کسب سه نشان نقره و برنز، رهاورد تیم ملی المپیاد کامپیوتر

تیم ملی المپیاد کامپیوتر ایران با کسب دد نشان نقره و یک نشان برنز به کار خود در المپیاد جهانی پایان داد.

به گزارش دیده‌بان علم ایران، سی‌وهشتمین دوره المپیاد جهانی کامپیوتر (IOI 2026) از ۹ تا ۱۶ اوت ۲۰۲۶ برابر با ۱۸ تا ۲۵ مردادماه ۱۴۰۵ به میزبانی شهر تاشکند کشور ازبکستان برگزار شد.

این رقابت معتبر جهانی با حضور دانش‌پژوهان برتر حوزه علوم کامپیوتر از بیش از ۹۷ کشور جهان برگزار شد و ۳۸۶ دانش‌آموز برای حضور در این دوره ثبت‌نام کرده بودند.

تیم ملی المپیاد کامپیوتر جمهوری اسلامی ایران نیز با چهار دانش‌پژوه در این رقابت جهانی حضور یافت و موفق شد با کسب دو مدال نقره، یک مدال برنز و یک دیپلم افتخار، افتخاری دیگر برای کشورمان در عرصه رقابت‌های علمی بین‌المللی رقم بزند.

افتخارآفرینان تیم ملی ایران در این دوره از المپیاد جهانی انفورماتیک(کامپیوتر) حامد غفاری اقدس و آرش استادشریف معمار (برندگان مدال نقره جهانی)، محمد شایان (برنده مدال برنز جهانی) و بهامین شفقی (برنده دیپلم افتخار) بودند‌.

دیده‌بان علم ایران @ISWIR

زلزله ای به بزرگی 4.5 مرز استانهای خوزستان، ايلام و لرستان را لرزاند

زلزله ای به بزرگی ۴.۵ در مقیاس امواج
درونی زمین، ۵۳ دقیقه و ۴۷ ثانیه بامداد امروز جمعه در حوالی حسينيه در مرز استانهای خوزستان، ايلام و لرستان به وقوع پیوست.

به گزارش دیده‌بان علم ایران، کانون زلزله در عمق ۸ کیلومتری زمین و در ۲۰ کیلومتری حسينيه و ۳۰ کیلومتری اندیمشک در استان خوزستان گزارش شده است.

دیده‌بان علم ایران @ISWIR

🧬 فراخوان پنجمین دوره «جایزه ملی فرزانه»

به پاسداشت یاد و نام دکتر پروانه فرزانه، بنیان‌گذار بانک سلول‌های انسانی و جانوری مرکز ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران و با هدف تجلیل از بانوان پژوهشگر پیشرو در علوم زیست‌پزشکی و زیست‌فناوری، پنجمین دوره جایزه فرزانه همزمان با برگزاری سومین کنگره بین‌المللی و نخستین کنگره استانی کنسر ژنومیکس برگزار خواهد شد.

به گزارش دیده‌بان علم ایران از زنان دانشمند، استادان و پژوهشگران دعوت می‌شود مستندات فعالیت‌ها و سوابق علمی خود را برای بررسی و داوری به دبیرخانه جایزه ارسال کنند.

پژوهشگران گرامی می‌توانند جهت اطلاع از جزئیات کامل جایزه از قبیل محورهای راهبردی جایزه،
شاخص‌های ارزیابی کمیته علمی و برگزیده دوره پیشین
به صفحه رسمی اینستاگرام کنگره به نشانی instagram.com/icgcs مراجعه کنند.

مهلت ارسال آثار، اول مهرماه ۱۴۰۵ اعلام شده است.
دیده‌بان علم ایران. @ISWIR

با محوریت «میکروبیوم و پزشکی بازساختی»
هفدهمین مدرسه تابستانی بین‌المللی پژوهشگاه رویان آغاز شد

https://didehbanelmiran.ir/55861

دیده‌بان علم ايران          @ISWIR

معرفی حمایت‌های معاونت سیاستگذاری معاونت علمی به متخصصان ایرانی غیرمقیم

https://didehbanelmiran.ir/55871

دیده‌بان علم ايران          @ISWIR

گلسنگ‌ها؛ شاهدان زنده جنگ ایران و عراق

✍محمد سهرابی
گلسنگ‌شناس

"آیا گلسنگ‌ها می توانند به عنوان شاهدانی زنده از جنگ ایران و عراق در دادگاه علم شهادت دهند؟"

پاسخ به پرسش یک دانشجوی ایلامی از نسلی که پیامدهای جنگ را در خانه و کاشانه خود با پوست و گوشت خویش لمس کرده است.

جنگ ایران و عراق فقط شهرها، روستاها و زندگی انسان‌ها را تحت تأثیر قرار نداد؛ طبیعت غرب و جنوب‌غرب ایران نیز بخشی از پیامدهای این جنگ ویرانگر را تجربه کرد. از خوزستان و ایلام تا بخش‌هایی از کرمانشاه، کردستان، آذربایجان غربی و دیگر نواحی زاگرس، انفجارها، آتش‌سوزی‌ها، سوختن تأسیسات نفتی، تردد گسترده ماشین‌آلات نظامی و بقایای مهمات می‌توانستند مواد و آلاینده‌های گوناگونی را وارد خاک و هوا کنند.

اما پرسش اینجاست:
آیا پس از گذشت چند دهه، هنوز می‌توان ردپای محیط‌زیستی آن جنگ را در طبیعت زیبای زاگرس جست‌وجو کرد؟

یکی از شاهدان زیستی آن دوران که شاید بتواند در پاسخ به این پرسش به ما کمک کند، گلسنگ‌ها هستند.
گلسنگ‌ها همچون فرش یا جامه‌ای رنگین، با رنگ‌های زرد، نارنجی، سبز، خاکستری و سیاه، بر سنگ‌ها، صخره‌ها و تنه درختان گسترده‌اند. آن‌ها ریشه ندارند و آب و بسیاری از مواد مورد نیاز خود را مستقیماً از هوا و بارش دریافت می‌کنند. به همین دلیل، ذرات و برخی عناصر موجود در محیط می‌توانند به‌مرور در پیکر آن‌ها تجمع پیدا کنند.

در جریان هشت سال جنگ، مناطق وسیعی از زاگرس غربی و جنوب‌غرب ایران در معرض فشارهای محیطی گوناگون قرار گرفتند؛ از انفجار مهمات و آتش‌سوزی چاه‌ها و تأسیسات نفتی گرفته تا احتراق سوخت‌های فسیلی، تخریب شهرها و روستاها و حرکت گسترده خودروها و ماشین‌آلات سنگین نظامی. همه این عوامل می‌توانستند بر ترکیب خاک، گردوغبار و هوای منطقه تأثیر بگذارند.
اینجاست که گلسنگ‌ها اهمیت پیدا می‌کنند.

با نمونه‌برداری سیستماتیک از گلسنگ‌های مناطق جنگ‌دیده زاگرس و مقایسه آن‌ها با مناطق شاهد، می‌توان غلظت عناصری مانند سرب، مس، روی، نیکل، کروم، کادمیم، آرسنیک و آنتیموان را بررسی کرد.

اگر در اطراف مناطق سابق جنگی، محل‌های بمباران، تأسیسات نفتی آسیب‌دیده یا مناطق عملیاتی، الگوی متفاوتی از تجمع برخی عناصر مشاهده شود، این یافته‌ها می‌توانند سرنخی برای مطالعه میراث محیط‌زیستی جنگ باشند.

اما اینجا «قاضی علم» به شهادت گلسنگ‌ها به‌تنهایی اکتفا نمی‌کند!
وجود چند فلز یا عنصر خاص در یک گلسنگ الزاماً به معنای منشأ جنگی آن‌ها نیست. زمین‌شناسی زاگرس، صنایع نفت و گاز، پالایشگاه‌ها، جاده‌ها، شهرها، فعالیت‌های صنعتی و حتی گردوغبار طبیعی نیز ممکن است منشأ همان عناصر باشند.

بنابراین، گلسنگ به‌تنهایی نمی‌تواند بگوید: «این آلودگی حاصل جنگ است.»

برای چنین نتیجه‌ای باید شواهد دیگری از خاک، گردوغبار، رسوبات، زمین‌شناسی، جهت باد، منابع صنعتی و تاریخ منطقه نیز کنار هم قرار گیرند.
اما شاهد مهم دیگری ممکن است وجود داشته باشد: گلسنگ‌های تاریخی در موزه‌ها!
اینجاست که اهمیت هرباریوم‌ها، موزه‌های گلسنگ و مجموعه‌های تاریخ طبیعی آشکار می‌شود. این مجموعه‌ها فقط محل نگهداری چند نمونه مربوط به پایان‌نامه‌های دانشجویی نیستند؛ آن‌ها می‌توانند بخشی از حافظه زیستی و محیط‌زیستی یک سرزمین را برای نسل‌های آینده حفظ کنند.

نمونه‌ای که امروز تنها قطعه کوچکی از یک گلسنگ به نظر می‌رسد، ممکن است پنجاه سال بعد برای پاسخ به پرسشی استفاده شود که هنگام جمع‌آوری آن حتی به ذهن کسی نرسیده بود.

تصور کنید نمونه‌های گلسنگی مستند از زاگرس در اختیار داشتیم که پیش از جنگ، هنگام جنگ و پس از آن جمع‌آوری شده بودند. در آن صورت شاید می‌شد آن‌ها را با نمونه‌های امروزی مقایسه کرد و بخشی از تغییرات محیط‌زیستی این سرزمین را در طول چند دهه مطالعه کرد.

در چنین شرایطی، گلسنگ دیگر تنها موجودی کوچک روی سنگ یا درخت نیست؛ بخشی از یک سند زیستی تاریخی است.

متأسفانه، تا آنجا که اطلاعات مستند و در دسترس نشان می‌دهد، آرشیوی منظم، پیوسته و اختصاصی از نمونه‌های تاریخی گلسنگ مناطق جنگ‌دیده زاگرس که امکان مقایسه نظام‌مند پیش و پس از جنگ را فراهم کند، در اختیار نداریم.

نبود چنین آرشیوی پژوهش درباره گذشته را غیرممکن نمی‌کند، اما بازسازی دقیق شرایط محیطی پیش از جنگ و مقایسه مستقیم آن با وضعیت پس از جنگ را بسیار دشوار می‌کند.

و این همان نکته‌ای است که گاهی فراموش می‌کنیم:
موزه‌های تاریخ طبیعی فقط برای امروز ساخته نمی‌شوند؛ آن‌ها حافظه علمی یک کشور برای پاسخ به پرسش‌های فردا هستند.

پس شاید پرسش اصلی این نباشد که یک گلسنگ امروز چه ارزشی دارد.

پرسش مهم‌تر این است:
اگر امروز نمونه‌های طبیعت خود را جمع‌آوری، مستند و برای آینده حفظ نکنیم، فردا که «دادگاه علم» برای پاسخ به پرسشی تاریخی شاهد بخواهد، چه چیزی برای شهادت دادن باقی خواهد ماند؟"

دیده‌بان علم ايران  

پیش‌بینی جرم خانواده‌ای از ذرات فرضی برای جست‌وجو در شتاب‌دهنده‌های آینده
فیزیکدانان ایرانی، نقشه نظری هادرون‌های حاوی کوارک تاپ را ترسیم کردند

https://didehbanelmiran.ir/55893

دیده‌بان علم ايران          @ISWIR

ردپای سه مسیر کلیدی در پیری سلول‌های بنیادی مزانشیمی
مسیرهای مولکولی پیری سلول‌های بنیادی زیر ذره‌بین پژوهشگران رویان

https://didehbanelmiran.ir/55874

دیده‌بان علم ايران          @ISWIR

کسب نخستین مدال ایران در المپیاد جهانی جغرافیا

دانش‌پژوهان جوان ایرانی در بیست و سومین دوره المپیاد جهانی جغرافیا موفق به کسب یک نشان برنز و سه دیپلم افتخار شدند.

به گزارش دیده‌بان علم ایران در المپیاد جهانی جغرافیای ۲۰۲۶ که در ترکیه برگزار شد، هلیا خدابنده‌لو مدال برنز و
ستایش حق‌نظری،آرتینا حیدری 
و ثنا کربلایی دیپلم افتخار کسب کردند.

تیم ایران در رقابت پوستر iGeo نیز درجایگاه اول جهان ایستاد.

دیده‌بان علم ایران @ISWIR

فراخوان همکاری پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی با هسته‌های مستعد فکری

https://didehbanelmiran.ir/55921

دیده‌بان علم ايران          @ISWIR

انتقال انرژی تا ۱۵۰ میکرومتر در یک ماده دوبعدی
کشف مسیری تازه برای انتقال انرژی در مقیاس میکرو/انتشار مقاله پژوهشگران ایرانی در یکی از معتبرترین مجلات نانوفناوری جهان

https://didehbanelmiran.ir/55910

دیده‌بان علم ايران          @ISWIR

هوش مصنوعی به کمک انتخاب داروهای ضدسرطان آمد/ رتبه‌بندی هوشمند درمان‌ها با مشارکت پژوهشگران ایرانی

https://didehbanelmiran.ir/55930

دیده‌بان علم ايران          @ISWIR

استاد مهندسی ژئوتکنیک پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی درگذشت

محسن کمالیان، استاد پژوهشکده مهندسی ژئوتکنیک پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله درگذشت.

به گزارش دیده‌بان علم ایران، زنده‌یاد کمالیان که تحصیلات کارشناسی(۱۳۶۷)، کارشناسی ارشد(۱۳۷۰) و دکتری (۱۳۸۰) خود را در رشته مهندسی عمران، گرایش خاک و پی در دانشکده فنی دانشگاه تهران گذرانده بود از سال ۱۳۷۲ در پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله فعالیت داشت و در دوره‌های مختلف به موازات فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی در مسوولیت‌هایی چون مدیریت گروه ژئوتکنیک لرزه‌ای، عضو شورای پژوهشی، عضو هیات امنا و عضو هیات ممیزه پژوهشگاه، عضو کمیته تخصصی مبحث هفتم مقررات ملی ساختمان و ..‌ خدمت کرده بود.

دیده‌بان علم ایران هم درگذشت این استاد و پژوهشگر مهندسی ژئوتکنیک را به خانواده، همکاران و شاگردان استاد و جامعه علمی تسلیت می‌گوید.

دیده‌بان علم ایران @ISWIR

اعلام زمان تشییع و مراسم یادبود دکتر محسن کمالیان

مراسم تشییع پیکر زنده‌یاد دکتر کمالیان، استاد پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله، عصر سه‌شنبه ۲۷ مردادماه در دورشهر (قم) برگزار می‌شود.

به گزارش دیده‌بان علم ایران،
پیکر استاد کمالیان، استاد پژوهشکده مهندسی ژئوتکنیک پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله روز سه‌شنبه ۲۷ مردادماه، ساعت ۱۶:۳۰ از مسجد مسلم ابن عقیل واقع در خیابان شهید روحانی، نبش کوچه ۲ به سمت گلزار شهدای علی بن جعفر(ع) تشییع خواهد شد.

همچنین مراسم ترحیم آن مرحوم، همان روز پس از نماز مغرب و عشاء در مسجد امیرالمؤمنین(ع) واقع در خیابان شهید فاطمی (دورشهر)، بعد از کوچه ۳۲ برگزار می‌شود.

مراسم سوم و هفتم دکتر محسن کمالیان نیز روز پنج‌شنبه ۲۹ مردادماه از ساعت ۱۵ تا ۱۶:۳۰، به صورت زنانه و مردانه در مسجد امیرالمؤمنین(ع) واقع در خیابان شهید فاطمی (دورشهر)، بعد از کوچه ۳۲ برگزار خواهد شد.

همچنین مراسم یادبودی از سوی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله‌شناسی و مهندسی زلزله در تهران برگزار خواهد شد که زمان و مکان دقیق آن متعاقباً اطلاع‌رسانی می‌شود.

دیده‌بان علم ایران @ISWIR

حفاظت کارگران در برابر اشعه فرابنفش با پارچه نانویی پژوهشگران ایرانی
https://didehbanelmiran.ir/55935/

دیده‌بان علم ایران @ISWIR

محصولی که ایران می‌تواند صادر کند اما وارد می‌شود!
هشدار تولیدکنندگان دستکش پزشکی درباره واردات: تولید داخل را به تعطیلی نکشانید!

https://didehbanelmiran.ir/55952

دیده‌بان علم ايران          @ISWIR