دنباله‌دار C/2023 A3 (Tsuchinshan-ATLAS) در ساعت ۱۱ صبح روز ۱۰ اکتبر ۲۰۲۴، پنجشنبه ۱۹ مهر ۱۴۰۳ با درخشندگی از قدر ۲/۶+ و ارتفاع حدود ۴۹ درجه. احتمال دیده شدن دنباله‌دار طی روز وجود دارد.

عکس از SkyPortal

@AstroTech

تمرین روی زمین برای راه رفتن بر ماه: آژانس فضایی اروپا از شبیه‌ساز پیشرفته سطح ماه رونمایی کرد

آژانس فضایی اروپا روز چهارشنبه ۲۵ سپتامبر (۴ مهر ۱۴۰۳) رسما از شبیه‌ساز پیشرفته سطح ماه در یک انبار بزرگ در شهر کلن آلمان رونمایی کرد.

این انبار بزرگ و ظاهراً عادی نزدیک‌ترین چیزی است که می‌توانید بدون ترک زمین، راه رفتن روی ماه را در آن تجربه کنید. آژانس فضایی اروپا می‌گوید این مرکز که به نام «لونا» شناخته می‌شود، دقیق‌ترین و وفادارترین بازسازی از سطح ماه در جهان است.

فضانوردان اروپایی در داخل شبیه‌ساز و تجهیزات آزمایشی منحصربه‌فردی که روزی به ماه فرستاده می‌شود، آموزش خواهند دید، از جمله در برنامه آتی آرتمیس ناسا که قصد دارد انسان‌ها را در چند سال دیگر به آنجا بفرستد. یورونیوز

@AstroTech

خوشه کروی بزرگ در هرکول
در سال ۱۷۱۶، ستاره‌شناس انگلیسی ادموند هالی نوشت: "این تنها تکه‌ای کوچک است، اما زمانی که آسمان آرام است و ماه وجود ندارد، خود را به چشم غیر مسلح نشان می‌دهد." اکنون M13 کمتر به عنوان خوشه بزرگ کروی در هرکول شناخته می شود، یکی از درخشان‌ترین خوشه های ستاره‌ای کروی در نیمکره شمالی. صدها هزار ستاره در این خوشه قرار دارند. در فاصله ۲۵ هزار سال نوری، ستاره‌های این خوشه‌ در منطقه‌ای به قطر ۱۵۰ سال نوری جمع شده‌اند. با نزدیک شدن به هسته خوشه، می توان بیش از ۱۰۰ ستاره را در یک مکعب به ابعاد ۳ سال نوری قرار داد. برای مقایسه، نزدیکترین ستاره به خورشید بیش از ۴ سال نوری از ما فاصله دارد. این تصویر میدان وسیع و عمیق همچنین کهکشان‌های پس‌زمینه‌ای دوردست از جمله NGC 6207 در سمت چپ بالا و ابرهای غباری کم‌نور پیش‌زمینه راه شیری را نشان می‌دهد که برای برخی به عنوان سحابی‌های شار یکپارچه شناخته می‌شوند. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2024 September 26
The Great Globular Cluster in Hercules
© Jan Beckmann, Julian Zoller, Lukas Eisert, Wolfgang Hummel
https://apod.nasa.gov/apod/ap240926.html

@AstroTech

نکات جالبی در مورد جو و خاک ماه

جو کره ماه نسبت به جوّ زمین بسیار رقیق و ناچیز است و به این دلیل صدا در جوّ ماه منتقل نمی‌شود و سطح ماه مکانی خاموش و بی‌صداست.

فقدان جوّ واقعی به این معنی است که در سطح ماه، مولکول‌های هوا نیز وجود ندارند تا نور خورشید را پراکنده کرده و با این کار در آسمان ماه ایجاد رنگ کنند؛ به این دلیل، آسمان ماه همیشه سیاه است.

نبودِ جو در ماه همچنین باعث می‌شود که شهاب‌سنگ‌های کوچک و بزرگ که پیش از رسیدن به زمین در هوا می‌سوزند، در آسمان ماه نسوزند و به‌آسانی به سطح ماه برسند و با شدت به آن اصابت کنند. به همین دلیل سطح ماه مملو از دهانه‌های برخوردی است که در عکس‌ها هم به وضوح دیده می‌شوند.

منبع: ویکی‌پدیا
عکس از مهدی اسماعیلی

@AstroTech

خدمه اولیه ماموریت SpaceX Crew-9

خدمه اصلی SpaceX Crew-9، از سمت چپ: Wilson، Gorbunov، Hague، Cardman
غیر از Gorbunov روسی، سایر خدمه آمریکایی هستند.

با توجه به ظرفیت ۴ سرنشین در کپسول دراگون، برای فراهم کردن امکان بازگشت سونی ویلیامز و بوچ ویلمور سرنشینان کپسول فضایی بوئینگ استارلاینر، دو خانم در تصویر، یعنی ویلسون و کاردمن از ماموریت Crew-9 حذف شدند.

@AstroTech

یک کپسول SpaceX که برای بازگرداندن دو فضانورد سرگردان در ایستگاه فضایی بین‌المللی فرستاده شده بود، به این ایستگاه متصل شد.

کپسول دراگون که دارای دو صندلی خالی برای بوچ ویلمور و سونی ویلیامز است، در ساعت ۱۷:۳۰ به وقت شرقی (۲۱:۳۰ به وقت گرینویچ) به ایستگاه فضایی بین‌المللی متصل شد. این دو فضانورد پیشتر با یک کپسول جدید استارلاینر بوئینگ برای یک ماموریت هشت روزه در ماه ژوئن (سه ماه پیش) به ایستگاه فضایی بین‌المللی رسیدند، اما به دلیل نقصی که در طول پرواز کشف شد، مجبور شدند در آنجا بمانند. اکنون انتظار می‌رود آنها در ماه فوریه (پنج ماه دیگر) به زمین بازگردند.

کپسول دراگون روز شنبه (۲۸ سپتامبر) از کیپ کاناورال فلوریدا بلند شد که دو فضانورد، نیک هیگ، فضانورد ناسا و الکساندر گوربونوف، فضانورد روسی خدمه‌های آن هستند.

هیگ پیشتر یک دوره را در ایستگاه فضایی بین‌المللی انجام داده است، گوربونوف هم پیش از بازگرداندن ویلمور و ویلیامز به زمین به خدمه این ایستگاه خواهد پیوست.

اتصال این کپسول به ایستگاه فضایی بین‌المللی زمانی رخ داد که این ایستگاه در فضایی در ۲۶۵ مایلی (۴۲۶ کیلومتری) بالای بوتسوانا در جنوب آفریقا در گردش بود.

کریستی کونی، بخش خبر بی‌بی‌سی

@AstroTech

عملیات نجات SpaceX؛ فضانوردان با موفقیت به ایستگاه فضایی بین‌المللی رسیدند

با ورود کپسول دراگون SpaceX به ایستگاه فضایی بین‌المللی، سونی و بوچ، دو فضانوردی که در آنجا گرفتار بودند، یک قدم به خانه نزدیکتر شدند. یورونیوز

@AstroTech

اول اکتبر روز جهانی قهوه گرامی باد

عکس از مهدی اسماعیلی

@AstroTech

کاوشگر «اروپا کلیپر» ناسا قرار است ۱۹ مهر ۱۴۰۳ با راکت فالکون به‌سوی ماه «یوروپا» یا اروپا در اطراف سیاره مشتری پرتاب شود. یوروپا (Europa) به دلیل داشتن اقیانوسی وسیع از آب مایع زیر لایه‌ای از یخ، یکی از بهترین گزینه‌ها برای بررسی احتمال وجود حیات در منظومه خورشیدی است.

کلیپر طی شش سال به مشتری خواهد رسید و در ۴۵ عبور نزدیک، به بررسی ساختار سطحی و اقیانوس زیرسطحی یوروپا می‌پردازد. این مأموریت همراه با برنامه «جوس» (JUICE) آژانس فضایی اروپا، در دهه ۲۰۳۰ میلادی به درک بهتری از مشتری و ماه‌های آن کمک خواهد کرد.

کلیپر همچنین لوحی شامل شعری از آدا لیمون و نام ۲/۵ میلیون نفر را به‌سوی یوروپا خواهد برد.

برای اطلاعات بیشتر دربارۀ سفر کاوشگر کلیپر به یوروپا، گزارش پوریا ناظمی را در وب‌سایت رادیوفردا بخوانید.

عکس یوروپا، از ماه های مشتری از فضاپیمای گالیله
https://xn--r1a.website/AstroTech/1660

سطح یخی یوروپا از فضاپیمای گالیله
https://xn--r1a.website/AstroTech/1262

#اختر‌زیست

@AstroTech

نمای نزدیک تماشایی از دنباله‌دار C/2023 A3 Tsuchinshan- ATLAS که در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۴ از نامیبیا با یک تلسکوپ استروگراف ASA با قطر دهانه ۱۲ اینچ و نسبت کانونی f/3.6 ثبت شده است. این دنباله‌دار یک دم غبار برجسته، یک دم گاز آبی رنگ و آنچه به نظر می‌رسد آغاز یک ضد دم (در بالا) باشد را به تصویر کشیده است. S&T
عکس از جرالد رامان، مایکل جگر و دنیس مولر

@AstroTech

انیمیشن طلوع دنباله‌دار C/2023 A3 در آسمان سپیده دم از سوان هیل، ویکتوریا، استرالیا در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۴. تصاویر بیشتر را در صفحه اصلی دنباله‌دارهای جنوبی ببینید.
کاری از مایکل ماتیاتزو

@AstroTech

دنباله‌دار C/2023 A3 Tsuchinshan-ATLAS در یازدهم اکتبر به آسمان غروب می‌رود

دنباله‌دار به سرعت از خورشید دور شده و به آسمانی تاریک می‌رود، در حالی که به طور پیوسته در حال محو شدن است. در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۴ یا ۲۳ مهر ۱۴۰۳ تقریبا با قدر صفر خواهد درخشید. در ۱۷ اکتبر قدر ۲/۵ و در ۲۲ اکتبر قدر ۴ خواهد داشت. S&T

@AstroTech

دانشمندان می‌گویند سیارکی عظیم که ۶۶ میلیون سال پیش به زمین برخورد کرد و منجر به انقراض دایناسورها شد، تنها نبود و یک سیارک کوچک‌تر هم در همان دوره به سیارهٔ ما برخورد کرده است.

اسکن‌های دقیق از دهانه‌ای زیرآبی در نزدیکی ساحل گینه در غرب آفریقا نشان می‌دهد که این دهانه بر اثر برخورد یک سیارک بزرگ در پایان دورهٔ کرتاسه ایجاد شده است.

این دهانه که به نام نادیر شناخته می‌شود، اولین بار در سال ۲۰۲۲ توسط دکتر اویسدین نیکلسون، زمین‌شناس دریایی از دانشگاه هریوت-وات در ادینبورگ، کشف شد. اما در آن زمان منشأ دقیق آن نامشخص بود.

اکنون دکتر نیکلسون و همکارانش، با استفاده از تصویربرداری سه‌بعدی لرزه‌ای با وضوح بالا، مطمئن شده‌اند که این فرورفتگی ۹ کیلومتری نتیجهٔ برخورد یک سیارک با بستر دریا است. رادیوفردا

#اختر‌زیست

@AstroTech

دو دانشمند آمریکایی به دلیل کشفیاتشان در علم ژنتیک برنده جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۴ شدند

ویکتور امبروس و گری رافکان، روز دوشنبه مشترکا به دلیل تحقیقاتشان درباره «تنظیم بیان ژن‌ها» و «micro RNA» برنده جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۴ شدند.

ویکتور امبروس ۷۰ ساله، زیست شناس و استاد دانشگاه پزشکی دانشگاه ماساچوست آمریکاست. آقای رافکان ۶۹ ساله نیز متخصص زیست شناسی مولکولی است و پژوهشگر بیمارستان عمومی ماساچوست و دانشکده پزشکی هاروارد است.

بر اساس بیانیه کمیته نوبل، این دو دانشمند در طول تحقیقاتشان موفق شدند کشف مهمی در زمینه برقراری ارتباط میان ژن‌ها انجام دهند.

«ریز آران‌ای‌»ها گروه جدیدی از مولکول‌های «RNA» هستند که نقش مهمی در تنظیم بیان ژن ایفا می‌کنند. پژوهش این دو دانشمند نشان داد که این مولکول برای موجودات چندسلولی از جمله انسان ضروری است.

نوبل پزشکی سال قبل به کاتالین کاریکو و درو وایسمن، به خاطر تحقیقات این دو دانشمند در تولید واکسن‌های جدید «mRNA» برای مقابله با بیماری کووید-۱۹ تعلق گرفت.

ارزش مادی این جایزه ۱۱ میلیون کرون سوئد (حدود یک میلیون و ۶۰ هزار دلار) است که بین دو نفر تقسیم خواهد شد. یورونیوز

@AstroTech

یک کهکشان مارپیچ با مرکز عجیب: M106
در مرکز کهکشان مارپیچی M106 چه می‌گذرد؟ یک صفحه چرخان از ستاره و گاز، ظاهر M106 از بازوهای مارپیچ آبی و خطوط گرد و غبار قرمز در نزدیکی هسته تشکیل شده، همانطور که در این تصویر گرفته شده در صحرای کویت دیده می‌شود. هسته M106 به روشنی در امواج رادیویی و پرتوهای ایکس می‌درخشد، جایی که جت‌های دوقلو در طول کهکشان دیده شده‌اند. یک درخشش مرکزی غیرمعمول، M106 را به یکی از نزدیک‌ترین نمونه‌های کلاس کهکشان های سیفرت تبدیل می‌کند، جایی که گمان می‌رود مقادیر زیادی گاز درخشان درحال افتادن در یک سیاه‌چاله‌ی مرکزی هستند. M106 که NGC 4258 نیز نامیده می‌شود، در فاصله ۲۳/۵ میلیون سال نوری نسبتاً نزدیک محسوب می‌شود. وسعت ۶۰ هزار سال نوری دارد و با تلسکوپ کوچکی به سمت صورت فلکی تازی‌ها (Canes Venatici) قابل مشاهده است. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2024 October 9
M106: A Spiral Galaxy with a Strange Center
© Ali Al Obaidly
https://apod.nasa.gov/apod/ap241009.html

@AstroTech