🎙 میناب، مهرآباد، مجتبی

🔹در قسمت ۲۶۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ماجرای مدرسه میناب و ویدیویی که چند روز قبل منتشر شده بود، توضیحاتی داده‌ایم.

🔹بررسی حملات آمریکا و اسرائیل به برخی مراکز نظامی، از جمله کارهای فکت‌نامه در روزهای اخیر بوده است. درباره این پروژه و بویژه جزئیات حمله به مهرآباد صحبت می‌کنیم.

🔹در سه روز نخست جنگ، کانال‌های تلگرامی رسانه‌های داخل ایران چه محتوایی منتشر کردند و چه الگویی از آن دریافت می‌شود؟ تلاش کردیم به این سوال پاسخ دهیم.

🔹چند مقاله و فکت‌چک مربوط به متن و حاشیه اعلام رهبری مجتبی خامنه‌ای، از جمله یک ویدیوی جعلی سخنرانی و ویدیوی پربازدید ماکت مقوایی او را در این اپیزود مرور می‌کنیم.

🔹ادعای علی لاریجانی درباره تعداد کشته‌شدگان آمریکایی در جنگ، یک ویدیو درباره احمدی‌نژاد، مصاحبه‌ای که به دختر علی خامنه‌ای نسبت داده شد و چند ادعا و ویدیوی نادرست و ساختگی، از دیگر سوژه‌های این قسمت هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

🎙 میناب، مهرآباد، مجتبی

🔹در قسمت ۲۶۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ماجرای مدرسه میناب و ویدیویی که چند روز قبل منتشر شده بود، توضیحاتی داده‌ایم.

🔹بررسی حملات آمریکا و اسرائیل به برخی مراکز نظامی، از جمله کارهای فکت‌نامه در روزهای اخیر بوده است. درباره این پروژه و بویژه جزئیات حمله به مهرآباد صحبت می‌کنیم.

🔹در سه روز نخست جنگ، کانال‌های تلگرامی رسانه‌های داخل ایران چه محتوایی منتشر کردند و چه الگویی از آن دریافت می‌شود؟ تلاش کردیم به این سوال پاسخ دهیم.

🔹چند مقاله و فکت‌چک مربوط به متن و حاشیه اعلام رهبری مجتبی خامنه‌ای، از جمله یک ویدیوی جعلی سخنرانی و ویدیوی پربازدید ماکت مقوایی او را در این اپیزود مرور می‌کنیم.

🔹ادعای علی لاریجانی درباره تعداد کشته‌شدگان آمریکایی در جنگ، یک ویدیو درباره احمدی‌نژاد، مصاحبه‌ای که به دختر علی خامنه‌ای نسبت داده شد و چند ادعا و ویدیوی نادرست و ساختگی، از دیگر سوژه‌های این قسمت هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:13 مقدمه
00:01:27 از ماجرای مدرسه میناب چه می‌دانیم؟
00:07:38 حمله به مهرآباد؛ نابودی ناوگان‌های لجستیک، پشتیبانی و ترابری
00:13:16 تحلیل فعالیت ۵۰ کانال‌ خبری تلگرام در ۷۲ ساعت نخست جنگ
00:23:20 ادعای نادرست رسایی درباره مهلت انتخاب رهبر جدید
00:26:28 ویدیوی اعلام رهبری مجتبی خامنه‌ای ساخته هوش مصنوعی است
00:28:48 ویدیوی ساختگی با ادعای رونمایی از ماکت مقوایی مجتبی خامنه‌ای
00:30:43 بررسی حقوقی شیوه تشکیل جلسه مجلس خبرگان برای انتخاب رهبر
00:34:12 ادعای شاخ‌دار علی لاریجانی درباره کشته‌شدن ۵۰۰ نظامی آمریکا
00:37:46 ویدیوی حضور احمدی‌نژاد در یک مراسم تدفین، قدیمی است
00:39:32 انتساب ویدیوی نادرست به توصیف جسد خامنه‌ای از سوی دخترش
00:41:34 عکس ساختگی از یک بسیجی که با چادر در حال فرار است
00:42:40 ویدئوی قدیمی به اسم تظاهرات مادرید در دفاع از جمهوری اسلامی
00:43:38 ادعای نادرست تسلیت بازیکن بارسلونا بابت مرگ علی خامنه‌ای
00:44:52 چند ویدیوی ساختگی منتسب به جنگ اخیر
00:48:10 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی ساختگی تک‌تیراندازی که مردم را هدف قرار می‌داد

🔹ویدیویی در اینستاگرام بارها بازنشر شده که ادعا می‌کند متعلق به فردی به نام «روح‌الله کرمی» است؛ «تک‌تیراندازی که از پشت‌بام کلانتری مردم را می‌زد».

🔹این ویدیو واقعی نیست و با ابزار هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹ناخوانا بودن متن روی سینه فرد و به‌هم‌ریختگی حروف از ویژگی‌های متداول ساخته‌های هوش مصنوعی است.

🔹صدای ماشینی و نحوه غیرطبیعی ادای کلمات و نبود صدای محیطی با وجود دیده شدن تردد ماشین‌ها، از دیگر نشانه‌های جعلی بودن ویدیو است.

🔹وجود یک خط سفید و طلایی اضافی در قسمت قرمز رنگ پرچم ایران روی بازوی فرد و جزئیات نادرست اسلحه که شبیه به دراگونوف (SVD Dragunov) است از دیگر دلایل اثبات غیرواقعی بودن ویدیو است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

✍️ بررسی ادعاهای مطرح‌شده درباره سرنگونی جنگنده F-15 آمریکا

🔹مقام‌های جمهوری اسلامی و رسانه‌های نزدیک به حکومت چندین‌بار مدعی شدند که جنگنده F-15 آمریکایی را در ایران سرنگون کرده‌اند.

🔹ویدیوهای منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی مرتبط با سقوط جنگنده‌ها، به حادثه‌ای در کویت مربوط هستند.

🔹سه جنگنده F-15E نیروی هوایی آمریکا در کویت دچار سانحه شدند و خدمه آن‌ها با چتر نجات بیرون آمدند.

🔹سنتکام و منابع رسمی آمریکا علت سقوط را آتش خودی اعلام کردند، نه اقدام پدافند ایران.

🔹برخی ویدیوها و گزارش‌ها در ایران و شبکه‌های اجتماعی، به اشتباه سقوط کویت را به ایران نسبت داده‌اند.

🔹همچنین ادعا شد جمهوری اسلامی در غرب کشور F-15 رهگیری کرده اما هیچ تصویر ماهواره‌ای، گزارش رسمی یا داده قابل راستی‌آزمایی از آن منتشر نشد.

🔹ادعای بعدی علی فدوی درباره سقوط F-15 در جنوب تهران هیچ سند مستقلی ندارد و شواهد آن را تأیید نمی‌کنند.

🔹سقوط هواپیماهای نظامی در مناطق شهری معمولا با انتشار تصاویر، گزارش‌های خدمه و عملیات امداد همراه است؛ اما چنین شواهدی در ایران وجود ندارد.

🔹از نظر تئوریک، پدافند ایران می‌تواند جنگنده‌ای مانند F-15 را هدف قرار دهد، اما وقوع چنین رویدادی نیازمند شواهد مشخص است.

🔹روایت‌های رسانه‌های حکومتی و شبکه‌های اجتماعی عمدتا به حادثه کویت مرتبط هستند و هیچ مدرک مستقلی از سرنگونی F-15 در ایران ارائه نشده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست مجتبی خامنه‌ای درباره حمله به پایگاه‌های نظامی آمریکا

🔹در پیام کتبی مجتبی خامنه‌ای آمده است: «ما بدون اینکه تعرضی به کشورهای همسایه صورت دهیم، صرفاً پایگاه‌های نظامی را مورد حمله قرار داده‌ایم.»‌

🔹طبق گزارش «موسسه مطالعات جنگ» از زمان شروع جنگ تا روز انتشار پیام خامنه‌ای، ایران بیش از ۷۰ نقطه را در کشورهای بحرین، امارات متحده عربی، کویت، قطر، عربستان سعودی، اردن، قبرس، عراق، عمان و اسرائیل هدف قرار داده است.

🔹از این تعداد، ۳۵ مورد جزو زیرساخت‌های غیرنظامی و تجاری، مانند هتل، اماکن مسکونی، فرودگاه‌های غیرنظامی، اماکن عمومی شهری و زیرساخت‌های انرژی و آب بوده‌اند.

🔹اینها صرفا مواردی است که گزارش موثقی از اصابت پرتابه‌های جنگی ایران وجود دارد. طبیعتا صدها موشک و پهپاد رهگیری و منهدم‌شده که به سمت مناطق غیرنظامی شلیک شده‌اند، در این فهرست در نظر گرفته نشده‌اند.

🔹برخی مقام‌های جمهوری اسلامی، در توجیه حمله به هتل‌ها و تاسیسات غیرنظامی می‌گویند دلیل حمله، استفاده نظامیان از این اماکن است. برخی هم حمله به تاسیسات آب شرب، کشتی‌های تجاری و نفت‌کش‌ها یا پالایشگاه‌های نفت را تلافی حمله به زیرساخت‌های و امکان غیرنظامی ایران معرفی می‌کنند.

🔹حتی اگر موافق این توجیه باشیم و آن را معتبر بدانیم، باز هم تغییری در وضعیت ادعای مجتبی خامنه‌ای ایجاد نمی‌شود.

🔹او بدون اشاره به چنین توجیهاتی، به وضوح گفته ایران «صرفا به پایگاه‌های نظامی» حمله کرده، که ادعای درستی نیست.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

🎥 تصاویر ساختگی در روزهای جنگ / بخش اول

🔹همزمان با روزهای جنگ و اعلام خبر رهبری مجتبی خامنه‌ای، تصاویر متعددی با این دو موضوع در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که نادرست و ساختگی‌اند.

🔹در این ویدیو چند نمونه از این تصاویر را مرور می‌کنیم؛ از ماکت مقوایی مجتبی خامنه‌ای تا ویدیوی ساختگی که در اکانت رسمی سفارت جمهوری اسلامی ایران در ارمنستان منتشر شد.

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی ساختگی تسلیم دو مامور لانچر سپاه در برابر پهپاد آمریکا و اسرائیل

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به صحنه‌ تسلیم دو اپراتور لانچر موشک سپاه در برابر پهپادهای آمریکا یا اسرائیل است.

🔹این ویدیو در شبکه‌های اجتماعی غیرفارسی‌زبان نیز به طور گسترده بازنشر شده است.

🔹این ویدیو جعلی و ساخته هوش مصنوعی است.

🔹مدل حرکت دو مرد، نور روی دست‌ها، سایه‌ها، حرکت بوته‌ها و موج خوردن زمین، نشان می‌دهد که این ویدیو ساختگی است.

🔹فکت‌نامه به ادعای واقعی‌بودن این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای گمراه‌کننده عراقچی درباره قطع اینترنت در ایران

🔹عباس عراقچی می‌گوید اینترنت به دلایل امنیتی جنگ بسته شده و هر کشوری برای مقابله با جنگ، اقدامات اضطراری مانند این را انجام می‌دهد.

🔹این ادعای وزیر خارجه جمهوری اسلامی، «گمراه‌کننده» است.

🔹بله کشورها در وضعیت جنگ و بحران‌های بزرگ، اقدامات اضطراری انجام می‌دهند، اما آنچه در ایران به شکل قطعی مکرر اینترنت انجام می‌شود، پدیده‌ای غیرعادی است که تنها در کشورهایی مانند سودان، گابن و ایران مشاهده می‌شود.

🔹در جریان جنگ‌های بزرگ مانند جنگ روسیه و اوکراین، یا حتی جنگ اسرائیل و حماس در غزه، گزارشی مبنی بر قطع عامدانه اینترنت به دست دولت ارائه نشده است.

🔹بررسی داده‌های مرتبط با ۹۲۴ مورد قطعی اینترنت در ۶۱ کشور جهان از سال ۲۰۱۹ تاکنون نشان می‌دهد تعداد ۳۰۶ مورد در سطح کل کشور اجرا شده‌ که دوسوم آنها به دلیل برگزاری امتحان‌های سراسری و جلوگیری از تقلب بوده است.

🔹دلیل قطع اینترنت ۷۵ مورد هم دلایل سیاسی بوده و ۳۸ مورد مرتبط با اعتراضات مردمی بوده‌اند. در ۱۳ مورد اینترنت در جریان انتخابات و در ۸ مورد اینترنت در جریان کودتا قطع شده است.

🔹تنها در ۷ مورد دلیل قطع اینترنت با جنگ مرتبط بوده که دو مورد آنها مربوط به ایران، سه مورد آنها مربوط به جنگ داخلی سودان، یک مورد یمن و یکی برای کشور گابن است.

🔹این اولین‌بار نیست که اینترنت بسیار محدود ایران به بهانه «امنیت»‌ قطع می‌شود و هر بار مقام‌های مسئول استدلال‌هایی گمراه‌کننده مانند این را مطرح می‌کنند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh