دارد؟


🗓 یکشنبه ۱۶ آذرماه
🕒 ساعت ۱۵
📍 اتاق اشتراکی معاونت فرهنگی
👤 میزبان آقای محمدامین صادقیان

* این جلسات پیشتر با عنوان «کرسی‌های آزاداندیشی علمی» برگزار می‌گردید.

🆔 @Zharfa90
🔥86
🏛 انجمن علمی ژرفا برگزار می‌کند:

💭 روز تفکر؛ فرصتی برای اندیشیدن

ویژه دانش‌آموزان پسر دوره متوسطه

🗓 تاریخ برگزاری: پنج‌شنبه ۲۷ آذر ۱۴۰۴
🕰 ساعت: ۸:۳۰ تا ۱۷:۱۵
🏢 محل برگزاری: دانشگاه صنعتی شریف

مهلت ثبت‌نام: تا دوشنبه ۲۴ آذر
📍 با توجه به ظرفیت محدود، اولویت با افرادی است که زودتر ثبت‌نام کنند.

📌 برای ثبت‌نام روی پیوند مقابل بزنید: 🔗 پیوند

◽️آی‌دی پشتیبانی:
🆔 @SalamZharfa
🆔 @Zharfa90
🔥17🤔3👎2
شرح ایستگاه های روز تفکر ۱۴۰۴.pdf
915.5 KB
🎉 روزی خاص برای ذهن‌های کنجکاو؛ اطلاعات تکمیلی برنامه

🌟 قرار است فکر کنیم، بحث کنیم و چیزهای جدیدی تجربه کنیم.

📚 در فایل پیوست شده توضیحات مربوط به دو تا از ایستگاه های برنامه آمده است که میتوانید برای آشنایی اولیه آنها را مطالعه کنید.

یک ایستگاه تعاملی هم داریم که در آنها چیزهایی را پررنگ‌تر تجربه می‌کنیم و یاد می‌گیریم!

▫️ به همراه افتتاحیه و یک مسابقه خاص برای شما...

برای این رویداد باید ذهن خود رو حسابی آماده‌ی تفکر و گفت‌و‌گو کنید...


📌 برای ثبت‌نام می‌توانید از اینجا اقدام کنید:
🔗 پیوند
❗️ظرفیت محدود است!


آی‌دی پشتیبانی:
🆔 @SalamZharfa


منتظرتیم که با هم یه روز خاص و فراموش‌نشدنی رو بسازیم! 😍

🆔 @Zharfa90
9🔥3