❌ ویدیویی که با ادعای لحظه دستگیری سفیر ایران در لبنان منتشر شده، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی به‌عنوان «دستگیری و اخراج سفیر ایران از لبنان» منتشر شده است.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی با سفیر ایران و این روزها ندارد.

🔹ویدیو سال ۲۰۲۲ با عنوان دستگیری فردی به نام «شربل تحومی» در لبنان منتشر شده بود.

🔹تاکنون گزارشی منتشر نشده که نشان دهد محمدرضا رئوف شیبانی (سفیر ایران) لبنان را ترک کرده یا اخراج شده است. برعکس، با اینکه لبنان، شیبانی را «عنصر نامطلوب» اعلام کرده، ایران گفته سفیرش همچنان در بیروت حضور دارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو به اخراج سفیر ایران در لبنان، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

✍️ بررسی یک ادعا؛ آیا یک «بازیگر» در چند عکس جنگی تهران تکرار شده است؟

🔹این روزها و همزمان با ادامه حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، برخی رسانه‌ها و کاربران شبکه‌های اجتماعی با انتشار عکس‌هایی که در خبرگزاری‌ها و سایت‌های خبری داخلی منتشر شده، ادعا می‌کنند یک «بازیگر» در چند عکس از حملات تهران حضور دارد.

🔹بررسی تصاویر و گزارش‌های متعددی که از این رویداد منتشر شده نشان می‌دهد چهار عکس (عکس‌های ۱ تا ۴) مورد بحث مربوط به یک زمان و یک مکان هستند: هشتم فروردین در خیابان صابونچی (مهناز)، کوچه مبینی.

🔹عکس‌های ۱، ۳ و ۴ را مهدی قاسمی و عکس ۲ را هم وحید بیات گرفته است. بنابراین این ادعا که عکس‌ها در زمان‌ها و مکان‌های مختلف گرفته شده، درست نیست و این عکس‌ها نمی‌تواند متعلق به «یک نفر» باشد.

🔹عکس ۵ را هم مهدی قاسمی گرفته که روز سوم فروردین در مکان دیگری ثبت شده است. مقایسه چهره عکس‌های ۱ و ۵ نشان می‌دهد با وجود برخی شباهت‌های ظاهری، اما چهره و بدن آنها با هم تفاوت‌هایی دارند که در اجزای چهره نیز قابل مشاهده است.

🔹برای اینکه قضاوت کنیم که یک نفر در هر دو عکس حضور دارند، تنها استناد به وجود برخی شباهت‌ها کافی نیست.

🔹عکس‌های زیادی از این مکان و در همین زمان وجود دارد که اصالت آنها را تایید می‌کند. این را می‌دانیم که بمباران و حمله به خیابان مهناز در تهران، همراه با ویرانی و تلفات جانی بوده و در شرایطی که اجزای مختلفی از جمله اجساد، در صحنه وجود دارد، دور از ذهن است که کسی بخواهد از بازیگر یا بازیگرانی در همان صحنه استفاده کند.

🔹برای اینکه بپذیریم این صحنه به طور کامل کارگردانی شده و بازیگر یا بازیگرانی در آن حضور دارند، باید بپذیریم که یک محله مشخص در مرکز شهر تهران، تبدیل به صحنه یک کارگردانی تصویری شده است؛ اتفاقی که تاکنون نشانه‌ای برای آن ارائه نشده است.

🔹جمهوری اسلامی در سال‌های گذشته تلاش کرده روایت‌هایی جعلی را از رویدادهایی که اتفاق افتاده بازنشر کند و همین مساله زمینه‌ای برای بی‌اعتمادی نسبت به اطلاع‌رسانی رسانه‌ای در ایران شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی نادرست منتسب به فرار سپاهیان به سمت عراق

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به فرار گسترده نیروهای نظامی سپاه به خاطر ترس از شرایط جنگی است.

🔹نشانه‌هایی که در این ویدیو وجود دارد، با تصاویر و ویدیوهای مربوط به مراسم چهلم مهسا ژینا امینی (روبروی آرامستان آیچی در سقز) در آبان ۱۴۰۱ منطبق است و ارتباطی با این روزها ندارد.

🔹روزنامه هم‌میهن در گزارش خود از مراسم خاکسپاری مهسا امینی، تصویری از همین زاویه منتشر کرده بود.

🔹قسمتی از تابلوی آرامستان در ویدیویی که این ادعا را منتشر کرده نیز دیده می‌شود.

🔹تصاویر مربوط به چهلم مهسا امینی که در آن شیب جاده، ترافیک خط سمت چپ و تپه سمت چپ قابل رویت است، با ویدیوی قدیمی در این ادعا مطابقت دارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی رسانه‌های ایران، رهگیری و سرنگونی اف-۱۶ را نشان نمی‌دهد

🔹سپاه و رسانه‌های ایران می‌گویند «یک جنگنده پیشرفته دشمن» را هدف قرار داده‌اند؛ اما ویدیویی که در این‌باره منتشر شده، رهگیری جنگنده را نشان نمی‌دهد.

🔹در ویدیو، یک سامانه پدافندی مادون قرمز غیر فعال (passive) کوتاه‌برد ارتش/سپاه قصد دارد روی یک فروند جنگنده F-16CM/CJ فایتینگ فالکن نیروی هوایی آمریکا که در حال انجام عملیات در ارتفاع پایین و بر فراز جنوب ایران است، قفل و به سمت آن موشک شلیک کند.

🔹در ادامه، خلبان این جنگنده با اقداماتی چون پرتاب فِلِر و روشن کردن پس‌سوز، قفل را می‌شکند و از مهلکه خارج می‌شود و سامانه پدافندی موفق به شلیک موشک نمی‌شود.

🔹آنچه در ویدیو شبیه انفجار دیده می‌شود، استفاده جنگنده از فلر و پس‌سوز است، نه اصابت یا انفجار موشک.

🔹بنابراین بر اساس بررسی این ویدیو، فکت‌نامه به ادعای سپاه و این رسانه‌ها نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

📝 بررسی تصاویری که رسانه‌های ایران از بقایای یک جنگنده منتشر کردند

🔹روز سوم آوریل، رسانه‌های ایران به نقل از نیروهای مسلح گزارش دادند یک فروند جنگنده نیروی هوایی آمریکا بر فراز ایران سرنگون شده است.

🔹در خبرها، ادعا شده که این جنگنده F-35 بوده اما بررسی دقیق‌تر تصاویر از سوی کارشناسان نشان می‌دهد که جنگنده از نوع F-15E استرایک ایگل است.

🔹علت سقوط هنوز اعلام نشده و تا این لحظه سندی که نشان دهد این جنگنده به‌دست پدافند هوایی سرنگون شده، منتشر نشده است.

🔹از جمله دلایلی که می‌توان گفت جنگنده مذکور از نوع F-15E بوده، این موارد است:

🔹چراغ‌های فورمیشن لایت (بین خلبانان که به اسلیم لایت هم معروف است) در نوک بال قابل تشخیص هستند.

🔹نوارهای زردرنگ نازک و انعطاف‌پذیر، الکترولومینسانس (EL) هستند که روی نوک بال‌ها (و گاهی روی بدنه و دم هواپیما) نصب می‌شوند و در شب یا شرایط کم‌نور وقتی روشن می‌شوند، با نور نرم و ملایمی می‌درخشند (شبیه نور شب) بدون اینکه نور شدیدی ایجاد و دید شبانه خلبان را مختل کنند.

🔹چراغ‌های فورمیشن لایت به خلبانان اجازه می‌دهد در پرواز شبانه موقعیت، فاصله و جهت هواپیمای کنار خود را به‌راحتی تشخیص دهند، بدون اینکه مثل چراغ‌های معمولی روشن و واضح باشند و استتار یا دید شبانه را به خطر بیندازند.

🔹سامانه هشداردهنده جنگ الکترونیک AN/ALQ-128 به همراه مجموعه آنتن‌ها و نوار قرمزرنگ بر روی سکان عمودی جنگنده F-15E استرایک ایگل.

🔹در یکی از تصاویر، مجموعه سیستم هشداردهنده جنگ الکترونیک AN/ALQ-128 بر روی سکان عمودی سمت چپ جنگنده قابل شناسایی است. نوار قرمز رنگ روی آن نشان می‌دهد جنگنده متعلق به اسکادران ۴۹۴ ملقب به Panthers، جمعی تیپ ۴۸ جنگنده نیروی هوایی آمریکاست که در پایگاه هوایی لِیکِنهیث (RAF Lakenheath) بریتانیا مستقر بوده و تعدادی از آنها به اردن منتقل شده بود.

🔹در تصاویر می‌توان نشان فرماندهی نیروی هوایی آمریکا در اروپا را دید که بخش‌هایی از آن بر روی سکان عمودی آسیب‌دیده قابل تشخیص است.

🔹در یکی دیگر از تصاویر، بخش انتهایی بدنه جنگنده F-15E استرایک ایگل (نقطه اتصال سکان عمودی/افقی به بدنه) قابل تشخیص است.

🌐 @Factnameh