عکسی از آسمان شب با دوربین موبایل
مدل Huawei Honor 4x
۸ ثانیه نوردهی در ایزو ۱۶۰۰
صادق جاودانی

عکاسی نجومی با موبایل! بلی یا خیر؟

آیا با دوربین موبایل می توان از مناظر زیبای شب عکس های خوبی تهیه کرد؟ عکاسی نجومی چطور؟

مدتی است که در مدل های جدید تلفن همراه، امکان انجام تنظیمات دستی برای دوربین فراهم شده است. به طوری که می توان زمان نوردهی، تراز سفیدی یا wb، سرعت iso و حتی گشودگی دیافراگم را هم بطور دستی تعین کرد. این قابلیت امکان گرفتن عکس های خوب در شرایط نور روز را فراهم می کند. اما در شب چطور؟

عکاسی خوب در شب و کلا در شرایط نور کم، در درجه اول به اندازه نقطه های سنسور دوربین بستگی دارد.

از دید فنی:
هر قدر اندازه نقطه های سنسور بزرگتر باشد، می توان انتظار عدد بالاتری برای پارامتر FWC یا چاه پتانسیل نقطه های سنسور داشت. به این ترتیب این سنسور می تواند بازده کوانتومی و گستره تراز سفیدی بالاتری داشته تا بتوان در محیط کم نور، مدت بیشتری با آن نوردهی کرد و همچنان عکس خوبی گرفت.

مطالعه بیشتر
آشنایی با سنسور
https://xn--r1a.website/AstroTech/245
پارامترهای مهم سنسور
https://xn--r1a.website/AstroTech/285

به زبان ساده:
دوربین های DSLR بهترین گزینه برای عکاسی در شب هستند. دوربین های فشرده (compact) و دوربین های گوشی موبایل، دارای سنسوری کوچک با تعداد زیادی نقطه ریز بوده که فقط در شرایط نور کافی (نور روز) می توانند کارایی مطلوب داشته باشند.

مثال
اندازه سنسور دوربین DSLR تمام قاب یا Full Frame:
۳۶ mm x ۲۴ mm

اندازه سنسور دوربین DSLR از نوع APS-C یا Half Frame:
۲۲/۲ mm x ۱۴/۸ mm

اندازه سنسور دوربین بیشتر گوشی های موبایل:
۴ mm x ۳ mm

جالب اینکه دوربین گوشی موبایل ممکن است با این سنسور کوچک، تعداد نقاط (مگاپیکسل) بیشتری نسبت به دوربین های DSLR داشته باشد! به همین دلیل با کمترین کاهش نور، افت کیفیت شدیدی در عکس های گرفته شده با دوربین موبایل و دوربین های فشرده (compact) ایجاد می‌شود.

نتیجه‌گیری
اگر برای عکاسی در شب، به دنبال دوربین مناسب هستید، با دوربین گوشی موبایل و دوربین های فشرده کوچک، نمی توان انتظار گرفتن عکس با کیفبتی مناسب داشت.

با احترام
مهدی اسماعیلی
@AstroTech

خورشید گرفتگی حلقوی پس از طلوع آفتاب، ۲۶ فوریه در آرژانتین. فاصله هر عکس ۳ دقیقه و زمان فاز حلقوی ۴۵ ثانیه.

Annular Eclipse After Sunrise
https://apod.nasa.gov/apod/ap170302.html

کهکشان راه شیری
امیر شاه چراغیان

مقارنه اورانوس و مریخ
۲۶ فوریه ۲۰۱۶
لنکستر، پنسیلوانیا، آمریکا
Marion Haligowski

طراحی و اجرای ساعت آفتابی مدل سیاره‌ای توسط آقای صفایی مسئول رصدخانه دانشگاه کاشان در پارک مسافر در شهر سیرجان

www.yjc.ir/fa/news/5977990

آشنایی با طیف نما یا Spectrograph
https://xn--r1a.website/AstroTech/2294

کاربرد ccd در نورسنجی و طیف نمایی
https://xn--r1a.website/AstroTech/2223

طیف نمای SBIG ST-I
https://xn--r1a.website/AstroTech/2121

کاربرد طیف نمایی در کالیبراسیون عکس های نجومی و تهیه Flat Fields
https://xn--r1a.website/AstroTech/2123

طیف نمایی با منشور

ATNF

طیف نمایی با توری پراش

James B. Kaler

آشنایی با طیف نما
Spectrograph

بررسی طیف ستارگان امکان تعیین عناصر تشکیل دهنده ستاره، دما، اندازه، سرعت و جهت حرکت، تشخیص وجود میدان مغناطیسی و شدت آن را ممکن می سازد.

دو نوع طیف نما موجود است:
طیف نمای منشوری و طیف نما با توری پراش

طیف نمایی با منشور
نور سفید بوسیله یک شکاف باریک به یک منشور تابانده شده و پس از عبور از منشور، به یک طیف رنگی شامل اجزا تشکیل دهنده آن تجزیه می شود.
به ترتیب افزایش طول موج، این رنگ ها عبارتند از بنفش، آبی، نیلی، سبز، زرد، نارنجی و قرمز.

طیف نمایی با توری پراش
امروزه در اکثر طیف نماهای نجومی از توری پراش برای تفرق نور استفاده می شود.
توری پراش یک صفحه‌ شیشه‌ای دارای ۶۰۰ تا ۱۲۰۰ خط موازی در هر میلیمتر برای تفرق نور است.
طبق شکل، نور توسط شکاف باریک محدود شده و وارد طیف نما می گردد. این شکاف باریک نقش نقطه منبع نور را ایفا می کند و با جابجا کردن آن در یک تصویر بزرگ تلسکوپی، می توان انتخاب کرد که نور کدام ستاره یا کهکشان از تصویر برای طیف نمایی وارد طیف نما شود. این نور توسط یک آینه (یا عدسی) موازی کننده به توری پراش تابیده شده و پس از تفرق و تجزیه به اجزا تشکیل دهنده، توسط آینه (یا عدسی) برای تصویربرداری روی سنسور دوربین یا ccd متمرکز می گردد.
با دوران دادن توری پراش، می توان بخش های مختلف طیف را روی دوربین فوکوس کرد.


مقایسه طیف نماها
طیف نمای توری دار برتر از طیف نمای منشوری است. زیرا طیف را گسترده‌تر می سازد. طیف نمای منشوری طیف را در فضای کوچکی متمرکز می کند و طیفی که پدید می آورد، پر نورتر از طیف طیف نمای توری دار است. این طیف نما منحصرا برای بررسی نوری به کار می رود که از ستارگان کم فروغ و اجرام سماوی دیگر به ما می رسد.
منبع: نجوم به زبان ساده نوشته مایردگانی صفحه ۱۳۹


تفاوت استفاده از منشور با توری پراش در ساخت طیف نما:

توری پراش بطور خطی نور را متفرق می کند
در حالی که در منشور، مثلا نور آبی بیشتر از نور قرمز، متفرق می شود.

منشور به سبب عبور نور، بخشی از نور را جذب می کند اما در توری پراش انعکاس نور انجام می‌شود تا شکست نور.

توری پراش حتی طول موج فرابنفش (UV) را هم منعکس می کند. بر خلاف منشور که نسبت به طول موج UV مات است.

توجه: از هر طول موجی می توان طیف گرفت و محدود به اپتیک و ستاره‌شناسی نیست.

نویسنده: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

منبع:
Australia Telescope National Facility
http://www.atnf.csiro.au/outreach/education/senior/astrophysics/spectrographs.html

ابر و غبار کیهانی NGC 2170 بالا چپ، در صورت فلکی تک شاخ می درخشد.

NGC 2170: Still Life with Reflecting Dust
https://apod.nasa.gov/apod/ap170304.html

علت تشکیل حلقه‌های منحصر بفرد در سوپرنوای 1987A چیست؟ در سال ۱۹۸۷ روشن ترین سوپرنوا تاریخ معاصر در ابر بزرگ ماژلانی دیده شد.

The Mysterious Rings of Supernova 1987A
apod.nasa.gov/apod/ap170305.html

Takahashi FSQ 85 ED
modified Petzval quadruplet

Takahashi FSQ 85 ED
modified Petzval quadruplet design

قطر دهانه ۸۵ میلیمتر
طراحی ۴ المان با تصویر تخت

استاندارد
Focal length 450mm
F 5.3
Resolution 1.5"
Limiting Mag. 11.6
Image circle 44 mm
Photo field 5.6°
Back focus 197.5 mm

با کاهنده QE 0.73x
Focal length 328mm
F 3.86
Image circle 40 mm
Photo field 7°
Metal back 72.2 mm

فوکوسر دو سرعته
طول با سایه بان بسته ۵۵۳mm
وزن ۴ کیلوگرم
قیمت ۳۴۵۰ دلار
@AstroTech

شفق قطبی رنگارنگ در ایسلند

Colorful Aurora over Iceland
https://apod.nasa.gov/apod/ap170306.html

کهکشان UGC 12591 با سرعت ۴۸۰km/s در حال چرخش است، تقریبا ۲ برابر سریعتر از کهکشان راه شیری.
فاصله از زمین: ۴۰۰mly

UGC 12591: The Fastest Rotating Galaxy Known
https://apod.nasa.gov/apod/ap170307.html

زنجیره مارکاریان در خوشه کهکشانی سنبله

Markarian Chain
Vixen VSD100f3
Paramount MX
SBIG STF8300M
Baader LRGB filters
Amir H. Abolfath

غبار، گاز و ستاره‌ها در سحابی جبار یا M42، ابرهای مولکولی به وسعت ۴۰ سال نوری در فاصله ۱۵۰۰ سال نوری از زمین.

Dust, Gas, and Stars in the Orion Nebula
https://apod.nasa.gov/apod/ap170308.html

Andrew Ainslie Common
(1841-1903)

ستاره‌شناس انگلیسی، پیشگام در عکاسی نجومی. کسی که اهمیت نوردهی در عکاسی، برای نمایش جزییات را نشان داد.

https://en.wikipedia.org/wiki/Andrew_Ainslie_Common

بخش شمالی صورت فلکی عقرب
عکس نهایی ۶۰۰ مگاپیکسل، با ۲۵ عکس موزاییک.
زمان نوردهی ۵۰ ساعت
زمان پردازش بیش از ۲۰۰ ساعت
Takahashi Epsilon 180ED
Nikon D810A, D800 mod
Wei-Hao Wang
http://astrob.in/250543/0