FactNameh | فکت‌نامه
109K subscribers
3.31K photos
701 videos
3 files
3.75K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
📝 وقتی «گروک» اشتباه می‌کند: بررسی عملکرد بات X در راستی‌آزمایی تصاویر جنگ

🔹با آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در نهم اسفند ۱۴۰۴، حجم زیادی از عکس‌ها، ویدیوها و خبرهای جعلی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و بسیاری از کاربران در شبکه X برای درستی‌سنجی این محتواها سراغ هوش مصنوعی گروک (Grok) رفتند.

🔹بررسی نمونه‌های مختلف نشان می‌دهد گروک در موارد متعددی نتوانسته پاسخ‌های دقیقی ارائه دهد و گاه حتی باعث گمراهی بیشتر شده است.

🔹این خطاها شامل تشخیص نادرست زمان و مکان تصاویر و ویدیوها، اشتباه گرفتن محتوای واقعی با ویدیوهای ساخته‌شده با هوش مصنوعی و برعکس، و همچنین ارائه پاسخ‌های متفاوت و گاه متناقض بسته به نوع یا زبان پرسش بوده است.

🔹از جمله این موارد می‌توان به نسبت دادن اشتباه ویدیوهای حمله به مدرسه‌ای در میناب به پیشاور پاکستان، تشخیص نادرست تصاویر قبرهای قربانیان این حمله و نیز خطا در شناسایی ویدیوهای قدیمی یا تولیدشده با هوش مصنوعی درباره حملات موشکی اشاره کرد.

🔹در برخی موارد نیز گروک برای یک ویدیوی مشخص، پاسخ‌های متفاوتی به زبان‌های مختلف ارائه داده که گاه همه آنها نادرست بوده‌اند.

🔹به گفته کارشناسان، خطا در ابزارهای هوش مصنوعی چندوجهی که همزمان متن و تصویر را تحلیل می‌کنند، طبیعی است؛ به‌ویژه در تصاویر جنگی که تار هستند یا زمینه کافی برای بررسی دقیق ندارند. به همین دلیل نمی‌توان برای تایید درستی عکس یا ویدیو فقط به گروک تکیه کرد.

🔹این ابزار، تصویر را مانند یک پژوهشگر واقعی بررسی نمی‌کند و پاسخ آن تا حدی به نحوه طرح سوال بستگی دارد؛ بنابراین ممکن است در زبان‌ها یا پرسش‌های مختلف پاسخ‌های متفاوتی بدهد.

🔹برای دریافت پاسخ دقیق‌تر بهتر است پرسش‌های مشخص و محدود درباره آنچه مستقیما در تصویر دیده می‌شود، مطرح شود و از سوال‌های کلی مانند «آیا این واقعی است؟» پرهیز شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ادعای گمراه‌کننده عراقچی درباره قطع اینترنت در ایران

🔹عباس عراقچی می‌گوید اینترنت به دلایل امنیتی جنگ بسته شده و هر کشوری برای مقابله با جنگ، اقدامات اضطراری مانند این را انجام می‌دهد.

🔹این ادعای وزیر خارجه جمهوری اسلامی، «گمراه‌کننده» است.

🔹بله کشورها در وضعیت جنگ و بحران‌های بزرگ، اقدامات اضطراری انجام می‌دهند، اما آنچه در ایران به شکل قطعی مکرر اینترنت انجام می‌شود، پدیده‌ای غیرعادی است که تنها در کشورهایی مانند سودان، گابن و ایران مشاهده می‌شود.

🔹در جریان جنگ‌های بزرگ مانند جنگ روسیه و اوکراین، یا حتی جنگ اسرائیل و حماس در غزه، گزارشی مبنی بر قطع عامدانه اینترنت به دست دولت ارائه نشده است.

🔹بررسی داده‌های مرتبط با ۹۲۴ مورد قطعی اینترنت در ۶۱ کشور جهان از سال ۲۰۱۹ تاکنون نشان می‌دهد تعداد ۳۰۶ مورد در سطح کل کشور اجرا شده‌ که دوسوم آنها به دلیل برگزاری امتحان‌های سراسری و جلوگیری از تقلب بوده است.

🔹دلیل قطع اینترنت ۷۵ مورد هم دلایل سیاسی بوده و ۳۸ مورد مرتبط با اعتراضات مردمی بوده‌اند. در ۱۳ مورد اینترنت در جریان انتخابات و در ۸ مورد اینترنت در جریان کودتا قطع شده است.

🔹تنها در ۷ مورد دلیل قطع اینترنت با جنگ مرتبط بوده که دو مورد آنها مربوط به ایران، سه مورد آنها مربوط به جنگ داخلی سودان، یک مورد یمن و یکی برای کشور گابن است.

🔹این اولین‌بار نیست که اینترنت بسیار محدود ایران به بهانه «امنیت»‌ قطع می‌شود و هر بار مقام‌های مسئول استدلال‌هایی گمراه‌کننده مانند این را مطرح می‌کنند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
FactNameh | فکت‌نامه
🔹 جزئیات حمله به پایگاه ششم شکاری بوشهر براساس آخرین تصاویر ماهواره سنتینل ۲ 📆 تاریخ نقشه جدید (بعد از حمله) مربوط به ۷ مارس ۲۰۲۶ (۱۶ اسفند ۱۴۰۴) است. ۱) نامشخص (احتمالا از زیرساخت های ناوبری فرودگاه) ۲) آپرون (پارکینگ هواپیما جلوی ترمینال) فرودگاه بوشهر،…
🔹 نگاهی به آثار حمله به چند انبار سوخت در ایران

🔹 آثار حمله به تاسیسات انبار سوخت شرکت نفت در شهران شمالی در شمال غرب تهران براساس آخرین تصاویر ماهواره سنتینل۲

Location (35.781159, 51.298596)

🔹 آثار حمله به تاسیسات انبار سوخت شرکت نفت در شهر ری و شرق پالایشگاه تهران براساس آخرین تصاویر ماهواره سنتینل۲

Location (35.538869, 51.429778)

🔹 آثار حمله به تاسیسات انبار سوخت شرکت نفت در کرج (جاده ملارد) براساس آخرین تصاویر ماهواره سنتینل۲

Location (35.538869, 51.429778)

📆 نقشه‌های بعد از حمله مربوط به ساعت ۱۲:۰۰ بامداد روز ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ هستند.

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
FactNameh | فکت‌نامه
🔹 نگاهی به آثار حمله به چند انبار سوخت در ایران 🔹 آثار حمله به تاسیسات انبار سوخت شرکت نفت در شهران شمالی در شمال غرب تهران براساس آخرین تصاویر ماهواره سنتینل۲ Location (35.781159, 51.298596) 🔹 آثار حمله به تاسیسات انبار سوخت شرکت نفت در شهر ری و شرق پالایشگاه…
🔹 جزئیات حمله به تاسیسات قایق‌سازی سپاه پاسداران در جنوب شرقی فرودگاه شیراز براساس آخرین تصاویر ماهواره سنتینل۲

Location (29.515621, 52.600331)

🔹در تاریخ ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ تصویری از تاسیسات قایق‌سازی سپاه پاسداران (پایگاه عطاری‌نژاد) واقع در منطقه جنوب شرقی فرودگاه دستغیب شیراز منتشر شد که آثار حمله هوایی آمریکا در آن دیده می‌شود.

🔹تاسیسات مورد هدف قرار گرفته، ۱۰ سوله هستند که با بررسی تصاویر موجود در گوگل ارث، قایق‌های تندرو سپاه کاملا مشخص است.

🔹همچنین در رمپ پروازی مورد استفاده سپاه نیز دست‌کم سه فروند هواگرد مورد هدف قرار گرفته (موارد ۲،۳،۴ در تصویر) و یک هواگرد (مورد ۱ در تصویر) به نظر سالم است.

📆 تاریخ نقشه بعد از حمله: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ویدیوی منتسب به لحظه حمله به بسیج در خیابان، ساختگی است

🔹ویدیوی کوتاهی به طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی بازنشر شده که ادعا می‌کند مربوط به حمله به «چادر بسیجی‌های بی‌خانمان» در شهید بهشتی تهران است.

🔹این ادعا نادرست و ویدیو جعلی است. این ویدیو با ابزارهای هوش مصنوعی از روی یک ویدیوی واقعی ساخته شده است.

🔹محل واقعی ضبط ویدیو فلکه دوم تهرانپارس، روبروی بانک ملی است، نه شهید بهشتی. ویدیوی اصلی چند روز قبل در اکانت توییتر «مملکته» منتشر شده بود که فردی با لباس نظامی را در کنار یک چادر در گوشه خیابان نشان می‌داد.

🔹تابلوی تبلیغاتی صورتی‌رنگ «اسنپ‌فود» که در ویدیوی اصلی خوانا است، در ویدیوی ساختگی به‌هم‌ریخته و ناخوانا شده که یکی از متداول‌ترین ویژگی‌های تولیدات هوش مصنوعی است.

🔹بخشی از خیابان در سمت چپ تصویر به ویدیوی ساختگی اضافه شده که در ویدیوی اصلی وجود ندارد. حروف تابلوی یکی از مغازه‌ها نیز به‌هم‌ریخته و بی‌معناست. صندوق صدقات نیز در ویدیوی انفجار یک حفره زرد رنگ بدون جزئیات است، در حالی که جزئیات آن در ویدیوی اصلی قابل تشخیص است.

🔹لحظه انفجار با تغییرات محیط اطراف انطباق ندارد. با وجود پرتاب قابل ملاحظه یک ماشین پارک‌شده، موج انفجار آسیبی به شیشه‌های ماشین‌ها وارد نمی‌کند. موتورسیکلت بسیار نزدیک به محل انفجار نیز روی زمین نمی‌افتد و همانطور روی جک چند متر جابه‌جا می‌شود.

🔹به دلیل نشانه‌های واضح در این ویدیو فکت‌نامه به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
تصویر منتسب به حمله به راس لفان قطر، واقعی نیست

🔹پس از حمله به تاسیسات پارس جنوبی، تصویری ماهواره‌ای منتشر شد که ادعا می‌کرد حمله متقابل ایران به راس لفان قطر را نشان می‌دهد.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد این تصویر، دستکاری شده است. منبع آن یک حساب ناشناس بود که بعدا حذف شد.

🔹ویژگی‌های فنی تصویر با فناوری SAR سازگار نیست، زیرا این نوع تصویربرداری امکان نمایش دود ندارد.

🔹به نظر می‌رسد هرچند بخش‌هایی از تصویر با موقعیت واقعی تطابق دارد، اما دود و جلوه‌های انفجاری غیرطبیعی‌اند.

🔹نتیجه اینکه، تصویر بر پایه یک نمای واقعی از محل ساخته شده اما عناصر جعلی به آن افزوده شده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این تصویر ساختگی، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 از ویدیوی رهگیری F-35 آمریکا چه می‌دانیم؟

🔹روز ۲۸ اسفند رسانه‌های آمریکایی از «فرود اضطراری» یک جنگنده F-35 خبر دادند ولی سخنگوی سنتکام ضمن تایید این مساله، به علت آن اشاره نکرد.

🔹رسانه‌های جمهوری اسلامی سپس ویدیویی منتشر کردند که فاقد داده‌های کلیدی (زمان، مکان، سامانه، مختصات) است تا بتواند تایید کند مربوط به همین واقعه است.

🔹تصویر، به‌نظر خروجی یک حسگر اپتیکی/حرارتی پردازش‌شده است و هدف، با یک جنگنده تک‌موتوره سازگار است و می‌تواند با F-35 تطابق داشته باشد.

🔹انفجار نزدیک هدف (احتمالا فیوز مجاورتی) دیده می‌شود، اما «اشباع نوری» معادل اصابت موفق یا انهدام قطعی نیست. نشانه‌های کلاسیک سرنگونی (شکستگی رد هواپیما، فروپاشی بدنه، حذف هدف از تصویر) در ویدیو مشاهده نمی‌شود.

🔹در فریم پایانی، هدف همچنان قابل مشاهده است که با سناریوی «فرار» سازگارتر است.

🔹کشیدگی شدید رد حرارتی می‌تواند نشان‌دهنده افزایش توان (مثلا پس‌سوز) یا صرفا آرتیفکت حسگر باشد. وجود یک رد حرارتی ثانویه پس از برخورد می‌تواند ناشی از آسیب محدود، نشت یا اثرات اپتیکی/پردازشی باشد.

🔹احتمال آسیب محدود وجود دارد، اما شواهد کافی برای تایید اصابت مؤثر یا سرنگونی نیست و ادعای «احتمال سقوط» از سوی منابع ایرانی، با شواهد ویدیویی تایید نمی‌شود.

