🌍 Biomass: ормандар мен көміртекті бақылайтын спутник

2025 жылдың сәуір айында Еуропалық ғарыш агенттігі (ESA) Biomass спутнигін ұшырды. Оның міндеті — әлемдегі ормандарды зерттеп, олардың қанша көміртек сақтайтынын өлшеу. Бұл климаттың өзгеруімен күрес үшін өте маңызды.

Biomass қалай жұмыс істейді?
Спутник радарды қолданады: ол микротолқынды толқындарды ағаштардың жапырақтарының арасынан өткізеді. Бұл толқындар ағаштардың діңдері мен бұтақтарынан шағылысып, сол сигнал арқылы ғалымдар орманның биіктігі мен тығыздығын анықтайды. Осы көрсеткіштер арқылы ағаштардың қанша көміртек сақтайтынын есептеуге болады.

Бұл не үшін қажет?
Ормандар ауадағы көміртекті сіңіріп, жаһандық жылынуды бәсеңдетуге көмектеседі. Ормандар туралы нақты мәліметтер табиғатты қорғауды жоспарлауға, заңсыз ағаш кесуді бақылауға және экожүйелердегі өзгерістерді қадағалауға мүмкіндік береді.

Қазір спутник калибрлеу кезеңінде, сондықтан алғашқы деректерді дәл есептеулер үшін пайдалану мүмкін емес. Бірақ бір нәрсе анық: Biomass — планетаны сақтау және климатпен күресте ормандардың рөлін түсінуге жасалған маңызды қадам.

🌿🏙 Городские леса будущего: когда здания становятся живыми

Во многих мегаполисах мира появляется новая архитектурная идея — вертикальные леса. Это не просто зелёные стены, а полноценные “живые экосистемы”, встроенные прямо в фасады домов и офисных центров.

Такие здания буквально покрываются деревьями, кустарниками и растениями, которые растут на балконах, террасах и вертикальных конструкциях. Архитекторы называют это «городскими лесами будущего» — и не зря.

У каждого растения отдельный контейнер с питательным грунтом, системой автополива и защитой от ветра. Деревья специально подбираются так, чтобы выдерживать высоту и климат конкретного города.

Здания получают «зелёный слой», который круглогодично растёт, фильтрует воздух и создаёт собственный микроклимат.

🌬 Почему это важно для городов?

Вертикальные леса решают сразу несколько городских проблем:

— уменьшают смог и пыль:фильтруют воздух, задерживают тяжёлые частицы;

— снижают температуру: зелёные фасады охлаждают здания на
3–5 °C летом;

— защищают от шума: растения поглощают городские звуки;

🌍 Где это уже работает?

В Милане стоит знаменитый Bosco Verticale — два жилых небоскрёба с более чем 900 деревьями и тысячами кустарников.

В Китае строятся целые «зелёные кварталы», где фасады полностью покрыты растительностью.

Во Франции, Сингапуре и Южной Корее такие здания уже вошли в городские экологические программы.

И главное — это не концепт из будущего. Это реальная технология, которая превращает обычные дома в мини-леса и меняет воздух, температуру и качество жизни в городе.

🌍 Үндістанда қоқысқа деген көзқарасты қалай өзгертіп жатыр

Әлемдегі ең кең таралған қоқыс түрлерінің бірі — темекі тұқылдары. Олардың сүзгілерінде пластик бар, ал ол уақыт өте келе ауыр металдар мен уытты заттарды бөліп шығарып, топырақты улайды 🌱Қоршаған ортаны қорғаумен айналысатын көптеген компаниялар мен қорлар осы мәселені шешудің өз жолдарын іздеуде ♻️.

Үндістанда шағын фабрикада кәсіпкер Наман Гупта мен оның Code Effort компаниясы пайдаланылған темекі сүзгілерін қайта өңдеп, оларды жұмсақ ойыншықтар 🧸 мен жастықтарға арналған толтырғыш талшыққа айналдырады. Ол үшін сүзгілер құрамдас бөліктерге бөлініп, тазаланады, ағартылады және қауіпсіз материалға айналады 🧪✨.

Фабрика қызметкерлері жыл сайын қайта өңдеуге жібермес бұрын 7 000 000 темекі тұқылын металл мен бөгде заттардың бар-жоғына тексереді 🔍. Бір қызығы, жергілікті тұрғындар темекі сүзгілерін фабрикаға өздері әкеледі 🤝.

Сүзгінің бөліктері төрт элементке бөлінеді: мақта, қағаз, пластик және темекі қалдықтары. Соңғысынан масаға қарсы репелленттер жасалады . Қағаз жаңа қағаз немесе басқа шикізат өндіруге пайдаланылады, пластик кәдеге жаратылады, ал мақта ағартқыш ерітіндіге салынып, микробтар мен вирустардан тазаланады 🧼🦠, содан кейін мұқият жуылып, кептіріледі.

Осылайша лас сұр материал зиянды заттардан толық арылған ақ әрі үлпілдек мақтаға айналады ☁️🤍. Мұндай мақта жұмсақ ойыншықтар мен сәндік жастықтарға арналған тамаша толтырғыш болады 🛋️🧸.

Фабрика иесінің айтуынша, бірнеше жыл ішінде оның қаласының көшелерінен темекі тұқылдары жоғалып, тазалық айтарлықтай артқан. Ол бұл бастама басқа елдердің тұрғындарын да осындай өндірістерге шабыттандырып, планетаның болашағына оң әсер етеді деп үміттенеді 🌎💚

⚡ Умные сети в городах: как технологии делают энергетику эффективнее

Современные города потребляют огромное количество энергии: дома, офисы, транспорт, промышленность — всё это требует стабильного и безопасного электроснабжения. Чтобы справляться с растущей нагрузкой и при этом снижать потери, сегодня активно развиваются умные энергосети, или smart grids.

Умная сеть — это не просто инфраструктура для передачи электричества. Это комплекс технологий, который отслеживает и управляет потоками энергии в реальном времени, объединяя разные источники — от классических АЭС до солнечных панелей и ветровых станций — с потребителями и накопителями энергии. Благодаря этому сеть способна автоматически направлять электроэнергию туда, где она нужна больше всего, сглаживать пики нагрузки и предотвращать перегрузки.

Особенно важен такой подход с учётом роста возобновляемой энергетики. Солнечные и ветровые станции вырабатывают энергию нерегулярно, и без умной системы управления часть электроэнергии может просто пропадать. Умные сети позволяют использовать её максимально эффективно, подключать электромобили и зарядные станции, обеспечивать бесперебойное питание городов и одновременно снижать выбросы CO₂.

В результате города получают стабильное и надёжное электроснабжение. Благодаря умным сетям жители могут быть уверены, что свет не погаснет ни дома, ни на улицах, промышленность работает без перебоев, а потребление энергии оптимизировано без необходимости экономить на уличном освещении или комфорте в зданиях. Энергия становится не просто ресурсом, а умным инструментом для жизни современного города.

🍽️ Қалдықсыз тағам: артық тұтынуға қарсы технологиялық шешімдер

Жыл сайын адамзат орасан көп мөлшерде тағамды — триллиондаған тонна азық-түлікті — қоқысқа тастайды. Мұндай көлемдегі қалдықтар әлемдегі аштық мәселесін ушықтырып қана қоймай, климаттың өзгеруін де күшейтеді: полигондарда ыдыраған органикалық қалдықтар метан бөледі — бұл жаһандық жылынуды жеделдететін қуатты парниктік газ. 🌍♻️

Алайда бүгіннің өзінде азық-түлік шығынын азайтып, тағам қалдықтары пайдалы іске жаратуға мүмкіндік беретін технологиялар мен шешімдер пайда болуда. 💡

Оңтүстік Корея мен Германияда тағам қалдықтары биогаз бен тыңайтқышқа айналдырылса, Үндістан мен АҚШ-та нан, көкөніс пен жемістерден ұн, батончиктер және жануарларға арналған жем дайындалады. 🌱⚙️

Мейрамханалар мен супермаркеттерде сатылым мен қалдықтарды талдайтын «ақылды» жүйелер қолданылады — бұл сатып алу жоспарын оңтайландырып, ысырапты азайтуға көмектеседі. Ал жаңа қаптама түрлері өнімді ұзақ сақтауға мүмкіндік беріп, артық тағамды тастамауға жол ашады. Мұндай технологиялар тіпті шағын қадамдардың өзі планета үшін үлкен нәтиже бере алатынын көрсетеді. 🌏

♻️ Как искусственный интеллект меняет сортировку мусора

Сегодня технологии не только помогают перерабатывать отходы — они делают это умнее и эффективнее, чем когда‑либо раньше. Искусственный интеллект уже используется в реальных проектах по сортировке мусора, и результаты впечатляют.

Одним из примеров является финская компания ZenRobotics, которая первой внедрила системы с AI‑распознаванием для автоматической сортировки отходов. Их роботы анализируют смешанные потоки мусора и отделяют сотни видов материалов, повышая качество переработки и снижая количество отходов, отправляемых на свалки.

В США робот AMP One, разработанный американской компанией AMP Robotics, попал в список 25 лучших изобретений 2025 года по версии Time. Он использует продвинутые AI‑сканеры, чтобы находить и отделять перерабатываемые материалы — пластик, бумагу, органику — даже когда люди выбросили всё в один общий бак.

Такие системы основаны на компьютерном зрении и машинном обучении: камеры и алгоритмы анализируют форму и материал предметов, после чего робот выбирает и направляет их туда, где они подлежат переработке."

🌱 Жаңа пластик түрі: ғалымдар пайдаланылған майдан полимерлер әзірледі

Әлемде жылсайын миллиардтаған литр өсімдік майы қолданылады, ал оның басым бөлігі пайдаланылғаннан кейін жай ғана тасталады. Алайда ғалымдар бұл қалдықты дәстүрлі пластик пен желімге балама бола алатын пайдалы материалға айналдыру жолын тапты.

Жақында жүргізілген зерттеу пайдаланылған аспаздық майдан оңай қайта өңделетін және қасиеттері қаптама мен пластик пакеттер жасауға қолданылатын полиэтиленге өте жақын жаңа пластик түрін алуға болатынын көрсетті. Ең таңғалары — алынған полимерлердің беріктігі мен жабысқақтығы соншалық, олардан 123 кг-ға дейінгі салмақты көтере алатын желім жасалған.

Тағы бір маңызды жайт: мұндай пластикті бірнеше рет қайта өңдеуге, оны полиэтилен мен полипропилен сияқты материалдармен араластыруға және қайтадан өнімге айналдыруға болады. 🌍 Бұл оны бүгінгі таңда топырақ пен мұхиттарды ластап отырған пластмассаға экологиялық балама ретінде мінсіз үміткер етеді.

🎄✨ С Новым годом!

Друзья, пусть 2026 год начнётся с хороших новостей, тёплых моментов и уверенности в завтрашнем дне. Пусть в вашей жизни будет больше здоровья, спокойствия, энергии и вдохновения для новых идей и смелых шагов.

Желаем, чтобы технологии служили людям, наука помогала делать мир лучше, а забота о природе и близких стала частью каждого дня. Счастливого Нового года! 🎉🌍

⚛️ Медицинадағы атом технологиялары: бейбіт атом өмірді қалай сақтайды

Бүгінде бейбіт атом тек энергетикамен шектелмейді. Атом технологиялары медицинада да кеңінен қолданылады. Арнайы радионуклидтік жүйелер мен жоғары технологиялық жабдықтардың көмегімен дәрігерлер ауруларды ерте анықтап, науқастарды барынша дәл емдей алады. Соның нәтижесінде жыл сайын мыңдаған өмір сақталады.

💉 Радионуклидтік диагностика
Радиоактивті изотоптардың өте аз дозалары ағзалар мен тіндерді молекулалық деңгейде көруге мүмкіндік береді. Бұл көптеген ауруларды бастапқы кезеңінде анықтауға және емді уақытылы бастауға көмектеседі.

🩺 Онкологиялық ауруларды емдеу
Изотоптарды қолданатын заманауи радиотерапия әдістері ісік жасушаларына дәл бағытталып әсер етеді. Бұл сау тіндерге келетін зиянды барынша азайтып, емнің тиімділігін арттырады.

🔬 Ғылыми әзірлемелер мен жаңа тәсілдер
Бейбіт атом жаңа дәрі-дәрмектерді жасауға, диагностика сапасын жақсартуға және әр пациентке жеке тәсіл қолданылатын дербестендірілген медицинаны дамытуға жол ашады.

Каждый год человечество выбрасывает примерно 400 миллионов тонн пластика. Это огромное количество отходов, и лишь малая часть реально перерабатывается. Остальное попадает на свалки, в природу и океаны, загрязняя окружающую среду.

Именно поэтому развиваются чистые технологии: новые материалы, переработка пластика и устойчивые решения помогают справляться с этой глобальной проблемой. Это одна из причин, почему сейчас так активно внедряются инновации в переработке и производстве, ведь это действительно важная задача для человечества

Қазақстандағы биогаз станциялары — қалдықтан алынатын энергия

Қазақстан «жасыл» энергетиканы дамыту бағытын белсенді түрде ілгерілетіп келеді, ал биогаз станциялары осы үрдістің маңызды бөлігіне айналуда.

Бұл қондырғылар мал қиы, ауыл шаруашылығы қалдықтары және тағам қалдықтарын өңдеп, оларды электр энергиясына, жылуға және экологиялық таза тыңайтқыштарға айналдырады.

Жұмыс принципі қарапайым әрі тиімді: органикалық шикізат герметикалық реакторға салынады, онда оттегісіз ортада бактериялар оны ыдыратып, биогаз бөледі. Биогаз — метан мен көмірқышқыл газынан тұратын қоспа.

Алынған газ электр энергиясын өндіру немесе жылу беру үшін жағылады, ал қалған өнім биотыңайтқыш ретінде қолданылады. Ол егін өнімділігін арттырып, химиялық тыңайтқыштарға деген тәуелділікті азайтады.

Қазақстанда мұндай станциялардың бірнешеуі іске қосылған. Мысалы, Қостанай облысындағы бір фермада көлемі 2400 м³ болатын екі реактор орнатылған. Олар жылына шамамен 3 миллион кВт·сағ электр энергиясын өндіреді. Бұл энергия ферма мен оған жақын орналасқан бірнеше елді мекенді электр және жылумен қамтамасыз етеді. Станция жүздеген тонна мал қиы мен ауыл шаруашылығы қалдықтарын өңдей отырып, парниктік газдардың шығарылуын азайтады және жаңа жұмыс орындарын ашады.

🌍 Как учёные прогнозируют климат будущего?

Чтобы понять, каким будет климат через 10, 30 или 50 лет, учёные не гадают и не строят догадки. Они используют климатические модели — специальные компьютерные системы, которые воспроизводят работу всей планеты.

В этих моделях Земля разбивается на огромное количество участков. Для каждого из них рассчитывается, как движется воздух, нагреваются океаны, тает лёд, выпадают осадки и поглощается углекислый газ. Всё это происходит одновременно и непрерывно, как в реальном мире.

Раньше такие расчёты были слишком грубыми. Компьютеры не могли учитывать множество деталей, поэтому климат будущего описывался очень обобщённо. Но ситуация изменилась.

Сегодня модели «подпитываются» реальными данными: спутники следят за облаками и температурой океанов, датчики в морях и на суше измеряют давление, влажность и уровень воды, а метеостанции передают информацию круглосуточно. Эти данные позволяют постоянно уточнять расчёты.

Кроме того, учёные лучше понимают сами процессы — как формируются облака, почему тают ледники, как леса и океаны замедляют рост температуры. Всё это делает прогнозы точнее и надёжнее.

Благодаря климатическим моделям можно заранее оценивать риски: где усилится жара, где возрастёт вероятность засух или ливней, какие регионы нуждаются в защите уже сейчас.

По сути, климатические модели — это способ заранее подготовиться к будущему, а не столкнуться с ним внезапно. Это наука, которая помогает принимать решения сегодня, чтобы жизнь завтра была безопаснее и устойчивее.

🌱 Экологиядағы жаңа буын мамандықтары

Бүгінгі экология – бұл тек табиғатты қорғау ғана емес, сонымен қатар 10–15 жыл бұрын мүлде болмаған жаңа мамандықтар пайда болып жатқан технологиялық сала.

Жаңа буын мамандығы – технологиялар, аналитика және тұрақты шешімдер қоршаған ортаға қамқорлықпен ұштасатын жұмыс. Мұндай мамандар тиімді әрі экологиялық таза үдерістерді қалыптастыруға, сондай-ақ адамдардың да, планетаның да өмірін жақсартатын инновацияларды енгізуге көмектеседі.

Мысалы:

• Қайта өңдеу кешендеріндегі автоматтандырылған желі операторлары жоғары технологиялы жабдықтың жұмысын және сұрыптау сапасын бақылап отырады.

• Қайталама шикізатты талдау мамандары қандай материалдарды тиімдірек қайта өңдеуге болатынын және үдерістерді қалай оңтайландыру керектігін анықтайды.

• Логисттер мен деректер талдаушылары қалдықтарды жинау, сақтау және жеткізу бағыттарын құрастырады, осылайша қайта өңдеу экономикалық тұрғыдан тиімді болады.

• Экодизайнерлер мен инженерлер қаптама мен өнімдерді оларды қайта өңдеу немесе қайта пайдалану жеңілірек болатындай етіп жобалайды.

Осылайша, қазіргі экология жай ғана жұмыс орындарын емес, технологиялар, аналитика және тұрақты шешімдер жоғары бағаланатын жаңа мамандықтарды қалыптастырады.

Бұл планетаға қамқорлық шектеу емес, керісінше инновациялардың және мансаптық өсудің жаңа мүмкіндіктерінің көзі бола алатынын көрсетеді.
 
 

Таза Қазақстан — это больше, чем экология

В 2025 году инициатива «Таза Қазақстан» стала не просто уборкой — она переросла в масштабное социальное движение, в котором миллионы людей по всей стране активно участвуют в благоустройстве, озеленении и защите природы.

🌱Итоги 2025

📌 Свыше 10,4 млн граждан приняли участие в экологических и благоустроительных акциях по всей стране.

📌Более 859 000 га территорий было очищено от мусора участниками движения.

• Более 1,6 млн тонн мусора собрано и отправлено на обработку или утилизацию.

📌 Новые технологии в экологии
Одним из ключевых инструментов стал TazaQazBot — Telegram-бот, через который жители сообщают о проблемах благоустройства, незаконных свалках, переполненных контейнерах и других проблемах. За 2025 год бот собрал более 16 500 обращений, и почти 15 000 из них уже решены.

🌿 Озеленение и восстановление природы

•В рамках программы посадки деревьев высажено сотни миллионов саженцев, и продолжается работа по восстановлению лесов и деградированных земель.

• Новый лесной питомник в Казалинске поможет ежегодно выпускать миллионы посадочных материалов для озеленения и лесовосстановления.

«Таза Қазақстан» — это не просто уборка страны.

Это — движение людей, которые любят свою землю, заботятся о будущих поколениях и строят культуру участия и уважения к окружающей среде. 🌏💚