FactNameh | فکت‌نامه
105K subscribers
3.12K photos
688 videos
3 files
3.64K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
⚠️ شناسایی ۹۵۰ جان‌باخته، تنها در کهریزک

🔹روز ۲۹ دی ۱۴۰۴ ویدئویی در صداوسیما منتشر شد که نحوه شماره‌گذاری اجساد در پزشکی قانونی کهریزک را نشان می‌دهد.

🔹تجزیه و تحلیل تصاویر این ویدئو نشان می‌دهد تا شامگاه ۲۰ دی ۱۴۰۴ اجساد دست‌کم ۹۵۰ معترض، وارد سیستم پزشکی قانونی کهریزک شده است.

🔹در ویدیوی صداوسیما، تصویر شماره سریال آخرین موارد مرگ‌ومیرهای بی‌ارتباط به اعتراضات در روز ۱۸ دی‌ماه، ۱۱۶۰۷ نشان داده می‌شود.

🔹در سال گذشته میانگین موارد ثبت‌شده در پزشکی قانونی کهریزک حدود ۳۸ مورد در روز بوده است.

🔹در گزارش صداوسیما گفته شده که با ورود و ثبت هر جسد، یک عدد به شماره سریال اضافه می‌شود. با این حساب با داشتن بزرگ‌ترین شماره سریال موجود، می‌توان تخمینی از ابعاد واقعه به دست آورد.

🔹بزرگ‌ترین شماره سریال در گزارش صداوسیما، ۱۲۱۶۶ است، اما در ویدئوهایی دیگری که تاکنون از روز ۲۰ دی کهریزک منتشر شده، شماره سریال روی کاور اجساد از ۱۲۵۵۴ نیز عبور کرده است. با این حساب کمترین برآورد ممکن از تعداد اجساد ثبت‌شده در کهریزک ۹۴۷ مورد است.

🔹این فقط موارد ثبت‌شده شهر تهران در پزشکی قانونی کهریزک، بر اساس بالاترین شماره سریال شناسایی‌شده در روز ۲۰ دی است.

🔹بر اساس گزارش صداوسیما به نظر می‌رسد کدگذاری شهرستان‌های دیگر استان تهران متفاوت است و با وجود انتقال به کهریزک، در این شمارش منظور نشده‌اند.

🔹با در نظر گرفتن آمار شهرهای دیگر و سایر قربانیانی که در سایر مراکز پزشکی قانونی سراسر کشور ثبت شده‌اند یا اصلا به پزشکی قانونی ارجاع داده نشده‌اند، طبیعتا آمار کشته‌شدگان به مراتب بیشتر از این است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 انتشار چند تصویر دستکاری‌شده از اعتراضات ۱۴۰۴ در شبکه‌های اجتماعی

🔹در اعتراضات دی ۱۴۰۴ در کنار تصاویر دلخراش و تکان‌دهنده فراوان واقعی، تصاویر بازسازی شده با هوش مصنوعی هم منتشر شده است.

🔹در برخی موارد کاربران تلاش کردند برای افزایش کیفیت و وضوح، با استفاده از هوش مصنوعی اصلاحاتی روی برخی تصاویر انجام دهند. در مواردی هم تصاویر واقعی را مبنای ساخت آثار هنری قرار دادند؛ آثاری که شباهت زیادی به نسخه اصلی داشتند.

🔹انتشار این تصاویر منجر به زیر سوال بردن تصاویر واقعی از جانب رسانه‌های نزدیک به حکومت شده است.

🔹نشانه‌های استفاده از هوش مصنوعی می‌تواند اعتبار اسناد مرتبط با اعتراضات و نقض حقوق بشر را زیر سوال ببرد.

🔹بازنشر تصاویر نادرست یا دستکاری‌شده، دسترسی به شواهد واقعی را برای روزنامه‌نگاران و نهادهای حقوق بشری دشوار می‌کند.

🔹این روند باعث بی‌اعتمادی عمومی و کاهش حساسیت نسبت به تصاویر واقعی می‌شود؛ ابزاری که حکومت‌ها از آن بهره می‌برند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 تیر خلاص و ناپدید‌سازی قهری مجروحان در بیمارستان

🔹اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴ در ایران نقطه عطفی در استفاده حکومت از «حذف فیزیکی معترضان» برای سرکوب گسترده است؛ رویکردی که به بیمارستان‌ها هم کشیده شد.

🔹وجود تجهیزات پزشکی تهاجمی مانند سوند فولی (ادراری)، لوله‌های نای (انتوباسیون) و الکترودهای پایش قلبی بر روی اجساد در سردخانه‌ها، نشان می‌دهد که قربانیان حداقل ۳۰ تا ۶۰ دقیقه زنده، پذیرش شده و تحت درمانِ فعال بوده‌اند و مرگ آن‌ها ناشی از جراحت اولیه نبوده است.

🔹ترکیب این تجهیزات با آثار گلوله کشنده در سر، فرضیه «اعدام فراقانونی» (تیر خلاص) روی تخت بیمارستان را تقویت می‌کند.

🔹همچنین گزارش‌هایی از یورش سازمان‌یافته نیروهای امنیتی به بیمارستان‌ها در استان‌های مختلف از جمله ایلام، مازندران (بابل و چالوس)، تهران و کرج وجود دارد.

🔹تفکیک مجروحان و انتقال معترضان زخمی با کامیون به مقصد نامعلوم، ممانعت از درمان، ربایش مجروحان و اجساد و اخاذی از خانواده‌ها، اقداماتی است که نقض آشکار حقوق بشردوستانه و بی‌طرفی پزشکی محسوب می‌شود.

🔹تمرکز شلیک‌ها بر نقاط حیاتی بدن (سر، گردن و قفسه سینه) و گزارش هزاران مورد آسیب چشمی با ساچمه، نشان‌دهنده دستور صریح «شلیک به قصد کشت» از سوی بالاترین سطوح امنیتی کشور است.

🔹کشتار سازمان‌یافته غیرنظامیان، با تعریف «جنایت علیه بشریت» در ماده هفت اساسنامه رم (شامل قتل، ناپدیدسازی قهری و شکنجه) مطابقت دارد.

🔹مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل، الگوی سرکوب و کشتار را واجد عناصر «جنایت علیه بشریت» دانسته و هیأت حقیقت‌یاب بین‌المللی مستقل سازمان ملل مسئول بررسی این موضوع است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ادعای نادرست تسنیم درباره قوانین مربوط به کنترل اینترنت در دیگر کشورها

🔹خبرگزاری تسنیم در یک اینفوگرافیک مدعی شده قطع یا محدودسازی اینترنت در شرایط بحران امنیتی اقدامی رایج در کشورهای مختلف، از جمله دموکراسی‌های غربی است.

🔹این ادعای تسنیم، نادرست است.

🔹در مورد آمریکا، بریتانیا، فرانسه و اتحادیه اروپا، هیچ مبنای قانونی صریحی برای قطع سراسری اینترنت وجود ندارد و اختیارات دولت‌ها به کنترل محدود تجهیزات خاص، تنظیم محتوای پلتفرم‌ها یا اقدامات هدفمند و موقت در شرایط اضطراری محدود می‌شود، نه خاموشی عمومی اینترنت برای همه شهروندان.

🔹هند و ترکیه تنها کشورهایی هستند که امکان محدودسازی دسترسی به اینترنت را دارند، اما این اقدامات نیز در هند به صورت منطقه‌ای، موقت و تحت نظارت قضایی‌اند و در ترکیه نیز به‌صورت کندسازی و فشار بر پلتفرم‌های خاص انجام می‌شوند.

🔹حتی درباره این دو کشور هم که الگوی مشروع نیستند و گزارش‌های انتقادی درباره آزادی دسترسی مردم به اینترنت درباره آنها وجود دارد، مساله، قطع اینترنت در کل کشور نیست.

🔹تسنیم با یکسان وانمود کردنِ «تنظیم محتوا یا پلتفرم‌ها» با «قطع سراسری اینترنت» و تعمیم نادرست اختیارات محدود قانونی، از آنچه در ایران رخ داده، تصویری نادرست ارائه داده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای خبرگزاری تسنیم نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 ابعاد کشتار

🔹در قسمت ۲۵۳ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا به تحقیقاتمان درباره تعداد اجساد پزشکی قانونی کهریزک و ابعاد کشتار در اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ اشاره می‌کنیم.

🔹مطرح شدن فرضیه تیر خلاص به مجروحان و ربودن آنها از بیمارستان، موضوع دیگری است که در این قسمت به آن پرداخته‌ایم.

🔹در ادامه به بررسی جزئیات ویدیوی کوتاهی از شهسوار پرداختیم که الگوی سرکوب چندلایه اعتراضات را تا حد زیادی نشان می‌دهد.

🔹شواهد نشان می‌دهد شامگاه ۱۸ دی فاجعه‌ای در بازار رشت رخ داده که هنوز اطلاعات کافی از آن در دست نیست. با این حال، توضیح داده‌ایم که تا الان درباره آن چه می‌دانیم.

🔹خاموشی اینترنت در ایران به دو هفته رسید. قطع اینترنت در کنار آسیب‌های سیاسی، اجتماعی و روحی و روانی، چه خسارت‌های اقتصادی به‌بار آورده است؟

🔹ادعای نادرست خبرگزاری تسنیم درباره قوانین کشورهای مختلف برای قطع اینترنت، آخرین سوژه‌ای است که در این اپیزود مرور کرده‌ایم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ادعای نادرست دعای مردم آمریکا در کنسرت برای مردم ایران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به کنسرتی در آمریکاست و در آن مردم آمریکا برای مردم ایران دعا می‌کنند.

🔹این ادعا نادرست است. ویدیو اولین‌بار در صفحه یک ایرانی مسیحی در دوم ژانویه ۲۰۲۶ (۱۲ دی ۱۴۰۴) منتشر و به سرعت بازنشر شد.

🔹در این ویدیو جمعیت زیادی در حال همخوانی دعا همراه با خواننده روی صحنه هستند و صدای یک فرد فارسی‌زبان با دعاهایی برای مردم ایران روی ویدیو شنیده می‌شود.

🔹ویدیو مربوط به کنفرانس مذهبی «پَشِن ۲۰۲۶» است که اول تا سوم ژانویه ۲۰۲۶ در آرلینگتون تگزاس برگزار شد و هدف آن مذهبی و تمرکز بر ایمان جوانان است و به مسائل سیاسی نمی‌پردازد.

🔹در بخشی از مراسم که در ویدیو دیده می‌شود، حاضران در حال اجرای آهنگ عبادتی و دعایی «The Blood» توسط Kristian Stanfill بوده‌اند.

🔹فردی فارسی‌زبان که در این کنفرانس حضور داشته، در حین فیلم‌برداری از مراسم، خود به فارسی برای مردم ایران دعا کرده و در نتیجه، دعا مربوط به شخص اوست نه جمعیت.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 ابعاد کشتار

🔹در قسمت ۲۵۳ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا به تحقیقاتمان درباره تعداد اجساد پزشکی قانونی کهریزک و ابعاد کشتار در اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ اشاره می‌کنیم.

🔹مطرح شدن فرضیه تیر خلاص به مجروحان و ربودن آنها از بیمارستان، موضوع دیگری است که در این قسمت به آن پرداخته‌ایم.

🔹در ادامه به بررسی جزئیات ویدیوی کوتاهی از شهسوار پرداختیم که الگوی سرکوب چندلایه اعتراضات را تا حد زیادی نشان می‌دهد.

🔹شواهد نشان می‌دهد شامگاه ۱۸ دی فاجعه‌ای در بازار رشت رخ داده که هنوز اطلاعات کافی از آن در دست نیست. با این حال، توضیح داده‌ایم که تا الان درباره آن چه می‌دانیم.

🔹خاموشی اینترنت در ایران به دو هفته رسید. قطع اینترنت در کنار آسیب‌های سیاسی، اجتماعی و روحی و روانی، چه خسارت‌های اقتصادی به‌بار آورده است؟

🔹ادعای نادرست خبرگزاری تسنیم درباره قوانین کشورهای مختلف برای قطع اینترنت، آخرین سوژه‌ای است که در این اپیزود مرور کرده‌ایم.

❗️با توجه به وضعیت اینترنت در ایران و درخواست برخی مخاطبان، فایل صوتی قسمت ۲۵۱ پادکست هفتگی را زودتر از حالت معمول در کانال تلگرام منتشر می‌کنیم تا شاید دسترسی بهتری برای مخاطبان داخل ایران فراهم کند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:10 مقدمه
00:03:17 شناسایی ۹۵۰ جان‌باخته تنها در کهریزک
00:09:52 تیر خلاص و ناپدید‌سازی قهری مجروحان در بیمارستان
00:15:38 الگوی سرکوب چندلایه جمهوری اسلامی؛ «شهسوار، غروب ۲۱ دی»
00:22:37 در شب ۱۸ دی ۱۴۰۴ در بازار رشت چه گذشت؟
00:28:05 خاموشی سراسری اینترنت؛ زیان روزانه ایران چقدر است؟
00:34:28 ادعای نادرست تسنیم درباره قوانین کشورها برای کنترل اینترنت
00:36:55 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 چرا آمار ۳ میلیونی جمعیت مدافعان حکومت در ۲۲ دی شاخ‌دار است؟

🔹پس از برگزاری راهپیمایی حکومتی ۲۲ دی، خبرگزاری فارس و رسانه‌های وابسته به جمهوری اسلامی جمعیت این تجمع در تهران را سه میلیون نفر اعلام کردند.

🔹سقف گنجایش محدوده‌ای که خود فارس اعلام کرده، در صورتی که یک نفر در هر متر مربع حضور داشته باشد، ۱۳۸ هزار نفر است.

🔹اگر فضاهای خالی و موانعی مثل درخت‌ها، اتوبوس‌ها و جوی آب را هم محاسبه کنیم، قطعا جمعیت حاضر از این عدد هم کمتر می‌شود.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
انتساب نادرست یک ویدیو از شلیک تیر خلاص، به اعتراضات ایران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که در آن پیکر سه زن تیر خورده مشخص است و یکی از آن‌ها که هنوز زنده است، با شلیک به سرش کشته می‌شود. ادعا می‌شود که این ویدیو مربوط به ایران است و نشان می‌دهد نیروهای امنیتی به زنی زخمی، تیر خلاص می‌زنند.

🔹در روزهای اخیر ویدیوهای زیادی از کشتار و سرکوب گسترده در ایران منتشر شده، اما این ویدیو ربطی به ایران ندارد.

🔹ویدیو مربوط به تنش اخیر میان دولت مرکزی و یگان‌های مدافع خلق (ی‌پ‌گ) در سوریه است.

🔹نسخه کامل‌تر ویدیو نشان می‌دهد گروهی از مردان مسلح با لباس نظامی که به زبان عربی حرف می‌زنند در حال شلیک هستند. در ویدیو جسد یک زن جنگجو که لباسی شبیه به یگان‌های مدافع خلق پوشیده دیده می‌شود.

🔹وبسایت «تأكّد» که بر روی راستی‌آزمایی اخبار سوریه تمرکز دارد، احتمال می‌دهد این رویداد مربوط به شمال‌شرقی سوریه در منطقه جزیره در استان حسکه باشد؛ هرچند قطعیت آن را هنوز تایید نکرده است.

🔹ضمن یادآوری این نکته که پیش‌تر درباره شواهد شلیک تیر خلاص مقاله‌ای در فکت‌نامه منتشر کرده بودیم، اما ادعای ارتباط این ویدیوی خاص به ایران «نادرست» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ویدیوی لحظه کشته‌شدن بهار شادمهری در نیشابور جعلی، قدیمی و مربوط به ژاپن نیست

🔹کانال تلگرامی سپاه پاسداران با انتشار اسکرین‌شاتی از جست‌وجوی گوگل، ادعا کرده که «ویدیوی لحظه کشته‌شدن بهار شادمهری با شلیک مستقیم نیروهای امنیتی در ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ در نیشابور» جعلی، قدیمی و متعلق به ژاپن است.

🔹لینکی که سپاه به آن استناد کرده بخشی از یک سرویس رسمی Yahoo ژاپن برای جست‌وجوی زنده‌ی پست‌های X (توییتر سابق) بر اساس شناسه‌ مشخص توییت است.

🔹این ادعای کانال سپاه، نادرست است.

🔹بر اساس ساختار URL این لینک، کد توییتی که تصویر آن در خروجی دیده می‌شود مربوط به توییتی حاوی ویدیوی شلیک به بهار شادمهری است که یک کاربر در تاریخ ۲۲ ژانویه (دوم بهمن ۱۴۰۴) منتشر کرده است.

🔹بنابراین، لینکی که این وب‌سایت به آن ارجاع می‌دهد، نه قدیمی و نه ژاپنی است، بلکه محتوایی جدید و ارتباط با روزهای اخیر در ایران دارد.

🔹از این رو، این ادعا که ویدئوی مربوط به لحظه کشته‌شدن بهار شادمهری در نیشابور، جعلی و قدیمی و مربوط به ژاپن است، نشان «نادرست» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ بررسی نامه جمهوری اسلامی ایران درباره نقش استارلینک در کاربردهای تروریستی

🔹نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در ژنو با انتشار نامه علی بحرینی به دبیرکل ITU مدعی شد «گروه‌های تروریستی» در اعتراضات اخیر از پایانه‌های استارلینک «غیرمجاز» برای هماهنگی خرابکاری استفاده کرده‌اند.

🔹جمهوری اسلامی ایران از هیات مقررات رادیویی و اتحادیه جهانی مخابرات خواسته برای توقف «ارسال‌های غیرقانونی» استارلینک اقدام فوری انجام دهند.

🔹هیچ فناوری ارتباطی ذاتا تروریستی محسوب نمی‌شود؛ استارلینک یک بستر خنثی ارتباطی است و استفاده از آن، تابع رفتار کاربران است.

🔹تاکنون هیچ نهاد مستقل، حقوق بشری یا بین‌المللی ادعای نقش «گروه‌های تروریستی سازمان‌یافته» در اعتراضات دی ۱۴۰۴ را تایید نکرده است.

🔹شواهد موجود نشان می‌دهد استفاده غالب از استارلینک در ایران برای دور زدن سانسور، حفظ ارتباط شهروندان، روزنامه‌نگاران و فعالان مدنی بوده است.

🔹جمهوری اسلامی استفاده از استارلینک را «غیرقانونی» می‌داند و به ماده ۱۸ مقررات رادیویی ITU و قطعنامه ۲۲ (Rev.WRC-23) استناد می‌کند.

🔹نروژ (کشور ثبت‌کننده شبکه استارلینک) این تفسیر را رد کرده و اعلام کرده مقررات ITU الزام قانونی برای خاموشی کلی شبکه در یک کشور ایجاد نمی‌کند.

🔹هیات مقررات رادیویی نیز تاکید کرده «غیرمجاز بودن مقرراتی» یک پایانه، به‌خودی‌خود مبنای قطع سراسری خدمات نیست و مستلزم شناسایی موردی ترمینال‌هاست.

🔹ایالات متحده اعلام کرده به تعهدات خود طبق مقررات رادیویی پایبند بوده و محدودسازی اینترنت با اصل آزادی اطلاع‌رسانی مغایر است.

🔹قطعنامه‌های ۲۲ و ۲۵ ITU تصریح می‌کنند اجرای مقررات نباید به قطع دسترسی مشروع کاربران به اطلاعات منجر شود.

🔹مجوز عمومی D-2 وزارت خزانه‌داری آمریکا دسترسی شهروندان ایرانی به خدمات ارتباطی از جمله استارلینک را از تحریم‌ها مستثنا کرده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📍 مکان‌یابی یک ویدیوی تیراندازی در اعتراضات ایران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که مربوط به اعتراضات دی ۱۴۰۴ است؛ ویدیویی که در آن گروهی از مردم به زمین افتاده‌اند و صدای شلیک ممتد شنیده می‌شود.

🔹این ویدیو به شهرهای مختلفی از جمله شاهرود و مشهد نسبت داده شده است.

🔹مکان‌یابی ویدیو نشان می‌دهد که این تصاویر در مسیر شمال به جنوب بلوار هفت تیر مشهد روبروی کلانتری ۲۸ هفت‌تیر ثبت شده است. در بخشی از ویدیو برج آرمیتاژ دیده می‌شود.

📍 36°19'32.3"N 59°29'59.3"E

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM