FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
3.35K photos
703 videos
3 files
3.77K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
🔹 ویدیوی نجات کودک از زیر آوار جنگ که برای حاضران دست تکان می‌دهد، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود با این ادعا که مربوط به نجات کودکی از زیر آوار بمباران جنگ است؛ کودکی که برای حاضران دست تکان می‌دهد.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی با جنگ ندارد.

🔹ویدئو، نجات کودکی را در حادثه انفجار گاز در اهواز نشان می‌دهد.

🔹این انفجار گاز روز ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ یعنی چند هفته پیش از آغاز جنگ اتفاق افتاده بود و در رسانه‌های محلی و رسمی انعکاس داشت.

🔹فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با جنگ اخیر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 پاول دوروف چیزی درباره بسته‌نشدن حساب‌های تلگرام ایرانیان به‌دلیل قطعی طولانی اینترنت، نگفته است

🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده مبنی بر اینکه پاول دوروف گفته حذف خودکار حساب‌های غیرفعال تلگرام، شامل کاربران ایرانی نخواهد شد.

🔹در این ادعاها گفته شده این تصمیم به خاطر بروز جنگ و قطعی طولانی اینترنت اتخاذ شده است.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹بر اساس سیاست رسمی تلگرام، در صورتی که یک کاربر ۱۸ ماه از حسابش استفاده نکند، حساب به طور خودکار غیرفعال خواهد شد.

🔹تلگرام و رئیس آن تاکنون در هیچ جایی به تصمیمی برای توقف حذف خودکار حساب‌های ایرانی اشاره نکرده‌اند.

🔹برخی خبرگزاری‌های داخلی ایران از جمله تسنیم نیز این خبر بی‌اساس را منتشر کرده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 و همچنان اف ۳۵

🔹در قسمت ۲۶۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا درباره ویدیویی توضیح داده‌ایم که رسانه‌های جمهوری اسلامی با عنوان رهگیری جنگنده اف۳۵ آمریکا منتشر کرده‌اند.

🔹در صداوسیما با نقل قولی جعلی از مقاله نیویورک‌تایمز، ادعا شد که اعتراضات دی‌ماه کار موساد بود. درباره این ادعا و مقاله، توضیح داده‌ایم.

🔹گزارش صداوسیما از نفتکشی که در تنگه هرمز منتظر دریافت اجازه عبور است و ویدیوی رسانه‌های حکومتی از پهپادی که مدعی‌اند «لوکاس» آمریکایی است، دو سوژه دیگر این قسمت هستند.

🔹در روزهای پایانی سال قبل، قانون بودجه ۱۴۰۵ رسما ابلاغ شد. در شرایط فعلی جنگ، این بودجه چقدر قابلیت اجرایی شدن دارد؟

🔹حمله ارتش اسرائیل به پست‌های ایست‌وبازرسی در ایران، سوژه تولید ویدیوهای جعلی زیادی شده است. در این اپیزود چند نمونه از آنها را مرور می‌کنیم.

🔹در پایان این اپیزود چند ادعای پربازدید شبکه‌های اجتماعی را مرور کرده‌ایم؛ از عکس منتسب به حمله جمهوری اسلامی به رأس لفان قطر و ادعای هک‌شدن بی‌بی‌سی فارسی، تا ادعای ساختگی‌بودن ویدیوی سخنرانی نتانیاهو و ویدیوی منتسب به ناو جرالد فورد.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 و همچنان اف ۳۵

🔹در قسمت ۲۶۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا درباره ویدیویی توضیح داده‌ایم که رسانه‌های جمهوری اسلامی با عنوان رهگیری جنگنده اف۳۵ آمریکا منتشر کرده‌اند.

🔹در صداوسیما با نقل قولی جعلی از مقاله نیویورک‌تایمز، ادعا شد که اعتراضات دی‌ماه کار موساد بود. درباره این ادعا و مقاله، توضیح داده‌ایم.

🔹گزارش صداوسیما از نفتکشی که در تنگه هرمز منتظر دریافت اجازه عبور است و ویدیوی رسانه‌های حکومتی از پهپادی که مدعی‌اند «لوکاس» آمریکایی است، دو سوژه دیگر این قسمت هستند.

🔹در روزهای پایانی سال قبل، قانون بودجه ۱۴۰۵ رسما ابلاغ شد. در شرایط فعلی جنگ، این بودجه چقدر قابلیت اجرایی شدن دارد؟

🔹حمله ارتش اسرائیل به پست‌های ایست‌وبازرسی در ایران، سوژه تولید ویدیوهای جعلی زیادی شده است. در این اپیزود چند نمونه از آنها را مرور می‌کنیم.

🔹در پایان این اپیزود چند ادعای پربازدید شبکه‌های اجتماعی را مرور کرده‌ایم؛ از عکس منتسب به حمله جمهوری اسلامی به رأس لفان قطر و ادعای هک‌شدن بی‌بی‌سی فارسی، تا ادعای ساختگی‌بودن ویدیوی سخنرانی نتانیاهو و ویدیوی منتسب به ناو جرالد فورد.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:13 مقدمه
00:01:48 از ویدیوی رهگیری F-35 آمریکا چه می‌دانیم؟
00:07:36 نقل قول نادرست از نیویورک تایمز در صداوسیما
00:10:24 ویدیوی صداوسیما از «نفتکش منتظر در تنگه هرمز»
00:14:55 ویدیوی «پهپاد ساقط شده دشمن»، لوکاس آمریکایی نیست
00:19:33 سرنوشت بودجه سال جدید در میانه جنگ
00:25:06 ویدیوی ساختگی منتسب به لحظه حمله به بسیج در خیابان
00:27:55 ویدیو جعلی وحشت ماموران ایست و بازرسی از حمله پهپادی
00:28:44 ویدیوی ساختگی از درگیری نیروهای مسلح با یکدیگر
00:31:14 تصویر منتسب به حمله به راس‌لفان قطر واقعی نیست
00:33:35 ویدیوی جعلی منتسب به ناو آسیب دیده جرالد فورد
00:35:05 ویدیوی سخنرانی نتانیاهو ساختگی نیست
00:37:06 خبر جعلی هک بی‌بی‌سی فارسی در زمان جنگ اخیر
00:39:12 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ درستی‌سنجی ادعای شهرهای موشکی سپاه و خشک شدن زاینده‌رود

🔹اخیرا ادعا شده که دلیل واقعی خشک‌شدن زاینده‌رود، مصرف آب برای حفاری و ساخت شهرهای موشکی زیرزمینی سپاه است.

🔹تردیدی در هزینه‌های زیاد مالی و زیست‌محیطی ساخت شهرهای موشکی زیرزمینی نیست، اما ابعاد بحران آب بزرگ‌تر از آن است که بتوان آن را به شهرهای موشکی محدود کرد.

🔹کسری واقعی آب در زاینده‌رود، بیش از یک میلیارد متر مکعب در سال است. ما نمی‌دانیم حجم آب مصرفی تونل‌های موشکی دقیقا چقدر است، اما می‌دانیم در مقیاس کسری آب زاینده‌رود، ناچیز است.

🔹در شبکه‌های اجتماعی اعداد و ارقام غیرمنطقی زیادی، تا حد یک میلیون مترمکعب در روز، برای ساخت شهرهای موشکی زیرزمینی مطرح شده‌اند که هیچ‌کدام معتبر نیستند.

🔹به دلیل فقدان اطلاعات و شواهد معتبر، نمی‌توان درباره تعداد، موقعیت، مشخصات فنی و هزینه‌های ساخت شهرک‌های زیرزمینی سپاه اظهارنظر کرد.

🔹در مطالعات حفاری برای حفر هر یک متر مکعب سنگ، بسته به میزان نرمی و سختی سنگ، حدودا بین نیم تا کمی بیش از یک مترمکعب آب مصرف می‌شود. در یک پروژه بزرگِ فرضی که نیازمند یک میلیون متر مکعب حفاری باشد، مصرف آب کل پروژه بین ۵۰۰ هزار تا یک میلیون متر مکعب خواهد بود.

🔹متغیرهای زیادی مثل تکنولوژی حفاری، شرایط محیطی یا نوع بهره‌برداری روی مصرف آب تاثیر می‌گذارند و ممکن است مصرف آب شهرهای موشکی بیشتر یا کمتر از این ارقام باشد، اما اختلاف بسیار زیاد آن با رقم یک میلیارد متر مکعب کسری آب زاینده‌رود، در مقیاسی نیست که بتوان آن را تنها عامل یا عامل اصلی خشک‌شدن زاینده‌رود دانست.

🔹مهم‌ترین دلیل خشک‌شدن منابع آبی، به طور خاص زاینده‌رود، سوءمدیریت منابع آب است که باعث به‌هم‌خوردن تعادل عرضه و تقاضای آب شده است.

🔹توسعه گسترده اراضی و شبکه‌های آبیاری و کشاورزی ناکارآمد، رشد و افزایش جمعیت، استقرار صنایع آب‌بر، اصلی‌ترین عوامل خشک شدن زاینده‌رو به شمار می‌آیند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ویدیوی آتش‌سوزی منتسب به ناو جرالد فورد، ساختگی است

🔹ویدیویی در اینستاگرام منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به آتش‌سوزی گسترده‌ روی ناو هواپیمابر جرالد فورد است.

🔹این ویدیو جعلی و ساخته هوش مصنوعی است.

🔹ایرادهای بصری متعددی در ویدیو وجود دارد که ساختگی بودن آن را تایید می‌کند؛ از جمله حرکت ناهماهنگ ستون‌های دود، پاشیدن آب به جاهایی که آتشی نیست، واکنش نامتعارف افراد روی عرشه با شدت آتش و همخوانی نداشتن شکل کلی ناو و جای دکل، با واقعیت.

🔹بر اساس اخبار، یک آتش‌سوزی روز ۱۲ مارس در رخت‌شویخانه این ناو رخ داد که ارتباطی با حمله نظامی نداشت و دو ملوان در اثر آن زخمی شدند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 درباره مین‌های ضدتانک در نزدیکی شیراز چه می‌دانیم؟

🔹رسانه‌ها در ایران با انتشار تصاویر و گزارش‌های ویدیویی اعلام کردند «جنگنده‌های آمریکایی و اسرائیلی بر فراز مناطق مسکونی در شیراز، مین‌های ضد ماشین پرتاب کرده‌اند.» برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز ادعا کردند «کنسروهای انفجاری» در این منطقه پیدا شده است.

🔹بررسی تصاویر و گزارش‌ها نشان می‌دهد این اشیا احتمالا مین‌های ضد خودرو/تجهیزات زرهی آمریکایی BLU-91/B هستند و در نزدیکی شهر موشکی از جمله پایگاه امام جواد قرار گرفته‌اند.

🔹به نظر می‌رسد هدف از این مین‌گذاری، ایجاد اختلال در جابجایی تجهیزات و لانچرهای پدافندی جمهوری اسلامی باشد.

🔹این مین‌ها ضد تانک و ضد وسایل نقلیه هستند و به‌صورت هواپرتاب و پراکنده‌شونده طراحی شده‌اند.

🔹این مین معمولا برای اهداف سنگین طراحی شده و به طور کلی، افراد پیاده را تشخیص نمی‌دهد، اما خودروهای غیرنظامی مانند ماشین، تراکتور یا کامیون می‌توانند آن را فعال کنند؛ ضمن اینکه برخی مدل‌ها ممکن است ترکیب سنسور مغناطیسی و لرزشی داشته باشند و حرکت افراد هم آنها را فعال کند. بنابراین خطر آنها برای غیرنظامیان همچنان جدی است.

🔹سایت روزنامه‌نگاری تحقیقی بلینگ‌کت نیز وجود این مین‌ها را در نزدیکی شهرهای موشکی در اطراف شیراز تایید کرده است.

🗺 توضیح نقشه‌ها: تصاویر ماهواره‌ای قبل و بعد از حملات هوایی به پایگاه موشکی امام جواد در نزدیکی شهر شیراز.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
انتساب ویدیو نادرست به کشتی تایلندی که در تنگه هرمز به آن حمله شد

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که یک کشتی در حال سوختن را نشان می‌دهد و ادعا می‌کند این کشتی تایلندی به‌دلیل عبور غیرمجاز از تنگه هرمز هدف حمله ایران قرار گرفته است.

🔹این ویدیو به‌صورت گسترده در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها به زبان‌های مختلف بازنشر شده است.

🔹بررسی منابع معتبر نشان می‌دهد اصل خبر تا حدی درست است" یعنی به یک کشتی کانتینربر با پرچم تایلند به نام «Mayuree Naree» دو هفته پیش در ۲۰ اسفند ۱۴۰۴ در تنگه هرمز حمله شد، سپاه مسئولیت حمله را پذیرفت و این کشتی، روز ۷ فروردین در نزدیکی قشم به گل نشست.

🔹با این حال، بررسی دقیق ویدیوی منتشرشده نشان می‌دهد که کشتی نمایش‌داده‌شده در ویدیو «Mayuree Naree» نیست.

🔹تفاوت‌های واضحی مانند رنگ بدنه (آبی در ویدیو در مقابل سیاه در واقعیت)، ساختار کشتی، محل تجهیزات، نبود جرثقیل‌های مشخص و همچنین نوشته‌های متفاوت روی بدنه، این ادعا را رد می‌کند.

🔹همچنین شدت آتش‌سوزی در ویدیو با تصاویر واقعی از سوختن این کشتی همخوانی ندارد و آسیبی که به کشتی تایلندی خورده خیلی کمتر است.

🔹آنچه در ویدئو دیده می‌شود احتمالاً یک کشتی کانتینری کوچک با پرچم مالت به نام «Safeen Prestige» است که ۴ مارس ۲۰۲۶ (۱۳ اسفند ۱۴۰۴) در تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفت.

🔹حدود دو هفته بعد (۱۹ مارس) هم گزارش شد که این کشتی ممکن است دوباره هدف قرار گرفته و در حال سوختن باشد.

🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به حمله سپاه به کشتی تایلندی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
ترامپ چیزی درباره حمله ایران به ناو جرالد فورد نگفته است

🔹برخی رسانه‌های جمهوری اسلامی با انتشار ویدیویی مدعی شده‌اند که دونالد ترامپ اعتراف کرده «ایران از ۱۷ جهت به ناو جرالد فورد حمله کرده و ما برای نجات جانمان فرار کردیم.»

🔹این ادعا شاخ‌دار است و رئیس‌جمهور آمریکا چنین چیزی نگفته است.

🔹ترامپ در این بخش از سخنرانی خود در کنفرانس «ابتکار سرمایه‌گذاری آینده» به عملیات اخیر آمریکا در ونزوئلا اشاره کرده بود.

🔹او گفته بود که در آن عملیات، هر چند ثانیه یک‌بار یک جنگنده از روی بزرگترین ناو هواپیمابر جهان به سمت ونزوئلا پرواز می‌کرد و ونزوئلایی‌ها دیدند که از ۱۷ جهت به آنها حمله شده و برای نجات جانشان مجبور شدند فرار کنند.

🔹بسیاری از رسانه‌های داخل ایران قسمت اول جملات ترامپ را که مشخص می‌کند او در حال صحبت درباره حمله آمریکا به ونزوئلاست، از ویدیوی منتشر شده حذف کرده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای رسانه‌های داخل ایران نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM