سال ۱۳۵۱ خورشیدی آخرین باری بود که انسان قدم بر ماه گذاشت. فضانوردان آپولو ۱۷ هنگام ترک ماه پلاکی را روی سطح این سیاره باقی گذاشتند که روی آن نوشته ‌شده بود: «در اینجا انسان نخستین کاوش ماه را در دسامبر سال ۱۹۷۲ به پایان رساند. باشد که روحیۀ صلح‌طلبی که ما با خود به ماه آوردیم، در زندگی همۀ انسان‌ها بازتاب پیدا کند».

در آن زمان شاید بدبین‌ترین آینده‌نگرانِ برنامه‌های فضایی هم فکرش را نمی‌کردند که بیش از نیم ‌قرن باید بگذرد تا آمریکا بتواند بار دیگر فضاپیمایی را روی ماه فرود آورد.

مطلب پوریا ناظمی دربارۀ فرود موفق اودیسه به ماه پس از ۵۰ سال را اینجا بخوانید. رادیو فردا

@AstroTech

شرکت Intuitive Machines اولین شرکت تجاری است که فرود موفق بدون خدمه روی ماه انجام داد. این اولین فرود آمریکا پس از ماموریت آپولو ۱۷ در سال ۱۹۷۲ روی سطح ماه است.

شرکت Intuitive Machines, Inc سازنده فرودگر رباتیک اودیسه، یک شرکت آمریکایی اکتشاف فضایی است که مقر آن در هیوستون، ایالت تگزاس است و در سال ۲۰۱۳ توسط استیون آلتموس، کمال غفاریان و تیم کرین تأسیس شد. این شرکت یک برنامه ماه را برای دسترسی به سطح ماه، تحویل در مدار ماه و ارتباطات در فاصله ماه را آغاز کرده است.

یکی از بنیانگذاران این شرکت، دکتر کمال غفاریان، متولد ایران است. او دبیرستان را در ایران به اتمام رسانده و برای تحصیل به آمریکا رفته است.

@AstroTech

آخرین اخبار از اودیسه:

از روز جمعه اخباری منتشر شده دال بر اینکه فرودگر اودیسه به دلیل یک فرود سریع، به یک سمت خود غلتیده، چپ کرده و روی یک صخره کوچک افتاده است‌. در عین حال گفته شده که باطری‌های خورشیدی اودیسه نور دریافت می‌کنند و در حال کار است. در این فیلم از سایت space.com این مطلب شرح داده شده است.

طبق آخرین بروزرسانی‌ها از سایت شرکت سازنده، اودیسه زنده و همچنان در حال کار است.

@AstroTech

کشف سه ماه جدید برای اورانوس و نپتون

ترجمه: اسماعیلی مرادی
منبع: carnegiescience.edu

پس از ۲۰ سال از کشف ماه‌های جدید در منظومه خورشیدی مان، اکنون مرکز سیارات خرد اتحادیه بین المللی ستاره‌شناسی خبر کشف یک ماه (به عربی: قمر) جدید برای اورانوس و دو ماه جدید برای نپتون را تایید کرد، که یکی از آنها کم نورترین ماهی است که با تلسکوپهای زمینی آشکار شده است.

اسکات اس شپرد از کارنگی ساینس توضیح میدهد: «سه ماه تازه کشف‌شده، کم‌نورترین ماه‌هایی هستند که تاکنون در اطراف این دو سیاره غول‌پیکر یخی با استفاده از تلسکوپ‌های زمینی کشف شده‌اند. برای آشکار کردن چنین اجسام کم نوری نیاز به پردازش تصویر خاصی بود.

عضو ۲۸ ام از خانواده اورانوس با قطر ۸ کیلومتر ۶۸۰ روز طول میکشد تا سیاره مادر را دور بزند و موقتا S/2023 U1 نامگذاری شده است.

این ماه‌ها با استفاده از تلسکوپ ماژلان در شیلی و تصاویر ارشیوی تلسکوپهای سوبارو و VLT کشف شده‌اند.

@AstroTech

آخرین وضعیت خورشید و لکه AR3590

Sunspot AR3590 has a 'beta-gamma-delta' magnetic field that harbors energy for X-class solar flares.
Credit: SDO/HMI

اشتراک‌گذاری: محسن سلحشور

@AstroTech

چرا فرود کاوشگرها روی ماه بسیار دشوار است؟

منبع: یورونیوز

تنها تعداد انگشت‌شماری از کاوشگرهای فضایی با موفقیت بر روی ماه فرود آمده‌اند. کارشناسان می گویند طیف وسیعی از متغیرها موفقیت یا شکست فاجعه‌بار یک فرودگر را تعیین می‌کنند.

حال سوال این است که اگر بشر بیش از ۵۰ سال پیش توانست انسان‌ها را به سلامت به آنجا برساند، چرا هنوز نشستن فرودگرهای بدون خدمه بر روی ماه بسیار دشوار است؟

در گذشته بیشتر ماموریت‌های ماه به منطقه «استوایی» آن محدود می‌شد، زیرا زمین در آنجا تا حد زیادی هموار است و به راحتی می‌توان روی آن فرود آمد.

مارکوس لندگراف، مدیر برنامه مطالعات آینده ماه در آژانس فضایی اروپا، در این باره می‌گوید که مشکل به فرود نرم کاوشگرها بازمی‌گردد. برای یک فرود آرام، موتور فضاپیما باید به طور مداوم حدود ۱۰ دقیقه کار کند تا «تمام سرعتی را که برای ماندن در مدار مجبور به حفظ آن بودید از بین ببرد.»

این بدین معنا است که سرعت حدود ۶۴۷۹ کیلومتر بر ساعت (معادل ۱۸۰۰ متر در ثانیه) باید به طور وحشتناکی کم شود تا سفینه بتواند آرام بر روی سطح ماه بنشیند. در این مسیر همه چیز در فضاپیما باید «درست» کار کند تا از نابودی آتشین آن جلوگیری شود.

با این وجود تا کنون در جهان تنها پنج کشور بوده‌اند که توانسته‌اند ربات‌های کاوشگر بدون سرنشین را با موفقیت به طور نرم روی ماه بنشانند: فرودگر «لونا ۹» اتحاد جماهیر شوروی سابق، فرودگر «سرویور ۱» ایالات متحده در سال ۱۹۶۶، و اخیراً در قرن بیست و یکم چین، هند و ژاپن.

این در حالی است که فرود با ماموریت‌های انسانی کمی آسان‌تر است چرا که اگر مشکلی اتفاق افتاد، فضانوردان می‌توانند از فاصله‌ای نزدیک و به موقع مداخله کنند. کاری که از راه دور از زمین چندان امکان‌پذیر نیست.

آقای لندگراف می‌گوید: «نحوه تابش نور در قطب جنوب ماه با آن سایه‌های تاریک و عمیق بسیار دشوار است. چیزی که نگاه کردن به تصویر سطح آنجا و تصمیم‌گیری درباره نحوه فرود بر روی آن را برای کامپیوتر دشوارتر می‌کند.»

در همین حال وجود گرد و غبار نیز می‌تواند یک مانع دیگر باشد. نیکلاس پیتر، رئیس دانشگاه بین‌المللی فضایی در فرانسه، می‌گوید یکی دیگر از مواردی که تیم‌ها باید هنگام فرود یک فضاپیما بر روی ماه از آن آگاه باشند، غبار فضایی است.

او در این باره گفت: «گاهی اوقات وقتی فرود می‌آیید گرد و غباری که از سطح بلند می‌شود می‌تواند شما را کور کند و بر کاوشگر تاثیر بگذارد. بنابراین کار دشوار می‌شود.»

@AstroTech

بررسی ۵ ماموریت فرود بر ماه

عکس‌های فضایی از ۵ ماموریت فرود اخیر بر سطح ماه نشان می‌دهند که چگونه اشتباهات مهندسی کوچک می‌تواند باعث مشکلات بزرگی مانند سقوط یا فرود به پهلو شوند.

منبع و مطالعه بیشتر: بیزینس اینسایدر

@AstroTech

تلسکوپ آلما برای نخستین بار تصاویر بخار آب در اطراف یک ستاره را ثبت کرد

گروهی از اخترشناسان برای نخستین‌بار تصاویر آب به شکل گاز درآمده در اطراف ستاره «HL Tauri» را با استفاده از آرایه میلی‌متری آتاکاما، موسوم به «آلما» ثبت کردند.

بنا به مشاهدات این گروه از اخترشناسان که روز پنج‌شنبه در مجله «Nature Astronomy» منتشر شده، این دیسک حاوی دست‌کم ۳ برابر آب موجود در همه اقیانوس‌های زمین است.

این کشف در دیسک تشکیل سیاره اطراف ستاره جوان «HL Tauri» که حدود ۴۵۰ سال نوری با زمین فاصله دارد، انجام شد.

تشخیص آب و تعیین ترکیب آن و همچنین نقشۀ توزیع آن در داخل دیسک فقط با کمک آرایه آلما در شیلی که از حساسیت و توانایی برخوردار است، امکان‌پذیر بود.

استفانو فاکینی، اخترشناس دانشگاه میلان ایتالیا که رهبری این تحقیق را برعهده داشته، گفت که هرگز تصور نمی‌کرده است که بتوان تصاویری از آب‌های گازی در مکانی ثبت کرد که در نهایت سیاره‌ای را تشکیل دهند.

گاز و غباری که یک دیسک را تشکیل می‌دهند، طی چند میلیون سال به هم می‌پیوندند و در نهایت سیاره‌ای را تشکیل می‌دهند.

به گفته استفانو فاکینی، این تحقیق نشان می‌دهد که چگونه وجود آب می‌تواند بر توسعه یک منظومه سیاره‌ای تأثیر بگذارد، همانطور که در ۴.۵ میلیارد سال پیش در منظومه خورشیدی اتفاق افتاد.

محققان امیدوار هستند که با استفاده از تلسکوپ بسیار بزرگ ESO که در دهه آینده عرضه می‌شود، نماهای واضح‌تری از شکل‌گیری سیاره و نقش آب در آن اراده کنند.

به طور خاص، ابزار نسل اول METIS و تلسکوپ بزرگ اروپایی در محدوده نور مرئی و فروسرخ به اخترشناسان کمک می‌کند تا نواحی داخلی دیسک‌ها، مکانی را که سیاراتی مانند زمین تشکیل می‌شوند مشاهده کنند. یورونیوز

@AstroTech

یاسمین مقبلی، فضانورد آمریکایی ایرانی‌تبار، ویدیویی را در صفحه اینستاگرام خود منتشر کرده که بیش از صد نقاشی از کودکان ایران که برای او ارسال شده را در ایستگاه بین‌المللی فضایی نمایش داده است.

خانم مقبلی که در حال حاضر در ایستگاه فضایی به سر می‌برد در توضیح این ویدیو نوشته است: «باعث افتخار من است که بیشتر از صد نقاشی از کودکان ایران بدستم رسیده. ممنون که به فکر من هستید. امیدوارم بتوانید به تمام آرزوهایتان برسید».

شهریور ماه امسال یاسمین مقبلی، همراه با سه فضانورد دیگر از سه کشور مختلف، در ماموریت ناسا با راکت فالکون شرکت اسپیس‌اکس راهی ایستگاه فضایی بین‌المللی شدند. بخشی از ویدیو را ببینید. بی‌بی‌سی

@AstroTech

یک راه ساده برای خارج کردن ذرات پلاستیک از آب

ذرات ریز پلاستیکی می‌توانند به طور نگران کننده‌ای همه جا باشند. آنها در غذا، شیر مادر و حتی ابرها یافت شده‌اند. هرچند تاثیر مصرف آنها هنوز به خوبی درک نشده و پژوهش بیشتری لازم است. اما تحقیق جدید نشان می‌دهد که یک راه حل ساده می‌تواند میکروپلاستیک ها را در آب آشامیدنی کاهش دهد: جوشاندن آن.

در مقاله جدیدی که روز چهارشنبه در مجله Environmental Science & Technology Letters منتشر شد، Zhanjun Li و Eddy Y. Zeng گزارش کردند که جوشاندن و فیلتر کردن آب به حذف تقریباً ۹۰ درصد از ذرات پلاستیکی ریز کمک کرده است، که به گفته آنها در ۱۲۹ مورد از ۱۵۹ نمونه آب لوله‌کشی از ۱۴ کشور در سراسر جهان یافت می‌شوند.

نتایج آنها چشمگیر بود - به ویژه در آب "سخت" یا آبی با غلظت بالایی از مواد معدنی مانند کلسیم و منیزیم. در دماهای به اندازه کافی بالا، کربنات کلسیم (که معمولاً در آب لوله کشی یافت می‌شود) جامد شده و به طور موثر ذرات پلاستیک را محصور کرده یا "پوشش" می‌دهد و حذف آنها را از طریق یک فیلتر ساده مانند فیلتر قهوه آسان می‌سازد. یاهو

ترجمه: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

مقارنه‌ای نزدیک به افق در روز جمعه ۳ فروردین ۱۴۰۳ بین ناهید و کیوان

فاصله ظاهری زهره و کیوان (زحل) در این مقارنه به زیر ۲۰ دقیقه قوسی خواهد رسید. هر چند در ساعت ۶ صبح ارتفاع این مقارنه از افق فقط ۶ درجه بوده و کیوان کم فروغ خواهد بود ولی نمای تلسکوپی آن در افقی صاف جذاب است. در چشمی تلسکوپ نور کور کننده سیاره زهره آن را بسیار درخشان‌تر از کیوان نمایان می‌کند.

سیاره‌های داخلی به دلیل فاصله نزدیک‌تر به خورشید، نور بمراتب بیشتری در مقایسه با سیاره‌های خارجی، از خورشید دریافت می‌کنند. این تفاوت در مقارنه ها به وضوح پیدا است.

استخراج: محسن سلحشور

@AstroTech

مقارنه نیم درجه‌ای مریخ و کیوان (زحل) در روز پنجشنبه ۲۳ فروردین ۱۴۰۳ هر دو از قدر یک

در نمای تلسکوپی مشابه تصویر بالا مریخ بدلیل کوچکتر بودن اندازه ظاهری با این قدر برابر، بسیار درخشانتر دیده خواهد شد.

بخاطر کادر بندی بهتر، کمی تصویر چرخانده شده است. ارتفاع در ساعت ۵:۱۰ صبح حدود ۱۰ درجه است.

استخراج: محسن سلحشور

@AstroTech