ماه آیو از نگاه فضاپیمای جونو
آتشفشان های روی ماه مشتری، آیو همچنان فوران می‌کنند. برای بررسی، فضاپیمای رباتیک ناسا، جونو، یک سری بازدید از این ماه بسیار عجیب را آغاز کرده است. آیو تقریباً به اندازه ماه زمین است، اما به دلیل خمش گرانشی مشتری و سایر ماه‌ها، فضای داخلی آیو گرم می‌شود و سطح آن با آتشفشان پوشیده شده. این تصویر مربوط به پرواز هفته قبل است، از فاصله ۱۲ هزار کیلومتری از بالای دنیای خطرناک آیو. سطح آیو با گوگرد و دی اکسید گوگرد منجمد پوشیده شده که باعث می‌شود زرد، نارنجی و قهوه‌ای به نظر برسد. مطالعه آتشفشان‌ها و فوران‌های آیو کمک می‌کند تا نحوه تعامل سیستم پیچیده ماه‌ها، حلقه ها و شفق های قطبی مشتری را بهتر درک کنیم. جونو قرار است در ماه‌های آینده دو پرواز بر فراز آیو انجام دهد که تقریباً ۱۰ برابر نزدیک‌تر است: یکی در دسامبر و دیگری در فوریه ۲۰۲۴. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2023 October 23
Moon Io from Spacecraft Juno
Image Credit: NASA, JPL-Caltech, SwRI, MSSS; Processing & Copyright: Ted Stryk & Fernando García Navarro
https://apod.nasa.gov/apod/ap231023.html

@AstroTech

ناسا از فاصله ۱۹ میلیارد کیلومتری نرم‌افزار کاوشگر «ویجر ۱» را به‌روزرسانی می‌کند

مهندسان اکنون یک به‌روزرسانی نرم‌افزاری را تهیه کرده‌اند که برای اولین‌ بار در ۲۰ اکتبر به ویجر ۲ تحویل داده شد و حالا قرار است برای ویجر ۱ هم نصب شود.

اصلاح نرم‌افزاری جدید شامل دو بسته مجزا می‌شود؛ یکی عیب داده‌های خرابی را که وویجر ۱ در سال گذشته فرستاده بود برطرف می‌کند و دیگری از تجمع گرد و غبار کثیف در هر دو پیشران کاوشگر جلوگیری می‌کند. این به‌روزرسانی‌ها همچنین به فضاپیما کمک خواهند کرد تا تماسش را تا حد امکان با زمین حفظ کند.

پیشتر در ماه ژوئیه ارسال یک فرمان اشتباه به فضاپیمای بی‌سرنشین ویجر ۲ باعث تغییر موقعیت و در نتیجه قطع تماس آن با زمین شده بود، با این حال در نهایت مهندسان توانستند با ارسال سیگنال‌هایی آنتن آن را به سمت زمین برگردانند.

فضاپیمای ویجر۱ و دوقلوی آن یعنی ویجر۲ تنها فضاپیماهایی هستند که خارج از هلیوسفر، حباب محافظ ذرات و میدان‌های مغناطیسی تولید شده توسط خورشید، فعالیت می‌کنند. این دو که در سال ۱۹۷۷ به فضا پرتاب شدند به ترتیب در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۲ به فضای بین ستاره‌ای رسیدند.

ویجر۲ توانسته است با گذر از آسمان مشتری، زحل، اورانوس و نپتون تنها فضاپیمایی باشد که از کنار دو سیاره انتهایی منظومه شمسی گذر می‌کند. در آن سو ویجر ۱ در حال حاضر بیش از ۱۹ میلیارد کیلومتر از زمین فاصله پیدا کرده و تبدیل به دورترین فضاپیمای بشر تبدیل شده است.

انرژی این دو فضاپیما در سال ۲۰۲۵ تمام می‌شود، با این حال آن‌ها همچنان به حرکت در فضا ادامه خواهند داد. یورونیوز

داستان ویجر

@AstroTech

تست سوخت گیری کامل استارشیپ با موفقیت انجام شد. وضعیت: آماده پرتاب

در تمام پرتاب ها نگران ترکیدن راکت هستیم و در پرتاب راکت استارشیپ نگران ترکیدن سکو!

نسل ما نسل مریخی شدن بشریت است. با این پرتاب تاریخ متحول خواهد شد. همان‌طور که با اختراع اتومبیل متحول شد و همان‌طور که با اختراع هواپیما متحول شد. بزودی با پرتاب استارشیپ قلمرویی جدید در مقابل بشر پدیدار می‌شود که جهان را متحول خواهد کرد. به عصر مریخ خوش آمدید

نویسنده: محسن سلحشور

@AstroTech

AAVSO Alert Notice 838

Monitoring requested for 11 dwarf novae in support of HST observations in 2023-2024

October 26, 2023
Drs. Anna Francesca Pala (European Space Agency, ESAC, Spain) and Thomas Kupfer (Texas Tech University), on behalf of a large consortium of astronomers, have requested AAVSO observers' assistance in monitoring 11 dwarf nova cataclysmic variables in support of observations with the Hubble Space Telescope.

#AAVSO_Alert

آموزش رصد ستارگان متغیر

@AstroTech

بازتاب هایی از سحابی شبح
آیا به نظر می‌رسد که از این پهنه بین ستاره‌ای از ستارگان و غبار، شکلی به سمت شما می‌پرد؟ این گستره جواهری، پر از ابرهای کم نور و منعکس کننده نور ستارگان است که در طول شب از میان صورت فلکی سلطنتی قیفاووس می‌چرخد. دور از همسایگی شما در سیاره زمین، این مظاهر شبح مانند در امتداد صفحه کهکشان راه شیری در لبه مجموعه ابر مولکولی Cepheus Flare در فاصله حدود ۱۲۰۰ سال نوری در کمین هستند. VdB 141 یا Sh2-136 با عرض بیش از دو سال نوری و روشن تر از سایر واهی های شبح وار که به عنوان سحابی شبح نیز شناخته می‌شود در پایین تصویر دیده می‌شود. در درون سحابی بازتابی، نشانه‌های آشکاری از فروپاشی هسته‌های متراکم در مراحل اولیه تشکیل ستاره وجود دارد. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2023 October 30
Reflections of the Ghost Nebula
©️ Bogdan Jarzyna
https://apod.nasa.gov/apod/ap231030.html

@AstroTech

Apple Events

رویداد معرفی محصولات جدید اپل با پردازنده M3 مبتنی بر لیتوگرافی ۳ نانومتری شامل نسل جدید iMac و مک‌بوک پرو ۱۴ و ۱۶ اینچ. گزينه‌هایی فوق‌العاده برای پردازش و تولید عکس‌، فيلم و آهنگ.

با تولید پردازنده های سری M، و در واقع استفاده از تکنولوژی پردازنده‌های آیفون، سه سال است که اپل کامپیوترهای خود را با پردازنده‌هایی مبتنی بر تکنولوژی ARM می‌سازد که پیشتر مورد استفاده پردازنده‌های موبایل است. پردازنده‌های M3 اپل اولین تراشه‌های سه نانومتری صنعت کامپیوتر هستند. این پردازنده ها مصرف باطری کمتری دارند به این ترتيب مک‌بوک پرو سری جدید با پردازنده M3 علاوه بر سرعت بالا، می‌تواند تا ۲۲ ساعت شارژ دهی داشته باشد که در دنیای نوت‌بوک ها فوق‌العاده است.

شروع رویداد از ساعت ۱۷ به وقت اقیانوس آرام، مطابق با ۳:۳۰ بامداد امروز سه‌شنبه ۹ آبان ۱۴۰۲.

برای علاقمندان، فیلم این رویداد به مدت ۳۰ دقیقه که با آیفون ۱۵ پرو مکس و اپلیکیشن رایگان Blackmagic Camera فیلم‌برداری شده، از این آدرس قابل دیدن است. فیلتر هم نیست:

https://www.apple.com/apple-events/

بر خلاف آنچه پیشتر تصور می‌شد، گرد و غبار حاصل از اصابت سیارک به کره زمین نقش اصلی را در انقراض دسته‌جمعی موجودات روی زمین بازی کرده است

حدود ۶۶ میلیون سال پیش سیارکی بزرگتر از کوه اورست به زمین برخورد کرد و سه چهارم کل حیات روی سیاره ما را از بین برد و به سلطه دایناسورها بر کره زمین پایان داد.

هرچند بر روی رخداد این انفجار سیارکی، که قدرتی معادل ۱۰ میلیارد برابر قدرت بمب اتمی هیروشیما داشت، اتفاق‌نظر وجود دارد با این حال دانشمندان بر روی اینکه چگونه برخورد این سیارک باعث انقراض همه این جاندار شد اختلاف نظر دارند.

فرضیه اصلی این بوده است که گوگرد آزاد شده ناشی از برخورد سیارک، یا دوده حاصل از آتش‌سوزی‌های گسترده، آسمان را تاریک کرده و جهان را در زمستانی طولانی و تاریک فرو برده است. رخدادی که تقریبا تمامی موجودات، به جز تعداد کمی از خوش‌شانس‌ها، را کشته است.

اکنون اما یک مطالعه جدید نشان می‌دهد پرتاب مقدار زیادی گرد و غبار به جو عامل ایجاد زمستان بر روی زمین بوده است. محققان می‌گویند گرد و غبار سیلیکات ریز حاصل از سنگ پودر شده به مدت ۱۵ سال در جو باقی مانده و دمای کره زمین را تا ۱۵ درجه سانتی‌گراد کاهش داده‌ است.

در سال ۱۹۸۰، دو دانشمند پدر و پسر به نام‌های لوئیس و والتر آلوارز برای نخستین بار این فرضیه را مطرح کردند که دایناسورها در نتیجه برخورد یک سیارک به زمین از بین رفته‌اند.

ادعای آنها در ابتدا با شک و تردید روبرو شد، تا اینکه یک دهه بعد دهانه عظیم «چیکشلوب» در شبه‌جزیره یوکاتان در خلیج مکزیک کشف شد. دانشمندان می‌گویند این دهانه که ۱۸۰ کیلومتر قطر دارد، از اصابت سیارکی به قطر ۱۵ کیلومتر به کره زمین ایجاد شده است. #اختر‌زیست

منبع و مطالعه بیشتر
https://parsi.euronews.com/2023/10/31/study-says-asteroid-dust-caused-15-year-winter-that-killed-dinosaurs

تصویری که حرکت مورد انتظار فضاپیمای لوسی و سکوی اشاره ابزار آن (IPP) را هنگام رویارویی با سیارک دینکینش نشان می‌دهد. سیستم ردیابی پایانه فضاپیما طوری طراحی شده که به طور فعال موقعیت دینکینش را نظارت کند تا فضاپیما و IPP را قادر سازد که به طور مستقل حرکت کنند و سیارک را در طول رویارویی ببینند. فلش های زرد، آبی و خاکستری به ترتیب جهت خورشید، زمین و دینکینش را نشان می دهند. فلش قرمز حرکت فضاپیما را نشان می دهد. یک انیمیشن در اینجا موجود است. اعتبار: NASA/Goddard/SwRI


فضاپیمای Lucy ناسا در آستانه اولین رویارویی سیارکی

ترجمه: مهدی اسماعیلی
منبع: ناسا

تنها چند ساعت مانده به اولین نگاه نزدیک فضاپیمای لوسی به سیارک کوچک کمربند اصلی، دینکینش، که ۱۰ تا ۱۰۰ برابر کوچکتر از سیارک های تروجان مشتری است که اهداف اصلی ماموریت هستند. ملاقات با دینکینش اولین آزمایش سیستم ردیابی پایانه فضاپیما در حین پرواز است.

نزدیکترین عبور لوسی در ساعت ۲۰:۲۴ به وقت تهران و در فاصله ۴۳۰ کیلومتری دینکینش خواهد بود. با این حال زمان زیادی برای دیدن سیارک وجود نخواهد داشت زیرا لوسی با سرعت ۱۶ هزار کیلومتر در ساعت عبور می‌کند.

@AstroTech

سیارک‌های داخلی منظومه خورشیدی و مشتری

کمربند سیارکی بین مدار مشتری و مریخ قرار دارد.

سیارک های مشتری در ۲ نقطه یا ۲ اردوگاه در همان مدار گردش مشتری به دور خورشید قرار دارند. «اردوگاه یونانی» جلوتر از مشتری و در همان مسیر به دور خورشید می‌چرخد و دیگری «اردوگاه تروجان» نام دارد که به دنبال مشتری در حرکت است.

منبع و مطالعه بیشتر:
https://en.wikipedia.org/wiki/Asteroid_belt

@AstroTech

مجموعه‌ای از عکس‌ها از سیارک دوتایی دینکینش

این عکس‌ها توسط دوربین ردیابی پایانه (T2CAM) در فضاپیمای لوسی ناسا از نزدیک‌ترین فاصله آن در ۱ نوامبر ۲۰۲۳ دیده می‌شوند. تصاویر با فاصله ۱۳ ثانیه از هم گرفته شده‌اند.

حرکت ظاهری این دو سیارک به دلیل حرکت فضاپیما است که با سرعت ۱۶۰۰۰ کیلومتر در ساعت (۴/۵ کیلومتر بر ثانیه) از کنار آن عبور کرده است. این تصاویر برای افزایش کنتراست شارپ و پردازش شده‌اند.
اعتبار تصویر: NASA/Goddard/SwRI/ASU

اطلاعات بیشتر | پرواز لوسی از کنار دینکی

@AstroTech

راز شکل‌گیری ماه؛ توده‌های عظیم در اعماق زمین بقایای برخورد بزرگ ۴.۵ میلیارد سال پیش هستند

دانشمندان روز چهارشنبه فرضیه جدیدی را مطرح کردند که می‌تواند دو معمای دیرینه جهان ما را به طور همزمان حل کند؛ یکی ماهیت آنچه هر شب از بالای سر ما می‌گذرد و دیگری چیستی آنچه زیر پای ما قرار دارد.

هزاران سال است که سوالی کوتاه ذهن بشر را به خود مشغول کرده است: ماه از کجا آمده؟

فرضیه اصلی این است که ماه ۴.۵ میلیارد سال پیش زمانی ایجاد شد که سیاره‌ای فرضی به اندازه مریخ با کره زمین (که تازه در حال شکل‌گیری بود) برخورد کرد. این برخورد عظیم بین زمین اولیه و پیش‌سیاره‌ای به نام «تیا» (Theia) حجم عظیمی از تکه‌سنگ زمینی را به مدار پرتاب کرد که بعدا به ماه تبدیل شد.

هرچند اکثر دانشمندان این تئوری را پذیرفته‌اند، با این حال آنان علیرغم چندین دهه تلاش نتوانسته‌اند هیچ مدرکی دال بر وجود پیش‌سیاره تیا بیابند. تحقیقات جدید که توسط تیمی از محققان در آمریکا انجام شده است اما نشان می‌دهد که آنها احتمالا در جهتی اشتباه نگاه می‌کردند و آثار تیا ممکن است نه در بالای سر، بلکه درست زیر پای ما قرار داشته باشد.

پژوهشگران می‌گویند برخورد این پیش‌سیاره علاوه بر ایجاد ماه، بقایایی از خود به جا گذاشته که ممکن است به زمین کمک کرده باشد تا سیاره‌ای منحصر به فرد و میزبان حیات شود.

کیان یوان، محقق ژئودینامیک در مؤسسه فناوری کالیفرنیا و نویسنده اصلی این مطالعه، به خبرگزاری فرانسه گفت، «بسیار بسیار عجیب» است که هیچ شاهدی از اثر برخورد تیا پیدا نشده است: «محل این ضربه کجاست؟ پاسخ من این است: در داخل زمین.»

وی اضافه کرد، وقتی این پیش‌سیاره به زمین اولیه برخورد کرد، سرعتی بیش از ۱۰ کیلومتر در ثانیه داشت و همین سرعت به آن اجازه داد «بسیار عمیق در گوشته زیرین زمین» نفوذ کنند.

ویدئویی که توسط تیم شبیه‌سازی این فرآیند تهیه شده نشان می‌دهد که چگونه توده‌هایی از سطح تیا به قطر ده‌ها کیلومتر در داخل زمین می‌چرخند و به اعماق آن نفوذ می‌کنند.

دکتر یوان می‌گوید برخورد تیا، که تصور می‌شود آخرین رویداد تاثیرگذار بر افزایش حجم زمین است، به طور قابل توجهی ترکیب سیاره ما را تنها در عرض ۲۴ ساعت تغییر داده است؛ امری که می‌تواند دلیل تفاوت زمین با سایر سیاران سنگی دیگر باشد.

دکتر یوان در این باره می‌گوید: « تیا چیزی را در زمین باقی گذاشت و این نقش داشت.» تحقیقات قبلی در سال ۲۰۱۹ نشان داده بود که تیا می‌توانسته آب، یعنی عنصر اصلی حیات، را به زمین بیاورد.

کریستین شرودر، متخصص علوم زمین و اکتشافات سیاره‌ای در دانشگاه استرلینگ اسکاتلند، به خبرگزاری فرانسه گفت که این نظریه «با چندین رشته شواهد مطابقت دارد» و یک کشف «بسیار مهم و هیجان‌انگیز» محسوب می‌شود.

با این حال او اضافه کرد که معمای شکل‌گیری ماه هنوز به طور کامل حل نشده است، هر چند یافته‌های جدید توضیح معتبری برای بروز ناهنجاری‌ها در مرز هسته و گوشته زمین در همان زمان ارائه می‌دهد.

منبع: یورونیوز

@AstroTech

دینکینش و طلوع ماه
چهارشنبه گذشته فضاپیمای لوسی با اولین سیارک به نام ۱۵۲۸۳۰ دینکینش مواجه شد و کشف کرد که این سیارک درونی کمربند اصلی، ماه دارد. از فاصله کمی بیش از ۴۰۰ کیلومتر، تصویربردار شناسایی دوربرد لوسی این نمای نزدیک از سیستم دوتایی را در حین پرواز با سرعت ۴/۵ کیلومتر در ثانیه یا حدود ۱۶ هزار کیلومتر در ساعت ثبت کرد. دینکینش خود دنیایی شگفت‌انگیز و کوچک است و عرض آن در پهن‌ترین قسمت، کمتر از ۸۰۰ متر می‌باشد. ماهواره آن از منظر فضاپیما در حالی دیده می‌شود که از پشت سیارک اولیه بیرون می‌آید. تخمین زده می‌شود که ماه سیارکی تنها حدود ۲۲۰ متر عرض داشته باشد. #عکس_روز

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2023 November 4
Dinkinesh Moonrise
Image Credit: NASA/Goddard, SwRI, Johns Hopkins APL, NOIRLab
https://apod.nasa.gov/apod/ap231104.html

@AstroTech

۱۱۲ امین همايش سالیانه انجمن آمریکایی رصدگران ستاره متغیر

از ۳ - ۵ نوامبر ۲۰۲۳، سامرویل، ماساچوست

اطلاعات کامل:
https://www.aavso.org/112

برپایی همایش و کارگاه‌های علمی آموزشی طی صبح و بعدازظهر. ارائه مقاله و پوستر در زمینه‌های:
- پژوهش ستاره متغیر
- تاریخ
- آموزش ستاره‌شناسی
- تنوع در ستاره‌شناسی (بین‌رشته‌ایی)

هر گونه سوالی را می‌توانید در بخش کامنت زیر همين پست ارسال کنید.

با احترام
مهدی اسماعیلی
سفیر AAVSO

آموزش رصد ستارگان متغیر

AAVSO.org
American Association of Variable Star Observers

The mission of the AAVSO is to enable anyone, anywhere to participate in scientific discovery through variable star astronomy.

#AAVSO #AAVSO_Alert

@AstroTech

تصویر تلسکوپ وب از شرایط حاکم بر تولد یک ستاره

جاناتان آموس، خبرنگار علمی بی‌بی‌سی

تصور کنید می‌توانستید ۴.۶ میلیارد سال در زمان به عقب بروید و از خورشید ما در همان لحظه تولد عکس بگیرید. چه ظاهری می‌داشت؟

خوب، به لطف تصویر باشکوه جدیدی که تلسکوپ فضایی جیمز وب تهیه کرده، می‌توانید تصوری از آن رویداد داشته باشید.

در جایی تقریبا مرکز این جرم به نام «اچ اچ ۲۱۲» ستاره‌ای در حال ظهور است که سن آن احتمالا کمتر از ۵۰ هزار سال است.

خورشید ما هم وقتی در این مرحله از عمرش بود چیزی شبیه به این به نظر می‌رسید. البته نمی‌توانید درخشش نطفه ستاره تازه تشکیل شده را ببینید، چون در دیسکی متراکم و درحال چرخش از گاز و غبار پنهان شده است. تنها چیزی که می‌توانید ببینید جت‌های صورتی متمایل به قرمز است که در دو جهت مخالف پرتاب می‌شوند.

«اچ اچ ۲۱۲» در صورت فلکی شکارچی (اورایون) قرار دارد، جایی نزدیک به سه ستاره درخشان که «کمربند» این شکارچی افسانه‌ای را تشکیل می‌دهد. فاصله آن از زمین حدود ۱۳۰۰ سال نوری است.

@AstroTech

شفق قطبی قرمز برفراز ایتالیا
آن درخشش قرمز دیشب در افق چه بود؟ شفق قطبی. خورشید بسیار فعال ما چند روز پیش یک انفجار سطحی ایجاد کرد که انفجاری از الکترون‌ها، پروتون‌ها و هسته‌های باردار عظیم‌تر را به بیرون فرستاد. این پرتاب جرم تاجی (CME) شفق های قطبی را در اینجا بر روی زمین ایجاد کرد که به طور غیرعادی در جنوب در نیمکره شمالی زمین گزارش شده است. به عنوان مثال، این اولین باری بود که عکاس ستاره‌ای شفق قطبی را از کشور خود ایتالیا ثبت کرد. علاوه بر این، بسیاری از تصاویر از این شفق‌های قطبی کاملاً قرمز به نظر می‌رسند. در تصویر، شهر Comelico Superiore در کوه های آلپ ایتالیا در پیش زمینه قابل مشاهده است و نوار مرکزی کهکشان راه شیری از سمت پایین چپ در حال بالا آمدن می‌باشد. با این حال، آنچه بیش از همه جلب توجه می‌کند، شفق قرمز روشن در سمت راست است. این تصویر ترکیبی است از تصاویر پیش زمینه و پس زمینه که به طور متوالی با یک دوربین و از یک مکان گرفته شده‌اند. #عکس_روز #شفق_قطبی

ترجمه: مهدی اسماعیلی

2023 November 6
Red Aurora over Italy
© Giorgia Hofer
https://apod.nasa.gov/apod/ap231106.html

@AstroTech

بیش از ۱۰۰ هزار کهکشان در خوشه برساوش توسط تصویربرداری فروسرخ اقلیدس شناسایی شدند. ESA

آژانس فضایی اروپا اولین تصاویر خیره‌کننده از جهان تاریک را منتشر کرد

آژانس فضایی اروپا (ESA) روز سه‌شنبه اولین تصاویر تمام رنگی دریافتی از تلسکوپ فضایی اقلیدس را منتشر کرد.

اقلیدس در ماه ژوئیه ۲۰۲۳ با راکت SpaceX از فلوریدا پرتاب شد تا ماموریت ۶ ساله خود برای افشای اسرار بیشتری از نقاط کور فضا یا همان «جهان تاریک» در فاصله ۱/۵ میلیون کیلومتری از زمین را آغاز کند.

پروفسور کارول ماندل، مدیر علوم ESA گفت «ماده تاریک، کهکشان‌ها را به سمت یکدیگر می‌کشاند و باعث می‌شود که آن‌ها سریع‌تر از آنچه از توان ماده مرئی برمی‌آید، به چرخش در آورده شوند. برعکس، انرژی تاریک باعث گسترش و اتساع سریع کیهان می‌شود. کاری که تلسکوپ اقلیدس انجام می‌دهد این است که برای اولین بار به کیهان‌شناسان اجازه می‌دهد تا اسرار این دو رقیب تاریک را همزمان مطالعه کنند.»

دانشمندان بر این باورند که خوشه‌های کهکشانی همچون خوشه برساوش تنها درصورتی می‌توانند شکل گرفته باشند که ماده تاریک در کیهان وجود داشته باشد.

منبع و مطالعه بیشتر: یورونیوز

@AstroTech