شرح تصویر اصفهان در نسخۀ فرانسوی

۱. عنوان اصلی (بالا وسط)
متن: ISPAHAN Capitale du Royaume de Perse
اصفهان، پایتخت پادشاهی ایران (پرشیا).

۲. کادر راهنما (بالا سمت چپ)

a. Maidan: میدان (نقش جهان)

b. Alla capi: عالی‌قاپو

c. Ædes Regia: کاخ سلطنتی

d. Meskid Mehedi: مسجد مهدی

e. Feit mestid: مسجد جمعه

f. Basar: بازار

g. Keleminar: کله‌منار

h. Kalce, armentarium: قلعه

i. Cœnobium Augustin: صومعه آگوستینی‌ها

k. Cœnob. Carmelit: صومعه کرملی‌ها

l. Cœnob. Capuzinor: صومعه کاپوسن‌ها

m. Caravansera: کاروانسرا

n. Diversorium Legatorum: اقامتگاه سفرا

o. Hortus Regius Tzarbagh: باغ سلطنتی چهارباغ

p. Schich Schabna: شیخ شعبان

q. Zenderut flu: رودخانه زاینده‌رود

۳. متن‌های روی نقشه (میانه تصویر)
Tabrizabath vel Abasabath: تبریزآباد یا عباس‌آباد

Julfa: جلفا

Zenderut flu: رودخانه زاینده‌رود

۴. حاشیه پایین (سمت چپ)
متن: A Leide, Chez Pierre vander Aa
در شهر لیدن، نزد پی‌یر فان در آ (نام ناشر مشهور هلندی).

تفاوت جالب با تصویر قبلی:
در این نسخه ۱۷۲۷، بخش پایینی تصویر بسیار پرجزئیات‌تر شده است. هنرمند برای جذاب‌تر کردن تصویر برای مخاطب اروپایی، فیگورهای بیشتری مثل فیل، شتر و کالسکه را اضافه کرده است تا حال و هوایی شرقی و باشکوه‌تر به پایتخت صفوی ببخشد.

1139 AD- (1727 CE) Isfahan, Adam Olearius. Voyages très-curieux & très renommez faits en Moscovie, Tartarie, et Perse. Vol II. French Translt. Pieter van der Aa, Amsterdam, Chez Michel Charles Le Céne, 1727.
نسخۀ دیگر

تصاویر آدام اولئاریوس از اصفهان

آدام اولئاریوس (Adam Olearius) دانشمند آلمانی در سال ۱۶۳۷م/ ۱۰۴۷ق در زمان سلطنت شاه صفی به اصفهان آمد و پس از بازگشت، شرح سفر خود را به زبان آلمانی در ۱۶۴۷م/۱۰۵۷ق منتشر کرد. این کتاب حاوی تصاویر کمی است؛ اما خود اولئاریوس در سال ۱۶۵۶م/ ۱۰۵۶ق نسخۀ دیگری از کتاب خود منتشر کرد که حاوی تصاویر بیشتر از جمله تصاویری از شهرهای ایران و اصفهان است. اولئاریوس همچنین مترجم گلستان سعدی به آلمانی و مسبب آشنایی گوته با ادبیات فارسی است.
ترجمۀ فرانسوی کتاب سفرنامۀ اولئاریوس تقریباً هم‌زمان با نسخۀ آلمانی منتشر شد اما بعد با تغییر در تصاویر در انتشارات پیتر فان‌ در آ (Pieter van der Aa) دوباره منتشر شد. کتاب اخیر حاوی تصاویر متفاوتی نسبت به نسخۀ آلمانی است. در ایران بیشتر تصویر این نسخه به عنوان نقاشی‌ الئاریوس از اصفهان مشهور است و کمتر به تصاویر نسخۀ آلمانی خصوصاً تصویر میدان نقش جهان در این نسخه توجه شده است.
پیش از این، تصاویر چاپ دوم نسخۀ آلمانی کتاب اولئاریوس و تصویر نسخۀ فرانسوی (چاپ پیتر ون در آ) را فرستادیم.

1087 AD- (1676 CE) Jan Janszoon Struys. Drie aanmerkelijke en seer rampspoedige Reysen [...], Amsterdam: Meurs u.a.,1676.

تصویر اصفهان از کتاب سه سفر عجیب و بسیار فاجعه‌بار اثر یان یانس‌زون استرویس (Jan Janszoon Struys) که برای اولین بار در سال ۱۶۷۶م/۱۰۸۷ق در آمستردام و‌ در زمان سلطنت شاه سلیمان به زبان هلندی چاپ شد.

شرح مطالب مندرج در تصویر اصفهان از کتاب استرویس

۱. عنوان اصلی (بالای تصویر)
عبارت "'t Konincklycke Hof van Persien in ISPAHAN" به معنای «دربار سلطنتی ایران در اصفهان» است.

۲. راهنمای شماره‌گذاری شده (پایین تصویر)
در پایین تصویر، هفت نقطه با عدد مشخص شده‌اند که به زبان هلندی هستند:

۱. Engelse Logie (اقامتگاه انگلیسی‌ها)

۲. Metzid of Tempel (مسجد)

۳. Hollandse Logie (اقامتگاه هلندی‌ها)

۴. Doodts Hoofden Tooren (کله‌منار)

۵. Maydan of marckt (میدان یا بازار)

۶. Vrouwen Tempel (معبد زنان)

۷. 't Hof van Persien (دربار ایران)

1114 AD- (1703 CE) "Brugh van Julpha", by Gerard Hofstede van Essen in 1703 CE.

این تصویر با عنوان «پل جلفا» اثر ​​خِرارد هوف‌اِستـیده فـان اِسِـن (Gerard Hofstede van Essen) در سال ۱۷۰۳م/۱۱۱۴ق است که به صورت لوح‌ جداگانه و به زبان هلندی در زمان سلطنت شاه سلطان حسین منتشر شده است.

این تصویر سندی مهم از برخی عمارت‌های دورۀ صفویه است که امروزه بسیاری از آن‌ها دیگر وجود ندارند و احتمالاً برای اولین بار در ایران، در کانال نقشه‌های تاریخی و عکس‌های هوایی منتشر می‌شود و تا کنون مورد توجه محققان نبوده است. این تصویر را یکی از همراهان کانال معرفی کرد که از ایشان بسیار سپاسگزاریم.

@oldmapsaerialphotos

شرح تصویر «پل جلفا»

۱. عنوان اصلی (بالای تصویر)
D'Brugh van Zulpha: پل جلفا

۲. شرح شماره‌گذاری شده (پایین تصویر)
۱. 't Begin van de Brugh van Zjulpha: ابتدای پل جلفا

۲. een Huijs daer de Mahometanen haer dooden reijnigen: خانه‌ای که مسلمانان مردگان خود را در آن غسل می‌دهند (غسالخانه)

۳. 't pleijn na Zjulpha: میدانی که به سمت جلفا می‌رود

۴. 't voorhoff van 't Konings gebouwt Datatzierier: جلوخوان یا محوطه بیرونی کاخ سلطنتی «دسته‌زنجیر» (شاید منظور هفت‌دست یا آیینه‌خانه باشد.)

۵. 't voorhoff in de weg van 't Konings thuijn Zadabaat: محوطه بیرونی در مسیر باغ سلطنتی «سعادت‌آباد»

۶. 't Konings vogel koye, genaemt Tabert Chona: قفس پرندگان سلطنتی که «طبرخانه» نامیده می‌شد. احتملاً منظور «طیرخانه» است

۷. 't Rivier: رودخانه

۸. wassers in 't herivier: رخت‌شوی‌ها در رودخانه

@oldmapsaerialphotos

1114 AD- (1703 CE) Brugh van Julpha, by Gerard Hofstede van Essen in 1703 CE.

@oldmapsaerialphotos

1114 AD- (1703 CE) "Meijdoen off Beurs", by Gerard Hofstede van Essen.

این تصویر با عنوان «میدان دادوستد» ‌اثر‌ خِرارد هوف‌اِستـیده فـان اِسِـن (Gerard Hofstede van Essen) در سال ۱۷۰۳م/۱۱۱۴ق است که به صورت لوح‌ جداگانه و به زبان هلندی در زمان سلطنت شاه سلطان حسین منتشر شده است.

شرح تصویر میدان دادوستد

۱. متن‌های بالای تصویر (عنوان)
Meijdoen off Beurs
میدان دادوستد

۲. راهنمای پایین تصویر
این بخش شامل ۹ مورد است که بناها و نقاط مهم میدان را معرفی می‌کند. متن‌ها به دلیل قدمت، املای خاصی دارند:

No. 1. 't Konings masjiet off kerck
(مسجدِ پادشاه یا کلیسا)

No. 2. 't Konings Harams off vrouwen-huijs poort
(حرم‌سرای پادشاه)

No. 3. 't Konings kasteel genaamt Alakapi
(قلعه یا کاخ پادشاه که عالی‌قاپو نامیده می‌شود)

No. 4. 't Konings nachara-ca off speelhuij
(نقاره‌خانه پادشاه یا محل نواختن موسیقی و بازی)

No. 5. De weg naar de groote marckt gen: Keijseri
(راهی که به بازار بزرگ می‌رود؛ بنام قیصریه)

No. 6. De kerck off masjiet van d' konings moeder
(کلیسا یا مسجدِ مادرِ پادشاه - اشاره به مسجد شیخ لطف‌الله)

No. 7. 't Konings Bewatogic
(محل نگهداری یا نمایش ادوات نظامی)

No. 8. 't Middelpunt van de meydaan off beurs
(مرکز میدان یا مرکز دادوستد)

No. 9. De weg naar Julfha
(راهی که به سمت جلفا می‌رود)

1114 AD- (1703 CE) "D' Brug van Chiraas", by Gerard Hofstede van Essen.

این تصویر با عنوان «پل شیراز» اثر ​​خِرارد هوف‌اِستـیده فـان اِسِـن‌ (Gerard Hofstede van Essen) در سال ۱۷۰۳م/۱۱۱۴ق است که به صورت لوح‌ جداگانه و به زبان هلندی در زمان سلطنت شاه سلطان حسین منتشر شده است.

شرح تصویر پل شیراز

۱. عنوان بالای تصویر
در کتیبه‌ای که به شکل طومار در بالای تصویر قرار دارد، نوشته شده است:
D' Brug van Chiraas
پلِ شیراز

۲. راهنمای پایین تصویر

در پایین تصویر، فهرستی از اعداد (۱ تا ۵) به زبان قدیمی هلندی وجود دارد که نقاط مختلف پل و اطراف آن را توصیف می‌کند:

No. 1. 't Middelpunt van de brug
(نقطه مرکزی پل)

No. 2. Een thuijn
(یک باغ)

No. 3. Een woonhuijs van d' Konings thuijn
(یک عمارت مسکونی در باغ پادشاه)

No. 4. De steene trappen, daar 't water van de rivier over heen rolt
(پله‌های سنگی که آب رودخانه از روی آن‌ها به پایین می‌ریزد)

No. 5. Den opgang van de brug
(ورودی یا محل بالا رفتن از پل)

🥀🥀🥀 این تبلیغ نیست، یک نیاز فرهنگی است.

کاری شایسته و سخاوتمندانه از طرف عیاران ایران.
دسترسی رایگان و اسان به تمام عکس‌ها و نقشه‌های هوایی اصفهان و ایران.

https://xn--r1a.website/OldMapsAerialPhotos/667

با سپاس از لطف دوستان گرامی در کانال تاریخ‌اصفهان

همه دشت کُشته ز ایرانیان/ تنِ بی‌سران و سرِ بی‌تنان
شوم برکشم گرز کین از میان/ کنم تن فدا پیش ایرانیان
چنین است گیتی پرآزار و درد/ ازو تا توان گرد بیشی مگرد

«کشتار وحشیانۀ هزاران عزیز هم‌وطن به دست پست‌ترین موجودات را تسلیت می‌گوییم.»