تاریخ آستارا
472 subscribers
780 photos
110 videos
19 files
121 links
استان گیلان - منطقه تالش - آستارا

پژوهش هایی درباره تاریخ ، فرهنگ ، زبان و آداب و رسوم منطقه تالش – آستارا

زنده باد ایران بزرگ

iran - gilan - talesh - astara

اینستاگرام :
https://www.instagram.com/tarikh_astara
Download Telegram
تاریخ آستارا
Photo
🟢 زبان تالشی - گویش آستارا

🔺مصدر : ژَی žay ، ژای žây : زدن

ماضی ساده : زدم
گویش هِیران : بژامِه bəžâme
گویش کوتَه کومَه : ژَمِه žame

ماضی استمراری : می زدم
گویش هیران : آژایم âžâym ؛ آژایمِه âžâyme
گویش کوته کومه : اَژَیمِه ažayme

ماضی مستمر : می زدم ، داشتم می زدم
گویش هیران : ژایدا بیم žâydâ bim
گویش کوته کومه : ژَدَه بیم žada bim

ماضی نقلی : زده ام
گویش هیران : ژآمِه žəâme
گویش کوته کومه : ژَمِه žame

ماضی بعید : زده بودم
گویش هیران : ژآم بِه žəâm be
گویش کوته کومه : ژَم بِه žâm be

ماضی التزامی : زده باشم ؛ ( اگر ) زده باشم
گویش هیران : ژآ ببم žəâ bəbəm
ژآم ببه žəâm bəbə
ژآ ببُم žəâ bəbom
ژآم ببو žəâm bəbo
گویش کوته کومه : ژاَ ببوم žəa bəbum

مضارع اخباری : می زنم
گویش هیران : ژایدایم žâydâym
گویش کوته کومه : ژَدَم žadam

مضارع التزامی : بزنم ؛ ( اگر ) بزنم
گویش هیران : بژانم bəžânəm
بژانُم bəžânom
گویش کوته کومه : بژَنم bəžanəm

مستقبل ( آینده ) : خواهم زد
گویش هیران : باژایم bâžâym
گویش کوته کومه : بَژَیم bažaym

امر : بزن
گویش هیران : بژان bəžân
گویش کوته کومه : بژَن bəžan

نهی : مزن، نزن
گویش هیران : ماژان mâžân
گویش کوته کومه : مَژَن mažan

@tarikh_astara

#گیلان #تالشان #تالش #تالشی #زبان_تالشی #آستارا #لوندویل #هیران
❤2
تاریخ آستارا
Photo
🟢 زبان تالشی - گویش آستارا

تِش teš : سراشیبی و سرپایینی تند
اِلنگ eleng : گِره ، مانند گِره زدن ریسمان
بانکا ، بانکَه bânkâ : دَبه ، گالن ، نوعی ظرف
شالا ، شَلَه šâlâ : باری که بر کول حمل می کنند
پشک pəšk : قرعه ، قرعه کشی
اَنگیوین angivin : اَنگبین ، عسل
شافت ، شَفت šâft : شیره عسل
مات mât : شیره عسل جوشانده
نالقُیمَه nâlqoymâ : ایوان خانه
دَلیز daliz : راهروی بین دو اتاق

مُلِشک molešk : تور ماهیگیری
ری یَه riya : رَد پا ؛ جای پا
اشکر əškər : چیزی را روی زمین کشاندن و بردن
کُرَه kora : کَپَک ، مانند کپک زدن نان
پالُز ، پَلُز pâloz : زیرانداز بافته شده از پشم
کاوا ، کَوَه kâvâ : ظرفی مانند سطل که از پوست درختان درست می شود
مت mət : کُنده های درخت
زیل zil : زغال روشن و سرخ و گداخته
پُره porə : خانه کوچک و موقت در ییلاق که با چوب های درخت درست می شود
کومَه kumâ : خانه کوچک و موقت در مزرعه که با چوب و شاخه های درختان درست می شود

چیلیک čilik : چین و چروک پوست
هَی لی hayli : هر کدام ؛ هر یک ؛ هر یک از شما
ایلی ili : کسی، یک کسی ، یک شخصی ، یکی
لیل lil : آب گِل آلود
لرد lərd : زمین گِل آلود
شات، شَت šât : کج ، غیر راست
هوآندَه huândâ : عادت ، وابسته ؛ عادت کردن
وانگُنَه vângonâ : آغوش ؛ آغوش از روبرو
کاشا ، کَشَه kâšâ : آغوش ؛ آغوش از کنار
چمان čəmân : مال من
اشته əštə : مال تو