🔹نوع سامانه احتمالی، کوتاه‌برد و مبتنی بر حسگرهای غیرفعال (EO/IR) برآورد می‌شود، اما شناسایی قطعی ممکن نیست.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 پرچم اسرائیل در اکباتان

🔹در ابتدای قسمت ۲۶۱ پادکست هفتگی فکت‌نامه و آخرین اپیزود این پادکست در سال ۱۴۰۴، نخستین فکت‌چک و نشان «نادرست» مجتبی خامنه‌ای در پروفایل او در فکت‌نامه را مرور می‌کنیم.

🔹در روزهای گذشته ادعاهایی درباره سرنگونی جنگنده‌های اف۱۵ آمریکا در ایران مطرح شده که درباره آن توضیح می‌دهیم.

🔹ویدیوی نمایش پرچم اسرائیل در شهرک اکباتان در شبکه‌های اجتماعی بازتاب زیادی داشت. درباره این ویدیو و نحوه فکت‌چک آن صحبت می‌کنیم.

🔹عباس عراقچی مدعی شده که هر کشور دیگری اگر در شرایط ایران بود، اقداماتی مثل قطع اینترنت را انجام می‌داد. توضیح می‌دهیم که چرا این ادعای وزیر خارجه جمهوری اسلامی گمراه‌کننده است.

🔹عملکرد بات هوش مصنوعی گروک در شبکه اجتماعی X بارها باعث گمراهی کاربران شده است. گزارش فکت‌نامه درباره این مساله را نیز در این اپیزود مرور می‌کنیم.

🔹ویدیوی منتسب به اولین سخنرانی مجتبی خامنه‌ای، ادعای سرنگونی موشک کروز با تفنگ برنو و دو ویدیوی ساختگی منتسب به روزهای اخیر، سوژه‌های دیگر این قسمت هستند.

00:00:13 مقدمه
00:02:41 ادعای نادرست مجتبی خامنه‌ای درباره حمله به پایگاه‌های نظامی آمریکا
00:13:45 بررسی ادعاهای مطرح‌شده درباره سرنگونی جنگنده F-15 آمریکا
00:19:01 ادعای نادرست نمایش پرچم اسرائیل با پروجکشن در شهرک اکباتان
00:26:06 ادعای گمراه‌کننده عراقچی درباره قطع اینترنت در ایران
00:32:50 بررسی عملکرد «گروک» در راستی‌آزمایی تصاویر جنگ
00:40:43 ویدیوی جدید منتسب به مجتبی خامنه‌ای ساختگی است
00:42:06 ادعای نادرست سرنگونی موشک کروز آمریکایی با تفنگ برنو
00:44:13 ویدیوی ساختگی تسلیم دو مامور لانچر سپاه در برابر پهپادها
00:45:13 ویدیوی ساختگی از حمله به ماشین گشت فراجا در ایذه
00:46:06 کامنت‌ها

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 پرچم اسرائیل در اکباتان

🔹در ابتدای قسمت ۲۶۱ پادکست هفتگی فکت‌نامه و آخرین اپیزود این پادکست در سال ۱۴۰۴، نخستین فکت‌چک و نشان «نادرست» مجتبی خامنه‌ای در پروفایل او در فکت‌نامه را مرور می‌کنیم.

🔹در روزهای گذشته ادعاهایی درباره سرنگونی جنگنده‌های اف۱۵ آمریکا در ایران مطرح شده که درباره آن توضیح می‌دهیم.

🔹ویدیوی نمایش پرچم اسرائیل در شهرک اکباتان در شبکه‌های اجتماعی بازتاب زیادی داشت. درباره این ویدیو و نحوه فکت‌چک آن صحبت می‌کنیم.

🔹عباس عراقچی مدعی شده که هر کشور دیگری اگر در شرایط ایران بود، اقداماتی مثل قطع اینترنت را انجام می‌داد. توضیح می‌دهیم که چرا این ادعای وزیر خارجه جمهوری اسلامی گمراه‌کننده است.

🔹عملکرد بات هوش مصنوعی گروک در شبکه اجتماعی X بارها باعث گمراهی کاربران شده است. گزارش فکت‌نامه درباره این مساله را نیز در این اپیزود مرور می‌کنیم.

🔹ویدیوی منتسب به اولین سخنرانی مجتبی خامنه‌ای، ادعای سرنگونی موشک کروز با تفنگ برنو و دو ویدیوی ساختگی منتسب به روزهای اخیر، سوژه‌های دیگر این قسمت هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM