❌ خبر جعلی هک بی‌بی‌سی فارسی در زمان جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل

🔹خبرگزاری فارس ویدیویی را با عنوان «هک‌ پخش زنده بی‌بی‌سی توسط سربازان گمنام امام زمان» منتشر کرده است. این ویدیو در شبکه‌های حامی جمهوری اسلامی نیز در مقیاس گسترده‌ای دست‌به دست‌ شده است.

🔹این ویدیو دستکاری شده است و داستان هک بی‌بی‌سی فارسی نیز یک خبر جعلی است.

🔹در این ویدیوی جعلی، مهمان بی‌بی‌سی در حال صحبت به این مضمون است که «حجاب بهانه است، اصل نظام …» که ناگهان تصویر می‌پرد و یکی از سخنرانی‌های قاسم سلیمانی پخش می‌شود.

🔹چنانکه از محتوای ویدیو و نشانه‌های تصویری نیز پیداست، این برنامه مربوط به زمان اعتراضات ۱۴۰۱ بعد از کشته شدن مهسا امینی است و ربطی به روزهای اخیر ندارد.

🔹اصل این ویدیو، اوایل مهرماه ۱۴۰۴ از یکی از شبکه‌های حامی حکومت به این عنوان پخش شده بود که «کارشناس بی‌بی‌سی در اظهاراتی صریح و بی‌پرده در پخش زنده این شبکه گفت: حجاب بهانه است و اصل نظام نشانه است!»

🔹در روزهای اخیر هیچ گزارشی از هک تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی منتشر نشده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی منتسب به ناو آسیب‌دیده جرالد فورد، جعلی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به ناو هواپیمابر جرالد فورد پس از آتش‌سوزی است.

🔹تصویر ناو آسیب‌دیده در این ویدیو شباهتی به بدنه ناو جرالد فورد ندارد. برای نمونه، راداری روی ناو آسیب‌دیده کار می‌کند که در تصاویر واقعی وجود ندارد.

🔹یک نشان (واترمارک) در نسخه‌های دیگر این ویدیو وجود دارد که عبارت FOOTAGE RENDERED در آن نوشته شده و به این معناست که ویدیو، خروجی یک نرم‌افزار یا ابزار هوش مصنوعی است.

🔹ناو جرالد فورد در ۱۲ مارس دچار آتش‌سوزی شد و برای تعمیر داخلی به پایگاهی در نزدیکی یونان منتقل شده است. بر اساس اطلاعیه نیروی دریایی آمریکا این ناو توانایی ادامه ماموریت خود را داراست.

🔹سایت راستی‌آزمایی مسبار هم این ویدیو را بررسی کرده و آن را نادرست تشخیص داده است.

🔹فکت‌نامه نیز به طور مستقل این ادعا را بررسی کرده و به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدوی «پهپاد ساقط شده دشمن»، لوکاس آمریکایی نیست

🔹برخی رسانه‌های ایران با انتشار ویدیویی از یک پهپاد، ادعا کردند که مربوط به «سرنگونی پهپاد لوکاس آمریکایی» به دست پدافند ارتش است.

🔹هرچند آنچه در ویدیو می‌بینیم به پهپاد لوکاس آمریکا شباهت دارد، اما بررسی مشخصات ظاهری آن نشان می‌دهد که لوکاس نیست.

🔹از دور، پهپادهای «لوکاس» آمریکا، «شاهد ۱۳۶» ایران و «گران-۲» روسیه بسیار شبیه به یکدیگر به نظر می‌رسند؛ اما با نگاه دقیق‌تر، تفاوت‌ها کاملاً مشهود می‌شود.

🔹لوکاس کوچک‌تر و جمع‌وجورتر است، دماغه آن مجهز به دوربین گیمبال است و در قسمت میانی و انتهایی بدنه‌اش زائده‌های کوچک مستطیل‌شکل به وضوح دیده می‌شود. موتور لوکاس تفاوت‌هایی با دو پهپاد مشابه دیگر دارد و رنگ آن خاکستری روشن یا استتار خاکستری نظامی آمریکایی است.

🔹پهپادی که در ویدیو می‌بینیم از نظر ظاهری بسیار شبیه به گران-۲ (نسخه روسی شاهد-۱۳۶) است که معمولاً برای عملیات شبانه به رنگ سیاه رنگ‌آمیزی می‌شود.

🔹درباره اصالت ویدیو و اینکه می‌تواند در ارتباط با عملیات نظامی آمریکا علیه ایران باشد یا خیر نیز نمی‌توان اظهارنظر قطعی کرد و زمان و مکان آن قابل تایید نیست.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با سرنگونی پهپاد لوکاس آمریکایی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

🔹 ویدیوی صداوسیما از «نفتکش منتظر در تنگه هرمز»، مربوط به یک کشتی ایرانی است

🔹حساب کاربری صداوسیما به زبان انگلیسی در ایکس، روز ۲۲ مارس (۲ فروردین) ویدئویی منتشر کرد که دو نفر سوار بر قایق، به یک کشتی نفتکش اشاره می‌کنند و مدعی می‌شوند یک نفتکش خارجی است که منتظر اجازه جمهوری اسلامی برای گذر از تنگه هرمز است.

🔹این ادعا نادرست است و بر اساس اعلام «تانکر ترکرز» این کشتی در واقع یک نفتکش متعلق به ایران است که از یک سال قبل در جنوب جزیره هرمز لنگر انداخته است.

🔹هرچند به دلیل پوسیدگی رنگ بدنه و نبود شناسه‌های استاندارد روی آن، مانند نام کشتی، نمی‌توان با قاطعیت این مطلب را بر اساس ویدیو تایید کرد، اما آنچه در ویدیو می‌بینیم، با تصاویری که از تانکر NAVARZ شرکت ملی نفتکش ایران همخوانی دارد.

🔹این کشتی قبلا با نام‌ها و پرچم‌های کشورهای دیگری (برای دور زدن تحریم‌ها) تردد می‌کرد.

🔹تماس طولانی‌مدت با آب، امواج، نمک و اشعه خورشید می‌تواند باعث شود رنگ بدنه کشتی به مرور از بین برود.

🔹با توجه به بالا بودن خط پلیمسول تانکر (قسمت قرمزرنگ روی بدنه)، می‌توان گفت این کشتی خالی از هرگونه نفت است.

🔹در شرایط جنگی فعلی، عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز به شدت محدود شده و در عمل این جمهوری اسلامی است که انتخاب می‌کند کدام شناورها اجازه عبور داشته باشند. با این حال، این ویدئوی خاص، شواهد مستقیمی برای این مساله ارائه نمی‌دهد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعای خبرگزاری صداوسیما نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

📝 تاب‌آوری کسب‌وکارها در ایران

🔹اوضاع اقتصاد ایران، حتی پیش از جنگ نیز به شدت بحرانی بود. طبق گزارش‌های مرکز آمار، جمعیت شاغل در پاییز ۱۴۰۴ به نسبت فصل مشابه سال قبل حدود ۱۳۰ هزار نفر کمتر شده است.

🔹قطع گسترده و طولانی‌مدت اینترنت از میانه دی‌ماه تا پایان سال بیش از ۱۶۰ هزار میلیارد تومان به اقتصاد ایران زیان وارد کرده و میزان امیدواری فعالان اقتصادی به آینده کسب و کار (بر اساس شاخص مدیران خرید)، دو ماه پیش از جنگ به پایین‌ترین سطح در ۸۸ ماه منتهی به دی ۱۴۰۴ سقوط کرده بود.

🔹حالا با وقوع جنگ و تشدید بحران می‌توان انتظار داشت شرایط بحرانی‌تر شده باشد؛ هم فرصت رونق کسب‌وکارها در روزهای پایانی سال از دست رفته، هم تشدید نااطمینانی‌ها و شرایط ناپایدار، بسیاری از کسب‌وکارهای خرد را با بحرانی بی‌سابقه روبه‌رو کرده است.

🔹به گفته کانون انجمن‌های صنفی کارگران ساختمانی، با توقف پروژه‌های عمرانی به دلیل جنگ، ۸۰ تا ۹۰ درصد کارگران ساختمانی بیکار و بسیاری از کارگاه‌ها تعطیل شده‌اند.

🔹بر اساس مشاهدات کارشناسان، بسیاری از شرکت‌ها در پایان اسفند مجبور شدند به طور گسترده تعدیل نیرو کنند.

🔹هنوز چند روزی بیشتر از آغاز سال ۱۴۰۵ نگذشته اما تداوم این وضعیت، شرایط سال ۱۴۰۵ را به مراتب بحرانی‌تر از سال سخت ۱۴۰۴ خواهد کرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

🔹 ویدیوی نجات کودک از زیر آوار جنگ که برای حاضران دست تکان می‌دهد، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود با این ادعا که مربوط به نجات کودکی از زیر آوار بمباران جنگ است؛ کودکی که برای حاضران دست تکان می‌دهد.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی با جنگ ندارد.

🔹ویدئو، نجات کودکی را در حادثه انفجار گاز در اهواز نشان می‌دهد.

🔹این انفجار گاز روز ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ یعنی چند هفته پیش از آغاز جنگ اتفاق افتاده بود و در رسانه‌های محلی و رسمی انعکاس داشت.

🔹فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با جنگ اخیر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh