🔸مستند مردان اندیشه: فلسفە تحلیل زبان، گفت‌وگوی #برایان_مگی با #برنارد_ویلیامز

▫️دوبله فارسی

@philosophyofscience

◆ سلسله جلسات سخنرانی انجمن علمی فلسفه علم شریف

◆ «مبانی فلسفی منطق شهودگرایانه»

◆ دکتر محمّد اردشیر(استاد دانشگاه صنعتی شریف)

◈زمان: سه شنبه ۲ دی ساعت ۱۷:۰۰
◈مکان: دانشگاه صنعتی شریف، گروه فلسفه علم، تالار دکتر گلشنی

⭕️ مهم! لطفا مشخصات خود را در این قسمت جهت ورود به دانشگاه شریف وارد کنید.
(در غیر اینصورت متاسفانه حراست دانشگاه از ورود شما جلوگیری خواهد کرد)

◈ ظرفیت مراجعین خارج از دانشگاه محدود می باشد.

◆ انجمن علمی فلسفه علم شریف

🔹 قابل توجه دانشجویان فلسفه و زبان‌شناسی

اطلاعیه ارائهٔ درس در پژوهشکدهٔ فلسفهٔ تحلیلی (نیم‌سال دوم ۰۵-۱۴۰۴)

مقدمه‌ای بر معناشناسی صوری
مدرس: ساجد طیبی
تعداد واحد: ۳

زمان: چهارشنبه‌ها ۱۳-۱۰
مکان: پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، ساختمان نیاوران
تاریخ شروع: ۲۹ بهمن

برای ثبت‌نام (به‌صورت مهمان) و کسب اطلاعات بیشتر با پژوهشکدهٔ فلسفه‌ی تحلیلی به شماره تلفن ۲۲۸۰۳۶۶۹-۰۲۱ یا آدرس ای‌میل phil@ipm.ir تماس بگیرید.

@philosophyofscience

یک دهه سپری شد!

حالا بیش از ۱۰ سال از زمانیکه این کانال راه اندازی شد سپری میشود. اولین پست رسمی این کانال همین پستی است که بر روی آن ریپلای شده است و زمانی که اولین کانال تلگرامی فلسفه علم فارسی زبان آغار به کار کرد فکر نمی کردیم ده سال به کار خود ادامه دهد و بتواند علاقمندان زیادی را با خود همراه کند.

محتواهای زیادی اعم از متن و صوت و فیلم مرتبط با فلسفه تحلیلی در طی این ده سال در این کانال منتشر شده است که امیدواریم برای علاقمندان مفید بوده باشد و توانسته باشیم قدمی کوچک برای ترویج فلسفه علم در این برداشته باشیم. خوشحالیم که با ما همراه هستید و امیدواریم بتوانیم سال های سال به مسیر خود ادامه دهیم.

با آرزوی بهترین ها برای شما همراهان گرامی
با احترام
دزفولی

@philosophyofscience

در یک دهه اخیر در کانال فلسفه علم بیش از:

۸۳۵ فیلم، پوستر و عکس
۳۶۳ فایل آموزشی و اطلاع از دوره های آموزشی
و ۸۱۱ فایل صوتی

منتشر شده است که تلاش شده با این میزان محتوا بتوانیم در آموزش و ترویج فلسفه علم در ایران نقش مثبتی ایفا کنیم و امیدواریم در سال های پیش رو بتوانیم محتواهای بیشتری در اختیار علاقمندان به این حوزه قرار دهیم. خوشحالیم که با ما همراه هستید، و ممنون میشویم ما را از نظرات خود مطلع کنید.

با احترام
دزفولی

@philosophyofscience

عقلانیّت در زندگانی ما

آیا مغالطه‌ها و توهّم‌ها، فقط پاسخ‌هایی اشتباه به مسائل سخت و دشوار ریاضی هستند؟ آیا آن‌ها مُشتی بازی فکری، مچ‌گیری، سؤالات انحرافی و کنجکاوی‌های آزمایشگاهی هستند؟ یا این‌که ضعف استدلال می‌تواند منجر به آسیب واقعی شود و تفکر نقّادانه می‌تواند از افراد در برابر بدترین غرایز شناختیِ درونشان محافظت کند؟

به‌نظر می‌رسد که هر قدر هم که نسبت به باورهای غیرعقلانی بی‌تفاوت و لاقید باشیم، به‌طور قطع بسیاری از سوگیری‌هایی که بررسی کردیم با سیلیِ دردناک واقعیت مجازات می‌شوند. ما آینده را با کوته‌نظری دست‌کم می‌گیریم، اما آینده همیشه فرامی‌رسد و ما پاداش‌هایی بزرگ را به امید دستیابی به لذت‌های آنی و پیشرفت‌های کوتاه‌مدت از دست می‌دهیم. ما سعی می‌کنیم هزینه‌های هدررفته را جبران کنیم، بنابراین زمان زیادی از عمرمان را صرف ادامۀ سرمایه‌گذاری‌های بد، تماشای فیلم‌های بد و حفظ روابط بد می‌کنیم. ما خطرات را براساس نشانه‌های دم‌دستی و بداهه ارزیابی می‌کنیم، بنابراین به‌جای هواپیماهای ایمن، با خودروهای شخصیِ خطرناک سفر می‌کنیم و در هنگام رانندگی، پیامک‌بازی می‌کنیم. ما بازگشت به میانگین را اشتباه می‌فهمیم، بنابراین به‌دنبال توجیهات واهی برای موفقیت‌ها و شکست‌ها می‌گردیم.

