FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
3.29K photos
701 videos
3 files
3.74K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
تصویر موشک با نوشته «به یاد قربانیان جزیره اپستین»، ساختگی است

🔹عکسی در رسانه‌های رسمی و اینستاگرام وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران منتشر شده که ادعا می‌کند روی یکی از موشک‌های ایران نوشته شده «به یاد قربانیان جزیره اپستین».

🔹این عکس، دستکاری‌شده و قدیمی است.

🔹عکس همین موشک (خرمشهر۴) بدون نوشته روی آن، بیش از یک ماه قبل منتشر شده بود.

🔹به نظر می‌رسد منبع اولیه تصویر ساختگی صفحه تلگرام Iranian_Militarism باشد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این عکس و ادعای مربوط به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ویدیوی ساختگی با ادعای لحظه هدف قرار گرفتن ایست بازرسی

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که نشان می‌دهد در یک ایست بازرسی، دو موتور و چند نفر هدف قرار می‌گیرند و منفجر می‌شوند. در توضیح این ویدیو ادعا شده که مربوط به لحظه هدف قرار گرفتن یکی از ایست‌های بازرسی بسیج در تهران در روز ۲۰ اسفند است.

🔹این ویدیو ساختگی است. لحظه انفجار، با استفاده از هوش مصنوعی ساخته و به یک ویدیوی قدیمی اضافه شده است.

🔹در ویدیو نشانه‌های تصویریِ ساخت با هوش مصنوعی دیده می‌شود؛ از جمله اینکه موتورها و افراد پس از انفجار به‌طور کامل ناپدید می‌شوند، در حالی که به‌طور طبیعی باید بقایای سوخته از آن‌ها باقی بماند.

🔹کانال تلگرام «وحید آنلاین» ویدیوی درست و اصلی را ۱۲ اسفند با توضیح تیراندازی در ایست بازرسی اشرفی اصفهانی منتشر کرده بود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
عکس دستکاری‌شده مجتبی خامنه‌ای در خبرگزاری فارس

🔹عکسی که کانال تلگرامی خبرگزاری فارس به‌‌تازگی از مجتبی خامنه‌ای منتشر کرده، دستکاری‌شده است.

🔹او در عکس اصلی، در میان جمعیت دیده می‌شود.

🔹به نظر می‌رسد در این نسخه جدید، جمعیت حذف شده و پس‌زمینه‌ای دیگر به عکس اضافه شده است.

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
جا زدن عکس قدیمی به جای «تصویر تازه گوگل از انبار نفت شهران»

🔹به تازگی تصویری با ادعای «عکس‌های به‌روز شده گوگل از حملات به انبار نفت شهران» منتشر شده است.

🔹این تصویر قدیمی است و ارتباطی با حملات این روزها ندارد.

🔹تاریخ عکس ماهواره‌ای در گوگل نشان می‌دهد که این تصویر مربوط به ۹ تیر ۱۴۰۴ (کمی بعد از جنگ ۱۲ روزه) است.

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 میناب، مهرآباد، مجتبی

🔹در قسمت ۲۶۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ماجرای مدرسه میناب و ویدیویی که چند روز قبل منتشر شده بود، توضیحاتی داده‌ایم.

🔹بررسی حملات آمریکا و اسرائیل به برخی مراکز نظامی، از جمله کارهای فکت‌نامه در روزهای اخیر بوده است. درباره این پروژه و بویژه جزئیات حمله به مهرآباد صحبت می‌کنیم.

🔹در سه روز نخست جنگ، کانال‌های تلگرامی رسانه‌های داخل ایران چه محتوایی منتشر کردند و چه الگویی از آن دریافت می‌شود؟ تلاش کردیم به این سوال پاسخ دهیم.

🔹چند مقاله و فکت‌چک مربوط به متن و حاشیه اعلام رهبری مجتبی خامنه‌ای، از جمله یک ویدیوی جعلی سخنرانی و ویدیوی پربازدید ماکت مقوایی او را در این اپیزود مرور می‌کنیم.

