FactNameh | فکت‌نامه
105K subscribers
3.13K photos
688 videos
3 files
3.65K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
✍️ بررسی نامه جمهوری اسلامی ایران درباره نقش استارلینک در کاربردهای تروریستی

🔹نمایندگی جمهوری اسلامی ایران در ژنو با انتشار نامه علی بحرینی به دبیرکل ITU مدعی شد «گروه‌های تروریستی» در اعتراضات اخیر از پایانه‌های استارلینک «غیرمجاز» برای هماهنگی خرابکاری استفاده کرده‌اند.

🔹جمهوری اسلامی ایران از هیات مقررات رادیویی و اتحادیه جهانی مخابرات خواسته برای توقف «ارسال‌های غیرقانونی» استارلینک اقدام فوری انجام دهند.

🔹هیچ فناوری ارتباطی ذاتا تروریستی محسوب نمی‌شود؛ استارلینک یک بستر خنثی ارتباطی است و استفاده از آن، تابع رفتار کاربران است.

🔹تاکنون هیچ نهاد مستقل، حقوق بشری یا بین‌المللی ادعای نقش «گروه‌های تروریستی سازمان‌یافته» در اعتراضات دی ۱۴۰۴ را تایید نکرده است.

🔹شواهد موجود نشان می‌دهد استفاده غالب از استارلینک در ایران برای دور زدن سانسور، حفظ ارتباط شهروندان، روزنامه‌نگاران و فعالان مدنی بوده است.

🔹جمهوری اسلامی استفاده از استارلینک را «غیرقانونی» می‌داند و به ماده ۱۸ مقررات رادیویی ITU و قطعنامه ۲۲ (Rev.WRC-23) استناد می‌کند.

🔹نروژ (کشور ثبت‌کننده شبکه استارلینک) این تفسیر را رد کرده و اعلام کرده مقررات ITU الزام قانونی برای خاموشی کلی شبکه در یک کشور ایجاد نمی‌کند.

🔹هیات مقررات رادیویی نیز تاکید کرده «غیرمجاز بودن مقرراتی» یک پایانه، به‌خودی‌خود مبنای قطع سراسری خدمات نیست و مستلزم شناسایی موردی ترمینال‌هاست.

🔹ایالات متحده اعلام کرده به تعهدات خود طبق مقررات رادیویی پایبند بوده و محدودسازی اینترنت با اصل آزادی اطلاع‌رسانی مغایر است.

🔹قطعنامه‌های ۲۲ و ۲۵ ITU تصریح می‌کنند اجرای مقررات نباید به قطع دسترسی مشروع کاربران به اطلاعات منجر شود.

🔹مجوز عمومی D-2 وزارت خزانه‌داری آمریکا دسترسی شهروندان ایرانی به خدمات ارتباطی از جمله استارلینک را از تحریم‌ها مستثنا کرده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📍 مکان‌یابی یک ویدیوی تیراندازی در اعتراضات ایران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که مربوط به اعتراضات دی ۱۴۰۴ است؛ ویدیویی که در آن گروهی از مردم به زمین افتاده‌اند و صدای شلیک ممتد شنیده می‌شود.

🔹این ویدیو به شهرهای مختلفی از جمله شاهرود و مشهد نسبت داده شده است.

🔹مکان‌یابی ویدیو نشان می‌دهد که این تصاویر در مسیر شمال به جنوب بلوار هفت تیر مشهد روبروی کلانتری ۲۸ هفت‌تیر ثبت شده است. در بخشی از ویدیو برج آرمیتاژ دیده می‌شود.

📍 36°19'32.3"N 59°29'59.3"E

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
نامه منتسب به سپاه درباره اعلام بیش از ۹۵ هزار کشته در اعتراضات، جعلی است

🔹از روز گذشته تعدادی از حساب‌های کاربری در شبکه‌های اجتماعی تصویر نامه‌ای منتسب به سپاه پاسداران منتشر کرده‌اند که در آن نوشته شده «تعداد کشته‌ها و شهدای عملیات تروریستی در تاریخ ۱۸ و ۱۹ دی ماه، ۹۵ هزار و ۶۵۰ نفر می‌باشد.»

🔹بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد که این نامه و ادعای مربوط به آن، ساختگی و نادرست است.

🔹این نامه با امضای «سردار سرتیپ پاسدار حسین اسداللهی، فرماندهی لشکر ۲۷ محمد رسول‌الله تهران» منتشر شده است. حسین اسداللهی سال ۱۳۹۹ به دلیل «صدمات شیمیایی» درگذشته است.

