💢تصویب بخشی از طرح صیانت مورد توجه کاربران اینترنت و شبکه‌های اجتماعی نیست

🔹بررسی اخبار و موضوعات مهم در ۲۴ ساعت گذشته میان جستجوهای گوگل نشان می‌دهد که در میان این موضوعات، به طرح صیانت کمترین میزان توجه شده است و جستجو راجع به سامانه یکپارچه خودرو بیش از همه بوده است.

🔸این موضوع فقط محدود به جستجوهای گوگل نیست. داده‌های توئیتر و تلگرام نیز نشان می‌دهد که کاربران به بازگشت کارلوس کیروش به تیم ملی به مراتب بیشتر از طرح صیانت واکنش نشان داده‌اند. این امر بیانگر آن است که تصویب بخشی از طرح صیانت چندان دغدغه کاربران شبکه‌های اجتماعی نبوده است.

❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی
📲 @socialMediaAnalysis

💢چرا مردم به تصویب بخشی از طرح صیانت واکنشی نشان ندادند؟
✍🏻محمد رهبری |منتشر شده در خبرآنلاین

🔹روز گذشته، بخشی از طرح صیانت در شورای عالی فضای مجازی تصویب شد که بر اساس آن تنظیم‌گری اینترنت و حکمرانی سایبری به نهادهای خارج از دولت واگذار شد. همان‌طور که اینجا گزارش شده، تصویب این موضوع چندان واکنش مردم و کاربران شبکه‌های اجتماعی را به دنبال نداشت؛ حال آن که در مقاطع پیشین، مانند اسفند ۱۴۰۰ که کلیات طرح صیانت در مجلس تصویب شد، اعتراضات در فضای مجازی به این طرح بسیار شدید بود. اما علت این تفاوت در رفتار و واکنش کاربران شبکه‌های اجتماعی چیست؟

1️⃣ مردم به مصوبه شورای عالی فضای مجازی حساسیتی نشان ندادند چرا که به ماهیت آن حساس نیستند. برای غالب مردم امروز فرقی نمی‌کند که دولت برای فضای مجازی سیاستگذاری کند یا نهادهای حاکمیتی. برای بسیاری از مردم، تفاوت سیاستگذاری توسط نهادهای دولتی و حاکمیتی ملموس نیست؛ خصوصا در شرایطی که حاکمیت یکدست شده است. این امری است که متخصصان این حوزه به آن حساس هستند و نه عموم مردم. اگر اینستاگرام فیلتر شده بود احتمالا میزان واکنش‌ها به آن خیلی بیشتر بود چرا که فیلترینگ اینستاگرام امری ملموس برای مردم است اما این که چه نهادی برای اینترنت سیاستگذاری می‌کند، صرفا برای متخصصان این حوزه ملموس است.

2️⃣ واقعیت آن است که حساسیت مردم به طرح صیانت پس از یکسال کم شده است. نمی‌توان از عموم مردم انتظار داشت که یک‌سال به‌طور مداوم به یک موضوع اعتراض کنند. یک مسئله هر چه‌قدر هم بد باشد، پس از مدتی تکراری شده و حساسیت نسبت به آن کاهش می‌یابد. مردم در دو مقطع، یکبار در مرداد و بار دیگر در اسفند۱۴۰۰، اعتراضات گسترده‌ای به این طرح کردند. طبیعی است که برای دفعات بعدی، این حساسیت‌ها کمتر می‌شود.

3️⃣ طرح صیانت به طور خاموش در حال اجرا است و این موضوع به طور خاص در مورد اینستاگرام مشهود است. افزایش تعرفه‌های اینترنت، ایجاد اختلال بر روی اینترنت خصوصا اینستاگرام و افزایش مشکلات اقتصادی مردم، همه باعث کاهش استفاده مردم از اینستاگرام شده است. استفاده از اینستاگرام حجم زیادی مصرف می‌کند و افزایش قیمت اینترنت در کنار افزایش مشکلات اقتصادی مردم، خود به خود باعث کاهش این مصرف شده است؛ این امری است که در آخرین نظرسنجی ایسپا نیز مشهود است. جایی که روند صعودی استفاده از اینستاگرام در کشور متوقف شده و میزان استفاده از آن کاهش یافته است. علاوه بر این، آمار فروش و بازدید فروشگاه‌های اینستاگرامی نیز نشان می‌دهد که مخاطب این فروشگاه‌ها و در نتیجه فروششان در اینستاگرام کمتر شده است و همه این‌ها بیانگر آن است که اختلال بر روی اینستاگرام و افزایش تعرفه اینترنت دارد اثرش را دارد می‌گذارد. لذا گروهی از مردم احساس می‌کنند اعتراضشان بی‌فایده است.

