🔺️ زبان ها این گونه نابود می شوند....!

پدر بزرگ و مادر بزرگ فقط به زبان تالشی سخن می گفتند...

پدر و مادر تا حدودی تالشی می دانستند و به فارسی و ترکی هم سخن می گفتند...

من فقط فارسی سخن می گویم و فقط چند تا واژه تالشی می دانم...

زمان می گذرد ....... سال ها می گذرد .......

۲۰۰ سال می گذرد.......

شما تالش هستید و تالش زبان بودید....

نه ، تو دروغ می گویی، ما تالش نیستیم ، و چنین زبانی را به یاد نداریم....
🤕


زبانِ آذریِ کُهَن، در دیار آذربایجان، دقیقا به همین حالت دچار دگرگونی و نابودی و فراموشی شد ؛ و اکنون باعث بحران هویتی در این منطقه شده است.....!

@tarikh_astara

#تالش #تالشان #زبان_تالشی #تالشی

🟢 توانایی زبان تالشی در ساخت فعل های پیشوندی

🔴 زبان تالشی - گویش شهرستان آستارا


واندِه vânde : انداختن

آواندِه âvânde : زمین انداختن ، انداختن از بالا به روی زمین

اُواندِه ovânde : روی چیزی انداختن ، انداختن از بالا به روی چیزی

پِواندِه pevânde : بالا انداختن ، انداختن به بالا

داواندِه dâvânde : درون انداختن ، انداختن در درون مکانی یا چیزی

باواندِه bâvânde : خارج انداختن ، انداختن به خارج و بیرون

ساواندِه sâvânde : سَر انداختن ، طرح انداختن ، طراحی کردن ، مانند طرحی یا نقشی را در نقاشی یا گلدوزی سَر انداختن و طراحی کردن

ساداواندِه sâdâvânde : در سَر انداختن ، فهماندن ، آگاه کردن ، حالی کردن ، مفهوم کردن ، مطلبی را به کسی حالی کردن و مفهوم کردن


🔺️واژه های تالشی بر اساس گویش روستاهای دهستان هِیران می باشد.

@tarikh_astara

#گیلان #تالش #زبان_تالشی #تالشی #آستارا #هیران

🟢 کتاب هایی درباره تاریخ آذربایجان و زبانِ آذریِ کُهَن


۱- زبان دیرین آذربایجان ، دکتر منوچهر مرتضوی ، انتشارات موقوفات دکتر محمود افشار ، چاپ دوم ۱۳۸۴

۲- جستارهایی درباره زبان مردم آذربایجان ، یحیی ذکاء ، انتشارات موقوفات دکتر محمود افشار

۳- تاریخ آتروپاتن ( آذربایجان باستان ) ، اقرار علی اف ، ترجمه : مهناز صدری ،  انتشارات ققنوس

۴- زبان آذربایجان و وحدت ملی ، ناصح ناطق، انتشارات موقوفات دکتر محمود افشار

۵- آذربایجان و آران ، دکتر عنایت الله رضا ، نشر هزار

۶- آذری یا زبان باستان آذربایجان ، احمد کسروی تبریزی ، نشر هزار

۷- آذریگان ( آگاهیهایی درباره گویش آذری ) ، صادق کیا

۸- در وادی رود ارس ، ( ناگفته هایی درباره اران، شیروان و آذربایجان ) ، علی عبدلی ، انتشارات جامعه نگر ، چاپ اول ۱۴۰۰

۹- فهرستواره ی گویش پهلوی آذری، بابک علی خانی ، نشر ایران شناخت ، چاپ اول ۱۳۹۵

۱۰- فرهنگ واژگان آذری ، فیروز منصوری ، انتشارات هزار

۱۱- تاریخ ، زبان و فرهنگ آذربایجان ،  فیروز منصوری ،  نشر هزار

۱۲- تاریخ زبان آذری در آذربایگان ، دکتر حسین نوین ، انتشارات تمدن ایرانی

۱۳- گویش دیرین مردم آذربایجان، رحیم رضازاده ملک ، انتشارات انجمن آثار و مفاخر فرهنگی

۱۴- فرهنگ واژه های کهن در زبان امروز آذربایجان ،  محمد رضا شعار ، انتشارات بنیاد نیشابور ، چاپ اول ۱۳۷۸

۱۵- تاریخ ، تبار و زبان مردم آذربایجان ،  غلامرضا انصاف پور ، نشر فکر روز

۱۶- آذربایجان تُرک نیست ، تُرک زبان است ؛ کیامهر فیروزی ، انتشارات به نگار ، چاپ اول ۱۳۸۷

۱۷- آذری ها ( دیارِ آذربایجان ، تالش و زبان های آذری ، تالشی ، تاتی )، ضیاء طرقدار ، انتشارات آروَن ، چاپ اول - ۱۳۹۹

۱۸- تحول زبان آذربایجان در گذر زمان ، عباس جوادی ، نشر نبشت

۱۹-  تاتی و هرزنی ( دو لهجه از زبان باستان آذربایجان ) ، عبدالعلی کارنگ ، نشر رشد خلاق ، چاپ دوم ۱۳۹۴

۲۰- سفینه پهلوی ؛ ادبیات آذری ، تاتی و تالشی ، علی عبدلی ، انتشارات جامعه نگر، چاپ اول ۱۴۰۱ 

🔺️برای تهیه هر کتاب نام کتاب را در گوگل جستجو کنید.

@tarikh_astara

#ایران #آریایی #زرتشت #کوروش_بزرگ #فردوسی #آذربایجان #آذری #زبان_آذری #زبان_آذری_کهن #آران #شروان #باکو #زنجان #ارومیه #تبریز #اردبیل #آذربایجان_ترک_نیست

🟢 زبان های ایرانی

🔴 زبانِ آذریِ کُهَن - گویش روستای گلین قَیَه

شهرستان مرند - استان آذربایجان شرقی

کَر kar : خانه
هوُو hõv : خواهر
کینَه kina : دختر
زُورَه zõra : پسر
هوُلتوُل hõltõl : بچه
وییی viyi ؛ وِیی veyi : عروس
اِشتِه ešte : مال تو
گَو gav : دهان
اُوسُور õsõr : اشک چشم
شِیی šeyi : پیراهن
اِسبا esbā ؛ ایسبا isbā : سگ
پاس pās : گوسفند
وُرگ vorg : گرگ
کُرک kork : مرغ
اُوَه ova : تخم مرغ
کِشدی kešdi : شال کمر
آواسُر āvāsor : بهار
اُسو oso : اکنون، حالا
پَرپِه parpe : بالا
چُوک čõk : خوب
لوُت lūt : لخت ، برهنه
هِنَه hena : سوراخ
هوُیَه hūya : بازی
گِزِه geze : جارو
شِت šet : شیر ، لبنیات
اُوشمَه õšma ؛ اوشمَه ušma : ماه ، کره ماه
اُوتِه õte : گفتن
گِلِستِه geleste : جوشیدن
بِرِمسدِه beremesde : گریستن
شِرِه šere : رفتن
گُتِه gote : گرفتن

🔺️منابع : 

۱- جستارهایی دربارهٔ زبان مردم آذربایگان ، یحیی ذکاء ، انتشارات موقوفات دکتر محمود افشار، ۱۳۷۹
۲- تاتی و هرزنی ، ( دو لهجه از زبان باستان آذربایجان ) ، عبدالعلی کارنگ ، چاپ دوم ، به کوشش کاظم آذری سیسی ، انتشارات رشد خلاق ، 1394
۳- آذری ها ( دیارِ آذربایجان ، تالش و زبان های آذری ،  تالشی ، تاتی ) ، ضیاء طرقدار ، انتشارات آروَن ، چاپ اول ۱۳۹۹

@tarikh_astara

#ایران #ایرانشهر #آریایی #زبان #زبانهای_ایرانی #آذربایجان #آذری #زبان_آذری_کهن #آران #شروان

🟢 زبان های ایرانی

🔴 زبانِ آذریِ کُهَن - گویش روستای کِرینگان

شهرستان ورزقان - استان آذربایجان شرقی

کا kā : خانه
نَنا nanā : مادر
دَدا dadā : پدر
کینا kinā : دختر
زووا zuvā : پسر
هِردَن herdan : بچه
وَی vay : عروس
زومو zumo : داماد
چِمِن čemen : مال من
نوتا nutā : ناخن
گاو gāv : دهان
آستِر āster : اشک چشم
اُلِت olet : لباس
کِشتی kešti : شال کمر
پَس pas : گوسفند
وارگ vārg : گرگ
کارگ kārg : مرغ
پا pā : سگ
اَرش arš ؛ اَش aš : خرس
اُووا ūvā : تخم مرغ
وی یوز viyuz : گردو
هِندِل hendel : تمشک
اَوَسُر avasor : بهار
اِسا esā : اکنون
اوشما ušmā : کره ماه
هِرو hero ؛ هِر her : ابر ، مه
چوک čuk : خوب
هِلا helā : سوراخ
تَمِشو tamešo : بازی
گیزا gizā : جارو
هِرو hero : گشاد، پهن
هی یا hiyā : پارو
مَستِه maste : شنیدن
گِلِستِه geleste : جوشیدن
بِرِمِستِه beremeste : گریستن

🔺️منابع : 

۱- جستارهایی دربارهٔ زبان مردم آذربایگان ، یحیی ذکاء ، انتشارات موقوفات دکتر محمود افشار، ۱۳۷۹
۲- تاتی و هرزنی ، ( دو لهجه از زبان باستان آذربایجان ) ، عبدالعلی کارنگ ، چاپ دوم ، به کوشش کاظم آذری سیسی ، انتشارات رشد خلاق ، 1394
۳- آذری ها ( دیارِ آذربایجان ، تالش و زبان های آذری ،  تالشی ، تاتی ) ، ضیاء طرقدار ، انتشارات آروَن ، چاپ اول ۱۳۹۹

@tarikh_astara

#ایران #ایرانشهر #آریایی #زبان #زبانهای_ایرانی #آذربایجان #آذری #زبان_آذری_کهن #آران #شروان

۱۵ شهریور روز ملی آستارا گرامی باد.

کتاب هایی درباره تاریخ و فرهنگ آستارا


@tarikh_astara

@astaranews

❤💚

#ایران #گیلان #منطقه_تالش #تالشان #آستارا

🟢 زبان تالشی - گویش آستارا

🔺️مصدر : هتِه həte ؛ هتِی hətey : خوابیدن

ماضی ساده : خوابیدم
گویش هِیران : بتیم bətim
گویش کوتَه کومَه : هتیم hətim

ماضی استمراری : می خوابیدم
گویش هِیران : آتیم âtim
گویش کوتَه کومَه : اَهتیم ahətim

ماضی مستمر : می خوابیدم ، داشتم می خوابیدم
هتدَه بیم hətdâ bim
هتِدَه بیم hətedâ bim

ماضی نقلی : خوابیده ام
گویش هیران : هتایم hətâym
گویش کوته کومه : هتَم hətam 

ماضی بعید : خوابیده بودم
هتَه بیم hətâ bim

ماضی التزامی : خوابیده باشم ؛ ( اگر ) خوابیده باشم
گویش هیران : هتَه بیم hətâ bəbəm
هتَه ببُم hətâ bəbom
گویش کوته کومه : هتَه ببوم həta bəbum

مضارع اخباری : می خوابم ؛ دارم می خوابم
گویش هیران : هتدایم hətdâym
هتِدایم hətedâym
گویش کوته کومه : هتدَم hətdam
هتِدَم hətedam

مضارع التزامی : بخوابم ؛ ( اگر ) بخوابم
گویش هیران : بتم bətəm ؛ بتُم bətom 
گویش کوته کومه : بهتم bəhətəm

مستقبل ( آینده ) : خواهم خوابید
گویش هیران : باتیم bâtim
گویش کوته کومه : بَهتیم bahətim 

امر : بخواب
گویش هیران : بت bət
گویش کوته کومه : بهت bəhət 

نهی : نخواب
گویش هیران : مات mât
گویش کوته کومه : مَهت mahət

@tarikh_astara

#گیلان #منطقه_تالش #تالش #تالشان #زبان_تالشی #آستارا #لوندویل #هیران

🟢 زبان تالشی - گویش آستارا

🔺مصدر : ژَی žay ، ژای žây : زدن

ماضی ساده : زدم
گویش هِیران : بژامِه bəžâme
گویش کوتَه کومَه : ژَمِه žame

ماضی استمراری : می زدم
گویش هیران : آژایم âžâym ؛ آژایمِه âžâyme
گویش کوته کومه : اَژَیمِه ažayme

ماضی مستمر : می زدم ، داشتم می زدم
گویش هیران : ژایدا بیم žâydâ bim
گویش کوته کومه : ژَدَه بیم žada bim

ماضی نقلی : زده ام
گویش هیران : ژآمِه žəâme
گویش کوته کومه : ژَمِه žame

ماضی بعید : زده بودم
گویش هیران : ژآم بِه žəâm be
گویش کوته کومه : ژَم بِه žâm be

ماضی التزامی : زده باشم ؛ ( اگر ) زده باشم
گویش هیران : ژآ ببم žəâ bəbəm
ژآم ببه žəâm bəbə
ژآ ببُم žəâ bəbom
ژآم ببو žəâm bəbo
گویش کوته کومه : ژاَ ببوم žəa bəbum

مضارع اخباری : می زنم
گویش هیران : ژایدایم žâydâym
گویش کوته کومه : ژَدَم žadam

مضارع التزامی : بزنم ؛ ( اگر ) بزنم
گویش هیران : بژانم bəžânəm
بژانُم bəžânom
گویش کوته کومه : بژَنم bəžanəm

مستقبل ( آینده ) : خواهم زد
گویش هیران : باژایم bâžâym
گویش کوته کومه : بَژَیم bažaym

امر : بزن
گویش هیران : بژان bəžân
گویش کوته کومه : بژَن bəžan

نهی : مزن، نزن
گویش هیران : ماژان mâžân
گویش کوته کومه : مَژَن mažan

@tarikh_astara

#گیلان #تالشان #تالش #تالشی #زبان_تالشی #آستارا #لوندویل #هیران

🟢 زبان تالشی - گویش آستارا

تِش teš : سراشیبی و سرپایینی تند
اِلنگ eleng : گِره ، مانند گِره زدن ریسمان
بانکا ، بانکَه bânkâ : دَبه ، گالن ، نوعی ظرف
شالا ، شَلَه šâlâ : باری که بر کول حمل می کنند
پشک pəšk : قرعه ، قرعه کشی
اَنگیوین angivin : اَنگبین ، عسل
شافت ، شَفت šâft : شیره عسل
مات mât : شیره عسل جوشانده
نالقُیمَه nâlqoymâ : ایوان خانه
دَلیز daliz : راهروی بین دو اتاق

مُلِشک molešk : تور ماهیگیری
ری یَه riya : رَد پا ؛ جای پا
اشکر əškər : چیزی را روی زمین کشاندن و بردن
کُرَه kora : کَپَک ، مانند کپک زدن نان
پالُز ، پَلُز pâloz : زیرانداز بافته شده از پشم
کاوا ، کَوَه kâvâ : ظرفی مانند سطل که از پوست درختان درست می شود
مت mət : کُنده های درخت
زیل zil : زغال روشن و سرخ و گداخته
پُره porə : خانه کوچک و موقت در ییلاق که با چوب های درخت درست می شود
کومَه kumâ : خانه کوچک و موقت در مزرعه که با چوب و شاخه های درختان درست می شود

چیلیک čilik : چین و چروک پوست
هَی لی hayli : هر کدام ؛ هر یک ؛ هر یک از شما
ایلی ili : کسی، یک کسی ، یک شخصی ، یکی
لیل lil : آب گِل آلود
لرد lərd : زمین گِل آلود
شات، شَت šât : کج ، غیر راست
هوآندَه huândâ : عادت ، وابسته ؛ عادت کردن
وانگُنَه vângonâ : آغوش ؛ آغوش از روبرو
کاشا ، کَشَه kâšâ : آغوش ؛ آغوش از کنار
چمان čəmân : مال من
اشته əštə : مال تو

