در رادیوی ۲۰۳، بارها یاد سه سال پیش رو می کنیم و از آدم‌فروشی می‌گیم که جای شما رو به رییس لو می‌ده و جایزه‌ها و عکس‌های روی جلد رو مرور می‌کنیم. در این آخر سالی با ما باشین که دنیا هکرهای بیشتری لازم داره.

00:00 - رادیوجادی ۲۰۳
02:00 - مایکروسافت به رییستون خبر می‌ده که از کجا وصلین
05:47 - دولت آمریکا به فونت تایمز نیو رومن برمی‌گرده
10:31 - بخش ویژه تایید سن ای اف اف
16:21 - پایان آزمایش راست در کرنل لینوکس و گپی در مورد راست و زیگ
25:08 - در سه ماه گذشته، ۱۱ گیگاوات برق خورشیدی به آمریکا اضافه شد
26:30 - چهره مجله تایم: معماران هوش مصنوعی
28:12 - جوایز نرم‌افزار آزاد امسال
31:34 - بخش آخر
35:17 - پیام‌های آخر

https://youtu.be/cb1cFqeS0Yw

#پادکست #رادیوجادی

با آدمی بسیار کتابخونده و آگاه از زمانه اما از سال ۱۹۱۳ گپ بزنین

ایده این پروژه هم واقعا جالبه: مدل‌های زبانی بزرگی که یادگیری‌شون فقط و فقط بر اساس متون پیش از ۱۹۱۳ بوده. این در دانشگاه زوریخ ساخته شده و کاربردش اینه که اجازه بده شما با یه آدم بسیار کتابخونده، روزنامه خونده، با سواد و آگاه سال ۱۹۱۳ گپ بزنین و از افکار و دیدگاه‌هاش و درکش از مفاهیم عمیقا آشنا بشین. مطمئن چیزهایی مثل فاشیسم، حقوق زنان، اقتصاد و بسیاری از مفاهیم دیگه از دید این آدم کاملا متفاوت است با چیزی که ما الان درک می‌کنیم.

سه نکته رو هم یادآوری کنم:

۱. این مدل احتمالا حرف‌هایی می‌زنه که با استانداردهای امروز مشکلات متنوعی دارن
۲. این لینک فقط مدل‌ها هستن، باید با روش‌های مختلف مدل رو استفاده کنین؛ مثلا با اولاما که قبلا معرفی کرده ام (ollama)
۳. به چت ژپتو و بقیه نمی‌تونین بگین «با عقایده فلان سال جواب بده یا فکر کن در فلان سالی» چون ته ماجرا رو می‌دونه به هرحال و دقیقا مثل یک آدم اون زمان فکر نخواهد کرد.
۴. وقتی میگیم «درست کردن آرشیو چه فایده ای دراه؟» یکیش همینه. بودن این متون به شکل دیجیتال اجازه داده چنین پروژه ای پیش بره
۵. نمونه‌های ایرانی هم می‌تونن جالب باشن. هم حجم کمتری داره و عملی‌تر است و هم راهگشا می‌شه برای قدم های بعدی. فرض کنین بتونیم با کسی که در دوران انقلاب یا مشروطه است صحبت کنیم.
۶. اره بیشتر از سه تا شد ولی چه اشکالی داره؟

https://github.com/DGoettlich/history-llms

توی این ویدئو سریع و سر راست در مورد تگ زدن در گیت حرف می‌زنیم. روشی است برای اینکه مثلا روی نرم افزارتون ورژن بزنین یا به گیت هاب بگین که اگر کسی اومد دانلود کنه فلان نسخه ها رو بذار توی بخش releaesها یا اگر خودتون خواستین به جایی از تاریخ برگردین، به راحتی با یه اسم بهش برسین.

https://youtu.be/jjaBdcgsz1A

گیت یه انباری هم داره به که خیلی ها اینقدر توش خرت و پرت ریختن و برنداشتن که اصولا نمی‌دونن فقط آشغال دونی نیست و می شه ازش چیز میز هم برداشت (: اسمش هم هست
git stash
توی ویدئوی قبلی یکهو یادش افتادم و در این ویدئو بهش سری می‌زنیم:

https://youtu.be/1-dVrYtKaWU

یه لِمی در زندگی من هست که می گه هر چقدر به چیزی دردآورد نزدیکتر بشی راحتتری چون ترس چیزها از دور بیشتره، مثلا دستگیر شدن خیلی راحتتر از ترس از دستگیر شدن است و این ترس است که زورگوها رو سر جاش نگه داشته. اینو بارها حسش کرده‌ام و الان دارم اینطرفش رو هم حس می‌کنم.

هی خبرها رو نگاه می کنم و چون مستقیما بخشی ازش نیستم و نمی‌تونم تو صحنه باشم و خطر مستقیم برای منم باشه، رنجی رو تجربه می‌کنم که هیچ وقت نکرده‌ام. نه از نظر شدت، از نظر نوع.

با شجاعت شما و شرافت‌تون و تلاش مردم گوشه گوشه کشور برای آزادی شاد می‌شم و با جواب‌های وحشی‌ای که میگیریم و شلیک‌ها و باتوم‌ها و قتل‌ها رنج می‌کشم و می‌گم کاش به جای شاهد رنج دیگران بودن، بخشیش سر خودم می‌یومد چون طبق لِم بالا، از نزدیکتر راحتتر بودم.

ولی راستش ته دلم مطمئن هستم روزی آزاد خواهیم بود. شکی ندارم. دلم و چشمم با شماست و آزادی... و ببخشید که اینبار اینقدر دورم. سعی می‌کنم بی صدا و پشت صحنه کارهایی بکنم که حداقل در آینده مفید باشن.

حالا که اینترنت ایران قطعه کسانی که خارج هستیم هر کاری که می تونیم رو برای جلب توجه جهانی باید بکنیم.

از نظر من متن خلاصه و ساده است: یکبار دیگه مردم ایستادن که بگن این حکومت رو نمی خوان و تنها جوابشون قطع اینترنت و کشتار است و لازمه جهان بهش توجه کنه و کشتار رو متوقف کنه.

https://www.govdirectory.org

از این سایت کانتکت کشورتون رو پیدا کنین و بهشون ایمیل و زنگ بزنین و بگین به این مساله توجه کنن. یا به رسانه ها بگین یا هر دوستی که دارین که ممکنه صداش به جای بیشتری برسه. در کانادا ایمیل به MP سر راست ترین کاره.



——-
نمونه نامه ولی خوبه ادیت کنین برای خودتون

Subject: Urgent: Violence Against Protesters in Iran

‍‍‍Dear [ NAME ],

I am writing to ask for your urgent attention to the situation in Iran. People have risen up once for their freedom, and the government is responding with violence, including killings, after shutting down the internet to silence the news and communications.

Canada is home to a very large Iranian community, many of whom have family and loved ones directly affected by this repression. I ask you to use your position to do whatever is possible - diplomatically, politically, and publicly - to support the Iranian people and stop these actions.

Thank you for your time and attention.

Sincerely,
[ NAME ]

اگر کسی از داخل ایران هست و اینجا رو می بینه و استارلنیک داره، استارلینک رو حتما آپدیت کنین. ظاهرا آپدیت دیشب امکان حفظ اتصال در شرایط نویز رو بهتر کرده.

این روزها همه در فکر هستیم که همون اینترنت سانسور شده وی پی انی کند کی بر می گرده و بعضی ها می نویسن که شاید هیچ وقت بر نگرده و بعضی‌ها هم می‌گن غیر ممکنه حکومتی رسما تصمیم بگیره کشورش رو به عصر حجر برگردونه. اما ما می دونیم که از این حکومت تقریبا هیچ چیز بعید نیست.

همه می‌دونیم که دسترسی به اطلاعات از پایه ای ترین حقوق انسانی است و اگر کسی نقضش می کنه آشکارا ناقص پایه ای ترین حقوقه. ولی خب حاکمی که حاضره چند هزار نفر رو بکشه تا حاکم بمونه .. منطقا از نقض حقوق انسانی هم شرمی نداره.

ولی خوبه یادآوری کنیم به خودمون که اطلاعات از دو نظر شبیه چشمه است: ۱. وقتی جاری شد دیگه نمی شه جلوش رو گرفت و ۲. اگر کوچکترین روزنه ای باشه راهش رو باز می کنه و به آدم ها می رسه.

دلیلی که من از ابزار بخصوصی نمی گم و اینجا معرفی نمی کنم و ... اینه که اینکار باعث ‌ سریعتر بسته شدنش می شه ولی مطمئن باشین کلی آدم فنی در تلاش هستن ارتباط ایران با جهان رو حفظ کنن و کمابیش هم موفق هستن اما در نهایت این سدی است که باید شکسته بشه و آب واقعی یه روزی جاری بشه.

تکرار می کنیم که سانسورچی اونی است که می دونه حرفش در دنیای آزاد خریداری نداره و اونی که تاریکی رو می پرسته کسی است که تو نور زشتی هاش دیده می شه.

به امید آزادی همه.

آپدیت: ظاهرا یکسری دیتاسنترها در حال وصل شدن هستن و بعضی از وی پی ان ها دارن وصل می شن. بیش باد و یه روزی میاد که بی نیاز از این خبرها و ابزارها باشیم.

اینترنت چند ساعتی به شکل نصفه و نیمه وصل می شه و دوباره قطع. اخبار هم ضد و نقیض است. دل نباید بست به حرف کسی. تونل‌های دی ان اس و بعضی وی پی ان هایی که از قدیم داشتیم ظاهرا از روش‌هایی هستن که مردم دارن استفاده می کنن برای اتصال. لعنت به سانسورچی.

بر خلاف روزهای قبل، امروز ظاهرا بعضی ها از ایران می تونن با سایفون وصل بشن. در نتیجه دوستانی که در خارج اینترنت آزاد دارن می تونن این رو نصب و ران کنن تا به وصل شدن یه آدمی در یه جای دنیا کمک کرده باشن:

https://conduit.psiphon.ca/en/

دوستان دو تا یادآوری دیگه هم دارن. راستش من به نظرم میاد کسی که در این کانال است اینها براش بدیهی است ولی به هرحال درست می گن. همیشه خوبه تکرار بشه. یه اشتباه من اینه که فکر می کنم یه چیزهایی بدیهی است و گفتن دوباره اش توسط من بی معنیه ولی منطقی است که حتی یه نفرم باشه این رو ندونه خوبه ببینه.

۱. اگر در خارج هستین ران کردن نودهای اسنو فلیک هم مفیده. کمک می کنه به کسانی که از ایران از تور برای رد کردن سانسورچی خبیث استفاده می کنن: https://snowflake.torproject.org

۲. اگر در ایران هستین این روزها حواستون باشه که از خیلی ها می شنویم که ایست بازرسی گذاشتن و یکهو گوشی رو چک می کنن و می گن چرا فلان فیلم رو داری و چرا فلان اپلیکیشن رو داری. نقض کلی از حقوق اولیه است ولی با کسی طرفیم که همه این سال‌ها ده‌ها هزار معترض رو می کشه که حاکم بمونه. حواستون باشه که روی گوشی چی دارین و چقدر در دسترس است. البته نمی گم طبق خواسته حاکم رفتار کنیم ولی بدونیم که احتمال ها و انتخاب ها چی هستن و با آگاهی حرکت کنیم. نمی ترسیم چون ترس و ناامیدی بیشترین چیزی است که این خبیث ها از ما می خوان و آگاهی بیشترین چیزی است که ازش می ترسن.

به امید آزادی همه و روزی که نیازی به آنتی فیلتر نباشه.

امروز یادی می کنیم از:

• علیرضا یزدانی از دوستانی که در همایش سیسوگ شرکت کرده بود و چند روز قبل کشته شد
• سعید سوزنگر متخصص شبکه که چند روز پیش دستگیر شده. هر باری که من سعید رو دیدم، چه در روزهای بحران و چه در روزهایی که بهش می گیم «عادی» پشت مردم و حقوق مردم بود. شجاع و صریح
• امیرحسین صیرفی امنیت کار که بدون اینکه بدونیم اتهامش چیه خارج از همه رویه های قانونی مثل دسترسی به وکیل و ارتباطات و اخبار و ... بازداشت است

و البته ده ‌ها هزار کشته، زخمی و بازداشتی دیگه که امیدوارم خیلی زود یاد، حرف و حقشون ادا بشه.

بعضی ها می گن وی پی ان های قدیمی شون کار می کنه... اگر چیزی دارید تست کنید و به بقیه هم بگین تست کنن. و البته معلومه که این سیستم معلوم نیست چه می کنه. چیزی که ندارن برنامه و عقله. چیزی که دارن خشونت و وحشی گری و بی اخلاقی و دروغ.

چه سودی در علم است، وقتی انسان ارزش ندارد؟

وقتی خون در کوچه‌ها جاری‌ست دیگر سکوت را بر خود روا نمی‌دانیم. دی‌ماه امسال، روزهایی را پشت سر گذاشته‌ایم که شرح آن‌ها زبان را به عجز می‌کشاند. مردمی که به خیابان آمدند تا حقشان را مطالبه کنند، با شلیک مستقیم گلوله به زمین افتادند. نه در میدان جنگ، بلکه در کوچه و خیابان. چند روز بیشتر طول نکشید تا فهرست کشته‌شدگان به اندازه‌ای طولانی شود که تخمین تعدادشان نیز نشدنی تلقی گردد. این فهرست، صرفاً مجموعه‌ای از نام‌ها نیست. هر نام در آن، یک خانواده‌ی داغدار، یک مادر عزادار، یک آینده‌ی نابود‌شده است. این‌ها آدم‌هایی هستند که زنده بودند. زنانی که می‌خواستند زندگی کنند، مردانی که آرزوی آزادی داشتند، دانشجویانی که نمی‌خواستند تن به ذلت زیستن در چنین استبدادی بدهند. دانشجویانی که روزی در همین کلاس‌های درس نشستند، در همین دانشکده‌ها قدم زدند، در همین هوا نفس کشیدند و در میان همین دیوارها گفتند و خندیدند. دانشجویانی چون محمدرضا مرادعلی، ورودی ۹۵ دانشکده‌ی مهندسی کامپیوتر دانشگاه شریف، که در ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ کشته شد و از او، تنها یاد و خاطره‌اش به جا مانده‌است.

ما این‌ها را دیده‌ایم. خون روی زمین را، جنازه‌های ردیف‌شده در کهریزک را، دیده‌ایم. شهادت کسانی را شنیده‌ایم که با چشم خودشان مرگ را دیدند. مرگی که از لوله‌ی تفنگ نیروهایی بیرون می‌آمد که وظیفه‌شان حفظ مردم بود، نه قتلشان. و بالاتر از همه، شنیدیم دستور شما را. نه پروردگار، بلکه این اهریمن بود که بر شما نازل شد و از زبانتان سخن گفت که: «بکشید!» و کشتند. بدون تردید، بدون وجدان، بدون رحم.

همان مردمی که در روز‌های جنگ از آن‌ها به عنوان «ملت شریف و غیور» یاد می‌کردید، حالا به یک‌باره «اغتشاشگر» و «تروریست» نامیده شدند. همان مردمی که سال‌ها زیر بار سختی و فشار تحمیل‌شده از ستمتان زندگی کردند، حالا «اراذل و اوباش» خوانده شدند. انگار فراموش کرده‌اید که نمی‌توان یک ملت را یک روز به آسمان برد و روز بعد به زمین کوبید. فراموش کرده‌اید که واژه‌ها معنا دارند و حافظه‌ی مردم، کوتاه نیست.

کسانی که سال‌ها بر منبرها گفتند «خون بی‌گناه، بنیان حکومت‌ها را فرو می‌ریزد»، امروز یا سکوت کرده‌اند و یا با واژگان آراسته گلوله‌ها را تطهیر نموده‌اند. حق تیرهایی را از خانواده‌ی قربانیان گرفتند که مدعی بودند دشمن نثارشان کرده‌است. همان‌هایی که فریاد می‌زدند «هیهات منا الذله»، امروز ذلیلانه‌ترین سکوت را پیشه کرده‌اند و به تماشای گورستان‌ها نشسته‌اند؛ گورستان‌هایی که با فرمان کسی که خود را معصوم از خطا می‌داند، روزبه‌روز انسان‌های بی‌گناه بیشتری را در خود جای می‌دهند.

حالا دیگر وقت انذار و هشدار و سکوت نیست. وقت آن است که بگوییم ما شاهدیم. ما می‌بینیم چه اتفاقی افتاده و هرگز این جنایت را فراموش نخواهیم کرد.

جمعی از دانشجویان دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه صنعتی شریف، ۹ بهمن ۱۴۰۴

یکسری گزارش هایی هست که نشون می ده از طرف گوشی های اندرویدی بسیاری از ایرانی های اکثرا ساکن ایران و گاهی خارج از ایران یکسری درخواست به سمت سرویس‌هایی می‌ره که کارشون شناسایی آی پی و لوکیشن است.

حدس‌های مختلفی هست که دقیقا کاربردش چیه ولی به نظر می رسه یکی از اپ های پر نصب در ایران داره سعی می کنه آی پی (و لوکیشن مرتبط) استفاده کننده رو به شکلی ثبت کنه / چک کنه.

کشف وی پی ان؟ متصل کردن گوشی به هویت افراد؟ نمی دونم.. ولی در کل حواستون باشه که اگر مکان و هویت خودتون و ارتباطش به گوشی‌ای که دستتون است براتون مهمه - یا به عبارت دیگه اگر نمی خواین از یه گوشی بتونن به جای شما پی ببرن - منطقا اپی که کنترلش دست حکومت فعلی است نباید روش نصب باشه.

البته اینکه دقیقا می خوان چیکار کنن مبهمه ولی چیزی که دیده می شه درخواست های زیاد از یه اپ اندرویدی نصب شده توسط ایرانی ها به سرویس های کشف لوکیشن بر اساس آی پی است.

توضیح عمومی تر اینه که اگر روی گوشی ای برنامه های ایرانی نصب باشه ممکنه حکومت بتونه از اون طریق هم جاش رو پیدا کنه یا بفهمه چطوری به اینترنت وصله. مثلا اگر کسی فکر می کنه چون گوشی به شبکه موبایل وصل نیست و فقط وای فای داره، قابل ردیابی نیست به نظر می رسه که اشتباه می کنه.