4️⃣ مشکلات اقتصادی مردم نسبت به ماه‌ها و سال گذشته افزایش یافته است. مردم بیش از گذشته درگیر مشکلات معیشتی هستند و همین موضوع فرصت و توان آن‌ها را برای اعتراض به این قبیل طرح‌ها کم می‌کند. احتمالا آن‌ها فقط به موضوعاتی اعتراض فراگیر داشته باشند که مستقیما با معیشتشان گره خورده باشد و آن را احساس کنند.

5️⃣ اگر بخواهیم موضوع را از منظر فنی بررسی کنیم، باید گفت هر کسی برای کنشگری جمعی و اعتراض، یک «آستانه» دارد. به عبارت بهتر «آستانه» پیوستن افراد به یک کنش جمعی متفاوت است و این موضوعی است که شیلینگ در کتاب «انگیزه‌های کوچک و رفتارهای بزرگ» به خوبی نشان داده است. برخی خیلی زود به یک کنش جمعی می‌پیوندند و برخی دیگر باید نشانه‌هایی از مشارکت تعداد زیادی از افراد را ببینند تا در آن موضوع مشارکت کنند. این موضوع در مورد کنش‌گری آنلاین در کتاب «آشفتگی سیاسی» نیز به خوبی بحث شده است. واقعیت آن است که در موضوع اخیر، در قیاس با دفعات پیشینی، نشانه‌ای از مشارکت سایر افراد در فضای مجازی دیده نمی‌شود و همین نیز یکی از عواملی است که مردم کمتر از قبل به تصویب بخشی از طرح صیانت واکنش نشان داند.

🔹نکته مهمی که سیاستگذاران و مسئولان حوزه فضای مجازی به آن بی‌توجه هستند آن است که اجرای خاموش و تدریجی طرح صیانت، در نهایت نمی‌تواند مانع از اعتراض مردم شود. اگر قرار باشد این طرح به نقطه نهایی خودش نزدیک شود، حتما اثراتش برای مردم حس خواهد شد و مقاومت مردم را در پی خواهد داشت. اینترنت و به‌طور خاص اینستاگرام، امری است که برای مردم، جایگزین ندارد و تا اطلاع ثانوی نیز جایگزین نخواهد داشت. اجرای تدریجی طرح صیانت اگر فراتر از اختلالات اخیر برود و دسترسی مردم به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی را به‌طور کامل محدود کند، حتما مورد اعتراض گسترده قرار خواهد گرفت چرا که اجرای این طرح در نهایت همان مشکلات معیشتی مردم را شدیدتر کرده و فشار روانی و خستگی آن‌ها را بیشتر می‌کند.

❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی
📲 @socialMediaAnalysis

💢آمار و ارقام حیرت‌برانگیز از میزان واکنش‌های مجازی به موضوع #مهسا_امینی و #گشت_ارشاد

🔹تردیدی نیست که آنچه بر سر مهسا امینی آمده، مهم‌ترین موضوع روزهای گذشته در شبکه‌های اجتماعی بوده است. اما بررسی آمار و ارقام مربوط به آن و گستردگی واکنش‌ها نشان می‌دهد که این موضوع مهم‌ترین موضوع یکسال اخیر در شبکه‌های اجتماعی بوده است. بخشی از این آمار و ارقام در ادامه می‌آید:

✅توئیتر فارسی
🔻تاکنون بیش از ۱۹۰ هزار توئیت در این رابطه منتشر شده است. این توئیت‌ها به شکل خیره‌کننده‌ای لایک شده‌اند و در مجموع بیش از ۷.۵ میلیون بار لایک و ۸۳۰هزار بار بازنشر شده‌اند. اعدادی بزرگ که نشان از گستردگی و حساسیت واکنش‌ها به آن دارد.

🔻تاکنون حدود ۱۱۰۰ توئیت در این زمینه فیواستار شده‌اند. عددی که یادآور واکنش‌های توئیتری به افزایش قیمت بنزین و اتفاقات #آبان۹۸ است؛ زمانی که بیش از هزار توئیت در مدتی کوتاه فیواستار شد.

🔻توئیت‌هایی که در این زمینه بیشترین لایک را داشته‌اند توسط علی کریمی، حسین ماهینی و هیچ‌کس، خواننده رپ، منتشر شده است. هر سه توئیت بیش از ۵۰ هزار بار لایک شده که به نسبت فضای توئیتر عدد قابل توجهی است. این موضوع بیانگر گستردگی واکنش‌ها به این مسئله است که محدود به فعالان سیاسی و مدنی نبوده است.

✅تلگرام
🔻تاکنون حدود ۵۶ هزار پست تلگرامی در این رابطه منتشر شده است. این مطالب بیش از ۱۳۲ میلیون بار دیده شده است؛ اینجا نیز با اعدادی خیره‌کننده مواجه هستیم که نشان می‌دهد تنوع بیشتری از کاربران شبکه‌های اجتماعی این موضوع را دنبال کرده و مطالب آن را فوروارد کرده‌اند.

✅اینستاگرام
در اینستاگرام نیز شاهد واکنش گسترده‌ای در پست‌ها و استوری‌ها هستیم. مطالب اینستاگرامی مرتبط به این موضوع در مجموع ده‌ها میلیون لایک و کامنت داشته است. فقط تاکنون بیش از ۳۲۵هزار نفر به کمپین «کثافت گشت ارشاد را جمع کنید» پیوسته‌اند که بیانگر بخش کوچکی از معترضان به گشت ارشاد است و اعتراضات به این موضوع بسیار بیشتر از این کمپین است.

🔹بر اساس این داده‌ها می‌توان گفت که در یکسال اخیر، هیچ موضوعی به اندازه مرگ مهسا امینی واکنش‌های مجازی را به‌دنبال نداشت. از حیث گستردگی واکنش‌ها، می‌توان این واقعه را با فجایعی که در سال ۹۸ رخ داد قیاس کرد.

❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی
📲 @socialMediaAnalysis

💢رکورد هشتگ #اعدام_نکنید شکسته شد؛ توئیت‌های مربوط به #مهسا_امینی همچنان با سرعت زیادی لایک و ریتوئیت می‌شود

🔹بررسی جدید داده‌های توئیتر راجع به موضوع مهسا امینی و گشت ارشاد نشان می‌دهد که این موضوع همچنان در توئیتر مورد توجه فراوان است. بر این اساس، تعداد لایک توئیت‌های مربوط به این موضوع از ۱۰ میلیون لایک گذشت و در مرز ۱۱ میلیون لایک قرار دارد و رکورد هشتگ #اعدام_نکنید را که در سال ۹۹ ترند جهانی شده بود شکست.

🔸البته هشتگ #مهسا_امینی از لحاظ تعداد توییت و ریتوئیت، همچنان فاصله معناداری با هشتگ #اعدام_نکنید دارد. بر اساس داده‌ها بدست آمده، تاکنون، یعنی تا پایان روز شنبه ۲۶ شهریور ماه، بیش از ۳۶۰ هزار توئیت و بیش از ۱ میلیون و ۳۰۰ هزار ریتوئیت (در مجموع بیش از ۱میلیون ۶۰۰ هزار توئیت و ریتوئیت) با هشتگ و کلیدواژه مهسا امینی منتشر شده است.

🔹این داده‌ها نشان می‌دهد که شدت توجهات به موضوع #مهسا_امینی بسیار زیاد است و می‌توان آن را در کنار هشتگ #اعدام_نکنید مهمترین هشتگ‌های تاریخ توییتر فارسی نام‌گذاری کرد.

❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی
📲 @socialMediaAnalysis

💢حتی کاربران انقلابی و فعالان سایبری نیز توان دفاع از گشت ارشاد را ندارند

🔹مرگ #مهسا_امینی، مهم‌ترین موضوع توئیتر فارسی در روزهای اخیر بوده و صدها هزار توییت و ریتوییت در این رابطه منتشر شده است. به دلیل حجم بسیار زیاد داده‌ها، استخراج و پردازش آن امری زمان‌بر است؛ با این حال، به دلیل اهمیت بسیار زیاد موضوع، بخش مهمی از این داده‌ها که تصویری اولیه از وضعیت توئیتر به‌دست می‌دهد، در این گزارش ارائه شده است.

🔸همان‌طور که در گراف مشخص است، کاربران انقلابی و سایبری، در دفاع از گشت ارشاد در اقلیت مطلق هستند و تنها ۱۱درصد از کل شبکه را تشکیل می‌دهند. سایر شبکه در نقد گشت ارشاد و حجاب اجباری توییت زده‌اند که شامل کاربران اصلاح‌طلب (۱۵درصد)، مخالفان جمهوری اسلامی، براندازان و مجاهدین خلق (۳۵درصد) و هنرمندان، ورزشکاران و روزمره‌نویسان (۳۹ درصد از کل شبکه را تشکیل می‌دهند.

🔹نکته مهم در این موضوع، فعال شدن شبکه روزمره‌نویسان و هنرمندان و ورزشکاران است که آن‌ها نیز در سوگ مهسا امینی، نقد گشت ارشاد و حجاب اجباری توییت زده‌اند و بزرگترین خوشه را تشکیل دادند.

❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی
📲 @socialMediaAnalysis

💢آیا هشتگ زدن برای #مهسا_امینی فایده‌ای دارد؟
✍🏻محمد رهبری

🔹به‌دنبال واکنش‌های گسترده به مرگ مهسا امینی در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، سؤالی که این روزها تکرار می‌شود آن است که آیا این هشتگ‌ها و کنشگری مجازی گسترده فایده‌ای دارد. در رابطه با کنشگری مجازی و اثرات آن، تاکنون مباحثات زیادی در میان دانشگاهیان شکل گرفته است؛ برخی آن را مصداق اسلکتیویسم و مبارزه از زیر لحاف می‌دانند و برخی دیگر برای آن اثرات مثبتی قائل هستند. اما در این یادداشت، برای این که از مباحث کلی عبور کنیم، به‌طور خاص به این سؤال می‌پردازیم که آیا هشتگ زدن برای مهسا امینی فایده‌ای داشته است؟

🔹داده‌ها نشان می‌دهد که تعداد لایک توییت‌های مربوط به مهسا امینی رکورد تاریخ توییتر فارسی را شکسته است. تنها مورد مشابهی که تاکنون این میزان جلب توجه کرده است، در سال ۹۹ و هشتگ #اعدام_نکنید بود؛ زمانی که کاربران شبکه‌های اجتماعی خواهان جلوگیری از اعدام سه نفر از معترضان حوادث آبان ۹۸ شدند. اتفاقا آن هشتگ‌ها و استوری‌ها و توییت‌ها، اثر خودش را گذاشت و جلوی اجرای حکم اعدام گرفته شد. اما حالا چه؟ با این هشتگ‌ها مهسا امینی زنده می‌شود؟ گشت ارشاد متوقف می‌شود؟ اجبار ِحجاب برداشته می‌شود؟

🔹واقعیت آن است که هشتگ‌زدن و کنشگری مجازی، تبعات و اثرات فوری و آنی ندارد. اما به‌نظر می‌رسد این نوع کنشگری، اثرات تدریجی و بلند مدت داشته باشد. در ادامه برخی از فواید ِ بلند مدت ِ گنشگری مجازی و هشتگ زدن برای مهسا امینی ذکر می‌شود:

1️⃣ افزایش آگاهی: مهم‌ترین خاصیت و فایده‌ی هشتگ‌زدن و کنشگری مجازی، به‌طور خاص راجع به مهسا امینی، افزایش آگاهی است. بدون افزایش آگاهی جمعی، تغییری رخ نخواهد داد و اگر تغییری هم حاصل شود، موقتی است. همین گستردگی اعتراضات به موضوع گشت ارشاد و حجاب اجباری را ببینید. تا یک دهه قبل، این مسائل تنها توسط قشر محدودی از مردم بیان می‌شد. اما امروزه برچیده‌شدن ِ گشت ارشاد، مطالبه اکثر مردم، اعم از مذهبی و غیر مذهبی است. در همین ماجرای مرگ مهسا امینی، حتی محافظه‌کارترین افراد هم لب به اعتراض گشودند. فراگیری این اعتراضات، نتیجه افزایش آگاهی است و کنشگری مجازی در این امر اثرگذار است.

2️⃣ دشوار شدنِ تداوم رویه‌های غلط: هشتگ‌زدن، استوری گذاشتن و کنشگری منجازی، اگر در موضوعی فراگیر بشود، اثرش را بر ذهن مجریان و سیاستگذاران می‌گذارد. واکنش ورزشکاران، هنرمندان، روشنفکران، سیاستمداران و اقشار مختلف مردم بر ذهن مسئولان و مجریان سیاست‌ها اثرگذار است. این اتفاقی است که پس از مرگ مهسا امینی افتاد. داده‌ها نشان می‌دهد که پس از مرگ مهسا امینی، حتی کاربران ارزشی و انقلابی نیز منتقد این موضوع بودند و فقط ۱۱ درصد از کاربران سایبری، از گشت ارشاد دفاع کرده‌اند. این امر به معنای آن است که دفاع از یک سیاست غلط، حتی برای کاربران انقلابی و مجریان این سیاست‌ها نیز دشوار شده است. همین امر باعث می‌شود که تداوم رویه فعلی دشوار شود. معلوم نیست اثر آن چه زمانی پدیدار گردد اما واضح است که وقتی حتی جریان انقلابی و برخی چهره‌های مذهبی نیز منتقد تداوم گشت ارشاد هستند، اجرای این سیاست سخت‌تر از قبل می‌شود.

3️⃣ رسانه‌ای شدن: بدیهی‌ترین اثر کنشگری مجازی، رسانه‌ای شدن یک مسئله است. اگر فعالیت گسترده بخشی از کاربران شبکه‌های اجتماعی و مطالبه‌گری آن‌ها در مورد گشت ارشاد و حجاب اجباری نبود، نه آگاهی شهروندان افزایش می‌یافت نه هنرمندان و ورزشکاران موضع‌گیری می‌کردند و نه فشار برای تداوم رویه‌های غلط افزایش می‌یافت. اگر شاهد تغییرات فرهنگی در جامعه ایران طی یک دهه گذشته هستیم و جامعه ایران امروز بسیار بیشتر از قبل به گشت ارشاد و حجاب اجباری حساس است، به دلیل همین نوع کنشگری‌هاست. اگر کنشگری مجازی نبود، این اتفاقات هیچ وقت برجسته نمی‌شد و این مباحث میان مردم نمی‌رفت. همین واکنش‌هایی که مسئولان، از جمله ابراهیم رییسی، وادار شده تا بگیرد نتیجه کنشگری مجازی است. این واکنش‌ها نشان‌دهنده فشار بر آن‌ها نیز هست. اگر موضوع مرگ مهسا امینی به‌دنبال کنشگری مجازی رسانه‌ای نمی‌شد، این مسئولان هیچگاه فشاری بر خود حس نمی‌کردند که وادار به واکنش شوند.

🔹می‌توان فواید دیگری راجع به هشتگ زدن و استوری گذاشتن راجع به مهسا امینی نام برد. آنچه مهم است آن است که این نوع کنشگری، شاید باعث تغیرات ناگهانی نشود، اما می‌تواند باعث تغیرات عمیق و پایدار شود. حتی اگر باعث برچیده‌شدن گشت ارشاد شود، باز هم اتفاق مهمی است و تأثیرات عمیقی بر جامعه خواهد گذاشت.

❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی
📲 @socialMediaAnalysis

💢اتحاد بی‌سابقه کاربران توئیتر پس از مرگ #مهسا_امینی علیه گشت ارشاد و حجاب اجباری

🔹مرگ مهسا امینی، مهم‌ترین موضوع توئیتر فارسی در روزهای اخیر بوده و صدها هزار توییت و ریتوییت در این رابطه منتشر شده است. پس از انتشار نسخه اولیه از واکنش کاربران توئیتر به این موضوع، حالا نسخه کامل‌تر و دقیق‌تر آن با بررسی ۱ میلیون توئیت و ریتوئیت ارائه می‌شود.

🔸همان‌طور که در گراف زیر مشخص است، به جز کاربران انقلابی که فقط ۷٪ از کل شبکه را شامل می‌شوند، سایر گروه‌های سیاسی در یک خوشه قرار گرفته‌اند. این اتفاقی نادر در توئیتر فارسی است؛ چرا که معمولا تفاوت گرایش‌های سیاسی بر رفتار آنلاین آن‌ها غلبه می‌کند. اما حالا در این ماجرا نوعی هم‌صدایی طیف‌های مختلف، را می‌بینیم که حاضر شده‌اند یکدیگر را ریتوئیت کنند. این خوشه ۲۵٪ از کل شبکه را شامل شده است.

🔹از وحید اشتری و محسن بیات زنجانی، تا محمود صادقی و عباس عبدی، تا حسین باستانی و پوریا زراعتی، همه با دسته‌بندی خودکار و هوشمند، در این خوشه دیده می‌شوند که امری بی‌سابقه است. این که کاربران انقلابی و ارزشی نیز فقط ۷٪ از کل شبکه را شامل شده‌اند نیز پدیده‌ای نادر است چرا که آن‌ها همیشه بیش از ۱۰٪ از کل شبکه را شامل می‌شدند اما حالا در این ماجرا تنهاتر از همیشه‌اند.

🔸اما خوشه اصلی و بزرگ‌تر، نه کاربران سیاسی، که کاربران عادی، روزمره‌نویسان، ورزشکاران و هنرمندان هستند. این خوشه ۴۰٪ از کل شبکه را شامل شده است که نشان می‌دهد آحاد مختلف مردم نیز در کنار کاربران سیاسی یک‌صدا به این ماجرا اعتراض کرده‌اند. حضور کاربران طرفدار k-pop که به‌عنوان گروهی مجزا ۶٪ از کل شبکه را شامل شده‌اند نیز در این ماجرا جالب است.

🔹کاربرانی که نام مهسا امینی را در در توئیت‌های انگلیسی خود به کار برده‌اند نیز دسته بزرگ دیگری را شامل ۲۰٪ کل شبکه تشکیل می‌دهند. افرادی نظیر مسیح علینژاد، جیک سالیوان و نگار مرتضی در این خوشه قرار دارند.

🔹مجاهدین خلق کمتر از ۲٪ از کل شبکه را شامل شده‌اند.

❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی
📲 @socialMediaAnalysis

💢توجهات به مهسا امینی و اعتراضات اخیر در توییتر همچنان روندی افزایشی دارد

🔹به دنبال مرگ مهسا امینی و افزایش اعتراضات مجازی به گشت ارشاد و حجاب اجباری، از نیمه هفته گذشته این اعتراضات به خیابان کشیده است. بررسی داده‌های توییتر نشان می‌دهد که در مدت مذکور، نه تنها از شدت اعتراضات در توییتر کاسته نشده، بلکه روز به روز بر شدت آن نیز افزوده شده است.

🔸این نمودار به خوبی نشان می‌دهد که کنشگری آنلاین و مجازی مانعی برای کنشگری در میدان واقعیت نیست و لزوما باعث تخلیه خشم نمی‌شود. مشاهده‌ای که بر خلاف برخی از تئوری‌های قدیمی راجع به کنشگری در رسانه‌های اجتماعی است.

❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی
📲 @socialMediaAnalysis

💢آیا رکورد بازدید ویدئو در میان کاربران فارسی‌زبان اینستاگرام شکسته شده است؟

🔹در روز گذشته ویدئویی از شروین حاجی‌پور راجع به آرزوهای ایرانیان و براساس ژانر «برای» در توییتر منتشر شد که همان‌طور که در گوشه تصویر می‌بینید تاکنون بیش از ۳۳ میلیون بار دیده شده است.

🔸این درحالی است که دسترسی به اینستاگرام برای ایرانیان داخل کشور دشوار شده است. با این‌حال این ویدئو به این میزان دیده شده و احتمالا بر مخاطبانش اثر گذاشته است. موضوعی که نشان می‌دهد فیلترینگ اینستاگرام مانع از دسترسی کاربران به آن نشده است.

🔹این میزان بازدید از یک ویدئو در حالی صورت گرفته که طبق آخرین نظرسنجی ایسپا، فقط ۵۰ درصد از ایرانیان (یعنی حدود ۴۲ میلیون نفر) از اینستاگرام استفاده می‌کنند و این عدد احتمالا رکورد جدیدی از بازدید ویدئوهای اینستاگرامی به زبان فارسی محسوب شود.

❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی
📲 @socialMediaAnalysis

💢آیا فیلترینگ واتس‌اپ و اینستاگرام به کنترل اعتراضات و نارضایتی مردم منجر می‌شود؟
✍🏻محمد رهبری| منتشر شده در روزنامه هم‌میهن

🔹بیش از یک هفته است که دسترسی به اینترنت با اختلال جدی روبرو است و استفاده از اپلیکیشن‌هایی نظیر اینستاگرام و واتس‌اپ نیاز به فیلترشکن دارد. این اتفاق با هدف کنترل اعتراضات مردم و کاهش دسترسی معترضان به این اپلیکیشن‌ها انجام شده است. با این حال پرسش مهم آن است که اساسا چنین تصمیمی چقدر به کنترل اعتراضات و خشم مردم کمک می‌کند.

🔸تصویری غالب در میان برخی از سیاستگذاران و مسئولان وجود دارد که می‌توانند با کنترل اینترنت، جلوی اعتراضات را بگیرند. اما این تصور به‌شدت اشتباه است.

🔹برای نمونه خوب است انقلاب مصر در سال ۲۰۱۱ را از این حیث بررسی کنیم. برخلاف تصویر رایج که اینترنت «عامل اصلی» در ایجاد هماهنگی میان انقلابیون مصری و شکل‌گیری انقلاب مصر بود، به‌نظر می‌رسد هماهنگی در آن انقلاب به شکل دیگری انجام می‌پذیرفت.

🔸در پیمایشی که در همان سال در میان کنشگران مصری انجام شد، مشاهده شد که «تعامل چهره به چهره (با ۹۳درصد) مهم‌ترین شکل ارتباطات اعتراضی در میان فعالان و کنشگران بود؛ بعد از آن تلویزیون (۹۲درصد)، تلفن (۸۲درصد)، فیس‌بوک (۴۲درصد) و توییتر (۱۳درصد) را به خود اختصاص داده بودند. برهمین اساس، مهم‌ترین منابع اطلاعاتی و ابزارهای ارتباطی در انقلاب مصر، ارتباطات بین فردی، رسانه‌های سنتی و ارتباط دور بودند که نسبت به رسانه‌های اجتماعی و اینترنت نقش مؤثرتری داشتند (فوکس، ۱۳۹۹: ۱۵۴).

🔹این پیمایش به خوبی نشان می‌دهد که اعتراضات فقط از طریق اینترنت هماهنگ نمی‌شد و همچنان مدل‌های سنتی یکی از روش‌های اصلی اطلاع‌رسانی در جریان انقلاب مصر بود. در جامعه امروز ایران نیز، اگرچه تفاوت‌های مهمی با جامعه ۱۰ سال گذشته مصر دارد، اما ارتباطات میان‌فردی و اثرپذیری از شبکه‌های تلویزیونی، بسیار بالاست.

🔸از این موضوع می‌توان نتیجه گرفت که در جریان اعتراضات، شکل‌های متفاوت ارتباطات مربوط به اعتراض‌ها جایگزین یکدیگر نمی‌شوند، اما یکدیگر را کامل می‌کنند. با این حال قطع ارتباط آنلاین، نمی‌تواند باعث قطع دیگر روش‌های ارتباطی معترضان شود. لذا باید گفت که فیلترینگ و جلوگیری از دسترسی به اینستاگرام و واتس‌اپ، شاید بتواند مانعی برای معترضان باشد، اما نمی‌تواند آن‌ها را متوقف کند. این کار صرفا نقش یک مُسکن برای بیماری را دارد که بجای درمان، روی به مُسکن آورده است. ریشه و علت اعتراضات مردم هم ربطی به اینترنت ندارد و برای حل مسأله، باید به ریشه‌های نارضاتی مردم پرداخت.