🔹ادعای علی لاریجانی درباره تعداد کشته‌شدگان آمریکایی در جنگ، یک ویدیو درباره احمدی‌نژاد، مصاحبه‌ای که به دختر علی خامنه‌ای نسبت داده شد و چند ادعا و ویدیوی نادرست و ساختگی، از دیگر سوژه‌های این قسمت هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 میناب، مهرآباد، مجتبی

🔹در قسمت ۲۶۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ماجرای مدرسه میناب و ویدیویی که چند روز قبل منتشر شده بود، توضیحاتی داده‌ایم.

🔹بررسی حملات آمریکا و اسرائیل به برخی مراکز نظامی، از جمله کارهای فکت‌نامه در روزهای اخیر بوده است. درباره این پروژه و بویژه جزئیات حمله به مهرآباد صحبت می‌کنیم.

🔹در سه روز نخست جنگ، کانال‌های تلگرامی رسانه‌های داخل ایران چه محتوایی منتشر کردند و چه الگویی از آن دریافت می‌شود؟ تلاش کردیم به این سوال پاسخ دهیم.

🔹چند مقاله و فکت‌چک مربوط به متن و حاشیه اعلام رهبری مجتبی خامنه‌ای، از جمله یک ویدیوی جعلی سخنرانی و ویدیوی پربازدید ماکت مقوایی او را در این اپیزود مرور می‌کنیم.

🔹ادعای علی لاریجانی درباره تعداد کشته‌شدگان آمریکایی در جنگ، یک ویدیو درباره احمدی‌نژاد، مصاحبه‌ای که به دختر علی خامنه‌ای نسبت داده شد و چند ادعا و ویدیوی نادرست و ساختگی، از دیگر سوژه‌های این قسمت هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:13 مقدمه
00:01:27 از ماجرای مدرسه میناب چه می‌دانیم؟
00:07:38 حمله به مهرآباد؛ نابودی ناوگان‌های لجستیک، پشتیبانی و ترابری
00:13:16 تحلیل فعالیت ۵۰ کانال‌ خبری تلگرام در ۷۲ ساعت نخست جنگ
00:23:20 ادعای نادرست رسایی درباره مهلت انتخاب رهبر جدید
00:26:28 ویدیوی اعلام رهبری مجتبی خامنه‌ای ساخته هوش مصنوعی است
00:28:48 ویدیوی ساختگی با ادعای رونمایی از ماکت مقوایی مجتبی خامنه‌ای
00:30:43 بررسی حقوقی شیوه تشکیل جلسه مجلس خبرگان برای انتخاب رهبر
00:34:12 ادعای شاخ‌دار علی لاریجانی درباره کشته‌شدن ۵۰۰ نظامی آمریکا
00:37:46 ویدیوی حضور احمدی‌نژاد در یک مراسم تدفین، قدیمی است
00:39:32 انتساب ویدیوی نادرست به توصیف جسد خامنه‌ای از سوی دخترش
00:41:34 عکس ساختگی از یک بسیجی که با چادر در حال فرار است
00:42:40 ویدئوی قدیمی به اسم تظاهرات مادرید در دفاع از جمهوری اسلامی
00:43:38 ادعای نادرست تسلیت بازیکن بارسلونا بابت مرگ علی خامنه‌ای
00:44:52 چند ویدیوی ساختگی منتسب به جنگ اخیر
00:48:10 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ویدیوی ساختگی تک‌تیراندازی که مردم را هدف قرار می‌داد

🔹ویدیویی در اینستاگرام بارها بازنشر شده که ادعا می‌کند متعلق به فردی به نام «روح‌الله کرمی» است؛ «تک‌تیراندازی که از پشت‌بام کلانتری مردم را می‌زد».

🔹این ویدیو واقعی نیست و با ابزار هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹ناخوانا بودن متن روی سینه فرد و به‌هم‌ریختگی حروف از ویژگی‌های متداول ساخته‌های هوش مصنوعی است.

