❌ تصویر منتسب به حمله به راس لفان قطر، واقعی نیست

🔹پس از حمله به تاسیسات پارس جنوبی، تصویری ماهواره‌ای منتشر شد که ادعا می‌کرد حمله متقابل ایران به راس لفان قطر را نشان می‌دهد.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد این تصویر، دستکاری شده است. منبع آن یک حساب ناشناس بود که بعدا حذف شد.

🔹ویژگی‌های فنی تصویر با فناوری SAR سازگار نیست، زیرا این نوع تصویربرداری امکان نمایش دود ندارد.

🔹به نظر می‌رسد هرچند بخش‌هایی از تصویر با موقعیت واقعی تطابق دارد، اما دود و جلوه‌های انفجاری غیرطبیعی‌اند.

🔹نتیجه اینکه، تصویر بر پایه یک نمای واقعی از محل ساخته شده اما عناصر جعلی به آن افزوده شده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این تصویر ساختگی، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

🎙 پرچم اسرائیل در اکباتان

🔹در ابتدای قسمت ۲۶۱ پادکست هفتگی فکت‌نامه و آخرین اپیزود این پادکست در سال ۱۴۰۴، نخستین فکت‌چک و نشان «نادرست» مجتبی خامنه‌ای در پروفایل او در فکت‌نامه را مرور می‌کنیم.

🔹در روزهای گذشته ادعاهایی درباره سرنگونی جنگنده‌های اف۱۵ آمریکا در ایران مطرح شده که درباره آن توضیح می‌دهیم.

🔹ویدیوی نمایش پرچم اسرائیل در شهرک اکباتان در شبکه‌های اجتماعی بازتاب زیادی داشت. درباره این ویدیو و نحوه فکت‌چک آن صحبت می‌کنیم.

🔹عباس عراقچی مدعی شده که هر کشور دیگری اگر در شرایط ایران بود، اقداماتی مثل قطع اینترنت را انجام می‌داد. توضیح می‌دهیم که چرا این ادعای وزیر خارجه جمهوری اسلامی گمراه‌کننده است.

🔹عملکرد بات هوش مصنوعی گروک در شبکه اجتماعی X بارها باعث گمراهی کاربران شده است. گزارش فکت‌نامه درباره این مساله را نیز در این اپیزود مرور می‌کنیم.

🔹ویدیوی منتسب به اولین سخنرانی مجتبی خامنه‌ای، ادعای سرنگونی موشک کروز با تفنگ برنو و دو ویدیوی ساختگی منتسب به روزهای اخیر، سوژه‌های دیگر این قسمت هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

🎙 پرچم اسرائیل در اکباتان

🔹در ابتدای قسمت ۲۶۱ پادکست هفتگی فکت‌نامه و آخرین اپیزود این پادکست در سال ۱۴۰۴، نخستین فکت‌چک و نشان «نادرست» مجتبی خامنه‌ای در پروفایل او در فکت‌نامه را مرور می‌کنیم.

🔹در روزهای گذشته ادعاهایی درباره سرنگونی جنگنده‌های اف۱۵ آمریکا در ایران مطرح شده که درباره آن توضیح می‌دهیم.

🔹ویدیوی نمایش پرچم اسرائیل در شهرک اکباتان در شبکه‌های اجتماعی بازتاب زیادی داشت. درباره این ویدیو و نحوه فکت‌چک آن صحبت می‌کنیم.

🔹عباس عراقچی مدعی شده که هر کشور دیگری اگر در شرایط ایران بود، اقداماتی مثل قطع اینترنت را انجام می‌داد. توضیح می‌دهیم که چرا این ادعای وزیر خارجه جمهوری اسلامی گمراه‌کننده است.

🔹عملکرد بات هوش مصنوعی گروک در شبکه اجتماعی X بارها باعث گمراهی کاربران شده است. گزارش فکت‌نامه درباره این مساله را نیز در این اپیزود مرور می‌کنیم.

🔹ویدیوی منتسب به اولین سخنرانی مجتبی خامنه‌ای، ادعای سرنگونی موشک کروز با تفنگ برنو و دو ویدیوی ساختگی منتسب به روزهای اخیر، سوژه‌های دیگر این قسمت هستند.

00:00:13 مقدمه
00:02:41 ادعای نادرست مجتبی خامنه‌ای درباره حمله به پایگاه‌های نظامی آمریکا
00:13:45 بررسی ادعاهای مطرح‌شده درباره سرنگونی جنگنده F-15 آمریکا
00:19:01 ادعای نادرست نمایش پرچم اسرائیل با پروجکشن در شهرک اکباتان
00:26:06 ادعای گمراه‌کننده عراقچی درباره قطع اینترنت در ایران
00:32:50 بررسی عملکرد «گروک» در راستی‌آزمایی تصاویر جنگ
00:40:43 ویدیوی جدید منتسب به مجتبی خامنه‌ای ساختگی است
00:42:06 ادعای نادرست سرنگونی موشک کروز آمریکایی با تفنگ برنو
00:44:13 ویدیوی ساختگی تسلیم دو مامور لانچر سپاه در برابر پهپادها
00:45:13 ویدیوی ساختگی از حمله به ماشین گشت فراجا در ایذه
00:46:06 کامنت‌ها

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

📝 سرنوشت بودجه سال جدید در میانه جنگ

🔹بودجه سال ۱۴۰۵ در حالی ابلاغ شده که ایران زیر سایه جنگ است؛ جنگی که تمام مفروضات مالی دولت را زیر سوال برده و حتی پیش‌بینی تحقق ۸۸ درصدی منابع بودجه سال جاری را نیز بی‌اعتبار کرده است.

🔹پیش‌تر هم برای پوشش کامل هزینه‌ها حدود ۵۰۰ هزار میلیارد تومان، معادل نزدیک به ۱۰ درصد منابع بودجه، کسری وجود داشت.

🔹در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۴ تنها ۵۸ درصد منابع عمومی محقق شده و در این بین، مالیات‌ها با ۶۸ درصد مهم‌ترین منبع درآمد بوده‌اند، در حالی که گمرک ۴۳ درصد، درآمدهای نفتی حدود ۵۴ درصد و مولدسازی فقط یک درصد تحقق داشته است.

🔹در همین دوره درآمد نفتی به ۱۳۵ هزار میلیارد تومان رسید، در حالی که رقم پیش‌بینی‌شده ۶۰۴ هزار میلیارد تومان بود و همزمان دولت با استقراض ۶۴۱ هزار میلیارد تومانی، معادل ۴۳ درصد کل مصارف و کسری نقدی حدود ۳۰۰ هزار میلیارد تومان مواجه شد.

🔹با تشدید جنگ و افزایش هزینه‌های نظامی و اجرای طرح‌هایی مانند کالابرگ، کسری بودجه سنگین‌تر شده و تأمین آن از مسیرهایی مانند استقراض از بانک مرکزی می‌تواند به تورم‌های بی‌سابقه منجر شود.

🔹در بودجه ۱۴۰۵ صادرات روزانه ۱.۷۷ میلیون بشکه نفت با قیمت ۵۴ دلار پیش‌بینی شده و سهم مستقیم دولت از نفت ۲۷۵ هزار میلیارد تومان است، در حالی که مجموع درآمدهای وابسته به نفت، گاز و فرآورده‌ها به حدود ۲۹۳۳ هزار میلیارد تومان می‌رسد و تحقق آن در شرایط جنگی بسیار نامطمئن است.

🔹در مجموع با برآورد حدود ۳۹۲۰ هزار میلیارد تومان درآمد برای دولت، اما با کاهش احتمالی درآمدهای نفتی، مالیاتی و گمرکی در اثر جنگ و رکود، بودجه ۱۴۰۵ عملا غیرقابل اجراست و چالش اصلی دولت، تامین منابع در برابر هزینه‌های سنگین جنگ خواهد بود که می‌تواند به تورم شدیدتر و بحران اقتصادی عمیق‌تر منجر شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی ساختگی از درگیری نیروهای مسلح با یکدیگر

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی دست به دست شده که ادعا می‌کند مربوط به «درگیری فیزیکی میان نیروهای سرکوبگر» در ایران است.

🔹ویدیو، بزرگراهی را نشان می‌دهد که مسیر یک سمت آن با یک خودروی فراجا، یک خودروی یگان ویژه و دو جیپ ارتش بسته شده و درگیری میان سه فرد یونیفرم‌پوش مشاهده می‌شود.

🔹این ویدیو ساخته هوش مصنوعی است.

🔹خودروها در یک سمت بزرگراه کاملا بی‌حرکت هستند، در حالی که وسایل نقلیه در سمت دیگر بزرگراه و همچنین افرادی که در جلوی تصویر دیده می‌شوند، در حال حرکتند.

🔹دو نفر در سمت راست تصویر کاملا بی‌حرکتند و مدل پا و دست آن‌ها در تمام طول ویدیو ثابت مانده و هیچ واکنشی به درگیری نشان نمی‌دهند.

🔹فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

🔹 ویدیوی سخنرانی نتانیاهو، ساختگی نیست

🔹ویدیویی از سخنرانی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در شبکه‌های اجتماعی فارسی و غیرفارسی با این ادعا منتشر شده که «ساخته هوش مصنوعی» است.

🔹این ادعا نادرست است. ویدیوی منتشرشده، بخشی از کنفرانس خبری واقعی نتانیاهو است که روز پنجشنبه ۱۹ مارس برگزار شد.

🔹ویدیویی ۳۵ دقیقه‌ای از این کنفرانس با موضوع دفاع از حملات نظامی اسرائیل به ایران و توضیح وضعیت جنگی در فرانس۲۴ منتشر شده است.

🔹موضوع آستین لباس که به عنوان شاهد جعلی بودن ذکر شده، در ثانیه ۳۵ ویدیو دیده می‌شود. در آن لحظه آستین پیراهن نتانیاهو با کمی فاصله از کت بیرون می‌آید و سفیدی آن دیده می‌شود.

🔹نمایندگان رسانه‌ها در کنفرانس خبری حضور داشتند و گزارش‌ها و ویدیوهای مرتبط در رسانه‌های معتبری مانند رویترز و سی‌ان‌ان موجود است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ساختگی‌بودن ویدیوی سخنرانی نتانیاهو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

🎥 تصاویر ساختگی در روزهای جنگ / بخش دوم

🔹همزمان با تداوم جنگ، عکس‌ها و ویدیوهای مختلفی در شبکه‌های اجتماعی و حتی برخی رسانه‌ها منتشر می‌شود که نادرست و ساختگی‌اند.

🔹چند روز قبل در ویدیویی، چند نمونه از این ادعاها و تصاویر را مرور کردیم.

🔹در قسمت دوم این ویدیو نیز چند نمونه دیگر را مرور می‌کنیم؛ از ویدیوی پرچم اسرائیل در شهرک اکباتان تا انفجار چادر بسیج در خیابان.

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh

❌ نقل قول نادرست از نیویورک‌تایمز در صداوسیما

🔹مهدی خانعلی‌زاده، کارشناس صداوسیمای جمهوری اسلامی می‌گوید: «رسانه آمریکایی نیویورک‌تایمز اعتراف کرده که اتفاقات ۱۸ و ۱۹ دی پروژه موساد برای ترغیب آمریکا جهت جنگ با ایران بوده است.»

🔹این روایتی جعلی از مقاله‌ای است که ۲۲ مارس ۲۰۲۶ (دوم فروردین ۱۴۰۵) در نیویورک تایمز منتشر شد.

🔹در این مقاله به جز یکی دو مورد فرعی، هیچ اشاره‌ای به حوادث ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه نشده است.

🔹نویسندگان این مقاله به «طرح موساد» برای حملات هوایی و ترور رهبران ایران «در ابتدای جنگ» اشاره کرده‌اند که «می‌توانست باعث قیام مردمی» و فروپاشی رژیم شود اما تاکنون این اتفاق نیفتاده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای منتشرشده از صداوسیما نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی قدیمی با ادعای سقوط اف۱۶ در امارات در جنگ جاری

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده فیلم سقوط اف۱۶ در امارات را در جنگ جاری نشان می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست و ویدیوی منتشر شده، قدیمی است.

🔹ویدیو مربوط به سقوط یک جنگنده تجاس نیروی هوایی هند در جریان Dubai AirShow در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۵ (حدود چهار ماه پیش) در فرودگاه آل مکتوم دبی مربوط است.

🔹در این حادثه، هواپیما هنگام مانور سقوط کرد، خلبان جان باخت و نمایش‌های هوایی متوقف شد.

🔹به نظر می‌رسد این ویدیو با روایت نادرست برای اولین‌بار در حساب‌های انگلیسی و عربی «ایران بالعربی» منتشر شد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh