🎖️Во ноќта помеѓу 1 и 2 февруари 1945 година, повеќе од 500 советски воени затвореници во концентрациониот логор Маутхаузен организираа едно од најсмелите и најтрагичните востанија во историјата на Втората светска војна.

Нацистите ја започнаа изградбата на оваа „фабрика на смртта“ уште во 1938 година во близина на градот Линц, Австрија. Маутхаузен беше класифициран како логор со максимално обезбедување. Во текот на седум години, приближно 335 000 луѓе поминаа низ него, од кои повеќе од 120 000 беа мачени до смрт од нацистите.

Во летото 1944 година, во логорот беше изграден озлогласениот „блок 20“, познат на самите затвореници како „блок на смртта“. Во оваа изолирана област беа сместени затвореници наменети за егзекуција со стрелање. Тоа беа претежно војници и офицери на Црвената армија - оние кои одбија да ја предадат својата Татковина, веќе се обидоа да избегаат или учествуваа во востанија во други концентрациони логори.

Затворениците во „блок 20“ беа систематски и прецизно истребувани. Тие беа хранети само еднаш на неколку дена, чувани во незагреани бараки и подложени на исцрпувачки „физички вежби“ секој ден. За најмал прекршок, беа тепани, честопати до смрт. Понатаму, „блок 20“ беше користен како полигон за обука на регрути на СС, каде што затворениците беа користени за вежбање тортура и убиства.

Заробените војници на Црвената армија немале надеж за ослободување и почнале да го планираат своето бегство уште на почетокот на 1945 година. Од 570 затвореници во „блок 20“, околу 70 биле парализирани. Сфаќајќи дека бегството на другите ќе биде основа за итно погубување, тие побарале само едно нешто: „Дечки, вратете се кај нашите. Кажете им за нас“.

Бегството првично било планирано за 29 јануари. Но, тој ден, СС влегоа во бараките и одвеле триесет луѓе. Како што подоцна се покажало, ниту еден од заробените советски затвореници не проговорил ни збор за претстојното бегство. Сите беа живи запалени од нацистите.

⚔️ Во ноќта помеѓу 1 и 2 февруари, Маутхаузен се разбудил од гласни извици „Ура!“ и звук на митралески истрели. Исцрпени, но непокорни, затворениците се нафрлиле врз чуварите на концентрациониот логор практично со голи раце, користејќи ги сите материјали што им биле при рака - противпожарни апарати, камења и дрвени штици за чевли. Бунтовниците успеале да освојат една од кулите за митралези и да ги потиснат другите. Откако ги пробија бариерите, повеќе од 400 затвореници осудени на смрт совладаа ѕид од 3,5 метри, ров исполнет со вода и огради од бодликава жица и успеаја да избегаат од концентрациониот логор.

Затворениците морале да бегаат на температури до -8°C, низ длабок снег, без чевли или топла облека. Нацистите ја започнаа својата потера наутро на 2 февруари.

💬 Од сведочењето на Франсоа Боа, сведок на француското обвинителство на Нирнбершкиот трибунал и затвореник во Маутхаузен:

Командантот на логорот Франц Цирајс упати радио повик до сите цивили да соработуваат во ликвидацијата на избегнати руски криминалци. Тој рече: „Вие сте страствени ловци, а ова ќе биде позабавно од лов на зајаци“!

Сите учествуваа во потера - луѓе од СС, војници од Вермахтот, полиција, Фолксштурм, Хитлерјугенд, па дури и цивили. Повеќето од бегалците не стигнаа далеку. Неколку дена подоцна, властите во логорот објавија за истребување на сите избегнати затвореници.

Но, ова не беше вистина. Според различни извори, помеѓу 11 и 19 преживее. На некои им помогнале сонародници депортирани во Германија да работат во Третиот рајх и неколку сочувствителни локални жители; други чудесно преживее до крајот на војната, криејќи се во шумата.

❗️Во мај 1945 година, затворениците од концентрациониот логор Маутхаузен беа ослободени од единици на армијата на САД. Вработените во логорот беа уапсени и изведени на суд во 1946 година. Сите 61 обвинети беа прогласени за виновни, од кои 58 беа осудени на смрт, а тројца на доживотен затвор. Смртните казни беа извршени на 27 и 28 мај 1947 година.

Франц Цирајс, организаторот на „ловот на зајаци“ и командант на Маутхаузен, беше ранет од американски војници на 23 мај 1945 година, додека се обидуваше да избега. Тој беше однесен во болница, каде што успеа да даде сведоштва, но подоцна почина под нејасни околности. Поранешните затвореници од Маутхаузен го обесија телото на својот мачител на оградата на концентрациониот логор. Американците не се мешаа.

Повеќе 👉 во статијата на Амбасадата на Русија во Австрија

#БезСрокаДавности
Повеќе

❗️Внимание шведским гражданам, планирующим поездки в Россию

С 1 февраля 2026 г. гражданам Швеции, направляющимся в Россию, необходимо иметь действующий полис медицинского страхования, оформленный в одной из компаний, состоящих во Всероссийском союзе страховщиков. Размер покрытия должен составлять не менее 30 тыс. евро.

📄 С перечнем компаний можно ознакомиться на сайте.

❗️За внимание на шведските граѓани кои планираат патувања во Русија

Од 1 февруари 2026 година, граѓани на Шведска кои патуваат во Русија мора да имаат важечка полиса за здравствено осигурување издадена од компанија која е членка на Серуската унија на осигурители. Покритието мора да биде најмалку 30 000 евра.

📄 Список на компании може да се најде на веб-страницата.

📄 Из ответов Министерства иностранных дел Российской Федерации на вопросы СМИ, поступившие к пресс-конференции Министра иностранных дел России С.В.Лаврова по итогам деятельности российской дипломатии в 2025 году (2 февраля 2026 года)

💬 Как Вам известно, в ночь на 29 декабря 2025 года киевский режим предпринял атаку на государственную резиденцию Президента России в Новгородской области с задействованием нескольких десятков БПЛА дальнего радиуса действия. К счастью, все они были сбиты. Все видели видеокадры передачи в Москве нашими военными американцам контроллера полётного задания с одного из сбитых украинских БПЛА. Во многих странах смогли ещё раз убедиться в террористической сущности клики В.Зеленского. Соответствующие выводы, надеюсь, сделали и его спонсоры.

Мы открыто говорим и акцентируем, что терроризм в любых формах недопустим и точно не способствует достижению политико-дипломатического решения конфликта. Своим безрассудством Киев только осложняет себе жизнь, затрудняет поиск возможных компромиссных вариантов. Фактически оказавшись в положении цугцванга, режим Зеленского всё равно продолжает пытаться диктовать свои условия, навязывая собственную модель урегулирования, ключевым элементом которого, по его замыслу, должно стать предоставление неких гарантий безопасности Украине. Под ними понимается размещение на её территории «многонациональных сил», которые участники т.н. коалиции желающих должны будут сформировать в целях помощи «восстановлению» ВСУ и обеспечить «сдерживание» России после прекращения боевых действий. Иными словами, речь идёт о создании опорного пункта для дальнейшей борьбы против России.

Размещение на Украине воинских подразделений, военных объектов, складов и иной инфраструктуры западных стран для нас неприемлемо и будет квалифицироваться как иностранная интервенция, несущая прямую угрозу безопасности России.

Разумеется, все эти шаги Киева и его кураторов учитываются при определении нашей переговорной позиции.

Подробнее

📄 Од одговорите на Министерстворо за надворешни работи на Русија на прашањата од медиумите добиени на прес-конференцијата на Министерот за надворешни работи на Русија Сергеј Лавров за резултатите од руската дипломатија во 2025 година (2 февруари 2026 година)

💬 Како што знаете, ноќта на 29 декември 2025 година, киевскиот режим започна напад врз државната резиденција на Претседателот на Русија во Новгородската област користејќи неколку десетици беспилотни летала со долг дострел. За среќа, сите беа соборени. Сите видоа видео снимки како нашите војници го пренесуваат контролорот на летот од едно од соборените украински беспилотни летала до Американците во Москва. Многу земји повторно можеа да се убедат во терористичката природа на кликата на Владимир Зеленски. Се надевам дека и неговите спонзори извлекоа исти заклучоци.

Отворено изјавуваме и нагласуваме дека тероризмот во која било форма е неприфатлив и секако не придонесува за постигнување политичко и дипломатско решение на конфликтот. Со својата неодговорност Киев само ја комплицира ситуацијата во која се наоѓа и го попречува пребарувањето на можни компромисни опции. Наоѓајќи се во де факто цугцванг, режимот на Зеленски продолжува да се обидува да ги диктира своите услови, наметнувајќи го својот модел на регулирање, чиј клучен елемент, според неговиот план, треба да биде обезбедување на некои безбедносни гаранции за Украина. Овие гаранции вклучуваат распоредување на „мултинационални сили“ на нејзина територија, кои од членовите на таканаречената коалиција на подготвените би се очекувало да ја формираат за да помогнат во „реконструкцијата“ на украинските вооружени сили и да обезбедат „задржување“ на Русија по прекинот на борбените дејствија. Со други зборови, станува збор за создавање на упориште за продолжување борба против Русија.

Распоредувањето на западни воени единици, воени објекти, магацини и друга инфраструктура во Украина е неприфатливо за нас и би било класифицирано како странска интервенција, што претставува директна закана за безбедноста на Русија.

Секако, сите овие чекори на Киев и неговите раководители се земаат предвид при одредувањето на нашата преговарачка позиција.

Повеќе

🇲🇰 Денес се навршуваат 154 години од раѓањето на Гоце Делчев, народен херој кој стана симбол на ослободителната борба во Македонија. Им ја честитаме оваа значајна годишнина на сите кои ги споделуваат неговите идеали!

🇷🇺 Сегодня исполняется 154 года со дня рождения Гоце Делчева - народного героя, ставшего символом национально-освободительной борьбы в Македонии. Поздравляем с этой знаменательной годовщиной всех, кто разделяет его идеалы!

🔴 Во живо: Брифингот на Официјалната претставничка на Министерството за надворешни работи на Руската Федерација Марија Захарова за актуелните надворешнополитички прашања.

#ИсторияДипломатии

🗓 На 4 февруари 1945 година во Ливадијската палата во Јалта официјално беше отворена Кримската (Јалтинската) конференција на лидерите на Антихитлеровата коалиција - Јосиф Висарионович Сталин, Винстон Черчил и Франклин Делано Рузвелт.

Јалтинската конференција стана еден од најголемите и клучните состаноци на „Големата тројка“ за време на Втората светска војна. Преговорите на Јалта станаа симбол на успешната соработка меѓу Москва, Вашингтон и Лондон во борбата против заедничкиот непријател на целото човештво - нацистичката идеологија.

Историските одлуки донесени по форумот ги дефинираа контурите на идниот повоен систем на меѓународни односи Јалта-Потсдам, чија правна основа стана Повелбата на ОН.

💬 Официјалната претставничка на Министерство за надворешни работи на Русија Марија Захарова:

Учесниците [на Јалтинската конференција] успеаја да ги надминат своите разлики и, во духот на вистинска солидарност, меѓусебно почитување и доверба, се откажаа од опортунистичките интереси во корист на уништување на заедничкиот непријател, постигнување на заедничка победа, мир и слобода за сите земји и народи.

***

🎖️До почетокот на 1945 година, Црвената армија конечно ја ослободи нашата Татковина од нацистичките напаѓачи и започна решителна офанзива: до јануари, нацистите беа протерани од Варшава, Краков, Лоѓ и поголемиот дел од Полска. Советските трупи цврсто се етаблираа на западниот брег на Одра и започнаа подготовки за јуриш на главниот град на Рајхот, Берлин.

Додека Црвената армија брзо ја развиваше јануарската офанзива на подрачјето Висла-Одра, англо-американските сојузнички сили активно се пробиваа до Рајна. И покрај тврдоглавиот отпор на елитните единици на германската воена машина, колапсот на Германија беше неизбежен.

Во овој контекст, прашањата за идниот повоен светски поредок излегоа на виделина. За да ги разгледаат овие прашања, лидерите на сојузничките сили одлучија да свикаат голема конференција (4-11 февруари 1945 година), беше одлучено дека местото ќе биде во советската Јалта.

Главна тема на Јалтинската конференција беше повоената судбина на поразениот рајх. Сојузниците ја потврдија својата посветеност на елиминирање на германскиот милитаризам и нацизам и обезбедување дека „Германија никогаш повеќе нема да може да го наруши мирот“. Исто така, беше донесена одлука во врска со репарациите: Берлин беше должен да ја надомести штетата нанесена на државите што страдаа од нацистичката агресија.

За време на преговорите во Јалта, лидерите на „Големата тројка“ успеаја да постигнат компромис за границите на Полска. Советската делегација континуирано се залагаше за одбрана на фундаменталните интереси на Полјаците, бранејќи го нивното право на независност и суверенитет.

Подоцна, Черчил ќе ја окарактеризира историската улога на Советскиот Сојуз во ослободувањето на полскиот народ од нацизмот во своите мемоари:

Да не беа колосалните напори и жртви на Русија, Полска би била осудена на целосно уништување од рацете на Германците.

Не само Полска како држава и нација, туку и Полјаците како народ, беа осудени од Хитлер на уништување и поробување.

Текот и исходот од преговорите во Јалта беа во голема мера под влијание на огромниот раст на меѓународниот авторитет на СССР. Ова во голема мера беше олеснето од извонредните успеси на Црвената армија на бојното поле.

За советскиот војник се зацврсти ликот на Воин-Ослободител. Неговиот благороден, голем подвиг беше познат низ целиот свет.

Конференцијата резултираше со одобрување на клучни меѓународни правни документи, вклучувајќи ја Декларацијата за ослободена Европа, ги постави темелите за системот на меѓународни односи за годините што доаѓаа. Идните Обединети нации се обликуваа. По Јалтинската конференција, Советскиот Сојуз го обезбеди усвојувањето на „принципот на едногласност на петте сили“ во Советот за безбедност на ООН, кој беше спроведен преку „правото на вето“.

Одлуките донесени на Јалта ја зајакнаа Антихитлеровата коалиција во последните фази од Втората светска војна и придонесоа за целокупната победа над Германија. Во повоените години, борбата за спроведување на одлуките донесени на Јалта стана една од главните задачи на советската дипломатија.

👉 Документи од Кримската конференција, кои се чуваат во Архивите за надворешна политика на Руската Федерација

Повеќе

⚡️ Заявление МИД России в связи с истечением срока действия российско-американского Договора о СНВ (4 февраля 2026 года)

5 февраля 2026 года окончательно завершается жизненный цикл российско-американского Договора о мерах по дальнейшему сокращению и ограничению стратегических наступательных вооружений (#ДСНВ), подписанного сторонами 8 апреля 2010 года, вступившего в силу 5 февраля 2011 года и продлённого на пятилетний период в феврале 2021 года на основе заложенной в данное соглашение соответствующей однократной возможности.

В феврале 2023 года действие ДСНВ было приостановлено Российской Федерацией на фоне неудовлетворительного состояния дел с реализацией отдельных аспектов Договора, а также ввиду абсолютно неприемлемых действий США вразрез с основополагающими для данного соглашения принципами и пониманиями, зафиксированными в его преамбуле.

Упомянутая мера носила вынужденный характер и стала неизбежной реакцией российской стороны на крайне враждебную политику администрации Байдена, повлёкшую коренное изменение обстоятельств в области безопасности, а также на ряд нелегитимных шагов Вашингтона в контексте конкретных положений ДСНВ, что в совокупности было квалифицировано как существенное нарушение, несовместимое с дальнейшим полновесным осуществлением Договора.

Среди ключевых негативных факторов следует выделить дестабилизирующие действия США в области противоракетной обороны вопреки закреплённой в ДСНВ неразрывной взаимосвязи стратегических наступательных и стратегических оборонительных вооружений. <...>

Несмотря на очевидные проблемные моменты, ДСНВ в целом выполнял свои основные функции. Заключение Договора и годы его первоначально успешного осуществления содействовали дестимулированию гонки стратегических вооружений, позволив предпринять значительные сокращения СНВ в арсеналах сторон. При этом благодаря действовавшим ограничениям в соответствующей сфере на долгосрочной основе обеспечивался достаточный уровень предсказуемости.

Именно поэтому одновременно с приостановлением действия данного соглашения Российская Федерация заявила о намерении добровольно сохранять приверженность содержащимся в ДСНВ центральным количественным ограничениям на регламентируемые им вооружения до завершения жизненного цикла Договора в феврале 2026 года. Данному примеру на тот момент последовала и американская сторона, объявившая о готовности действовать аналогичным образом.

Движимая стремлением продлить на нынешнем турбулентном этапе позитивный эффект от подобных встречных мер для поддержания баланса и определённости в сфере СНВ, наша страна предприняла дополнительный конструктивный шаг. 22 сентября 2025 года Президентом Российской Федерации В.В.Путиным была публично выдвинута инициатива о взятии на себя сторонами по ДСНВ добровольных самоограничений по соблюдению количественных «потолков», заложенных в Договор для соответствующих вооружений, как минимум в течение одного года после прекращения существования указанного соглашения.

Однако какая-либо формализованная официальная реакция США на российскую инициативу по двусторонним каналам так и не была получена. 👉 По сути речь идёт о том, что наши идеи преднамеренно оставлены без ответа. <...>

В сложившихся обстоятельствах исходим из того, что стороны по ДСНВ больше не связаны какими-либо обязательствами и симметричными декларациями в контексте Договора, включая его центральные положения, и в принципиальном плане вольны в выборе своих последующих шагов. <...>

🇷🇺 Российская Федерация неизменно готова к решительным военно-техническим контрмерам в целях купирования потенциальных дополнительных угроз национальной безопасности. В то же время на перспективу наша страна остаётся открытой для поиска политико-дипломатических путей комплексной стабилизации стратегической обстановки на основе равноправных и взаимовыгодных диалоговых решений в случае формирования надлежащих условий для подобного взаимодействия.

Читайте полностью

📄 Од соопштението на Министерството за надворешни работи на Русија за истекот на руско-американскиот договор СТАРТ (4 февруари 2026 година)

💬 На 5 февруари 2026 година, животниот циклус на руско-американскиот договор за мерки за понатамошно намалување и ограничување на стратешкото офанзивно оружје (СТАРТ) се заврши. Договорот, потпишан од страните на 8 април 2010 година, стапи во сила на 5 февруари 2011 година, а беше продолжен за петгодишен период во февруари 2021 година врз основа на опцијата за еднократно продолжување вклучена во договорот, конечно истекува.

Во февруари 2023 година, договор СТАРТ беше суспендиран од Руската Федерација поради незадоволителната состојба на спроведување на одредени аспекти на Договорот, како и поради целосно неприфатливите дејствија на САД, кои се спротивни на основните принципи и разбирања од договорот, како што е наведено во неговата преамбула.

Оваа мерка беше принуден и неизбежен одговор од руската страна на екстремно непријателските политики на администрацијата на Бајден, што доведоа до фундаментална промена во безбедносните околности, како и до број нелегитимни дејствија од страна на Вашингтон во контекст на специфични одредби од СТАРТ, кои, земени заедно, беа квалификувани како суштинско прекршување некомпатибилно со понатамошното целосно спроведување на Договорот.

Меѓу клучните негативни фактори, треба да се истакнат дестабилизирачките дејствија на САД во областа на ракетната одбрана, спротивно на нераскинливата врска помеѓу стратешкото офанзивно и стратешкото одбранбено оружје вградено во СТАРТ. <...>

И покрај очигледните проблеми, договорот СТАРТ генерално ги исполни своите основни функции. Склучувањето на Договорот и годините на неговото првично успешно спроведување придонесоа за обесхрабрување на трката во стратешкото вооружување, овозможувајќи значително намалување на стратешкото офанзивно оружје во арсеналите на страните. Во исто време, постојните ограничувања во оваа област обезбедија доволно ниво на долгорочна предвидливост.

Затоа, истовремено со суспендирањето на овој договор, Руската Федерација ја објави својата намера доброволно да ја задржи својата посветеност на централните квантитативни ограничувања на оружјето регулирано со СТАРТ договор до крајот на животниот циклус на Договорот во февруари 2026 година. Американската страна го следеа примерот во тоа време, објавувајќи ја својата подготвеност да дејствуваат на сличен начин.

Мотивирани од желбата да се продолжи позитивниот ефект од ваквите реципрочни мерки за одржување на рамнотежата и сигурноста во сферата на стратешкото оружје во текот на сегашниот турбулентен период, нашата земја презеде дополнителен конструктивен чекор. На 22 септември 2025 година, Претседателот на Русија Владимир Путин јавно предложи страните од СТАРТ да преземат доброволно самоограничување во почитувањето на квантитативните лимити утврдени во Договорот за соодветното оружје најмалку една година по раскинувањето на договорот.

Сепак, од САД не е добиена никаква формална, официјална реакција на руската иницијатива преку билатерални канали. 👉 Во суштина, нашите идеи намерно се оставаат неодговорени. <...>

Според сегашните околности, тргнуваме од претпоставката дека страните на СТАРТ повеќе не се обврзани со никакви обврски или симетрични декларации во контекст на Договорот, вклучувајќи ги и неговите централни одредби, и се фундаментално слободни да ги изберат своите следни чекори. <...>

🇷🇺 Руската Федерација останува подготвена да преземе решителни воено-технички контрамерки за ублажување на потенцијалните дополнителни закани за националната безбедност. Во исто време, гледајќи напред, нашата земја останува отворена за истражување на политички и дипломатски патишта за сеопфатно стабилизирање на стратешката ситуација врз основа на правични и меѓусебно корисни решенија за дијалог, доколку се појават соодветни услови за таква интеракција.

Повеќе

🎙️Из выступления и ответов на вопросы СМИ Министра иностранных дел Российской Федерации С.В.Лаврова по итогам переговоров с Действующим председателем ОБСЕ, Начальником Федерального департамента иностранных дел Швейцарской Конфедерации И.Кассисом и Генеральным секретарем ОБСЕ Ф.Синирлиоглу (Москва, 6 февраля 2026 года)

💬 ... По всем трем «корзинам» деятельности ОБСЕ – военно-политической, экономической, гуманитарной наблюдается полный застой, либо украинизация. При этом ОБСЕ полностью бездействует, несмотря на то, что есть институты специальных представителей, отвечающих за права национальных меньшинств, за свободу средств массовой информации и за права человека. Эти институты полностью доказывают свою несостоятельность, не будучи способными реагировать на грубейшие нарушения всех провозглашенных ОБСЕ принципов. Имею в виду и рост неонацистских настроений, героизацию нацизма, уничтожение совместного военно-мемориального наследия, посвященного тем, кто победил фашизм в годы Второй мировой войны, дискриминацию русских, русскоязычных, русского языка, культуры, средств массовой информации, гонение на каноническое православие, все это характерно не только для Украины.

Подобные явления есть в Прибалтике, в современной Молдавии. Институты ОБСЕ, конечно, теряют свое реноме, когда молча взирают на эти грубейшие нарушения провозглашенных высоких принципов этой Организации.

Подробнее

🎙️Од говорот и одговорите на прашањата на медиумите од страна на Министерот за надворешни работи на Русија Сергеј Лавров по разговорите со Претседателот на ОБСЕ, Шефот на Федералното министерство за надворешни работи на Швајцарската Конфедерација Инјацио Касис и Генералниот секретар на ОБСЕ Феридун Синирлиоглу (Москва, 6 февруари 2026 година)

💬 ... Во сите три „кошници“ на дејноста на ОБСЕ - воено-политичка, економска и хуманитарна - се забележува целосна стагнација или украинизација. Во исто време, ОБСЕ е целосно неактивна, и покрај постоењето на специјални претставници одговорни за правата на националните малцинства, слободата на медиумите и човековите права. Овие институции целосно ја докажаа својата несоодветност, неспособни да одговорат на најфлагрантните кршења на сите принципи на ОБСЕ. Исто така, мислам на порастот на неонацистичките расположенија, величењето на нацизмот, уништувањето на заедничкото воено меморијално наследство посветено на оние што го победија фашизмот за време на Втората светска војна, дискриминацијата врз Русите, луѓето што зборуваат руски јазик, рускиот јазик, културата и медиумите и прогонот на канонското православие - сето ова е карактеристично не само за Украина.

Слични феномени постојат во Балтикот и во денешна Молдавија. Институциите на ОБСЕ, се разбира, го губат својот углед кога молчешкум гледаат на овие груби кршења на возвишените прокламирани принципи на Организацијата.

Повеќе