▫️انتشار فهرست پژوهشگران پراستناد جهان در سال ۲۰۲۵

آنچه به‌عنوان پژوهشگران پراستناد (Highly Cited Researchers) می‌شناسیم، دقیقاً همین فهرست است که توسط شرکت Clarivate و بر پایه داده‌های پایگاه Web of Science و ارزیابی‌های کیفی تکمیلی منتشر می‌شود.

فهرست‌هایی که تحت عنوان "۱ درصد برتر" یا "۲ درصد برتر" در جاهای دیگر معرفی می‌شوند، ارتباطی با Clarivate ندارند و اعتبار علمی آن‌ها نیز تا حدی محل تردید است.

در سال ۲۰۲۵، تغییرات مهمی در شیوه انتخاب پژوهشگران اعمال شده تا فهرست نهایی منصفانه‌تر، دقیق‌تر و قابل اعتمادتر باشد.

هدف Clarivate تنها معرفی افراد با بیشترین استناد نیست، بلکه اطمینان از این است که آثار منتخب، سالم، معتبر و دارای تأثیر واقعی در جامعه علمی باشند.

تغییرات و بهبودهای کلیدی در روند انتخاب
در سال گذشته، سخت‌گیری‌هایی نظیر حذف پژوهشگرانی با:

سطح غیرعادی نویسندگی گروهی (Hyper-authorship)

خوداستنادی بیش از حد (Excessive Self-citation)

الگوهای غیرمعمول استنادات مشترک (Unusual Collaborative Citation Patterns)

اعمال شده بود.

در سال ۲۰۲۵ نیز دو تغییر اساسی در روند انتخاب صورت گرفت:

۱- پالایش دقیق‌تر مقالات:

مقالاتی که نویسندگان آن‌ها در سال‌های گذشته به‌دلیل تخلف علمی یا دست‌کاری در استناد از فهرست حذف شده بودند، امسال از بررسی کنار گذاشته شدند. این اقدام موجب شد پژوهشگران شایسته‌ای که آثارشان پیش‌تر در سایه قرار داشت، فرصت دیده‌شدن پیدا کنند.

۲- ارزیابی نظام‌مندتر با کمک فناوری:

در مرحله دوم انتخاب، از روش‌های الگوریتمی دقیق‌تر استفاده شد تا دخالت سلیقه انسانی کاهش یابد و فرایند داوری منصفانه‌تر باشد. با این حال، ارزیابی انسانی همچنان بخش مهمی از این فرآیند باقی مانده است.

آمار کلی فهرست ۲۰۲۵

در مجموع، ۷۱۳۱ جایزه پژوهشگر پراستناد به ۶۸۶۸ فرد منحصربه‌فرد تعلق گرفته است؛ چون برخی پژوهشگران در بیش از یک حوزه علمی برگزیده شده‌اند. این پژوهشگران در ۶۰ کشور و منطقه فعالیت دارند.

از نظر جغرافیایی، ۸۶٫۱ درصد از کل جوایز تنها در ۱۰ کشور و ۷۴٫۶ درصد در پنج کشور نخست (آمریکا، چین، بریتانیا، آلمان و استرالیا) متمرکز شده است.

بیش از ۵۷ درصد از کل پژوهشگران پراستناد جهان در ایالات متحده یا چین زندگی می‌کنند.

ده کشور برتر

۱- آمریکا (۲۶۷۰)
۲- چین (۱۴۰۶)
۳- بریتانیا (۵۷۰)
۴- آلمان (۳۶۳)
۵- استرالیا (۳۱۲)
۶- کانادا (۲۲۷)
۷- هلند (۱۹۴)
۸- هنگ‌کنگ (۱۴۵)
۹- سوئیس (۱۳۰)
۱۰- فرانسه (۱۲۱)

از عربستان سعودی ۳۰ پژوهشگر و از ترکیه تنها ۲ پژوهشگر در فهرست حضور دارند.

ده مؤسسه برتر

۱- آکادمی علوم چین (۲۵۸)
۲- دانشگاه هاروارد (۱۷۰)
۳- دانشگاه استنفورد (۱۴۱)
۴- دانشگاه چینهوا (۹۱)
۵- مؤسسه فناوری ماساچوست (۸۵)
۶- مؤسسه ملی سلامت آمریکا (۸۴)
۷- انجمن ماکس‌پلانک – آلمان (۶۶)
۸- دانشگاه آکسفورد (۵۹)
۹- دانشگاه پنسیلوانیا (۵۹)
۱۰- کالج دانشگاهی لندن – (۵۹)

ده حوزه پژوهشی برتر

۱- بین‌رشته‌ای (۳۵۶۹)
۲- پزشکی بالینی (۳۷۹)
۳- زیست‌شناسی و بیوشیمی (۳۱۴)
۴- علوم اجتماعی (۲۶۰)
۵- محیط‌ زیست و بوم‌شناسی (۲۳۹)
۶- شیمی (۲۳۷)
۷- علوم اعصاب و رفتار (۱۹۲)
۸- علوم مواد (۱۸۷)
۹- مهندسی (۱۸۶)
۱۰- علوم گیاهی و جانوری (۱۶۶)

وضعیت ایران

در فهرست ۲۰۲۵، تنها سه پژوهشگر ایرانی حضور دارند.

در سال ۲۰۲۴ نیز سه نفر، در سال ۲۰۲۳ پنج نفر، در سال ۲۰۲۲ دوازده نفر و در سال ۲۰۲۱ پانزده نفر از ایران در این فهرست قرار داشتند.

پژوهشگران پراستناد ایرانی در سال ۲۰۲۵:

۱- دکتر مهدی دهقان – در فیلد ریاضیات (استاد تمام دانشکده ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی امیرکبیر)

۲- دکتر محمدعلی منصورنیا – در فیلد علوم اجتماعی (استاد اپیدمیولوژی و آمار زیستی دانشگاه علوم پزشکی تهران)

۳- دکتر مجید سلطانی – در فیلد بین‌رشته‌ای (دانشیار گروه تبدیل انرژی–بایو در دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی)

شایان ذکر است که دکتر منصورنیا در فهرست سال گذشته نیز حضور داشت و تداوم حضور او نشان‌دهنده اثرگذاری پایدار پژوهش‌هایش در سال‌های اخیر است.

#research_metrics
#research_outputs
#highly_cited
#clarivate
#webofscience
#citation

🆔 @irevidence