نین nin : پنهان
باند bând : قله کوه
ژیی یَه žiya : شیارهای کوه
گی یَه gəyya : گردنه کوه
سوتیل sutil : بلال ، ذرت
سُپاند sopând : قلاب سنگ ، فلاخن
سلَه səla : چِکه ، چکه کردن
هیسَه hisa : تقسیم ، بخش
ایشکاف iškâf : کمد دیواری درون دیوار
رَفَه râfâ : قفسه چوبی چند طبقه در خانه و آشپزخانه برای گذاشتن وسایل

کنز kənz : خاک به هم چسبیده
مزگَه məzgâ : چوب های تیز پایین تنه یک درخت قطع شده
اُمبر ombər : خزه ، خزه روی درخت ها و سنگ ها
زِرَین zerayn : نان ویژه لوزی شکل که بیشتر در جشن های ملی و دینی پخته می شود.
هو ho : گُشاد ، پهن
همو həmo : هموار ، صاف ، زمین هموار و صاف
ایرُن نژ ironnəž ؛ ایرُن نج ironnəj : ایرانی ، اهل ایران
رَشتج raštəj : رشتی ، اهل رشت
آلا ، اَلَه âlâ : سیاه و سفید ؛ به هر چیز سیاه و سفید گفته می شود ؛ مانند گاو و گربه ای که بدنش به دو رنگ سیاه و سفید باشد.
تَملیژَن tamližan : بدون سر و صدا ؛ بدون حرف زدن

کوسَه مِرد kusa merd : مردی که صورتش مو - ریش و سبیل - در نمی آورد.
اِلیزگان elizgân : چوبی که سرش عصایی شکل است و برای پایین آوردن شاخه های درختان برای چیدن میوه ها از آن استفاده می شود.
پلنکَه pələnkâ : تکه چوبی است که با پرتاب کردن آن برای انداختن میوه ها و یا رم دادن حیوان ها استفاده می شود. 
شُیرَه šoyra : تَرکه ، چوب نازک

@tarikh_astara

#گیلان #تالش #تالشان #زبان_تالشی #آستارا #کاسپین #کادوس #لوندویل #هیران #زبانهای_ایرانی
❤4👍1
🔴 زبان تالشی - گویش آستارا

هر hər : ابر و مه
هل həl : سوراخ
هرد hərd : خُرد ، ریز
هردان hərdân : کودک
هندل həndəl : تمشک
هونی huni : چشمه
هُوَه hovâ : خواهر
هشک həšk : خُشک
هُستَه hosta : آهسته
هنَه həna : توان ، جرات ، هنر

هاندِه hânde : خواندن
هاردِه hârde : خوردن
هاتِه hâte : فروختن
هتِه həte : خوابیدن
هان hân : خواب
هُتِه hote ؛ وُتِه vote : گفتن
هُری یِه horiye : آرد کردن
هاشتِه hâšte : اجازه دادن

@tarikh_astara

#گیلان #تالش #تالشان #زبان_تالشی #آستارا #کاسپین
❤6
🔴 زبان تالشی - گویش آستارا

اُو ov : آب
اُوین ovin : آبدار
اُوَینَه ovâynâ : آیینه
اُتاش otâš : آتش
اُسن osən : آهن
اُج oj : باز

وُیِه voye : باریدن
تو to : نخ
تو to  : لنگه بار
تو to : سرنگون
تو to : مانند ، شبیه
تُو tov : تَشَر ، پرخاش

کاگ kâg : مرغ
واگ vâg : گرگ
سه sə : سرخ
وا ، وَه vâ : برف
وا ، وَه vâ : بره گوسفند
وِه ve : زیاد ، بسیار

@tarikh_astara

#گیلان #تالش #تالشان #زبان_تالشی #تالشی #آستارا #کاسپین
❤4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔺️ شکلات تالش

تولید شده در شرکت آناتا در تبریز ، در دیار آذربایجان

سپاس بیکران از شرکت آناتا برای برگزیدن این نام زیبا بر روی یکی از محصولات خود...

❤💚

@tarikh_astara

#ایران #آریایی #تالش #آذربایجان #شکلات
❤8👎3
🔺️ شکلات تالش

تولید شده در شرکت آناتا در تبریز ، در دیار آذربایجان

سپاس بیکران از شرکت آناتا برای برگزیدن این نام زیبا بر روی یکی از محصولات خود...

