طوفان 'درخت سیب نیوتن' در باغ گیاهشناسی دانشگاه کمبریج را انداخت

'درخت سیب نیوتن' در باغ گیاهشناسی دانشگاه کمبریج در اثر طوفان یونیس از ریشه در آمده است.
دکتر ساموئل بروکینگتون مدیر این باغ گفت که درخت در سال ۱۹۵۴ کاشته شده بود و برای ۶۸ سال در ورودی این باغ قرار داشت.
او گفت که این درخت کپی ژنتیکی درختی در خانه ایزاک نیوتن بود که گفته می شود افتادن سیب از آن نیوتن را به فکر طراحی نظریه گرانش انداخت.

باغ گیاهشناسی کمبریج گفت که یک کپی ژنتیکی (کلون) این درخت را در اختیار دارد که به زودی در جای دیگری در باغ خواهد کشت. بی‌بی‌سی

@AstroTech

تولید انرژی به روش گداخت هسته ای

قسمت چهارم- ساختمان و عملکرد توکامک
بخش اول: میدان های مغناطیسی در #توکامک | پست ۱ از ۲

تصویر شماتیک از میدان های مغناطیسی توکامک

پلاسما در اثر یونش اولیه ذرات گاز در توکامک ایجاد می شود و همان طور که در قسمت دوم گفته شد دمای پلاسما برای انجام واکنش گداخت حداقل باید تا ۱۰۰ میلیون درجه سانتیگراد برسد. هیچ ماده ای در جهان تحمل ذوب نشدن در چنین دمایی را ندارد بنابراین پلاسمای موجود در رآکتور گداخت نباید با محفظه آن هیچ گونه تماسی داشته باشد و از طرفی نمی خواهیم اتلاف انرژی و گرمای پلاسما را داشته باشیم پس لازم است پلاسما در یک فضای بسته به صورت معلق در خلاء محصور شود تا به محفظه نرسد. این کار با استفاده از میدان های مغناطیسی توکامک صورت می گیرد و این هنر دانشمندان #گداخت هسته ای است. ادامه

@AstroTech

تولید انرژی به روش گداخت هسته ای

قسمت چهارم- ساختمان و عملکرد توکامک
بخش اول: میدان های مغناطیسی در توکامک
پست ۲ از ۲ | ادامه از

توکامک دارای یک پیچه مرکزی (Center Solenoid) است که مانند سیم پیچ اولیه در ترانسفورماتور عمل می کند به این شکل که میدان مغناطیسی ناشی از عبور جریان از درون آن باعث تغییر شار ذرات پلاسمای موجود در محفظه توکامک و ایجاد جریان چنبره ای (سمتی) پلاسما می شود و این به نوبه خود یک میدان مغناطیسی پلوئیدال (قطبی) ایجاد می کند در اینجا جریان پلاسما نقش سیم پیچ ثانویه در ترانسفورماتور را ایفا می کند. میدان دیگر از طریق کویل ها - سیم پیچ های بزرگ ابررسانا - که توکامک را احاطه کرده‌اند ایجاد می شود. عبور جریان از درون این کویل ها طبق قانون دست راست یک میدان مغناطیسی محوری ایجاد می کند که به آن میدان مغناطیسی تروئیدال (سمتی) می گویند. میدان مغناطیسی مارپیچی حاصل از این دو میدان باعث حرکت مارپیچی پلاسما می شود و مانع از برخورد پلاسما با دیواره محفظه چنبره ای توکامک می گردد.

پی نوشت ۱: علت ابررسانا بودن کویل ها کاهش اتلاف گرمایی و درنتیجه ایجاد میدان مغناطیسی قوی تر است اما در ایران بدلیل بالا بودن هزینه های ابررسانا از کویل های مسی استفاده می شود. تعداد کویل ها در توکامک البرز ۱۶ عدد می باشد که داخل هر کویل ۱۰ ورق مسی مجاور هم قرار دارد.

پی نوشت ۲: تولید انرژی به روش گداخت هسته ای هیچگونه آلودگی زیست محیطی و خطر رادیواکتیویته در پی ندارد و این روش پاک ترین روش تولید انرژی در جهان است.