نین nin : پنهان
باند bând : قله کوه
ژیی یَه žiya : شیارهای کوه
گی یَه gəyya : گردنه کوه
سوتیل sutil : بلال ، ذرت
سُپاند sopând : قلاب سنگ ، فلاخن
سلَه səla : چِکه ، چکه کردن
هیسَه hisa : تقسیم ، بخش
ایشکاف iškâf : کمد دیواری درون دیوار
رَفَه râfâ : قفسه چوبی چند طبقه در خانه و آشپزخانه برای گذاشتن وسایل

کنز kənz : خاک به هم چسبیده
مزگَه məzgâ : چوب های تیز پایین تنه یک درخت قطع شده
اُمبر ombər : خزه ، خزه روی درخت ها و سنگ ها
زِرَین zerayn : نان ویژه لوزی شکل که بیشتر در جشن های ملی و دینی پخته می شود.
هو ho : گُشاد ، پهن
همو həmo : هموار ، صاف ، زمین هموار و صاف
ایرُن نژ ironnəž ؛ ایرُن نج ironnəj : ایرانی ، اهل ایران
رَشتج raštəj : رشتی ، اهل رشت
آلا ، اَلَه âlâ : سیاه و سفید ؛ به هر چیز سیاه و سفید گفته می شود ؛ مانند گاو و گربه ای که بدنش به دو رنگ سیاه و سفید باشد.
تَملیژَن tamližan : بدون سر و صدا ؛ بدون حرف زدن

کوسَه مِرد kusa merd : مردی که صورتش مو - ریش و سبیل - در نمی آورد.
اِلیزگان elizgân : چوبی که سرش عصایی شکل است و برای پایین آوردن شاخه های درختان برای چیدن میوه ها از آن استفاده می شود.
پلنکَه pələnkâ : تکه چوبی است که با پرتاب کردن آن برای انداختن میوه ها و یا رم دادن حیوان ها استفاده می شود. 
شُیرَه šoyra : تَرکه ، چوب نازک

@tarikh_astara

#گیلان #تالش #تالشان #زبان_تالشی #آستارا #کاسپین #کادوس #لوندویل #هیران #زبانهای_ایرانی

🔺️ شکلات تالش

تولید شده در شرکت آناتا در تبریز ، در دیار آذربایجان

سپاس بیکران از شرکت آناتا برای برگزیدن این نام زیبا بر روی یکی از محصولات خود...

❤💚

@tarikh_astara

#ایران #آریایی #تالش #آذربایجان #شکلات

🔺️ شکلات تالش

تولید شده در شرکت آناتا در تبریز ، در دیار آذربایجان

سپاس بیکران از شرکت آناتا برای برگزیدن این نام زیبا بر روی یکی از محصولات خود...

❤💚

@tarikh_astara

#ایران #آریایی #تالش #آذربایجان #شکلات

🔺️معرفی کتاب:

ترکان ، مغولان و گسترش فرهنگ ایران
دکتر محمد تقی امامی خوئی
انتشارات نگارستان اندیشه
چاپ اول ۱۴۰۲


🔺️پی نوشت :

کتاب درباره هجوم ترکان و مغولان از منطقه ترکستان و مغولستان در شمال چین ، به ایران است. هجوم ترکان غزنوی و ترکان سلجوقی، و سپس هجوم مغولان به ایران....

باید توجه داشت که مردم دیار آذربایجان، آریایی - ایرانی، و از قوم آذری یا آذربایجانی هستند و به هیچ عنوان از نژاد ترکان نیستند؛ و به خاطر ساکن و حاکم شدن ترکان و مغولان در دیار آذربایجان در چندین قرن، دچار دگرگونی زبانی شده اند و به نوعی از زبان ترکی سخن می گویند که تلفیقی از واژه های زبان آذری کهن و زبان ترکی می باشد.
@tarikh_astara

#ایران #آریایی #آذربایجان #آذری #ترکستان #مغولستان #ترک #مغول #آسیای_میانه #آسیا