❤💚

@tarikh_astara

#ایران #آریایی #تالش #آذربایجان #شکلات
❤9👎4
🔴 عروسک باستانی تالشان شهرستان آستارا 

وَیو vayu ، یا ، وَیلَه vâylâ ، عروسک باستانی تالشان شهرستان آستارا می باشد.


🔺️برای تهیه این عروسک می توانید به صفحه 《عروسک آستارا》مراجعه کنید.
👇👇👇👇

@arosakastara

https://www.instagram.com/arosakastara?obrf=MTFzOXoyaHdhZzFoYg==


@tarikh_astara

#آستارا #تالش #تالشان #زبان_تالشی
#عروس #عروسک #ویو #ویله #صنایع_دستی
❤6
🟢 تفاوت های سه گویش زبان تالشی

۱- کودک ، بچه :

آستارا ( گویش شمالی ): هردَن hərdan
رضوانشهر ( گویش مرکزی ): خردَن xərdan
فومن ( گویش جنوبی ): خردَن xərdan

۲- چشمه :

آستارا : هونی huni
رضوانشهر : خونی xuni
فومن : خونی xuni

۳- تمشک :

آستارا : هندل həndəl
رضوانشهر : خندِل xəndel
فومن : خندیل xəndil

۴- ازگیل :

آستارا : زِر zer
رضوانشهر : سِر ser 
فومن : فتر fətər

۵- شکوفه درخت :

آستارا : زیزَه ziza
رضوانشهر : چیزَه čiza
فومن : تیتَه tita

۶- آیینه :

آستارا : اُوَینَه ovâynâ
رضوانشهر : آوَینَه āvayna
فومن : آوَینَه āvayna

۷- شنا :

آستارا : سینُو sinov
رضوانشهر : سیناو sināv
فومن : سیناو sināv

۸- مرغ :

آستارا : کَگ ، کاگ kâg
رضوانشهر : کَرگ karg
فومن : کَرگ karg

۹- گرگ :

آستارا : وَگ ، واگ vâg
رضوانشهر : وَرگ varg
فومن : وَرگ varg

۱۰- ماه ، کُره ماه :

آستارا : اُشم ošəm ؛ اُوشم ovšəm
جوکندان : اُوشم ovšəm
اسالم : مُنگ mong
رضوانشهر : مانگ māng
ماسال : منگ məng ؛ مَنگ mang
فومن : ماگلَه māgəla ؛ مانگَه mānga


🔺️منبع :
از آستارا تا فومن ( تطبیق واژه هایی از گویش های مختلف زبان های تالشی و تاتی )، ضیاء طرقدار، نشر فرهنگ ایلیا، چاپ اول ۱۳۹۶ ، گفتار دوم .
زبان تالشی سه گویش دارد. گویش شمالی ، گویش مرکزی ، گویش جنوبی.

@tarikh_astara

#گیلان #منطقه_تالش #تالش #تالشان #زبان_تالشی
❤6👏2
🟢 کتاب هایی درباره زبان تالشی


🔺️برای تهیه هر کتاب نام کتاب را در گوگل جستجو کنید.

@tarikh_astara

#گیلان #تالشان #تالش #تالشی #زبان_تالشی
❤1🥰1
تاریخ آستارا
Photo
🟢 کتاب هایی درباره زبان تالشی

۱- فرهنگ تاتی و تالشی، علی عبدلی، انتشارات ماه مینو، چاپ دوم ۱۴۰۱

۲- فرهنگ واژه های تالشی ( معادل و هم ریشه با واژه های زبان های باستانی ایران )، علی ماسالی، انتشارات جامعه نگر، چاپ اول ۱۳۹۷

۳- فرهنگ تالشی ( واژه ها و ترکیب های تالشی جنوبی ) ، دکتر علی نصرتی سیاهمزگی، نشر فرهنگ ایلیا، چاپ اول ۱۳۹۶

۴- واژه نامه تالشی آستارا ( پُرکاربُردترین واژه ها و جمله ها ) ، ضیاء طرقدار، انتشارات جامعه نگر، چاپ اول ۱۴۰۳

۵- فرهنگ مصادر تالشی ( تالشی جنوبی )، علی رفیعی جیردهی، وارطان وسکانیان، یاسر کرم زاده هفت خونی، انتشارات جامعه نگر، چاپ اول ۱۴۰۰

۶- فرهنگ لغت تالشی، بابک بهاری ، انتشارات جامعه نگر، چاپ اول ، ۱۴۰۲

۷- فرهنگ واتا ( واژه نامه فارسی - تالشی ) ، علی رفیعی جیردهی، نیما آصفی ، انتشارات فروهر ، چاپ اول ۱۴۰۱

۸- لغت نامه تالشی، دکتر علی رفیعی ، انتشارات دانشگاه گیلان ، چاپ اول ۱۳۸۶

۹- فرهنگ موضوعی تالشی به فارسی ، دکتر محرم رضایتی، ابراهیم خادمی ارده ، انتشارات دانشگاه گیلان، چاپ اول ۱۳۸۷

۱۰- فرهنگ تالشی، فرامرز مسرور ماسالی، ناشر: مولف ، چاپ اول ۱۳۸۵

۱۱- از آستارا تا فومن ( تطبیق واژه هایی از گویش های مختلف زبان های تالشی و تاتی )، ضیاء طرقدار، نشر فرهنگ ایلیا، چاپ اول ۱۳۹۶

۱۲- زبان تالشی ( توصیف گویش مرکزی )، دکتر محرم رضایتی، نشر فرهنگ ایلیا ، چاپ اول ۱۳۸۵

۱۳- جستارهایی در زبان تالشی، عبدالکریم اصولی تالش، نشر فرهنگ ایلیا ، چاپ اول ۱۳۹۷

۱۴- زبان تالشی، زبان باستانی ایران و دستور زبان تالشی، علی ماسالی ، نشر فرهنگ ایلیا ، چاپ اول ۱۳۸۵

۱۵- زبان تالشی ( گویش خوشابر ) ، دکتر حمید حاجت پور ، نشر گیلکان، چاپ دوم ۱۳۸۳

۱۶- همواج ( ویژه الفبا و دستور خط تالشی ) ، به کوشش : دکتر محرم رضایتی، نشر فرهنگ ایلیا ، چاپ اول ۱۳۹۷

۱۷- شیوه نگارش تالشی - تاتی ( بر پایه رسم الخط فارسی ) ، علی عبدلی، انتشارات جامعه نگر، چاپ اول ۱۳۹۷

۱۸- دستور زبان تالشی ، جمهوری آذربایجان ( گویش شمالی ) ، اراده پیر ییِوا ، ترجمه: ابراهیم سیف درخشانی، نرگس آقا عمویی آرانی ، انتشارات ماه مینو ، چاپ اول ۱۴۰۳

🔺️برای تهیه هر کتاب نام کتاب را در گوگل جستجو کنید.

@tarikh_astara

#تالش #تالشان #زبان_تالشی #کتاب #گیلان
❤1👏1
🔺️زبان تالشی – گویش آستارا

تفاوت های دو گونه تالشی شهرستان آستارا

دختر :
کوتَه کومَه ( لَوَندَویل ) : کینَه kina
مِشِند ( دهستان هِیران ) : کِلَه kela

برادر :
کوتَه کومَه : بوَه bǝva
مِشِند : بوآ ، بوئه buâ

داماد :
کوتَه کومَه : یَزنَه yazna
مِشِند : یِزنَه yezna

عروس :
کوتَه کومَه : وَیو vayu
مِشِند : وای ، وَی vây

سَگ :
کوتَه کومَه : سبَه sǝba
مِشِند : اسپَه ǝspâ

ستاره :
کوتَه کومَه : آستُوَه āstova
مِشِند : سوآ ، سوئه suâ

ماه ( کُره ماه ) :
کوتَه کومَه : اُوشم ovšǝm
مِشِند : اُشم ošǝm

باران :
کوتَه کومَه : کیلُک kilok
مِشِند : کلُک kǝlok

دروغ :
کوتَه کومَه : دیو dǝyu ؛ دِی dey
مِشِند : دوی duy

کوچک :
کوتَه کومَه : گَدَه gada
مَشِند : گول لو gullu

پنهان :
کوتَه کومَه : نینو nino
مِشِند : نین nin

فردا :
کوتَه کومَه : ماشکی māški
مِشِند : سبادام sǝbâdâm

بازی :
کوتَه کومَه : هوُآ ، هوُئه hūâ
مِشِند : تامشو tâmšo

بلال ، ذرت :
کوتَه کومَه : سوتِل sutel
مِشِند : سوتیل sutil

سفید :
کوتَه کومَه : سیبی sibi
مِشِند : ایسپی ispi

آن سوی ، آن طرف :
کوتَه کومَه : چَتون čatun ؛ بَتون batun
مِشِند : آوا ، اَوَه âvâ