نویسنده: مژده رضایی

قسمت قبل

@AstroTech

شکارچی بر فراز گرین بنک

در عکس صورت فلکی شکارچی (جبار) بر فراز آنتن تلسکوپ رادیویی گرین بنک (GBT)، پایین راست، در تپه های ویرجینای غربی، آمریکا دیده می‌شود. این بزرگترین تلسکوپ رادیویی جهان با آنتن کاملا متحرک برای هدف‌گیری و تک دیش است که بزرگی دیش مرکزی آن از اندازه یک زمین فوتبال بزرگتر است. #عکس_روز

2022 February 23
Orion over Green Bank
Image by Dave Green
https://apod.nasa.gov/apod/ap220223.html

@AstroTech

نتایج یک پژوهش: آنتی‌بادی حاصل از دز سوم سینوفارم پس از شش ماه «به شدت» کاهش می‌یابد

یک مطالعه در چین نشان داده است که آنتی‌بادی‌هایی که با دز سوم واکسن سینوفارم در افراد ایجاد می‌شود، پس از شش ماه به شدت کاهش می‌یابد و تزریق دز چهارم نیز به‌طور قابل‌توجهی آن‌ها را در برابر امیکرون تقویت نمی‌کند. voa

@AstroTech

خنجر فضایی تون‌عنخ‌آمون؛ اشعه ایکس پرده از راز ساخت ۳۴۰۰ ساله برداشت

هنگامی که باستان‌شناسان در حدود یکصد سال پیش در سال ۱۹۲۰ وارد مقبره توت‌عنخ‌آمون در دره پادشاهان مصر شدند، خنجری بلند و اشرافی در محل یافتند که تیغه آن از آهن ساخته شده بود. کشفی گیج‌کننده چرا که عصر آهن تازه یک قرن پس از این فرعون مشهور مصر آغاز شده بود.

پژوهشگران معتقدند در اجسام آهنی که پیش از کشف معادن آهن ساخته شده‌اند، از فلزهای موجود در شهاب‌سنگ‌های فضایی استفاده شده است. پیشتر یک مطالعه در سال ۲۰۱۶ نشان داده بود که یک شهاب سنگ منشأ احتمالی آهن خنجر فرعون است.

توموکو آرای، محقق موسسه فناوری چیبا در ژاپن: «برای درک ساختار و منشا فلزات خنجر، ما تجزیه و تحلیل شیمیایی دو‌بعدی غیرمخرب و غیر تماسی را انجام دادیم».

محققان با تاباندن اشعه ایکس آهن، نیکل، منگنز و کبالت را در آن مشاهده کردند. در نقاط سیاه‌ روی تیغه هم اثر گوگرد، کلر، کلسیم و روی را یافتند. آقای آرای درباره کشف منشا فرازمینی فلزات خنجر گفت: ««ما در هر دو طرف خنجر متوجه یک الگوی کانی آشنا به نام Widmanstätten شدیم که در شهاب‌سنگ آهنی هشت‌وجهی وجود دارد.» یورونیوز

@AstroTech

تولید انرژی به روش #گداخت هسته‌ای

قسمت پنجم- ساختار و عملکرد توکامک
بخش دوم : لایه های توکامک
پست ۱ از ۲

محفظه #توکامک از لایه های مختلفی تشکیل شده است که مهمترین آنها بلانکت (Blanket)، حفاظ (Shield) و کویل های ابررسانا (Superconductive Coils) هستند. داخلی ترین لایه، بلانکت است و وظیفه آن در وهله اول تخلیه انرژی نوترونهاست که با این کار به کاهش دمای محفظه نیز کمک می کند این لایه از آلیاژ لیتیم ساخته شده است. نوترونها پس از برخورد با بلانکت و تخلیه انرژی شان، با لیتیم ترکیب شده و به این ترتیب تریتیوم تولید و وارد چرخه سوخت می گردد. بنابراین وظیفه دیگر بلانکت زایش تریتیوم است. علاوه بر بلانکت یک سیستم خنک کننده به صورت پیوسته ماده خنک کننده ای مانند آب را در مجاورت لایه بلانکت به جریان در می آورد تا دمای دیواره را زیر ۲۰۰۰ درجه کلوین نگه دارد. خروجی این سیستم جهت تولید برق به سمت توربین هدایت می شود. ادامه

@AstroTech

تولید انرژی به روش گداخت هسته‌ای

قسمت پنجم- ساختار و عملکرد توکامک
بخش دوم : لایه های توکامک
پست ۲ از ۲ | ادامه از

بین بلانکت و کویل های ابررسانا که در قسمت قبل به آن پرداختیم برای جلوگیری از صدمات تابشی و گرم شدن کویل ها که منجر به پایین آمدن بازدهی آنها می شود لایه حفاظ قرار می گیرد حفاظ همچنین از نفوذ و تماس نوترون های پرانرژی (که از بلانکت فرار کرده اند) با کویل ها جلوگیری می کند.

نویسنده: مژده رضایی

قسمت قبل

@AstroTech

طلوع زمین ۱: عکس تاریخی بازسازی شده

زمین دارد بالا می آید. ۵۰ سال پیش در چنین روزی، یکی از مشهورترین تصاویری که تاکنون گرفته شده است، از مدار ماه گرفته شد. این تصویر نمادین که اکنون به عنوان "Earthrise" شناخته می شود، زمین را در حال طلوع بر فراز اندام ماه نشان می دهد، همانطور که خدمه آپولو ۸ گرفته اند. اما تصویر معروف زمینی در واقع دومین تصویری بود که از طلوع زمین در بالای ماه گرفته شده بود. اندام ماه فقط یک رنگ بود. با این حال، با فناوری دیجیتال مدرن، اولین تصویر واقعی Earthrise - که در اصل سیاه و سفید بود - اکنون بازسازی شده است تا وضوح و رنگ ترکیبی از سه تصویر اول را داشته باشد. به لطف فناوری مدرن و نبوغ انسانی، اکنون همه ما می توانیم آن را ببینیم. #عکس_روز

ترجمه: محمد سهیل اسدیان

2022 February 27
Earthrise 1: Historic Image Remastered
Image Credit: NASA, Apollo 8 Crew, Bill Anders; Processing and License: Jim Weigang
https://apod.nasa.gov/apod/ap220227.html

مشابه

@AstroTech

نمایش سطوح شار مغناطیسی و عملکرد دایورتور در سطح مقطع توکامک

تولید انرژی به روش #گداخت هسته ای
قسمت ششم - ساختار و عملکرد توکامک
بخش سوم: دایورتور
پست ۱ از ۲

همانطور که گفته شد محصولات واکنش دوتریوم و تریتیوم در #توکامک شامل نوترون و ذره آلفا با مجموع انرژی ۱۷/۶ مگاالکترون ولت است. برای دریافت این انرژی لازم است این ذرات گیراندازی شوند (عملیات کپچر). نوترون یک ذره خنثی است که بدون هیچ اندرکنشی (Interaction) با میدان مغناطیسی توکامک، با بلانکت برخورد می کند و انرژیش تخلیه می شود. اما هلیم یک ذره باردار است و تحت تاثیر میدان مغناطیسی قرار می گیرد بنابراین برای خروج آن از توکامک باید از خود میدان مغناطیسی کمک گرفت. علاوه بر آن با وجود محصورسازی پلاسما با استفاده از میدان های توکامک، باز هم امکان نشت پلاسما و برخورد آن با دیواره ها وجود دارد. برخورد پلاسما با دیواره سبب کنده شدن ذرات و ورود ناخالصی به پلاسما و ناپایداری آن می شود بنابراین لازم است این ناخالصی ها به خارج از توکامک هدایت شوند. این کار به وسیله دایورتور (منحرف کننده) انجام می شود. ادامه

@AstroTech

تصویر شماتیک از سطوح شار و ناحیه SOL

تولید انرژی به روش گداخت هسته ای
قسمت ششم- ساختار و عملکرد توکامک
بخش سوم: دایورتور
پست ۲ از ۲ | ادامه از

در واقع دایورتور دو وظیفه اساسی دارد:
۱- دریافت ذرات آلفا و انرژی آنها
۲- جمع آوری ناخالصی های دیواره محفظه توکامک و جلوگیری از ورود آنها به ناحیه پلاسما

دایورتور یا منحرف کننده وسیله ای است که خطوط میدان مغناطیسی را در جایی دور از مرکز پلاسما کج می کند. خطوط میدان مغناطیسی، سطوح شار بسته پلاسما را به صورت تودرتو ایجاد می کنند. ناحیه خارجی آخرین شار بسته، لایه خراش (SOL) Scrape-Off-Layer نام دارد لایه بسیار ضعیفی که قلب پلاسما را در بر گرفته است. ذرات پلاسما به صورت شعاعی به سمت این لایه حرکت می کنند و در امتداد آخرین سطح بسته مغناطیسی که جداکننده (Separatrix) نام دارد درون ناحیه SOL جاری و به خارج از چنبره توکامک هدایت می شوند. ذرات از طریق برخورد با صفحات خنثی کننده هدف، انرژی خود را آزاد می کنند. (برگرفته از کتاب تنها رهیافت گداخت گرما هسته ای، جان وسون).

نویسنده: مژده رضایی

قسمت قبل | فهرست

@AstroTech

پیامدهای تهاجم نظامی روسیه به اوکراین؛ مأموریت مشترک مریخ به تعویق می‌افتد

این پرتاب در سال ۲۰۲۰ به دلیل همه‌گیری ویروس کر‌ونا و مشکلات فنی به تعویق افتاد. براساس برنامه اعلام شده، قرار بود که این کاوشگر در ماه سپتامبر ۲۰۲۲ با یک موشک روسی از مرکز فضایی بایکونور قزاقستان به مریخ پرتاب شود؛ ولی تهاجم نظامی روسیه به ا‌وکراین شرایط را تغییر داد. voa

@AstroTech

ثبت زبانه توسط مدارگرد خورشیدی

ماه قبل، خورشید بزرگترین زبانه ای که تابحال همراه قرص کامل خورشید به تصویر کشیده شده است را به نمایش گذاشت. این تصویر در نور ماوراءبنفش توسط سفینه مدارگرد خورشیدی ثبت شد. زبانه خورشیدی ساکن، ابری از گاز داغ است که توسط میدان مغناطیسی بر فراز خورشید نگه داشته می شود. این زبانه خورشیدی بسیار عظیم بود، با گستره طولی برابر با قطر خود خورشید. زبانه های خورشیدی ممکن است به طور غیرقابل پیش بینی فوران کنند و گاز داغ را توسط پدیده خروج جرم از تاج خورشیدی (CME) به داخل سامانه خورشیدی پرتاب کنند. هنگامی که یک CME به مغناطوسفر زمین برخورد می کند ممکن است شفق قطبی درخشان رخ دهد. CME ناشی از این زبانه خورشیدی تا فواصلی دور از زمین کشیده می شود. گرچه زبانه خورشیدی یقینا با تغییرات میدان مغناطیسی خورشید در ارتباط است اما مکانیسم انرژیی که زبانه خورشیدی را تولید و به شکل پایداری حفظ می کند همچنان موضوع تحقیق دانشمندان است. #عکس_روز

ترجمه: مژده رضایی

2022 March 2
Record Prominence Imaged by Solar Orbiter
Image Credit: Solar Orbiter, EUI Team, ESA & NASA; h/t: Bum-Suk Yeom

@AstroTech

به زودی مجموعه‌ای از زباله‌های فضایی به وزن ۳ تن با کرۀ ماه برخورد و احتمالا حفرۀ بزرگی روی ماه ایجاد خواهند کرد.

بنا بر گزارش کارشناسان سایت «بیل گری» که در زمینه ردیابی اجرام آسمانی فعال است، این زباله‌ها در واقع باقی‌مانده‌های موشکهای فضایی هستند که احتمال می‌رود چین حدود یک دهۀ پیش به فضا پرتاب کرده باشد.

این زباله‌ها با سرعت ۵۸۰۰ مایل در ساعت به سمت ماه در حال حرکتند و احتمال دارد روز جمعه با آن برخورد کنند.

محل برخورد، منطقه‌ای در نیمکرۀ دور ماه است؛ یعنی نیمکره‌ای که پشت به زمین است. بنابراین ثبت این واقعه توسط تلسکوپ‌ها ممکن نیست و احتمالا هفته‌ها یا ماهها طول می‌کشد تا بتوان وقوع این ضربه را به کمک تصاویر ماهواره‌ای تایید کرد.

دانشمندان احتمال می‌دهند که در اثر این برخورد، حفره‌ای به طول و عرض ۱۰ تا ۲۰ متر شکل بگیرد و گرد و غبار زیادی نیز تا صدها مایل روی ماه ایجاد شود. یورونیوز

@AstroTech

کهکشان مارپیچ NGC 2841

کهکشان مارپیچی NGC 2841 را می توان در فاصله ۴۶ میلیون سال نوری از ما و در صورت فلکی شمالی دب اکبر یافت. این منظره عمیق که طی ۳۲ شب صاف در ماه های نوامبر و دسامبر ۲۰۲۱ و ژانویه ۲۰۲۲ ثبت شده است. هسته زرد چشمگیر، دیسک کهکشانی و مناطق بیرونی کم نور را نشان می دهد. خطوط گرد و غبار، مناطق کوچک ستاره ساز، و خوشه های ستاره‌ای جوان در بازوهای مارپیچی تکه تکه و محکم جای گرفته اند. در مقابل، بسیاری از مارپیچ‌های دیگر بازوهای بزرگ و گسترده با مناطق بزرگ ستاره‌ساز را نشان می‌دهند. قطر NGC 2841 بیش از ۱۵۰ هزار سال نوری است، حتی بزرگتر از کهکشان راه شیری ما. تصاویر پرتو ایکس نشان می‌دهند که انفجارهای ستاره‌ای و بادهای ناشی از آن، توده‌هایی از گاز داغ ایجاد می‌کنند که به صورت هاله‌ای در اطراف NGC 2841 کشیده می‌شوند. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2022 March 3
Spiral Galaxy NGC 2841
Image by Vitali Pelenjow
https://apod.nasa.gov/apod/ap220303.html

@AstroTech

این تصاویری است که برای نخستین بار پلنگ ایرانی را در منطقه حفاظت شده قمصر و برزک کاشان در تاریخ شانزدهم دی‌ماه ۱۴۰۰ ثبت کرده اما امروز رسانه‌ای شده است. بی‌بی‌سی

@AstroTech