🔹سردار محمدسعید ایزدی هم خرداد ۱۴۰۴ کشته شد.

🔹آیدین زواره‌ای (یوتیوبر) هم هیچگاه رئیس پزشکی قانونی نبوده است. رئیس فعلی این نهاد عباس مسجدی آرانی است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ویدیوی قدیمی با ادعای حضور رئیس‌جمهور آمریکا روی عرشه ناو آبراهام لینکلن

🔹برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی با انتشار ویدیویی ادعا می‌کنند دونالد ترامپ در روزهای گذشته بر عرشه ناو لینکلن حاضر شده تا دستور حمله به ایران را صادر کند.

🔹ویدیوی منتشرشده، قدیمی است که تصاویر سه ماه پیش و حضور ترامپ بر ناو «یو‌اس‌اس جورج واشنگتن» در ژاپن را نشان می‌دهد.

🔹پایگاه رصد برنامه عمومی رئیس‌جمهور ایالات متحده نشان می‌دهد که او به‌تازگی برنامه‌ای برای حضور در ناو آبراهام لینکلن نداشته است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مربوط به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ «خانواده یک سپهر دیگر»؛ مروری بر ویدیوی اعتراف اجباری صداوسیما از خانواده کشته‌شدگان اعتراضات

🔹صداوسیمای جمهوری اسلامی بارها با استفاده از مصاحبه‌ها و اعترافات اجباری، در کارزارهای سازمان‌یافته دروغ‌پراکنی مشارکت کرده است.

🔹یکی از تازه‌ترین نمونه‌ها به ویدیوی مشهور «سپهر بابا کجایی؟» مربوط می‌شود؛ ویدیویی که در آن پدری در میان پیکر کشته‌شدگان اعتراضات به دنبال فرزندش می‌گردد.

🔹پس از انتشار این ویدیو، برخی حساب‌ها به‌اشتباه آن را به سپهر ابراهیمی نسبت دادند.

🔹صداوسیما با سوءاستفاده از همین سردرگمی، گزارشی پخش کرد و مدعی شد که ویدیو، ساختگی است و با «پدر سپهر» مصاحبه کرده؛ در حالی که این مصاحبه اجباری با خانواده «سپهر ابراهیمی» بوده و ویدیو در واقع مربوط به «سپهر شکری»، جان‌باخته دیگری در اعتراض‌هاست.

🔹با انتشار نسخه کامل و توضیحات وحیدآنلاین، این جعل هویت و تحریف واقعیت، افشا شد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🌐 بررسی اختلالات و قطع سراسری اینترنت در دی‌ماه ۱۴۰۴

🔹همزمان با فراخوان‌های اعتراضی ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴، اینترنت ایران از عصر ۱۸ دی به‌طور گسترده و سراسری قطع شد و ابتدا دسترسی بین‌المللی، ارتباطات داخلی و سپس موبایل و ثابت را نیز دربر گرفت.

🔹این خاموشی از نظر دامنه، شدت و تداوم، شدیدترین قطع اینترنت در تاریخ ایران بوده است.

🔹پیش از ۱۸ دی، حکومت از الگوی اختلالات منطقه‌ای و تفکیک‌شده استفاده می‌کرد؛ به‌طوری که قطع اینترنت به‌صورت موضعی و ناپیوسته اعمال می‌شد.

🔹از شامگاه ۱۷ دی، شاخص‌های فنی IODA نشانه‌های آماده‌سازی برای انسداد سراسری را ثبت کردند.

🔹در روز ۱۸ دی، اختلالات زیرساختی شامل نابودی مسیرهای IPv6، بحران در دیتاسنترهای کلیدی و سقوط ترافیک اینترنت به نزدیک صفر رخ داد.

🔹از ۲۷ دی، اتصال‌های محدود و ناپایدار مشاهده شد که نهادهایی مانند نت‌بلاکس و کلادفلر تاکید کردند نشانه‌ای از بازگشت واقعی اینترنت نیست.

🔹تحلیل‌ها نشان می‌دهد این اتصال‌های مقطعی ناشی از وایت‌لیستینگ (فهرست سفید) و بازگشایی محدود دیتاسنترها بوده است.

🔹دولت و رسانه‌های رسمی از وصل شدن تدریجی اینترنت سخن گفتند، اما گزارش‌ها حاکی از تداوم فیلترینگ شدید و دسترسی بسیار محدود تا هفته‌ها بعد است.

🔹همزمان با قطع اینترنت، نهادهای امنیتی از ابزارهای پیشرفته پایش و تحلیل داده برای شناسایی فعالان معترض در شبکه‌های اجتماعی استفاده کردند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 کانال‌های روشن، اینترنت خاموش

🔹در ابتدای قسمت ۲۵۴ پادکست هفتگی فکت‌نامه به گزارش تحقیقی‌مان درباره فعالیت کانال‌های تلگرامی خبری داخل ایران در دوران خاموشی اینترنت اشاره کرده‌ایم.

🔹نامه جمهوری اسلامی به ITU و تلاش برای قطع فعالیت استارلینک در ایران، موضوع دیگری است که درباره آن توضیح داده‌ایم.

🔹این روزها حساسیت‌ها درباره موضوع حضور نیروهای حشدالشعبی در سرکوب اعتراضات ایران به اوج رسیده است. این گروه، چیست و هزینه‌های آن از کجا تامین می‌شود؟

🔹تصویر نامه جعلی سپاه، انتساب ویدیویی دلخراش به ایران، ادعای کانال‌های منتسب به سپاه درباره ویدیوی یکی از معترضان و چند سوژه دیگر، فکت‌چک‌های مرتبط با این روزهای ایران است که در این قسمت مرور می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 درباره باز کردن رحم معترضان زن جانباخته در پزشکی قانونی

🔹پس از انتشار ویدیویی از پزشکی قانونی کهریزک درباره لزوم باز کردن رحم یک زن جان‌باخته پیش از صدور جواز دفن، برخی کاربران مدعی شدند که این اقدام برای پنهان‌کردن آثار تجاوز یا شلیک به دستگاه تناسلی انجام می‌شود.

🔹باز کردن رحم، بخشی از پروتکل استاندارد کالبدشکافی زنان در سن باروری است و برای تشخیص بارداری احتمالی، تعیین علت مرگ و محاسبه دیه انجام می‌شود.

🔹این اقدام نه می‌تواند آثار شلیک را از بین ببرد و نه شواهد تجاوز را پنهان کند؛ چراکه آثار تجاوز عمدتاً در اندام تناسلی خارجی و مجاری پایین‌تر باقی می‌ماند.

🔹در نتیجه، گفته پزشک در ویدیو به‌احتمال زیاد مربوط به اجرای روال پزشکی قانونی بوده، نه تلاش برای پوشاندن تجاوز یا شلیک.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 کانال‌های روشن، اینترنت خاموش

🔹در ابتدای قسمت ۲۵۴ پادکست هفتگی فکت‌نامه به گزارش تحقیقی‌مان درباره فعالیت کانال‌های تلگرامی خبری داخل ایران در دوران خاموشی اینترنت اشاره کرده‌ایم.

🔹نامه جمهوری اسلامی به ITU و تلاش برای قطع فعالیت استارلینک در ایران، موضوع دیگری است که درباره آن توضیح داده‌ایم.

🔹این روزها حساسیت‌ها درباره موضوع حضور نیروهای حشدالشعبی در سرکوب اعتراضات ایران به اوج رسیده است. این گروه، چیست و هزینه‌های آن از کجا تامین می‌شود؟

🔹تصویر نامه جعلی سپاه، انتساب ویدیویی دلخراش به ایران، ادعای کانال‌های منتسب به سپاه درباره ویدیوی یکی از معترضان و چند سوژه دیگر، فکت‌چک‌های مرتبط با این روزهای ایران است که در این قسمت مرور می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:09 مقدمه
00:02:13 بررسی نامه جمهوری اسلامی درباره کاربردهای تروریستی استارلینک
00:09:30 فعالیت کانال‌های تلگرامی جمهوری اسلامی در روزهای قطع اینترنت
00:25:36 درباره منابع مالی حشد الشعبی چه می‌دانیم؟
00:32:14 نامه جعلی منتسب به سپاه درباره آمار کشته‌‌شدگان اعتراضات
00:35:43 انتساب نادرست یک ویدیو شلیک تیر خلاص، به اعتراضات ایران
00:38:13 ادعای نادرست کانال سپاه درباره ویدیوی کشته‌شدن بهار شادمهری
00:39:57 ویدیوی بازداشت گروهی دانش‌آموز با دستبند و چشم‌بند قدیمی است
00:41:50 بدن‌های آویزان از سقف، عروسک‌های هالووین هستند
00:42:39 ویدیوی قدیمی حضور رئیس‌جمهور آمریکا روی عرشه ناو
00:46:06 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📱 در زمان قطع اینترنت، چه کانال‌هایی آنلاین بودند؟

🔹شامگاه ۱۸ دی ۱۴۰۴ به وقت تهران، همزمان با سرکوب بی‌سابقه اعتراضات مردمی علیه جمهوری اسلامی، اینترنت در ایران قطع شد. دامنه قطع ارتباطات در حدی بود که حتی فعالیت دومین رسانه رسمی جمهوری اسلامی (ایرنا) متوقف شد، اما همزمان دست‌کم ۱۴ کانال خبری-سیاسی از داخل ایران همچنان مشغول فعالیت بودند:

✍️ خبرگزاری صداوسیما، تسنیم، کانال افسران جنگ نرم، خبرگزاری مهر، بیسیمچی‌مدیا، کانال صرفا جهت اطلاع، مصاف (رائفی‌پور)، کانال سپاه پاسداران، باشگاه خبرنگاران جوان، خبرگزاری فارس، خبرگزاری دانشجو، کانال‌های صابرین (احتمالا وابسته به نیروهای حشدالشعبی) و کانال دفاع‌پرس (منتسب به ستاد کل نیروهای مسلح).

🔹طی سه روز نخست قطع اینترنت، از میان رسانه‌های رسمی تنها خبرگزاری صداوسیما، تسنیم، فارس و مهر اینترنت داشتند. همزمان، شبکه غیررسمی وابسته به سپاه نیز مشغول فعالیت بود: «افسران جنگ نرم»، «بیسیمچی‌مدیا»، «کانال سپاه پاسداران» و «مصاف»؛ کانال‌هایی قبلا گفته می‌شد ارتباطی با سپاه ندارند.

🔹حضور کانال مصاف، وابسته به علی‌اکبر رائفی‌پور هم در این حلقه قابل توجه است؛ پدیده‌ای که نشان می‌دهد اعتماد مقام‌های امنیتی جمهوری اسلامی به این کانال بیشتر از خبرگزاری‌های ایرنا و ایسنا است.

🔹اغلب پست‌های منتشرشده در سه روز اول قطع اینترنت، ویدیوها و تصاویر تولیدی در صداوسیما است که با کلمات مشابه در بقیه کانال‌ها تکرار شده‌اند. محاسبات داده‌های متنی پست‌های منتشرشده در ۱۴ کانال تلگرامی مورد اعتماد حکومت نشان می‌دهد الگوی تکرار کلمات در بیش از ۸۰ درصد پست‌ها دیده می‌شود.

🔹تعداد کانال‌های فعال تا روز هفتم بعد از قطع اینترنت به ۱۹ کانال افزایش پیدا کرد؛ اما پیش از بازگشت رسانه‌های رسمی، پایگا‌های خبری وابسته به گروه‌های سیاسی فعال شدند: کانال‌های عصرایران، تابناک، جماران، اخبار فوری، آناپرس و خبرآنلاین از روزهای ۲۲ و ۲۳ دی به جمع کانال‌های فعال اضافه شدند.

🔹نکته قابل توجه، همزمانی شروع این فعالیت‌ها با موضع‌گیری رسمی افراد مرتبط با این کانال‌ها علیه معترضان است. مثلا حسن خمینی روز ۲۳ دی علیه اعتراضات مصاحبه کرد و همان روز هم فعالیت کانال‌ جماران از سر گرفته شد.

🔹بعد از گذشت ۱۰ روز اتصال تعداد بیشتری از رسانه‌های رسمی به اینترنت برقرار شده و فعالیت کانال‌های خبری روزنامه‌های شرق، همشهری و از این دست رسانه‌ها کم‌وبیش از سر گرفته می‌شود.

🔹در تجربه قطع اینترنت در جریان در جنگ ۱۲ روزه، در کنار شبکه رسانه‌ای سپاه، بقیه رسانه‌ها و خبرگزاری‌های رسمی نیز فعال بودند؛ اما در جریان قطع اینترنت اخیر، ارتباط همه کانال‌های رسمی و نیمه‌رسمی قطع شد و تنها شبکه محدودی از رسانه‌ها به همراه شبکه‌ای سازمان‌یافته از کانال‌های غیررسمی وابسته به سپاه فعال بودند.

🔹برای تحلیل بیشتر، نوت‌بوک تحلیل داده و داده‌‌های خام در گیت‌هاب فکت‌نامه در دسترس عموم قرار داده شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM