⚡️ چرا رله دیفرانسیل 87T گاهی اشتباهی عمل می‌کند؟ 🤔

حفاظت دیفرانسیل دقیق‌ترین حفاظت ترانس است، اما حساسیت زیادش باعث می‌شود حتی خطاهای ظریف در CT یا تنظیمات، به تریپ اشتباهی (Misoperation) منجر شود. در این پست، علل اصلی Misoperation با جزئیات و مثال‌های عملی بررسی می‌شوند.

➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼: 𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌

🔥 1) اشباع CT در جریان‌های اتصال کوتاه

CT وقتی وارد ناحیه اشباع شود، جریان واقعی را منتقل نمی‌کند و رله تصور می‌کند جریان ورودی و خروجی برابر نیست ⬿ تریپ اشتباه.
📝 مثال: در خطای نزدیک ترانس با di/dt بسیار بالا، CT کلاس 5P یا Knee-Point پایین نمی‌تواند جریان را درست نمایش دهد و رله به سرعت تحریک می‌شود.

👈 چرا رخ می‌دهد؟
🔰 خطای نزدیک ترانس
🔰 CT با کلاس یا Knee-Point پایین
🔰 مغناطیس‌ماندگی (Residual Magnetism)
🔰 تنظیم اشتباه Slope / Bias در رله

📘 IEC 60255-187-1 — CT Saturation Behavior

➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼: 𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌

⚡️ 2) جریان هجومی (Inrush) هنگام وصل ترانس

در لحظه Energization، جریان هجومی می‌تواند ۶ تا ۱۰ برابر جریان نامی باشد. اگر Harmonic Blocking درست تنظیم نشده باشد، رله آن را Fault داخلی می‌بیند.
📝 توضیح: جریان Inrush دارای مؤلفه‌های هارمونیک قوی (به‌ویژه 2nd harmonic) است و باید توسط رله تشخیص داده شود؛ در غیر این صورت، Misoperation رخ می‌دهد.

👈 چرا رخ می‌دهد؟
🔰 مغناطیس‌ماندگی هسته قبل از وصل
🔰 زاویه ولتاژ نامناسب هنگام کلیدزنی
🔰 بالا بودن ولتاژ لحظه وصل
🔰 اشباع گذرای هسته

📘 IEC 60076-1 — Energization Phenomena
📘 IEC 60255-187-1 — Inrush Harmonic Restraint

➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼: 𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌

🌡 3) Over-Fluxing (V/f بالا)

وقتی نسبت ولتاژ به فرکانس بالا می‌رود، هسته ترانس وارد اشباع می‌شود ⬿ جریان مغناطیس‌کننده غیرعادی بالا می‌رود ⬿ رله 87T تحریک می‌شود.
نکته عملی: اضافه‌تحریک حتی بدون خطای واقعی می‌تواند جریان اختلافی رله را بالا ببرد.

👈 چرا رخ می‌دهد؟
🔰 افت فرکانس شبکه
🔰 ولتاژ نامتعادل یا بیش از حد
🔰 اشکال AVR ژنراتور
🔰 خطای سیستم تحریک

📘 IEEE C57.109 — Transformer Over-Fluxing Protection

➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼: 𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌

🔄 4) اختلاف بردارگیری (Vector Group Mismatch)

اگر رله یا CTها مطابق گروه برداری ترانس تنظیم نشده باشند، رله اختلاف طبیعی جریان‌های فازها را «خطا» تشخیص می‌دهد.
📝 مثال عملی: Dyn11 تنظیم شده ولی CT سمت LV اشتباه نصب شده ⬿ جریان اختلافی رله زیاد می‌شود.

👈 چرا رخ می‌دهد؟
🔰 اشتباه در انتخاب گروه برداری داخل تنظیمات رله
🔰 قرار گرفتن CT روی اشتباه‌ترین سمت (HV/LV swap)
🔰 صفر نشدن مؤلفه‌های 30° منتقل‌شده

📘 IEC 60076-1 — Vector Group Requirements
📘 IEC 60255-187-1 — Differential Vector Compensation

➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼: 𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌

⚙️ 5) مشکل در CT یا کابل‌های ثانویه

نشتی، قطعی، یا اتصال اشتباه ترمینال‌های CT می‌تواند جریان را نامتقارن نشان دهد ⬿ 87T تحریک می‌شود.
📝 نکته عملی: طول کابل‌های CT زیاد یا حلقه‌های بزرگ باعث القای اضافی و Misoperation می‌شود.

👈 چرا رخ می‌دهد؟
🔰 Loose شدن ترمینال‌ها
🔰 قطعی یک فاز در حلقه CT
🔰 اشتباه فازبندی در Secondary
🔰 وجود جریان‌های القایی در مسیر کابل‌های CT

📘 IEC 61869-2 — Instrument Transformer Requirements

➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼: 𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌

🛡 6) تنظیم اشتباه Slope / Bias

اگر شیب (K1/K2) خیلی کم باشد، رله در جریان‌های گذرا یا نوسانات شبکه، اختلاف کوچک را هم Fault فرض می‌کند.
📝 نکته عملی: با محاسبه Worst-Case CT Mismatch و جریان هجومی ترانس، تنظیم صحیح Slope و Bias ضروری است.

👈 چرا رخ می‌دهد؟
🔰 انتخاب بیش‌ازحد حساسیت
🔰 تنظیم اشتباه ناحیه دوم Slope
🔰 برابر نبودن Ratio CT دو سمت
🔰 نادیده گرفتن جریان مغناطیس‌کننده

📘 IEC 60255-187-1 — Bias Characteristic Settings

➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼: 𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌

💯 جمع‌بندی نهایی

👈 مهم‌ترین عوامل تریپ اشتباهی 87T:
🔰 اشباع CT
🔰 جریان هجومی
🔰 Over-Fluxing
🔰 اختلاف گروه برداری
🔰 اشکال در CT یا کابل
🔰 تنظیم غلط Bias / Slope

📘 استانداردهای مرجع: IEC 60076 • IEC 60255-187-1 • IEEE C57

🔥 𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕 🔥

#پست_دانشی #بیشتر_بدانیم #دانستنی‌_های_برقی #حفاظت_ترانس #87T #دیفرانسیل_ترانس

📡 نقش CT و اشتباهات رایج در حفاظت دیفرانسیل 87T

CT (Current Transformer) قلب سیستم حفاظت دیفرانسیل است. دقت، کلاس، و نصب صحیح CT، عملکرد صحیح 87T را تضمین می‌کند. کوچک‌ترین خطا در CT می‌تواند باعث تریپ اشتباه یا عدم عملکرد حفاظت شود.

➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼: 𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌

🔥 1) انتخاب کلاس CT نامناسب

CT با کلاس پایین یا Knee-Point (نقطه اشباع هسته، جریان بالایی که CT قبل از انحراف جریان واقعی تحمل می‌کند) ناکافی، جریان‌های گذرا را صحیح منتقل نمی‌کند ⬿ تریپ اشتباه.

👈 چرا رخ می‌دهد؟
🔰 CT با کلاس پایین یا Knee-Point ناکافی
🔰 جریان هجومی ترانس یا Fault بالا
🔰 تنظیم اشتباه ضریب رله

📘 IEC 61869-2 — Instrument Transformer Requirements

➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼: 𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌

⚡️ 2) اشباع و مغناطیس‌ماندگی هسته CT

هسته CT ممکن است در لحظات پیک جریان یا Inrush ترانس وارد اشباع شود (جریان ورودی از حد تحمل هسته بیشتر شود و CT جریان واقعی را اشتباه منتقل کند) و جریان صحیح را انتقال ندهد.

👈 چرا رخ می‌دهد؟
🔰 جریان هجومی ترانس
🔰 مغناطیس‌ماندگی (Residual Magnetism) — باقی‌ماندن مغناطیس در هسته CT پس از خاموشی
🔰 CT با هسته آهنی کوچک یا کیفیت پایین

📘 IEC 60255-187-1 — CT Saturation & Differential Protection

➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼: 𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌

🌡 3) اشتباهات اتصال ثانویه و کابل‌های CT

نصب غلط CT یا خطا در کابل‌های ثانویه می‌تواند اختلاف جریان غیرواقعی ایجاد کند.

👈 چرا رخ می‌دهد؟
🔰 فازبندی نادرست در ثانویه
🔰 Loose شدن ترمینال‌ها
🔰 مسیر طولانی یا کابل‌های القایی
🔰 اتصال کوتاه یا مقاومت اضافی در مسیر

📘 IEC 61869-2 — Secondary Wiring & Connection Guidelines

➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼: 𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌

🌀 4) تفاوت Ratio یا عدم تطابق CT دو سمت

اگر Ratio (نسبت تبدیل جریان CT، یعنی نسبت جریان اولیه به ثانویه) یا مشخصات CT سمت HV و LV مطابق نباشد، اختلاف طبیعی جریان‌ها Fault فرض می‌شود.

👈 چرا رخ می‌دهد؟
🔰 انتخاب Ratio اشتباه یا متفاوت
🔰 عدم توجه به CT Polarity (قطب‌گذاری صحیح CT)
🔰 عدم اصلاح CT Saturation یا Harmonic Blocking

📘 IEC 60255-187-1 — Differential Protection Settings

➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼: 𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌

🛡 5) تنظیم نادرست Bias / Slope

Slope یا Bias رله، جریان‌های گذرا و Inrush ترانس را فیلتر می‌کند. تنظیم اشتباه آن، 87T را تحریک می‌کند.

👈 چرا رخ می‌دهد؟
🔰 Slope خیلی کم → حساسیت بیش از حد
🔰 Ignore جریان مغناطیس‌کننده
🔰 عدم اصلاح Harmonic Blocking
🔰 نابرابری CT دو سمت

📘 IEC 60255-187-1 — Bias Characteristic Settings

➤ 𝓙𝓸𝓲𝓷 𝓾𝓼: 𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕
﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌﹌

💯 جمع‌بندی نهایی 💯

👈 مهم‌ترین اشتباهات CT در حفاظت دیفرانسیل:
🔰 کلاس یا Knee-Point پایین
🔰 اشباع یا Residual Magnetism
🔰 اشتباهات ثانویه و کابل‌ها
🔰 اختلاف Ratio و Polarity
🔰 تنظیم نادرست Bias / Slope

📘 استانداردهای مرجع: IEC 61869-2 • IEC 60255-187-1

🔥 𝑬𝒍𝒆𝒄𝒕𝒓𝒊𝒄𝒂𝒍𝑫𝒐𝒄𝒖𝒎𝒆𝒏𝒕 🔥

#پست_دانشی #بیشتر_بدانیم #دانستنی‌_های_برقی #حفاظت_ترانس #87T #دیفرانسیل_ترانس #CT #حفاظت_دیفرانسیل #ترانسفورماتور