یک کپسول SpaceX که برای بازگرداندن دو فضانورد سرگردان در ایستگاه فضایی بین‌المللی فرستاده شده بود، به این ایستگاه متصل شد.

کپسول دراگون که دارای دو صندلی خالی برای بوچ ویلمور و سونی ویلیامز است، در ساعت ۱۷:۳۰ به وقت شرقی (۲۱:۳۰ به وقت گرینویچ) به ایستگاه فضایی بین‌المللی متصل شد. این دو فضانورد پیشتر با یک کپسول جدید استارلاینر بوئینگ برای یک ماموریت هشت روزه در ماه ژوئن (سه ماه پیش) به ایستگاه فضایی بین‌المللی رسیدند، اما به دلیل نقصی که در طول پرواز کشف شد، مجبور شدند در آنجا بمانند. اکنون انتظار می‌رود آنها در ماه فوریه (پنج ماه دیگر) به زمین بازگردند.

کپسول دراگون روز شنبه (۲۸ سپتامبر) از کیپ کاناورال فلوریدا بلند شد که دو فضانورد، نیک هیگ، فضانورد ناسا و الکساندر گوربونوف، فضانورد روسی خدمه‌های آن هستند.

هیگ پیشتر یک دوره را در ایستگاه فضایی بین‌المللی انجام داده است، گوربونوف هم پیش از بازگرداندن ویلمور و ویلیامز به زمین به خدمه این ایستگاه خواهد پیوست.

اتصال این کپسول به ایستگاه فضایی بین‌المللی زمانی رخ داد که این ایستگاه در فضایی در ۲۶۵ مایلی (۴۲۶ کیلومتری) بالای بوتسوانا در جنوب آفریقا در گردش بود.

کریستی کونی، بخش خبر بی‌بی‌سی

@AstroTech

عملیات نجات SpaceX؛ فضانوردان با موفقیت به ایستگاه فضایی بین‌المللی رسیدند

با ورود کپسول دراگون SpaceX به ایستگاه فضایی بین‌المللی، سونی و بوچ، دو فضانوردی که در آنجا گرفتار بودند، یک قدم به خانه نزدیکتر شدند. یورونیوز

@AstroTech

اول اکتبر روز جهانی قهوه گرامی باد

عکس از مهدی اسماعیلی

@AstroTech

کاوشگر «اروپا کلیپر» ناسا قرار است ۱۹ مهر ۱۴۰۳ با راکت فالکون به‌سوی ماه «یوروپا» یا اروپا در اطراف سیاره مشتری پرتاب شود. یوروپا (Europa) به دلیل داشتن اقیانوسی وسیع از آب مایع زیر لایه‌ای از یخ، یکی از بهترین گزینه‌ها برای بررسی احتمال وجود حیات در منظومه خورشیدی است.

کلیپر طی شش سال به مشتری خواهد رسید و در ۴۵ عبور نزدیک، به بررسی ساختار سطحی و اقیانوس زیرسطحی یوروپا می‌پردازد. این مأموریت همراه با برنامه «جوس» (JUICE) آژانس فضایی اروپا، در دهه ۲۰۳۰ میلادی به درک بهتری از مشتری و ماه‌های آن کمک خواهد کرد.

کلیپر همچنین لوحی شامل شعری از آدا لیمون و نام ۲/۵ میلیون نفر را به‌سوی یوروپا خواهد برد.

برای اطلاعات بیشتر دربارۀ سفر کاوشگر کلیپر به یوروپا، گزارش پوریا ناظمی را در وب‌سایت رادیوفردا بخوانید.

عکس یوروپا، از ماه های مشتری از فضاپیمای گالیله
https://xn--r1a.website/AstroTech/1660

سطح یخی یوروپا از فضاپیمای گالیله
https://xn--r1a.website/AstroTech/1262

#اختر‌زیست

@AstroTech

نمای نزدیک تماشایی از دنباله‌دار C/2023 A3 Tsuchinshan- ATLAS که در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۴ از نامیبیا با یک تلسکوپ استروگراف ASA با قطر دهانه ۱۲ اینچ و نسبت کانونی f/3.6 ثبت شده است. این دنباله‌دار یک دم غبار برجسته، یک دم گاز آبی رنگ و آنچه به نظر می‌رسد آغاز یک ضد دم (در بالا) باشد را به تصویر کشیده است. S&T
عکس از جرالد رامان، مایکل جگر و دنیس مولر

@AstroTech

انیمیشن طلوع دنباله‌دار C/2023 A3 در آسمان سپیده دم از سوان هیل، ویکتوریا، استرالیا در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۴. تصاویر بیشتر را در صفحه اصلی دنباله‌دارهای جنوبی ببینید.
کاری از مایکل ماتیاتزو

@AstroTech

دنباله‌دار C/2023 A3 Tsuchinshan-ATLAS در یازدهم اکتبر به آسمان غروب می‌رود

دنباله‌دار به سرعت از خورشید دور شده و به آسمانی تاریک می‌رود، در حالی که به طور پیوسته در حال محو شدن است. در ۱۴ اکتبر ۲۰۲۴ یا ۲۳ مهر ۱۴۰۳ تقریبا با قدر صفر خواهد درخشید. در ۱۷ اکتبر قدر ۲/۵ و در ۲۲ اکتبر قدر ۴ خواهد داشت. S&T

@AstroTech

دانشمندان می‌گویند سیارکی عظیم که ۶۶ میلیون سال پیش به زمین برخورد کرد و منجر به انقراض دایناسورها شد، تنها نبود و یک سیارک کوچک‌تر هم در همان دوره به سیارهٔ ما برخورد کرده است.

اسکن‌های دقیق از دهانه‌ای زیرآبی در نزدیکی ساحل گینه در غرب آفریقا نشان می‌دهد که این دهانه بر اثر برخورد یک سیارک بزرگ در پایان دورهٔ کرتاسه ایجاد شده است.

این دهانه که به نام نادیر شناخته می‌شود، اولین بار در سال ۲۰۲۲ توسط دکتر اویسدین نیکلسون، زمین‌شناس دریایی از دانشگاه هریوت-وات در ادینبورگ، کشف شد. اما در آن زمان منشأ دقیق آن نامشخص بود.

اکنون دکتر نیکلسون و همکارانش، با استفاده از تصویربرداری سه‌بعدی لرزه‌ای با وضوح بالا، مطمئن شده‌اند که این فرورفتگی ۹ کیلومتری نتیجهٔ برخورد یک سیارک با بستر دریا است. رادیوفردا

#اختر‌زیست

@AstroTech

دو دانشمند آمریکایی به دلیل کشفیاتشان در علم ژنتیک برنده جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۴ شدند

ویکتور امبروس و گری رافکان، روز دوشنبه مشترکا به دلیل تحقیقاتشان درباره «تنظیم بیان ژن‌ها» و «micro RNA» برنده جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۴ شدند.

ویکتور امبروس ۷۰ ساله، زیست شناس و استاد دانشگاه پزشکی دانشگاه ماساچوست آمریکاست. آقای رافکان ۶۹ ساله نیز متخصص زیست شناسی مولکولی است و پژوهشگر بیمارستان عمومی ماساچوست و دانشکده پزشکی هاروارد است.

بر اساس بیانیه کمیته نوبل، این دو دانشمند در طول تحقیقاتشان موفق شدند کشف مهمی در زمینه برقراری ارتباط میان ژن‌ها انجام دهند.

«ریز آران‌ای‌»ها گروه جدیدی از مولکول‌های «RNA» هستند که نقش مهمی در تنظیم بیان ژن ایفا می‌کنند. پژوهش این دو دانشمند نشان داد که این مولکول برای موجودات چندسلولی از جمله انسان ضروری است.

نوبل پزشکی سال قبل به کاتالین کاریکو و درو وایسمن، به خاطر تحقیقات این دو دانشمند در تولید واکسن‌های جدید «mRNA» برای مقابله با بیماری کووید-۱۹ تعلق گرفت.

ارزش مادی این جایزه ۱۱ میلیون کرون سوئد (حدود یک میلیون و ۶۰ هزار دلار) است که بین دو نفر تقسیم خواهد شد. یورونیوز

@AstroTech

یک کهکشان مارپیچ با مرکز عجیب: M106
در مرکز کهکشان مارپیچی M106 چه می‌گذرد؟ یک صفحه چرخان از ستاره و گاز، ظاهر M106 از بازوهای مارپیچ آبی و خطوط گرد و غبار قرمز در نزدیکی هسته تشکیل شده، همانطور که در این تصویر گرفته شده در صحرای کویت دیده می‌شود. هسته M106 به روشنی در امواج رادیویی و پرتوهای ایکس می‌درخشد، جایی که جت‌های دوقلو در طول کهکشان دیده شده‌اند. یک درخشش مرکزی غیرمعمول، M106 را به یکی از نزدیک‌ترین نمونه‌های کلاس کهکشان های سیفرت تبدیل می‌کند، جایی که گمان می‌رود مقادیر زیادی گاز درخشان درحال افتادن در یک سیاه‌چاله‌ی مرکزی هستند. M106 که NGC 4258 نیز نامیده می‌شود، در فاصله ۲۳/۵ میلیون سال نوری نسبتاً نزدیک محسوب می‌شود. وسعت ۶۰ هزار سال نوری دارد و با تلسکوپ کوچکی به سمت صورت فلکی تازی‌ها (Canes Venatici) قابل مشاهده است. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2024 October 9
M106: A Spiral Galaxy with a Strange Center
© Ali Al Obaidly
https://apod.nasa.gov/apod/ap241009.html

@AstroTech

فضانوردان گرفتار در فضا طوفان سهمگین میلتون را چطور می‌بینند؟

طوفان میلتون (Hurricane Milton) همچنان به عنوان یک طوفان سهمگین و خطرناک می‌تواند یکباره به شهرهای تمپا و سنت پترزبورگ در ایالت فلوریدای آمریکا رسیده و خسارات جبران ناپذیری به بار آورد. همین حالا هم مقام‌های دولتی از مردم منطقه خواسته‌اند آنجا را به سرعت ترک کنند.

طوفان میلتون به عنوان یک طوفان قدرتمند در دسته پنجم طوفان‌ها قرار دارد و به شدت خطرناک است.

متیو دومینیک، فضانورد ناسا که سفرش به دلیل شرایط بد جوی به زمین به تعویق افتاده، ویدئوی تایم‌لپسی را در شبکه اجتماعی X منتشر کرد که این طوفان را از فضاپیمای دراگون اندور نشان می‌دهد. یورونیوز

@AstroTech

جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۴ به سه دانشمند برای پژوهش و یافته‌های‌شان درباره پروتئین تعلق گرفت.

آکادمی سلطنتی علوم سوئد اعلام کرد که نیمی از جایزه نوبل شیمی امسال به دیوید بیکر، آمریکایی و استاد دانشگاه واشنگتن به خاطر «طراحی محاسباتی پروتئین» و نیم دیگر به طور مشترک به دمیس حسابیس، بریتانیایی و جان جامپر، آمریکایی برای کارشان در زمینه «پیش‌بینی ساختار پروتئین» اهدا می‌شود.

دیوید بیکر، برنده نیمی از جایزه شیمی امسال، در آزمایشگاه اولین پروتئینی را ایجاد کرد که کاملاً با تمام پروتئین‌های شناخته شده متفاوت بود، کاری که قبلاً تصور می‌شد غیرممکن است.

دمیس حسابیس و جان جامپر با استفاده از هوش مصنوعی توانستند ساختار تقریباً همه پروتئین‌های شناخته‌شده را پیش‌بینی کنند.

نیمی از جایزه نقدی حدود ۱ میلیون و ۶۰ هزار دلاری به دیوید بیکر خواهد رسید و نصف دیگر آن بین دمیس حسابیس و جان جامپر تقسیم خواهد شد. بی‌بی‌سی فارسی

@AstroTech

جان هوپفیلد، دانشمند آمریکایی، و جفری هینتون، دانشمند بریتانیایی- کانادایی، برای مطالعات و اختراعات در زمینه توسعه «یادگیری ماشین» که بنیان‌های هوش مصنوعی تلقی می‌شود،‌ به عنوان برندگان جایزه نوبل فیزیک امسال معرفی شدند

آکادمی سلطنتی علوم سوئد که دریافت کنندگان جوایز علمی نوبل را انتخاب می‌کند، روز سه‌شنبه ۱۷ مهر همزمان با اعلام این خبر در بیانیه‌ای گفت: «برندگان امسال از ابزارهای علم فیزیک برای خلق و توسعه روش‌هایی استفاده کرده‌اند که بنیان هوش مصنوعی نیرومند امروزی است. آموزش ماشین براساس شبکه‌های مصنوعی عصبی اکنون در حال متحول کردن علم، مهندسی و زندگی روزمره است.»

جفری هینتون که بسیاری او را «پدرخواندهٔ هوش مصنوعی» می‌دانند سال گذشته از مقام مهم خود در گوگل استعفا داد تا بتواند بدون هیچ محدودیتی در مورد خطرهای فناوری که پیشگام آن بوده است اظهار نظر کند.

ارزش مادی جایزه نوبل ۱۱ میلیون کرون سوئد (تقریبا معادل ۹۵۰ هزار یورو یا ۱/۱ میلیون دلار) است که بین دو برنده تقسیم می‌شود. رادیوفردا

شرح مراسم جایزه نوبل

@AstroTech

«روبوتاکسی»؛ ایلان ماسک از محصول جدید تسلا رونمایی کرد

شرکت خودروسازی تسلا پنجشنبه شب، ۱۰ اکتبر ۲۰۲۴، از محصول جدید خود به نام «روبوتاکسی» رونمایی کرد.

ماسک، مدیرعامل تسلا در مراسم رونمایی از «روبوتاکسی» گفت که این خودروی مجهز به هوش مصنوعی نه پدال دارد و نه فرمان. او ابراز اطمینان کرد که پیشرفت تسلا در زمینه تولید خودروهای خودران به سطحی رسیده است که دیگر خودروها از مداخله عامل انسانی بی‌نیاز شده‌اند.

ماسک افزود که شرکت تسلا انتظار دارد قیمت «روبوتاکسی» کمتر از ۳۰ هزار دلار باشد. یورونیوز

@AstroTech

راکت فالکون ۹ به پرواز ادامه می‌دهد

اداره هوانوردی فدرال ایالات متحده (FAA) روز جمعه اعلام کرد که پس از بررسی و پذیرفتن یافته های تحقیقات SpaceX و اقدامات اصلاحی برای حادثه ناگواری که در ۲۸ سپتامبر رخ داد، بازگشت به پرواز وسیله نقلیه SpaceX فالکون ۹ را تایید کرده است.

در همین راستا FAA در ۳۰ سپتامبر گفته بود که اسپیس ایکس باید بررسی کند که چرا مرحله دوم فالکون ۹ پس از ماموریت فضایی ناسا دچار نقص شد و پرتابگر برای سومین بار در سه ماه گذشته زمین‌گیر شد.

این نقص باعث شد که بوستر راکت در منطقه‌ای از اقیانوس آرام خارج از منطقه ایمنی تعیین شده مورد تایید FAA سقوط کند.

همچنین FAA روز جمعه اعلام کرد که پرونده بازرسی‌های اسپیس ایکس برای حوادث ناگوار فالکون ۹ که در ماموریت‌های استارلینک در ماه های جولای و آگوست رخ داده بود، را بسته است. رویترز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

@AstroTech

بازگشت موفق استارشیپ به سکوی پرتاب

با بازگشت موفق پیشران راکت استارشیپ به سکوی پرتاب در یکشنبه ۲۲ مهر، ۱۳ اکتبر ۲۰۲۴، نقطه عطفی در تاریخ فضانوردی رقم خورد.

پیشران تقویتی (بوستر) این موشک، پس از پرتاب در ایالت تگزاس آمریکا، در همان نقطه فرود آمد تا در آینده دوباره از آن استفاده شود. بازوهای روباتیک غول‌آسا که این پیشران را در زمان فرود گرفتند بسیاری از دوست‌داران اکتشافات فضایی را هیجان‌زده کرد.

موشک پس از جدا شدن بوستر در ارتفاع بیش از ۷۰ کیلومتری از سطح زمین به غرب استرالیا هدایت شد تا پس از بازگشت به جو زمین، در اقیانوس هند فرود بیاید.

انتظار می‌رود این سامانه نقشی اساسی در برنامه‌های بلندپروازانه ناسا ایفا کند؛ ابتدا برای فرستادن انسان به ماه تا پایان دهه جاری میلادی و پس از آن، سفر به مریخ.

این آزمایش موفق، شرکت فضایی SpaceX را یک گام دیگر به استفاده دوباره و سریع پیشرانه موشک نزدیک‌تر کرد. ایلان ماسک، پایه‌گذار اسپیس‌اکس و ثروتمندترین فرد در جهان با بازنشر این موفقیت در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «صبح خوبی است.» بی‌بی‌سی فارسی

@AstroTech