🔸اگرچه علت اعتراضات مردم ربطی به اینترنت ندارد، اما تداوم فیلترینگ و اختلال در دسترسی به اینترنت می‌تواند علت دیگری برای افزایش نارضایتی مردم و اعتراضات احتمالی در یک جامعه جنبشی باشد. به ماجرای انقلاب مصر بازگردیم؛ زمانی که حسنی مبارک تصمیم به قطع اینترنت گرفت. تصمیمی که نتیجه عکس داد و باعث افزایش اعتراضات شد. یکی از معترضان مصری در آن زمان گفته بود «مسدود کردن اینترنت باعث ناراحتی من شد و به من و سایر مردم نشان داد که دولت تا چه اندازه می‌تواند مردم را سرکوب و منکوب کند. این، خود یک محرک بزرگ برای مردم بود که به اعتراض‌ها بپیوندند» (همان: ۱۵۶).

🔹تردیدی نیست که اختلال در دسترسی به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی نیز می‌تواند به افزایش نارضایتی‌های موجود بیانجامد. یکسال پیش، بیش از ۱ میلیون نفر از کاربران آنلاین در اقدامی با طرح صیانت مخالفت کردند چرا که آن را به معنای اعمال محدودیت بیشتر بر اینترنت می‌دانستند. بسیاری از کسب و کارهای مردم در اینستاگرام است و عموم مردم از طریق اینستاگرام و واتس‌اپ با یکدیگر در ارتباط هستند و تفریح و سرگرمی دارند. نتیجه تداوم فیلترینگ این شبکه‌های اجتماعی به افزایش نارضایتی مردم منجر می‌شود و جامعه را ناراضی‌تر می‌کند.

🔸بنابراین می‌توان گفت که فیلترینگ اینستاگرام و واتس‌اپ نه تنها مانع اعتراضات نمی‌شود؛ بلکه ممکن است آن را در آینده تشدید کند. این کار، اگر به طور مقطعی نیز اثربخش باشد، در بلند مدت تبعات فراوانی خواهد داشت. چرا که اولا به نارضایتی بیشتر مردم دامن زده و ثانیا مردم را بیش از پیش وادار به استفاده از فیلترشکن و روش‌های دور زدن فیلترینگ می‌کند. مردم در صورت عدم دسترسی به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی، راه خودشان را برای شنیدن اخبار و هماهنگی بیشتر پیدا می‌کنند. برای بازگشت آرامش به جامعه، باید با مردم گفت‌وگو کرد، مطالبات آن‌ها را شنید و خواسته‌های بحق آن‌ها را اجرا کرد. اعتراضات این روزها نشان می‌دهد که تا چه اندازه سیاست فیلترینگ و محدودسازی، سیاست غلطی است.

❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی
📲 @socialMediaAnalysis

💢داده‌ها روایت می‌کنند: اعتراضات هنوز فروکش نکرده است

🔹این روزها اعتراضات زیادی در شهرهای مختلف کشور در جریان است؛ با این حال ارزیابی دقیقی از شدت و فراز و فرود این اعتراضات در دسترس نیست.

🔸به همین جهت، با بررسی کانال وحید آنلاین، به‌عنوان یکی از رسانه‌های مهم در پوشش اخبار اعتراضات، می‌توان تصویری اولیه از این موضوع داشت و آن را معیاری برای ارزیابی میزان اعتراضات در نظر گرفت.

🔹بر همین اساس، بیشترین اعتراضات در سراسر کشور در روزهای ۲۹ و ۳۰ شهریور ماه انجام شده است و پس از آن اعتراضات در سراسر کشور کاهش محسوسی داشته است.

🔸اما این به معنای پایان اعتراضات نبوده و همان‌طور که در نمودار مشخص است مجددا در روز گذشته ۹ مهرماه، اعتراضات، خصوصا در تهران، اوج گرفته است. امری که نشان می‌دهد برخلاف تصور برخی، اعتراضات همچنان ادامه دارد.

🔹تحلیل این نمودار با این فرض انجام شده که در مجموع امکان ارسال تصاویر و ویدئو فراهم بوده است. روند تحولات در روزهای آتی نیز بر همین اساس گزارش خواهد شد.

❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی
📲 @socialMediaAnalysis