🔹صدای ماشینی و نحوه غیرطبیعی ادای کلمات و نبود صدای محیطی با وجود دیده شدن تردد ماشین‌ها، از دیگر نشانه‌های جعلی بودن ویدیو است.

🔹وجود یک خط سفید و طلایی اضافی در قسمت قرمز رنگ پرچم ایران روی بازوی فرد و جزئیات نادرست اسلحه که شبیه به دراگونوف (SVD Dragunov) است از دیگر دلایل اثبات غیرواقعی بودن ویدیو است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
عکس منتسب به «سقوط جنگنده KC135 آمریکا در عراق» جعلی است

🔹تصویری که با ادعای «عکس مربوط به سقوط جنگنده KC135 آمریکا در عراق» منتشر شده، جعلی است و با کمک ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹جزئیاتی از جمله دم جنگنده، ساختگی بودن آن را نشان می‌دهد.

🔹این عکس در هیچ رسانه‌ معتبری منتشر نشده است.

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ بررسی ادعاهای مطرح‌شده درباره سرنگونی جنگنده F-15 آمریکا

🔹مقام‌های جمهوری اسلامی و رسانه‌های نزدیک به حکومت چندین‌بار مدعی شدند که جنگنده F-15 آمریکایی را در ایران سرنگون کرده‌اند.

🔹ویدیوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی مرتبط با سقوط جنگنده‌ها، به حادثه‌ای در کویت مربوط هستند.

🔹سه جنگنده F-15E نیروی هوایی آمریکا در کویت دچار سانحه شدند و خدمه آن‌ها با چتر نجات بیرون آمدند.

🔹سنتکام و منابع رسمی آمریکا علت سقوط را آتش خودی اعلام کردند، نه اقدام پدافند ایران.

🔹برخی ویدیوها و گزارش‌ها در ایران و شبکه‌های اجتماعی، به اشتباه سقوط کویت را به ایران نسبت داده‌اند.

🔹همچنین ادعا شد جمهوری اسلامی در غرب کشور F-15 رهگیری کرده اما هیچ تصویر ماهواره‌ای، گزارش رسمی یا داده قابل راستی‌آزمایی از آن منتشر نشد.

🔹ادعای بعدی علی فدوی درباره سقوط F-15 در جنوب تهران هیچ سند مستقلی ندارد و شواهد آن را تأیید نمی‌کنند.

🔹سقوط هواپیماهای نظامی در مناطق شهری معمولا با انتشار تصاویر، گزارش‌های خدمه و عملیات امداد همراه است؛ اما چنین شواهدی در ایران وجود ندارد.

🔹از نظر تئوریک، پدافند ایران می‌تواند جنگنده‌ای مانند F-15 را هدف قرار دهد، اما وقوع چنین رویدادی نیازمند شواهد مشخص است.

🔹روایت‌های رسانه‌های حکومتی و شبکه‌های اجتماعی عمدتا به حادثه کویت مرتبط هستند و هیچ مدرک مستقلی از سرنگونی F-15 در ایران ارائه نشده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ادعای نادرست مجتبی خامنه‌ای درباره حمله به پایگاه‌های نظامی آمریکا

🔹در پیام کتبی مجتبی خامنه‌ای آمده است: «ما بدون اینکه تعرضی به کشورهای همسایه صورت دهیم، صرفاً پایگاه‌های نظامی را مورد حمله قرار داده‌ایم.»‌

🔹طبق گزارش «موسسه مطالعات جنگ» از زمان شروع جنگ تا روز انتشار پیام خامنه‌ای، ایران بیش از ۷۰ نقطه را در کشورهای بحرین، امارات متحده عربی، کویت، قطر، عربستان سعودی، اردن، قبرس، عراق، عمان و اسرائیل هدف قرار داده است.

🔹از این تعداد، ۳۵ مورد جزو زیرساخت‌های غیرنظامی و تجاری، مانند هتل، اماکن مسکونی، فرودگاه‌های غیرنظامی، اماکن عمومی شهری و زیرساخت‌های انرژی و آب بوده‌اند.

🔹اینها صرفا مواردی است که گزارش موثقی از اصابت پرتابه‌های جنگی ایران وجود دارد. طبیعتا صدها موشک و پهپاد رهگیری و منهدم‌شده که به سمت مناطق غیرنظامی شلیک شده‌اند، در این فهرست در نظر گرفته نشده‌اند.

🔹برخی مقام‌های جمهوری اسلامی، در توجیه حمله به هتل‌ها و تاسیسات غیرنظامی می‌گویند دلیل حمله، استفاده نظامیان از این اماکن است. برخی هم حمله به تاسیسات آب شرب، کشتی‌های تجاری و نفت‌کش‌ها یا پالایشگاه‌های نفت را تلافی حمله به زیرساخت‌های و امکان غیرنظامی ایران معرفی می‌کنند.

🔹حتی اگر موافق این توجیه باشیم و آن را معتبر بدانیم، باز هم تغییری در وضعیت ادعای مجتبی خامنه‌ای ایجاد نمی‌شود.

🔹او بدون اشاره به چنین توجیهاتی، به وضوح گفته ایران «صرفا به پایگاه‌های نظامی» حمله کرده، که ادعای درستی نیست.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ادعای نادرست نمایش پرچم اسرائیل با پروجکشن در شهرک اکباتان

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌ها منتشر شده که در آن پرچم اسرائیل را روی دیوار یکی از بلوک‌های شهرک اکباتان در تهران می‌بینیم؛ به طوری که به نظر می‌رسد با ویدئو پروژکتور روی دیوار انداخته شده است.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد که این پرچم، بعدا به یک ویدیوی خام اضافه شده است:

1️⃣ شامگاه ۹ اسفند ویدیوی دیگری از همان مکان (از زاویه بلوک روبرو) منتشر شده بود که صدای مردم در حال شادی برای کشته شدن علی خامنه‌ای در آن شنیده می‌شد. ثانیه‌هایی از صدای آن ویدیو دقیقا در ویدیوی پرچم اسرائیل نیز شنیده می‌شود.

2️⃣ از طرف دیگر، الگوی پنجره‌های روشن و خاموش در این دو ویدیو دقیقا و بطور کامل، یکسان است که نشان می‌دهد این دو ویدیو در یک زمان و از سوی دو کاربر مختلف ضبط شده‌اند؛ اما نکته اینجاست که در ویدیوی ۹ اسفند، هیچ پرچمی روی دیوار دیده نمی‌شود.

3️⃣ به دلایل بالا، این را می‌دانیم که پرچم اسرائیل، به یک ویدیوی واقعیِ بدون پرچم، اضافه شده است؛ اما کیفیت تصویرِ این ویدیو، نوع حرکت دوربین، سایه‌ها، انعکاس نور چراغ در لنز دوربین، قرار گرفتنِ درستِ درختان بین دوربین و پرچم و تمام عناصر دیگر تصویر، نشان می‌دهد که با چیزی فراتر از دستکاری هوش مصنوعی مواجهیم.

🔹اگر این ویدیو با هوش مصنوعی دستکاری شده بود، انتظار داشتیم که نشانه‌ای از خود بر جای بگذارد، اما آنچه در این ویدیو شاهدیم، حرفه‌ای‌تر از هوش مصنوعی و حاصل جلوه‌های ویژه (CGI) است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای واقعی بودن این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 تصاویر ساختگی در روزهای جنگ / بخش اول

🔹همزمان با روزهای جنگ و اعلام خبر رهبری مجتبی خامنه‌ای، تصاویر متعددی با این دو موضوع در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که نادرست و ساختگی‌اند.

🔹در این ویدیو چند نمونه از این تصاویر را مرور می‌کنیم؛ از ماکت مقوایی مجتبی خامنه‌ای تا ویدیوی ساختگی که در اکانت رسمی سفارت جمهوری اسلامی ایران در ارمنستان منتشر شد.

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM