AstroTech | استروتک

یکی از بهترین راه های وارد شدن به فعالیت های علمی و پژوهشی برای منجم های آماتور، رصد ستارگان متغیر است. طی این فرایند منجم در دوره های زمانی مشخص، ستاره متغیر مورد نظر خود را با ابزارهایی مانند چشم غیر مسلح یا دوربین دوچشمی رصد کرده و درخشندگی (قدر) آن را ثبت می کند که به معنای ثبت آن روی کاغذ و سپس وارد کردن این اطلاعات در سایت AAVSO در آدرس AAVSO.org/WebObs است تا پس از بررسی و تایید اولیه، برای استفاده سایر پژوهشگران در بانک اطلاعاتی آن ذخیره شود.

رصدهای ستارگان متغیر روی نموداری به نام منحنی نوری رسم می شوند. به این صورت که درخشندگی ظاهری (قدر) در مقابل زمان که معمولا برحسب تاریخ ژولین (JD) است، رسم شده اند.
مقیاس قدر طوری رسم شده که هنگامی که روی محور Y از پایین به بالا می روید، درخشندگی افزایش پیدا می کند و هنگامی که روی محور X از چپ به راست می روید، JD افزایش پیدا می کند.

اطلاعات درباره حرکت دوره ایی (تناوبی) ستارگان، تناوب مداری دوتایی های گرفتی یا درجه نظم (و یا بی نظمی) انفجارهای ستاره ایی، مستقیما می تواند از روی منحنی نوری مشخص شود.
جزییات بیشتری که از تحلیل منحنی نوری به دست می آید، به منجم ها اجازه می دهد که اطلاعاتی از قبیل جرم یا اندازه ستاره ها را حساب کنند.
اطلاعات حاصل از رصد چندین سال یا دهه می تواند دوره تغیرات یک ستاره که باید یک علامت از تغیر در ساختار ستاره باشد، را معلوم کند.

تا اینجا بطور کوتاه و ساده، فرآیند رصد و ثبت ستارگان متغیر و برخی کاربردهای آن شرح داده شد. اگر به ادامه آن علاقه دارید، برای تفهیم بهتر و دسترسی به جزییات، مثال ها و جدول های اطلاعاتی، پیشنهاد می شود جزوه فارسی رصد ستارگان متغیر را از لینک زیر دانلود و مطالعه کنید.
telegram.me/AstroTech/759

نظر به آشنایی ایجاد شده، مطالعه جزوه بسیار ساده و سریع انجام خواهد شد. امروزه کاربردهای بیشتری برای اطلاعات حاصل از رصد ستارگان متغیر ایجاد شده است. کشف سیاره های فراخورشیدی به روش گذر، در واقع یکی از کاربردهای رصد ستارگان متغیر است که به کمک تلسکوپ و دوربین های نجومی CCD انجام می شود.

در صورت عدم دسترسی به CCD می‌توان از دوربین‌های عکاسی حرفه‌ای مانند DSLR ها که قادر تولید فایل خام تصویر هستند هم برای رصد دقیق ستارگان متغیر بهره برد.

نویسنده: مهدی اسماعیلی

@AstroTech
Astronomy Technology & News