FactNameh | فکت‌نامه
113K subscribers
3.39K photos
705 videos
3 files
3.79K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
✍️ تصاویر منتسب به هواگردهای آمریکا در آسمان ایران، پس از انتشار خبر سقوط اف۱۵

🔹پس از انتشار خبر سقوط جنگنده F-15E بر فراز ایران، بعدازظهر امروز به وقت ایران، کاربران در شبکه‌های اجتماعی تصاویری از پرواز هواپیماها و هلیکوپترهای منتسب به آمریکا در شبکه‌های اجتماعی منتشر کردند.

🔹در این تصاویر دست‌کم یک فروند هواپیمای توربوپراپ از خانواده C-130 و دو فروند هلیکوپتر از خانواده بلک هاوک دیده می‌شود که در ارتفاع پایین پرواز می‌کنند.

🔹تاکنون بنابر گزارش رسانه‌های معتبر، نیروهای آمریکایی، یکی از خدمه F-15E سرنگون شده را نجات داده‌اند.

🔹هواپیمای دیده‌شده از خانواده C-130، از نوع HC-130J کامبت کینگ ۲ (Combat King II) هستند که تنها پلتفرم ثابت‌بال اختصاصی نیروی هوایی آمریکا برای جستجو و نجات رزمی (Personnel Recovery/CSAR) به شمار می‌رود.

🔹این هواپیما با قابلیت‌های پیشرفته مانند سوخت‌گیری هوایی هلیکوپترها، ریزش چتربازان نجات، فرود در باندهای غیراستاندارد، سوخت‌گیری زمینی در مناطق دورافتاده و فرماندهی و کنترل تاکتیکی، برای عملیات سریع در مناطق دور، محروم یا دشمن‌محور طراحی شده‌اند.

🔹مأموریت اصلی آنها نجات پرسنل آسیب‌دیده در مناطق جنگی و پرخطر است، اما در مواقع لزوم برای کمک‌های بشردوستانه، تخلیه پزشکی اضطراری، پاسخ به بلایای طبیعی و عملیات تخلیه غیرنظامیان نیز به کار گرفته می‌شوند.

🔹هلیکوپترها هم به احتمال زیاد از نوع HH-60G Jolly Green II هستند و نسخه‌های ویژه جستجو و نجات رزمی هلیکوپتر بلک هاوک به شمار می‌آیند که ویژه نیروی هوایی آمریکا ساخته شده‌اند.

🔹این هلیکوپترها به امکاناتی چون سیستم سوخت‌گیری هوایی، رادار تعقیب‌کننده عوارض زمینی و دیگر امکانات ویژه امدادی و پزشکی مجهزند تا مأموریت‌هایی مثل بازیابی هوانوردهای سانحه‌دیده یا سقوط کرده در میدان نبرد تا عملیات‌های غیررزمی مانند جستجوی و نجات غیرنظامی، تخلیه پزشکی اضطراری (MEDEVAC)، کمک به بلایای طبیعی، امداد بشردوستانه و تخلیه غیرنظامیان را انجام دهند.

🔹نیروی هوایی آمریکا برای نجات خلبانانی که در میدان نبرد سقوط می‌کنند، از نیروهای زمینی تخصصی به نام «Guardian Angel» بهره می‌برد. این نیروها شامل چتربازان نجات و بازیابی (Pararescue Jumpers) می‌شوند که متخصصان پزشکی رزمی و نجات هستند. در کنار آن‌ها، افسران نجات هوایی و متخصصان SERE (بقا، فرار، مقاومت و گریز) نیز حضور دارند.

🔹این افراد معمولاً با چتر یا طناب از هلیکوپتر فرود می‌آیند، خود را به محل خلبان می‌رسانند، درمان اولیه را انجام می‌دهند و او را به صورت امن به هلیکوپتر منتقل می‌کنند.

🔹این نیروها معمولاً در قالب Rescue Squadrons (مانند اسکادران‌های ۴۱، ۵۵، ۷۱ و ۷۹ و همچنین واحدهای گارد ملی و رزرو) سازماندهی شده‌اند و تحت فرماندهی Air Combat Command یا Air Force Special Operations Command فعالیت می‌کنند.

🔹علاوه بر نجات خلبانان جنگنده، این سیستم برای عملیات بشردوستانه، تخلیه پزشکی و امداد در بلایای طبیعی نیز به کار گرفته می‌شود. در محیط‌های بسیار پرخطر، گاهی با نیروهای ویژه دیگر (مانند هنگ ۷۵ رنجر نیروی زمینی یا یگان SEALs نیروی دریایی ) هماهنگ می‌شوند، اما مسئولیت اصلی عملیات نجات بر عهده نیروی هوایی آمریکاست.

🔹همچنین، گزارش‌هایی از فعالیت جنگنده‌ها و پهپادهای آمریکایی از انواع F-35 و A-10 و MQ-9 نیز همراه با سند تصویری در این ارتباط منتشر شده است.

🔹گزارش‌های تاییدنشده‌ای نیز وجود دارد که دست‌کم یکی از هلیکوپترهای HH-60W شرکت‌کننده در این عملیات، هدف قرار گرفته ولی توانسته از حریم هوایی ایران خارج شود.

📷 توضیح تصاویر: عکس‌های اول و آخر، تصاویری هستند که به‌تازگی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و مابقی، آرشیوی هستند.

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ویدیوی ساختگی مربوط به تشییع علی خامنه‌ای در تهران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌شود مربوط به تشییع جنازه علی خامنه‌ای است.

🔹این ویدیو ساختگی است و با کمک ابزار هوش مصنوعی تولید شده است.

🔹این ویدیو از روی تصاویر مربوط به تشییع ابراهیم رئیسی در خرداد ۱۴۰۳ با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹نشانه‌های تصویری از جمله حرکت دو نفر در ابتدای تصویر با بنرهای برخلاف جهت حرکت جمعیت، نامفهوم بودن تابلوهای مغازه‌ها، به‌هم‌ریختگی پرچم در میانه تصویر، ساخت ویدیو با هوش مصنوعی را تایید می‌کند.

🔹بنابراین واضح است که فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ویدیوی منتسب به عملیات نجات خلبان آمریکایی، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی به‌طور گسترده منتشر شده که ادعا می‌کند عملیات نجات خلبان آمریکایی در خاک ایران را نشان می‌دهد.

🔹ادعا شده که ارتش آمریکا این ویدیو را منتشر کرده و پشتیبانی هوایی ایالات متحده از خلبان را نشان می‌دهد.

🔹این ادعاها، نادرست و ویدیو قدیمی است.

🔹ویدیو مربوط به حمله هلیکوپترهای «آپاچی» آمریکایی به کمپ طالبان در اردیبهشت ۱۳۹۰ است و در وبسایت military منتشر شده بود.

🔹روز جمعه ۱۴ فروردین ۱۴۰۵، یک جنگنده آمریکایی در آسمان ایران سرنگون شد و دو خدمه آن با چتر نجات در خاک ایران فرود آمدند. خلبان اول ساعاتی پس از سانحه نجات یافت، اما پیدا کردن خلبان دوم دو روز طول کشید.

🔹تا این لحظه هیچ ویدیویی از عملیات نجات خلبان‌ها در سایت‌های دولتی یا خبرگزاری‌های رسمی آمریکا منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با عملیات نجات خلبانان آمریکایی در خاک ایران، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ادعای نادرست کشته‌شدن خلبان آمریکایی که حمله به مدرسه میناب را به عهده داشت

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده خلبانی به نام «تایلر گرس» در بمباران مدرسه میناب نقش داشته و در حمله هوایی ایران به یک پایگاه هوایی در عربستان سعودی کشته شده است.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹گزارش‌ها از اصابت موشک تاماهاک به مدرسه میناب خبر داده‌اند. این موشک را نمی‌توان با هواپیما شلیک کرد و احتمالا از روی یکی از ناوهای نیروهای هوایی ایالات متحده شلیک شده است.

🔹ایران دو حمله موشکی به پایگاه هوایی پرنس سلطان در عربستان سعودی انجام داده و در هیچ‌کدام از آنها شخصی به نام تایلر گرس کشته یا زخمی نشده است.

🔹تصاویر منتسب به تایلر گرس در واقع متعلق به یک افسر گارد ساحلی آمریکا به نام تایلر جاگرز است که در جریان یک عملیات در ماه مارس در آمریکا کشته شده بود.

🔹اسامی خلبان‌ها و افرادی که در حملات روز اول آمریکا و اسرائیل به ایران شرکت داشتند در هیچ‌جا منتشر نشده است.

🔹یک حساب توییتری با نام ناصر الدوسری اولین‌بار این ادعا را مطرح کرده بود و یک حساب دیگر که کمتر از یک ماه پیش ساخته شده نیز این خبر را به انگلیسی بازنشر کرد و حدود یک ونیم میلیون بار دیده شده است.

🔹این حساب احتمالا از داخل ایران مدیریت می‌شود و در کمتر از یک ماه هزاران مطلب منتشر کرده است.

🔹خبرگزاری فارس هم این ادعا را منتشر کرد، اما بعد از مدتی آن را حذف کرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
انتساب یک ویدیوی قدیمی، به عملیات نجات خلبان آمریکایی در ایران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به عملیات نجات خلبان آمریکایی در ایران است و گفته شده خبرگزاری رویترز این ویدیو را منتشر کرده است.

🔹این ادعا نادرست است. ویدیو قدیمی است و رویترز چنین ویدیویی منتشر نکرده است.

🔹در این ویدئو یک بالگرد آلمانی قدیمی به نام UH-1D Huey را می‌بینیم که ربطی به بالگردهای استفاده‌شده در عملیات ویژه اخیر آمریکا ندارد.

🔹سوابقی از انتشار این ویدیو در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ در فیس‌بوک دیده می‌شود و ارتباطی با روزهای اخیر ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 درباره عملیات نجات خلبانان آمریکایی در خاک ایران چه می‌دانیم؟

🔹بامداد پنجم آوریل فرماندهی مرکزی آمریکا تایید کرد که دو خدمه آمریکایی جنگنده اف۱۵ سرنگون‌شده در خاک ایران، نجات یافته‌اند.

🔹بر اساس گزارش‌ها، نیروهای آمریکایی توانستند با نفوذ به عمق خاک ایران، در فاصله حدود ۴۰ کیلومتری جنوب اصفهان، از یک فرودگاه هواپیماهای سمپاش به عنوان نقطه سوخت‌رسانی و مهمات‌رسانی خط مقدم (FARP) استفاده کنند.

🔹در این عملیات، یگان‌های نخبه آمریکایی از واحدهای جستجو و نجات رزمی نیروی هوایی آمریکا، یگان SEAL TEAM 6 و نیروی دلتای ارتش آمریکا حضور داشتند و CIA نیز با اجرای یک عملیات فریب، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی را به اشتباه انداخت.

🔹نیروهای آمریکایی پس از ایجاد پایگاه و موقعیت‌یابی افسر تسلیحات جنگنده، با پشتیبانی جنگنده‌های پشتیبانی نزدیک هوایی A-10C و دیگر هواگردها مانند پهپادهای مسلح MQ-9 و بمب‌افکن‌های راهبردی B-1B لنسر، خلبان آمریکایی را نجات دادند.

🔹دو فروند هواپیمای ترابری C-130 به دلیل گیر کردن در باند خاکی و صدمه، قابل بازیابی نبودند و نیروهای آمریکایی هر دو را با استفاده از مواد منفجره از بین بردند.

🔹تصویر هواپیماها نشان می‌دهد ادعای «سرنگونی» آن‌ها درست نیست و هر دو هواپیما بر روی زمین منهدم شده‌اند.

🔹بر اساس بررسی گزارش‌ها، پنج هواگرد آمریکایی به طور کامل از دست رفته‌اند که انهدام دو مورد از آن‌ها در نتیجه اقدامات نظامی جمهوری اسلامی بوده است.

🔹برخی رسانه‌ها و سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی مدعی شده‌اند که طرح نجات خلبان آمریکایی احتمالا برای سرقت اورانیوم غنی‌شده بوده و شکست خورده است. فاصله نقطه سوخت‌رسانی با محل نجات خلبان، و نیز تعداد بالای هواگردهای شرکت‌کننده در این عملیات، دو دلیل این ادعا عنوان شده است.

🔹بررسی شواهد و نمونه‌های تاریخی نشان می‌دهد این ادعاها نادرست هستند. برای مثال، در جریان نجات خلبان آمریکایی در بوسنی در سال ۱۹۹۵ تعداد زیادی نیرو و چندین فروند هواگرد به کار گرفته شدند.

🔹فاصله زیاد نقطه سوخت‌رسانی و مهمات‌رسانی با محل اصلی عملیات نیز بخشی از تاکتیک استاندارد عملیات جستجو و نجات رزمی (Combat SAR) است تا تمرکز نیروهای طرف مقابل را پراکنده کرده و فرصت تصمیم‌گیری صحیح و به‌موقع را از آن‌ها سلب کند.

🔹در نهایت، با وجود هزینه سنگین مالی از دست رفتن ادوات نظامی، آمریکا موفق شد هر دو خدمه جنگنده F-15E سرنگون‌شده را از عمق خاک ایران نجات دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ادعای شاخ‌دار محمد مرندی درباره دسترسی به اینترنت در ایران

🔹محمد مرندی می‌گوید: ایرانی‌ها به اینترنت دسترسی دارند، اما فقط برای سایت‌ها و برنامه‌های داخلی.

🔹با توجه به تکرار این ادعای نادرست در اکانت‌های انگلیسی‌زبان مبلغ حکومت، احتمالا بخشی از کارزار دروغ‌پراکنی برای تحت‌الشاع قرار دادن گزارش رسانه‌های بین‌المللی درباره قطع اینترنت در ایران است.

🔹طبق تعریف، اینترنت «یک سیستم اطلاعاتی جهانی» متشکل از شبکه‌های به‌هم‌پیوسته است که ارتباط و تبادل اطلاعات را در سراسر جهان ممکن می‌کند،
اما آنچه در ایران در دسترس مردم قرار دارد، یک شبکه‌ بسیار محدود داخلی است که حتی خدمات پایه آن به درستی کار نمی‌کند.

🔹در حال حاضر مردم ایران امکان استفاده از پایه‌ای‌ترین خدمات قابل تصور اینترنت را ندارند؛ از جست‌وجوی Google و Wikipedia گرفته تا ایمیل و خدمات پایه ابری و زیرساخت‌های اداری مثل Gmail ،Google Drive و Microsoft.

🔹مقام‌های حکومت ایران امکان دسترسی مردم به ابزارهای هوش مصنوعی و مدل‌های زبانی مثل ChatGPT ،Gemini و Claude را قطع کرده‌اند. توسعه‌دهندگان نرم‌افزار و زیرساخت امکان استفاده از Github را ندارند.

🔹دسترسی به شبکه‌های حرفه‌ای و کاریابی مثل Linkedin برای مردم قطع شده استفاده از پلتفرم‌های عادی مثل Youtube ،Spotify و Castbox حتی با استفاده از VPN برای مردم ایران ممکن نیست.

🔹خدمات متعارف مکان‌یابی، مثل Google Maps برای مردم ایران بسته است و حتی نقشه‌های بومی مثل بلد و نشان هم به دلیل اختلال در GPS درست کار نمی‌کنند. به همین نیست دسترسی به پیام‌رسان‌ها مثل Instagram ،Telegram ،WhatsApp و TikTok در ایران غیرممکن شده است.

🔹وزیر ارتباطات در جریان آخرین قطعی اینترنت گفته بود قطع اینترنت معیشت ۱۰ میلیون ایرانی را به خطر می‌اندازد و روزانه ۵ هزار میلیارد تومان به اقتصاد خسارت می‌زند.

🔹مقام‌های حکومت ایران، از جمله سخنگوی دولت به صراحت اعلام کرده‌اند در حال حاضر به جز گروه معدودی از مبلغان حکومت ارتباط بقیه مردم ایران با اینترنت قطع شده است.

🔹حکومت همچنین تلاش کرده ارتباطات محدودی که از طریق استارلینک برقرار شده را شناسایی و سرکوب کند.

🔹با این اوصاف، آنچه محمد مرندی و مبلغان جمهوری اسلامی درباره اینترنت می‌گویند، به قدری خلاف واقعیت است که فکت‌نامه به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ادعای نادرست وجود لانچر موشک روی پل «بی‌۱» کرج

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که سازه‌های دیده شده روی پل بی‌۱ کرج هنگام حمله هوایی ۱۳ فروردین ۱۴۰۵، «لانچر حمل موشک» بودند.

🔹این ادعا «نادرست» است. بررسی تصاویر نشان می‌دهد این سازه‌ها، تجهیزات فنی برای ساخت پل هستند.

🔹تصاویر مراحل ساخت پل بی‌۱ کرج در خرداد و آبان ۱۴۰۴ نشان می‌دهند که سازه‌های مشابه، مدت‌ها قبل و در محل‌های اتصال پنل‌های پل وجود داشته‌اند.

🔹این سازه‌ها در تمام مراحل ساخت و در معرض دید عموم بوده‌اند و تا کنون گزارشی مبنی بر وجود لانچر موشک روی پل بی‌۱ کرج منتشر نشده است.

🔹این تجهیزات «فرم تراولر» (Form Traveler) نام دارند. فرم تراولرها، تجهیزات متحرک و پیشرفته‌ای هستند که برای ساخت پل‌های بتنی با دهانه بلند استفاده می‌شوند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
تصویر ساختگی از زنجیره انسانی برای دفاع از پل سفید اهواز

🔹تصویری در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌شود مربوط به زنجیره انسانی برای دفاع از پل سفید در اهواز است.

🔹هرچند تصاویری واقعی از این زنجیره انسانی وجود دارد، اما این عکس ساخته هوش مصنوعی است.

🔹نسخه بزرگ‌تر این تصویر در یک کانال یوتیوبی حاوی نشانی است که می‌گوید با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹سایه افراد ایستاده در سمت راست پل به شکلی غیرعادی منظم است؛ گویا همه افراد هم‌قد هستند و صورت تقریبا تمام افراد، مخدوش است.

🔹برخی رسانه‌های داخل ایران تصاویری از حضور گروهی از مردم را روی پل سفید کارون گزارش کرده که شباهتی به این تصویر ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این عکس ساختگی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
عکس موشک صورتی سپاه، ساخته هوش مصنوعی است

🔹این روزها در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی تصویری از یک موشک صورتی منتشر شده که روی آن نوشته «در پاسخ به درخواست دختربچه انقلابی».

🔹ادعا شده این موشک در پاسخ به درخواست یک کودک، رنگ شده و به سمت اسرائیل شلیک می‌شود.

🔹این روایت با انتشار ویدیویی از همان کودک و بازنشر در رسانه‌هایی مانند پرس‌تی‌وی و برخی حساب‌های رسمی سفارت‌های ایران منتشر شده است.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد تصویر این موشک، دستکاری‌شده است.

🔹گوگل بر اساس فناوری SynthID اعلام می‌کند که بخش عمده یا تمام عکس با هوش مصنوعی (گوگل) تولید یا ویرایش شده است.

🔹به نظر می‌رسد این عکس را ابتدا اکانت «ایران به عبری» (IRhebrew) ساخته و منتشر کرده؛ به‌طوری‌که این حساب ابتدا ویدیوی خواست کودک و تنها ساعاتی بعد، تصویر موشک را با عنوان «ماموریت انجام شد» منتشر کرد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این تصویر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM