#نسخه_خوانی

خون، رنگ ز مژگانِ تَرَم می‌دُزدَد
مو، ضعف ز جسمِ لاغرم می‌دُزدَد

دل، خستۀ دَردیست که شب تا به سَحَر
هر عضو ز عضوِ دیگرم می‌دُزدَد

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: مرشد بروجردی یا مرشد خان بروجردی، شاعر نیمۀ دوم قرن دهم و اوایل یازدهم هـ.ق.

📕 جنگ اشعار محفوظ در کتابخانه دانشگاه منچستر، (Persian MS 646)

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

💠 السلام علیک یا صاحب الزّمان (عج).

#نسخه_خوانی

عدلش در آن مثابه که بادِ صبا ز وَهم
دستِ ستم به دامنِ گل‌ها نمی‌زند

بذلش در آن مقام که غم در زمان او
در هیچ گوشه‌ای دَرِ دل‌ها نمی‌زند

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: در این نسخه، نامشخص است.

📕 نسخۀ خطی اللآلی البهیه عن الملتقاط الفتحیه ، ش 17341 ، مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

#نسخه_خوانی

خَلقِ عالَم جملگی محتاج بر یکدیگرند
می‌شود پیغمبری را عنکبوتی پرده‌دار

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر که در این نسخه نامشخص است، به احتمال قوی قاسم انوار است. در تذکرۀ حسینی ضمن شرح حال قاسم انوار، این بیت را از او نقل می‌کند:
اندرین ره جزو و کل، محتاج بر یکدیگرند
عنکبوتی می‌شود پیغمبری را پرده‌دار

📕 یک مجموعۀ خطی مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

#نسخه_خوانی

با همه خلق جهان گرچه از آن
بیشتر گُمرَه و کمتر به رَه‌اند

آنچنان زی که بمیری، بِرَهی
نه چنان زی که بمیری، بِرَهَند

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: حکیم سنائی غزنوی.

📕 یک جنگ خطی مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

💠 انوار حکمت.

#نسخه_خوانی

مردم، چهار قِسم‌اند:

- لـئـیـم، که نه خود خورَد و نه به دیگری دهد.
- و بـخـیـل، که خود خورَد و [امّا] به دیگری ندهد.

- و سـخـی، که خود خورَد و به دیگری نیز دهد.
- و کـریـم، که خود نخورَد و به دیگری دهد.

کریم، به سوی محبّت، مستعجل¹، و به جانب عداوت، متأنّی² [بُوَد]، چون کوزۀ نقره که زود ساخته گردد و دیر شکسته شود.

و لـئـیـم، به جانبِ محبّت، متأنّی و به سوی عداوت، مستعجل [بُوَد]، چون سفالی که دیر ساخته شود و زود شکسته گردد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

📕 یک مجموعۀ خطی مجلس.

✍️ ¹- مستعجل: عجله‌کننده؛ شتاب‌کننده.
²- متأنّی: آن که در امری درنگ و تأمل کند.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

💠 مردِ با همّت را فقر عذابی است الیم‌
(ابوحنیفه اسكافی، قرن 5 ق)

#نسخه_خوانی

به زمین بُرد فرو ، خجلتِ محتاجیِ من
بی‌زَری کرد به من، آنچه به قارون، زَر کرد

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 «سید محمد طباطبائی نائینی» (۱۰۸۲-۹۹۷ ق) معروف به «میرزا رفیعا»، حکیم، متکلم، فقیه و محدث نامدار در قرن یازدهم هجری قمری. او شاعری استاد نیز بود.

📕 یک بیاض یا جُنگ ادبی محفوظ در کتابخانۀ ملی.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

💠 میلاد با سعادت جواد الائمّه امام محمد تقی علیه السّلام را تبریک و تهنیت عرض می‌کنم. 🌺

#نسخه_خوانی

... محمّدِ تقی آن باغبان گلشن دین
کز اوست جنّت شرع محمّدی سیراب

شود به رنگ صدف، دست خلق، پُر گوهر
کفِ جوادش اگر دُرفشان شود چو سحاب

تو نور حقّی و در چشم هرکه نیست حجاب
ز مِهر روی تو بیند تجلّیِ وهّاب

کسی که با تو سخن گفت، با خدا زد حرف
که هست خواندنِ قرآن به حق سؤال و جواب

کلید قفلِ دلِ بستگان به دستِ تو اَست
توئی ز عقده‌گشائی، مفتّح الابواب

به آستان تو خواهم رسید و خواهم گفت
سخن ز مطلع جود تو یا الوالالباب

ز حُبّ و بغض تواَم مطلعی به یاد آمد
که مِهر و کینت از آن می‌رسد به حدّ نصاب

جزای جُرمِ محبِّ تو از خداست ثواب
چنانکه اجر عدوّت ز طاعت است، عذاب

کسی که نیک و بد از هم شناخت می‌داند
که غیرِ راه ولای تو نیست راه صواب

بُوَد ز لطف تواَم آن طمع، که در کونین
نیفتدم پِیِ کار التجا به شیخ و به شاب

ز نار و خُلد، اثر تا بُوَد، محبّ و عَدوت
فتد به هر دو جهان، کارشان به عیش و عقاب

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: در این نسخه، نامعلوم است.

📕 جنگ خطی، 47 س ، مجلس

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

💠 انوار حکمت.

#نسخه_خوانی

معصیت از هرکه صادر شود، ناپسند بُوَد، امّا از علماء ناپسندیده‌تر، [زیرا] که علم، سلاحِ جنگ [عالِم] است با شیطان؛ چون صاحب سلاح را به اسیری بَرَند، شرمندگی بیش بَرَد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

📕 یک مجموعۀ خطی مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

قابل تأمل و درس‌آموز برای حکمرانان امروز.

#نسخه_خوانی

حکایت

آورده‌اند که انوشیروان را وزیری بود خردمند، و امیری از اُمَرا در حمایت او بود؛ پیوسته سخنِ آن امیر گفتی و او را پیش تخت بُردی.
وقتی، جمعی از رعایا به نزدیک انوشیروان از امیر تظلم کردند و عَرضه داشتند که بر ما ستم کرده‌است. انوشیروان فرمود تا او را به درگاه آرَند . چون امیر را خبر شد، بگریخت و مختفی شد. انوشیروان بفرمود تا ندیم [ یعنی همان وزیر حامی آن امیر ] را بگرفتند و در معرض عقوبت آوردند. [آن وزیر] گفت:
ای پادشاه! به جُرمِ امیر، ندیم گرفتن معنی ندارد.
انوشیروان [در پاسخ] گفت:
مُجرمِ ظالم را او [ یعنی توی وزیر] به ما نزدیک گردانیده‌است.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

📙 از نسخۀ خطی جامع الحکایات ، محفوظ در کتابخانۀ مجلس ، به شماره 2229

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

💠 ❤️السّلام علیک یا امیرالمؤمنین❤️

#نسخه_خوانی

قال [امیرالمؤمنین] علیه السّلام:

- سلونی ما شئتم.
- از من بطلبید هرچه می‌خواهید.

کی گذارَد تشنه‌لب ما را جوانمردی که او
قطره‌ای کمتر ز دریای عطایش کوثر است

یا علی! بس عاجز و درمانده‌ام؛ فریاد رَس
ای که لطفت بی‌نوایانِ جهان را یاور است

بازوی خـیـبـرگـشـا بـگـشـای شـاهـا! از کَرَم
زانکه کیدِ نَفْس و شیطان، چون حصارِ خیبر است

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

📕 نسخه خطی منهاج‌الولايه فى شرح نهج‌البلاغه، تأليف عبدالباقى صوفى تبريزى (متوفى سال 1039ق)، محفوظ در کتابخانه دانشگاه تهران، به شماره 5299

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

💠 امیرالمؤمنین علی علیه السّلام، هم اهل بیت نبی (ص) است و هم اهل بیت‌اللّه ← (خانۀ کعبه)

#نسخه_خوانی

از میر افضل الدّین محمد ثابت رحمةالله علیه در منقبت امیرالمؤمنین صلوات الله علیه.

آن یداللّه که نـقـشِ قَـدَمِ اشرفِ او
شمسۀ بارگهِ رفعت سکّانِ سماست

مسکنش خانۀ پیغمبر و مولد، کعبه
اهل بیتش به دو معنی چو بخوانند، رواست

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: میرمحمد افضل ثابتِ اللّه آبادی، شاعر قرن یازدهم و دوازدهم ق.

📕 بیاض بنده علی خان باسطی، محفوظ در کتابخانه بریتانیا.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

💠 🌺❤️ سالروز میلاد مسعود امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام و روز پدر بر شما مبارک باد.❤️🌺



ما نامِ عـلـی، نَـمَـک شـمردیم
انکارِ نَـمَـک، نمک‌حرامی است

به حساب جمل:
ع(70) + ل (30) + ی (10) = 110
ن (50) + م (40) + ک (20) = 110

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: محمد محسن تتوی، (درگذشته ۱۱۶۳ هجری قمری / ۱۷۵۰ میلادی) از شاعران نامدار فارسی‌گوی در شبه‌قاره (منطقه سند، پاکستان امروزی)

📕 دیوان محسن تتوی، تصحیح محمد حبیب الله رشدی، انتشارات سندهی ادبی بورد حیدرآباد، 1963 ، ص 69 .

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

#نسخه_خوانی

دلِ خرابِ من و مِـهـرِ بوتراب در او
خرابه‌ایست که می‌تابَد آفتاب در او

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شعر از: کمال‌الدین سحابی استرآبادی از فقهاء، عارفان و شاعران سدهٔ دهم.

📕 بیاض بنده علی خان باسطی، محفوظ در کتابخانه بریتانیا.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

#نسخه_خوانی

گفته‌اند:

- تا توانی جهد کن [که] دشمن نداشته‌باشی، و اگر اتفاق افتد که دشمنی به‌هم رسد، مضطرب نَشَوی، که گفته‌اند هرکه را دشمن نَبُوَد، دشمن‌کام بُوَد. بلی، از او [یعنی دشمن] و کار او غافل نباشی و باید که دشمنِ خود را خوار نداری [یعنی دست کم نگیری] که شاعری در این باب، نیکو گفته‌است:
نوا گر نوایِ چکاوَک بُوَد
چو دشمن زند، تیرِ ناوَک بُوَد

- و [باید] از دشمنِ خانگی پرهیز بیشتر واجب دانی.

- در نصیحتنامۀ حُکَماست که به امّید هزاران دوست، یک دشمن مدار، که آن هزار از تو و کار تو غافل مانند و آن یک [دشمن] غافل نشود.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 مؤلّف: میر محمد سعید اردستانی، که در تاریخ هند با لقب مشهور «میر جمله» و یا «جملة‌الملک» شناخته می‌شود. او یکی از قدرتمندترین، ثروتمندترین و باهوش‌ترین وزرا و فرماندهان نظامی (اصالتا ایرانی) قرن یازدهم قمری در دکن و هند بود.

📕 جنگ خطی منسوب به میر محمد سعید اردستانی با لقب مشهور «میر جمله» و یا «جملة‌الملک» ، محفوظ در کتابخانۀ منچستر.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺

#نسخه_خوانی

عقل را پیوند با دل کرده‌اند
تا نتیجه عشق حاصل کرده‌اند

شاهدان شوری عیان انگیختند
زاهدان اندیشه باطل کرده‌اند

از نگاهی خون مردم ریختند
این نکویان تا چه با دل کرده‌اند!

غم نصیبم باد زآنان کز نخست
زآبِ مِحنَت خاک ما گِل کرده‌اند

عشق از آنِ ما و ما زآنِ وِی‌ایم
عاشقان تحصیلِ حاصل کرده‌اند

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

🔸 شاعر: محمد تقی بن زکی صاحب مازندرانی، قرن 13 هـ.ق.

📕 نسخه خطی دیوان صاحب مازندرانی، به شماره 9010 ، کتابخانه مجلس.

@manuscript_ir

〰️🍃🌺