Шуңа да «Илаһи моң» кебек чаралар аерым әһәмияткә ия. Коръәне Кәримне татар мәкаме белән уку, дин тыелуга кадәр киң таралган әсәрләрне яттан сөйләү һәм мөнәҗәтләр әйтү бәйгеләре — болар барысы да милләтебезне рәсми репрезентация богауларыннан азат итә. Әлбәттә, сабантуйсыз (несабантуецентричный) милләт фикере бүгенге истеблишментка ошап җитми, шунлыктан аларның бу өлкәдә ярдәме дә юк дәрәҗәдә.

ئلگره ک یازغان بر یازمامه علاوَتاً:

Подумалось. В последние десятилетия много внимания обращается на важность сохранения и развития татарского и других национальных языков. ДУМ РТ тоже много об этом говорит и делает. Есть ли, однако, фетвы авторитетных правоведов хотя бы об одобряемости усилий мусульман по развитию своих национальных/этнических языков и культур? (Если таковые вообще возможны по подобным вопросам). Обычно (и справедливо) говорят о необходимости знать родной язык, чтобы обращаться к письменному наследию своих мусульманских предков. Но оформлено ли это в виде некоей фетвы более-менее авторитетного ученого, а не частного мнения неких мусульманских деятелей? Насколько я знаю, однозначно одобряемым в Исламе является изучение только арабского языка (понятно почему). В среде османских ученых ценность турецкого, помимо сугубо материального аспекта (государственный и наиболее распространенный язык), заключалась в том, что он облегчал изучение арабского. То же самое можно было сказать про татарский досоветского периода. Какова ценность татарского с этой точки зрения сейчас? Изучить арабский при посредстве английского или русского не сложнее, чем при посредстве татарского. Исламской литературы на русском и английском уж точно больше, чем на татарском. Да, знание татарского/османского/чагатайского нужно для изучения старого тюрко-мусульманского письменного наследия - но является ли, во-первых, это наследие столь бесспорно ценным с точки зрения Ислама, чтобы заинтересовать широкие массы населения в изучении родного (для многих условно родного) языка? Ведь достаточно сравнительно небольшого числа владеющих этим языком специалистов (как сегодня знатоков латинского и древнегреческого)? К тому же современный татарский выхолощен десятилетиями атеистической и русификаторской политики и небрежением самих носителей языка. Не лучше ли направить энергию и средства мусульман на первоочередное изучение безусловно полезных для дуньи английского и русского и безусловно полезного для дуньи и ахирата арабского? А другие языки пусть изучают те, кому хочется и кому нравится?

منه شوندی فکرلر...

https://xn--r1a.website/dr_bormotucher/515

Мало что поднимает настроение в январскую серость, как этот милый плакат в РИУ :з 🌈

Некоторые удивляются, как можно читать османские документы, написанные вычурным языком и не менее вычурным почерком. Всё не так страшно, как кажется. Во-первых, несмотря на всю свою сложность (но и богатство!) (в основном благодаря арабо-персидским заимствованиям), у османско-турецкого были более-менее устоявшиеся грамматика, правописание и лексический состав. Особенно это касалось языка документов, где, как и в любом другом канцелярите, широко использовались клишированные обороты и выражения. Во-вторых, работу исследователя сильно облегчает знание особенностей османской дипломатики (не путать с дипломатией!) - правил расположения составных частей текста документов (обычно со стандартными оборотами). Для интересующихся прикрепил к посту лучшую на сегодня работу по османской дипломатике.
...Но сначала по-любому нужно усвоить основы не только современного турецкого языка, но и арабской и персидской грамматик. А также иметь под рукой набор османских, персидских и арабских словарей - они обязательно пригодятся.

Еще кое-что о трудностях османского.
(Мораль: в совершенстве овладеть османским очень трудно, но довести его до уровня, позволяющего проводить нормальную исследовательскую работу, вполне реально).

От себя: изучение османского существенно облегчает изучение других старых тюрко-мусульманских литературных языков.

https://xn--r1a.website/wildfield/5327

Яңа төркемгә рәхим итегез! «Хозур» телеканалында чыга торган «Имамнан сорыйк» тапшыруына багышланган канал

Көннәрдән бер көнне мөнаҗәтләр китабын актарып утырганда, аңлашылмаган, сәер яңгыраган бер юлларга юлыктым: «Йәмән илләрендә вәйсел-карани». Җыентыкны төзүчеләр минем кебек диваналар өчен искәрмә-сноска да куйганнар: вәйсел-карани — Коръәнне күп укучы имеш. Тәрҗемәләр ничек ясалганын яхшы белгәнгә (тәрҗемәләр ясаганда ялкаулану белән иренү арасында зур көрәш бара), мин бу мәгълүмат белән генә кәнәгатьләнмәскә булдым. Бәхре гыйлем гуглга чумып чыккач, юл хәрефеннән язылган «вәйсел-карани» гыйбарәсенең кеше исеме булуын ачыкладым.

Вәйс әл-Караниның бөек каһарманлыгы, илаһи гыйшкы гасырлар буе мөселман шагыйрьләрен дулкынландырып, илһамландырып тора. Гарәп һәм фарсы әдәбиятларына кагылмыйча, төрек әдәбиятында гына Вәйс әл-Карани хакында Юныс Әмрәнең, Ташлыҗалы Яхъяның, Шәрәф ханымның шигырьләре, Сабайиның мәснәви жанрында язылган әсәре билгеле. Татарлар арасында «Йәмән илләрендә Вәйсел-Карани» мөнаҗәте шактый киң таралган.

Киләсе мәгълүмат Ә. Сибгатуллинаның «Илаһи гашыйклар юлыннан» китабыннан кыскартып алынды.

Һәр сәхәр вактында калкып гизәрде,
Йапанны-языны сәйран итәрде,
Гадәте бу иде: тәвә¹ көтәрде
Йәмән илләрендә Вәйс әл-Карани,
Гарәп чүлләрендә Вәйс әс-Солтани

¹ тәвә — дөя

Кем соң ул Вәйс әл-Карани? Аның чын исеме — Үвәйс. Ул Йәмәндә Каран дигән авылда туган, шул авылга нисбәтән Карани тәхәллүсе бирелгән. Гади халык телендә исә «Вәйсел-Карани» формасы таралыш тапкан.

Һәр сәхәр вактында бу иде касды²,
Йастыгы таш иде, түшәге — пусты³,
Алланың хәбибе, сәүдеге дусты,
Йәмән илләрендә Вәйс әл-Карани,
Гарәп чүлләрендә Вәйс әс-Солтани

² касд — максат
³ пусты — тиредән

Үвәйс сабый чагында ук потларга табынудан баш тарта. Мәҗүсиләр җәмгыяте тарафыннан кире кагылгач, Үвәйс үз эченә бикләнә: көннәр буе далада-чүлдә көтү көтә, дөяләр, кошлар, агачлар, үлән-чәчәкләр, җил белән сөйләшә. Табигатьне күзәтү аны дөнья бөек көч — Аллаһ Тәгалә тарафыннан яратылган дигән фикергә китерә.

Һәр сәхәр вактында бу иде эше:
Арпадин икмәкде йидеге ашы
Акарды күзендин мөбарәк яше, —
Йәмән илләрендә Вәйс әл-Карани,
Гарәп чүлләрендә Вәйс әс-Солтани

Авыл халкы Үвәйсне көннән-көн чит итә, хәтта диваналыгы дөяләргә йогар дип, аңа көтүне тапшырмаска карар итәләр. Әмма аның кебек бер телем арпа икмәгенә көтү көтәргә риза булган кешене таба алмаганга, бу фикердән кире кайталар.

Гасасы⁴ бар иде хөрмә талыннан,
Хиркасы⁵ бар иде тәвә йоныннан,
Һич хата чыкмасты аның теленнән,
Йәмән илләрендә Вәйс әл-Карани,
Гарәп чүлләрендә Вәйс әс-Солтани

⁴ гаса — таяк
⁵ хирка — чапан

Ниһаять, Мөхәммәд ﷺ үзенә Аллаһ Тәгалә йөкләгән бөек эшне — ислам динен таратуны башлап җибәрә. Мөхәммәднең ﷺ дөньяга киләсен, аның Хак илчесе булачагын ишетеп куанган, аның кырык яшьләргә җитүен тилмереп көткән Үвәйс һаман сахраларда дөя көтүен дәвам иттерә. Аның пәйгамбәр ﷺ белән күрешәсе килсә дә, ул карт һәм авыру әнкәсен калдырып китә алмый. Бер көнне әнисе аңа Мөхәммәд ﷺ янына барып кайтырга кирәк ди. Үвәйс Мәдинәгә юл тота. Менә, ниһаять, ул рәсүлулланың ﷺ капкасы төбендә. Капканы шакыгач, бер хатын әлеге Аллаһ колының кемлеген, морадының ни икәнен сорый. Бу — хәзрәти Гайшә була. Вәйс әл-Карани җәвабыннан соң ул Мөхәммәднең ﷺ өйдә юклыгын, аның берничә көннән сәфәрдән кайтачагын аңлатып бирә. Әммә Үвәйс авыру әнкәсе янына ашыгуын әйтә. Шул кадәр ерактан җәяү килеп тә, аның кире юлга чыгуына хәзрәти Гайшә бик гаҗәпләнә.

Пәйгамбәр мәчеттән әүенә килде,
Гайшәдән сорады: «Әүә кем килде?»
Дустының килдекен нурыннан белде —
Йәмән илләрендә Вәйс әл-Карани,
Гарәп чүлләрендә Вәйс әс-Солтани

Хәзрәти Мөхәммәд ﷺ инде күптән Йәмән илләренда Үвәйс атлы бер иманы гаять нык кол барлыгы турында белгән була, ул Үвәйсне күрми калуынына бик борчыла. Мәчеттә дә ул бу хакта бик ачынып сөйли һәм хәзрәти Гали белән хәзрәти Гомәргә رضي الله عنهما үзе үлгәннән соң хиркасын (чапанын) Вәйс әл-Каранига тапшыруын сорый.

Вәйс әл-Карани юлыннан китеп, камиллеккә ирешкән, үз тарикатьләрен төзегән мөтасаувыфларның иң күренеклеләрен генә санап китик:

1. Ибраһим бине Әдһәм (874/875 еллар тирәсендә үлгән) — Бәлех солтаны. Тәхетеннән һәм таҗыннан ваз кичеп, Аллаһ Тагалә юлына баш куйган бөек каһарман.

2. Шәйх Әбелхәсән Харкани (1034 елда үлгән)

3. Баязид Бистами (874 елда үлгән)

4. Әбелкасыйм Җурҗани (1076 елда үлгән)

5. Шәйх Нәҗметдин Көбра (1221 елда үлгән) — кубравия тарикатенә нигез салучы. Монгол яуларында шаһид киткән.

6. Мөхәммәд Баһаветдин Нәкышбәнди (1389 елда үлгән) — нәкышбәндия тарикатен коручы
һ.б.лар

Төрекчә язылган әсәр дә «Йәмән илләрендә Вәйс әл-Карани» дип атала һәм Юныс Әмрәгә нисбәт ителә. Татар мөнаҗәте төрек вариантыннан шактый кыска һәм аерым юллар, строфалар тулысы белән диярлек Юныс Әмрәдәге кебек кабатлана. Ләкин төрекчә әсәрдә «Гарәп чүлләрендә Вәйсес-Солтани» гыйбарәсе бер тапкыр да әйтелми. Төрекчә әсәрдә Вәйс әл-Карани тормышына бәйле детальләр күбрәк. Мәсәлән, аның пәйгамбәр бүләген — хирканы киюе, уң кулында ак нур булуы, дөяләрне бик очсызга көтүе, булган акчаларын да ярлыларга өләшүе һ.б.лар татарча текстта юк. Әмма узган гасырларда төрки халыклар арасында бу әсәрнең шактый таралган булуын фараз итсәк, аның татар телендәге башка, бәлки тулырак вариантлары да табылуы мөмкин.

Кичкә таба кәефләр күтәрелде. Иске татар теле курсларын тәмамлаган шәкертебез бүген икенче (!) пьесаны тәрҗемә итеп бетерде (ниндиләрен икәнен беләсегез киләме?))

Башкалар да төрле-төрле хикәяләр, кулъязмалар, дәреслекләрне тәрҗемә итәләр — нәтиҗәдә Osmanlıca журналы кебек офлайн һәм онлайн җыентык ясарга ниятлибез.

Шундый да була ала икән ул хиссияте миллия — ә мин, үз чиратымда, китап сәхифәләренә битараф калмаган барлык тәрҗемәчеләргә зур рәхмәтләремне белдерәм, кылган эшләрегезнең җимешләрен күрергә насыйп булсын дигән теләктә калам!

Эшләр соңгы арада әкренәеп китсә дә, бара, тиздән бездән зур яңалыкларны көтегез!

До последнего не хотела как-то собирать на свой счёт деньги, но людей, которые хотят помочь, все больше и больше

Я создала счёт для пожертвований. Будет открыт до завтра до 12:00. На собранные деньги я приобрету саваны, на остаток - предметы личной гигиены. Обо всем отчитаюсь здесь

Не знаю, сколько наберется, но кто желает, вот ссылка:

https://www.tinkoff.ru/cf/2Ab2sTyE0Xe

ОТЧЕТ ПО СБОРУ

В первую очередь хочу сказать, что я не ожидала. Не ожидала, что люди так быстро объединятся, что так много людей захотят поучаствовать в этом деле. Я думала, что максимум, который мы сможем собрать - это 30.000 руб.

Но мы собрали 191 232 руб 09 коп меньше чем за сутки!!! 😭

Стоит ли говорить, как сильно тряслись мои руки, когда я стала видеть уведомления о том, что приходят 1000, 4000, 5000, 8000, 12.000, 30.000 рублей разом 🥺💔 Как слезы сами шли из глаз при виде всех ваших добрых слов и дуа в комментариях к платежам ❤️‍🩹

То, что мы сделали, просто невероятно. Я очень благодарна всем. Пусть Всевышний примет ваши пожертвования, пусть в той посылке, которая отправится на пострадавшие земли, будет наше заступничество в Судный день.

Удивительно, насколько вчера, когда мы ездили и закупались всевозможными товарами, все идеально сходилось. Как вовремя мы получали необходимую информацию, как самые неожиданные люди оказывались вдруг в самых нужных местах, а в магазине оказывалось все самое необходимое и аккурат в ту сумму, которая у нас была. Я думаю, это смогут понять только те люди, с которыми мы вчера все это делали, но это было просто восхитительно!

Итак, перейду к подробному отчету:

6 кип бязя для саванов (1654 м) - 112 499,20 руб
20 готовых комплектов саванов - 20 000 руб
3 палатки (1 трехместная, 2 двухместные) - 9997 руб
4 термоса - 4196 руб
Пюре детское в баночках 50 шт - 3385 руб
Сухая каша для детей 12 шт - 1415 руб
Смесь детская 3 пачки - 1316,70 руб
Пюре детское в пакетиках 96 шт - 4118,40
Подгузники 16 пачек - 7344,40 руб
Салфетки влажные для детей 52 пачки - 1918,80 руб
Туалетная бумага 10 пачек по 8 рулонов - 2529 руб
Одеяло овечье 5 шт - 3649,50 руб
Прокладки 128 пачек - 8307.20 руб
Бинт стерильный 3 шт - 137,40 руб
Перекись водорода 20 шт - 260 руб
Хлоргексидин 20 шт - 296 руб
Зеленка 19 шт - 1026 руб
Салфетки стерильные - 137,50 руб
Йод 46 шт - 2272,40 руб
Но-шпа 5 шт - 606,50 руб
Д-пантенол 5 шт - 1210,50 руб
Декспантенол 2 шт - 808,70 руб
Ибупрофен 5 шт - 776 руб
Диклофенак - 411,60 руб
Кетопрофен - 378,70 руб
Салфетки стерильные 4 шт - 311 руб
Бинты стерильные 31 шт - 1374,20 руб
Стрептоцид - 253,30 руб

+ в подарок шли кетопрофен и антисептик

Итого было потрачено: 190 966 руб 70 коп.

Дусларым вә төркемдәшләрем булган япь-яшь @byalki һәм @feyas_notes канал авторлары, аларга ярдәм һәм теләктәшлек күрсәткән барлык кардәшләребез (алар арасында сез дә бардыр!) соңгы атна эчендә башкарып чыккан эшләренә сокланам. Бәлкем сез дә аларны күзәтеп баргансыздыр. Бу — телеграмдагы аерым бер феномен, прецедент, башкаларга өлге булырлык эш дип әйтсәк, бер дә арттыру булмас.

Аларга карап, шәхси вә сәяси мәнфәгатьләр катышмаган саф фидакарьлек хисенең өммәтебездән, илебездән, дөньядан качмавына инандым.

Фәлакәткә юлыккан кардәшләргә ярдәм йөзеннән китерелгән әшьялар, көч һәм вакыт табып шәһәрне гизеп йөрүләре, җаваплылыкны үз җилкәләренә алып матди ярдәм җыюны оештырулары — бөтен бу изгелекләрнең әҗерен күрергә язсын.

Аллаһ кылган гамәлләрегезне кабул итсен!

Илаһи мөнәҗәт

Үтте гомер – тагат кани,
Азганымдин тәүбә кани,
Нигымәткә шөкер кани,
Һәнүз гөнаһ кылмактамын.

Харамнан мал җыймаклыкка,
Пакьне харам кылмаклыкка
Һәм явызлык кылмаклыкка
Итекләрем сызганамын.

Тагат-коллык кылмаклыкка,
Хәер-ихсан бирмәклеккә,
Зикер-тәсбих әйтмәклеккә
Малым, тәнем кызганамын.

Мөэминнәрне рәнҗетмәккә
Һәм харамны кылмаклыкка,
Зәгыйфләрне ормаклыкка
Беләкләрем сызганамын.

Ахшам намазы ятырга
Кул-аягым сызганамын,
Җансыз үлек тик ятып
Көн тугачта уянамын.

Торсам ямәк касдын кылып
Хәләл харам хазир кылып
Һәр ни тапсам, шуны җыеп
Гомрем зая үткәрәмен.

Яхшыларга дус булмаган
Аларга иш тә булмаган
Явызлардан аерылмаган
Бәндәләрнең азгынымын.

(Тагат – Аллаһка буйсыну
Кани – кайда
Һәнүз – һаман
Сызгынамын – тырышамын
Көн тугач – кояш чыккач
Ямәк касды – ашау теләге
Хазир кылып – бергә кушып
Зая – әрәм)

Сегодня 1 марта в 18:00 приглашаю всех на лекцию по теме: «Арабский язык в Дагестане и в Чечне».

На данной лекции мы изучим положение арабского языка на Кавказе в начале 20 века и разберем реальные статьи и публикации из газет, датированные на 1914 год, написанные чеченским ученым Масъудом аль-Чачани и другими авторами.

Вы своими глазами увидите на каком уровне был арабский язык в то время.

Приглашаю всех, думаю эта лекция будет для вас открытием, я постарался сделать ее максимально содержательной.

Жду всех на канале: https://www.youtube.com/@ArabicKhasu