مال من :
کوتَه کومَه : چمه čəmə
مِشِند : چمان čəmân

مال این :
کوتَه کومَه : چمی čəmi ؛ چیمی čimi
مِشِند : چمه čəmə

خاریدن ، خارش :
کوتَه کومَه : هَیِی hayey
مِشِند : کِری یِه keriye

نگاه کردن :
کوتَه کومَه : دیی یَه کاردِی diyakārdey
مِشِند : داداشتِه dâdâšte

انداختن :
کوتَه کومَه : قاندِی qāndey ؛ اَقاندِی aqāndey
مِشِند : واندِه vânde

🔺️پی نوشت :
زبان تالشی گویش شهرستان آستارا دو گونه دارد. بینِ گونه تالشیِ بخشِ لَوَندَویل و روستاهای دهستان هِیران حدوداَ بیست درصد تفاوت وجود دارد که بیشتر تفاوت هایی در تلفظ واژه است نه در ساختار کل واژه ؛ در اینجا چند واژه تالشی از دو روستای « کوتَه کومَه » در بخش لَوَندَویل و روستای « مِشِند » در دهستان هِیران در غرب آستارا آورده شده است. آ ā ؛ اَ a ؛ آ â صدای بین آ و اَ

@tarikh_astara

#گیلان #تالش #تالشان #تالشی #زبان_تالشی #آستارا #لوندویل #هیران #کاسپین #کادوس
❤2👍1
۱۲ کتاب درباره پان ترکیسم


🔺️برای تهیه هر کتاب نام کتاب را در گوگل جستجو کنید.

@tarikh_astara

#ایران #آذربایجان #باکو #ترکیه #پان_ترکیسم
تاریخ آستارا
Photo
🔺️کتاب هایی درباره پان تُرکیسم :

۱- پان ترکیسم ( یک قرن در تکاپوی الحاق گری ) ، جیکوب لاندو ، ترجمه : دکتر حمید احمدی، نشر نی ، چاپ سوم ۱۳۹۷

۲- پان ترکیسم ( ایران و آذربایجان )، محمد رضا محسنی، انتشارات سمرقند ، چاپ اول ۱۳۸۸

۳- پان ترکیسم : تاریخ سازی و دروغ پردازی، عزیز آریان فر ، انتشارات سمرقند ، چاپ اول ۱۳۹۹

۴- پان ترکیسم و صهیونیسم، علیرضا سلطان شاهی ، انتشارات تمدن ایرانی ، چاپ اول ۱۳۸۴

۵- پان ترکیسم و ایران ، کاوه بیات ، انتشارات شیرازه کتاب ، پردیس دانش ، چاپ اول ۱۳۸۷

۶- پان ترکیسم و وحدت ملی ایران، عبدالله مرادعلی بیگی ، انتشارات سمرقند، چاپ سوم ۱۳۹۷

۷- پان ترکیسم و پان آذریسم ( مبانی ، اهداف و نتایج ) ، احمد کاظمی ، مؤسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین المللی ابرار معاصر تهران ، چاپ اول ۱۳۸۵

۸- پان ترکیسم و سرنوشت تاریخی تاجیکان ، پروفسور محمد جان شکوری بخارایی ، مقدمه : دکتر مصطفی بابا خانی ، انتشارات آرون ، چاپ اول ۱۳۹۹

۹- افسانه پان تورانیسم ، زوان نعلبندیان ، مترجم : عبدالرضا هوشنگ مهدوی ، انتشارات شیرازه ، چاپ اول ۱۳۹۹

۱۰- پان تورانیسم ( از سیاست شرقی بریتانیا تا ابزار توسعه طلبی ترکیه )، ولادیمیر مینورسکی، آرنولد توینبی و دیگران ، به کوشش کاوه بیات ، انتشارات شیرازه، چاپ اول ۱۴۰۳

۱۱- نقد تاریخ نگاری پان ترکی ( نگاهی به شیوه ها و روش های تاریخ نگاری پان ترک ها ) ، مجتبی برزویی، انتشارات ایران شناخت ، چاپ اول ۱۳۹۶

۱۲- پان ترکیسم ترکیه و حمایت از آذربایجان در جنگ قره باغ ، مجید شاه بختی، انتشارات جهان سیاست ، چاپ اول ۱۴۰۳

🔺️برای تهیه هر کتاب نام کتاب را در گوگل جستجو کنید.

@tarikh_astara

#ایران #آذربایجان #باکو #ترکیه #پان_ترکیسم
👏2
صفحه زبان های ایرانی - اینستاگرام :


https://www.instagram.com/zabanhaye_irani?rpxt=bjUxNWh0d2dwMjM4


Iranian languages


زبان ها و گویش های ایرانی