دررابطه‌با پول، ناتوانی ما در درک رشد تصاعدی باعث می‌شود که برای دوران بازنشستگی خود خیلی کم پس‌انداز کنیم و با کارت‌های اعتباری، وام زیادی بگیریم. ناکامی ما در پرس‌وجوی نقّادانه و اعتماد نابجا به سخنان متخصصان به‌جای تکیه بر قواعد آماری، ما را به‌سوی سرمایه‌گذاری‌های ضعیف و پرهزینه سوق می‌دهد. مشکل ما در درک مطلوبیّتِ مورد انتظار سبب می‌شود که به‌سمت بیمه و قمار کشانده شویم که در درازمدت اوضاع ما را بدتر می‌کنند.

دررابطه‌با سلامت، مشکل ما در درک تفکر بیزی می‌تواند باعث تفسیر افراطی ما دربارۀ مثبت‌شدن نتیجۀ آزمایش یک بیماری کمیاب و نادر شود. ما به‌جای ارزیابی خطرات و فواید عمل جراحی، براساس نوع واژگان انتخابی، متقاعد به انجام این کار می‌شویم یا از آن صرف‌نظر می‌کنیم. شهود ما در مورد حفظ و بقای خودمان، ما را به‌سمت انکار واکسن‌های حیات‌بخش و پذیرش حقّه‌بازی‌های خطرناک سوق می‌دهد. همبستگی‌های موهوم و اشتباه‌گرفتن همبستگی با علیّت، باعث می‌شود که ما تشخیص‌ها و درمان‌های بی‌ارزشی را که از سوی پزشکان و روان‌درمانگران ارائه می‌شوند بپذیریم. عدم ارزیابی صحیح ریسک‌ها و پاداش‌ها ما را به‌سمت ریسک‌های احمقانه‌ای می‌برد که امنیت و خوشبختی ما را به خطر می‌اندازد.

در عرصۀ حقوقی، ندیدن احتمالات می‌تواند قضات و هیئت‌منصفه را به‌سمت بی‌عدالتی و صدور رأی براساس گمانه‌زنی و تکیه بر احتمالات پسین سوق دهد. ناتوانی در درک مصالحۀ بین تشخیص‌های درست و هشدارهای کاذب باعث می‌شود که به‌منظور محکومیّت تعداد قلیلی از مجرمان، تعداد کثیری از افراد بی‌گناه مجازات شوند.

در بسیاری از این موارد، کارشناسان و متخصصان هم به‌اندازۀ بیماران و مشتریان در برابر نادانی و حماقت آسیب‌پذیرند. این نشان می‌دهد که هوش و تخصص هیچ‌گونه مصونیتی در برابر امراض شناختی ایجاد نمی‌کنند. توهّمات کلاسیک در میان چهره‌هایی از کادر پزشکی، وکلا، سرمایه‌گذاران، معامله‌گران، ورزشی‌نویسان، اقتصاددانان و هواشناسان رواج دارند که همگی در تخصص خود شناخته شده هستند... بیشتر بخوانید


📓 عقلانیت: چیست؟ چرا کمیاب به‌نظر می‌رسد؟ چرا اهمیّت دارد؟
✍ استیون پینکر
®️ کیوان شعبانی مقدم

@Chekide_ha
@philosophyofscience

📚کتاب “بنیادهای تاریخی و فلسفی شناخت به‌مثابه محاسبه” به قلم دکتر محمدحسین وفائیان، عضو هیئت علمی دانشکده مدیریت، علم و فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر، به چاپ رسید.

🔸این کتاب طرحی نظری برای بازخوانی تکوین مفهوم «ذهن» و «شناخت» در سنت غربی است؛ از افق افلاطونی تا تولد علوم شناختی در قرن بیستم، و سپس تلاشی برای گشودن افقی بدیل با تکیه بر ارسطو و پدیدارشناسی.


❕ لینک معرفی کتاب❕

📌کانال گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی امیر‌کبیر:
@PhilSciAUT

🎵صوت جلسه «مبانی فلسفی منطق شهودگرایانه»

🎤سخنران: دکتر محمد اردشیر

۱۴۰۴/۱۰/۰۲

◆ انجمن علمی فلسفه علم شریف

عقلانیّت و پیشرفت اخلاقی

پیشرفت، چیزی بیش‌تر از دستاوردهای حاصل از ایمنی و رفاه مادی است. پیشرفت همچنین شامل دستاوردهایی در شیوۀ رفتار ما با یکدیگر است: برابری، نوع‌دوستی و رعایت حقوق دیگران. با گذشت زمان، حجم بزرگی از اقدامات ظالمانه و ناروا کاهش یافته است. این اقدامات شامل قربانی‌کردن انسان‌ها، برده‌داری، استبداد، ورزش‌های خونین، عقیم‌سازی، احداث حرم‌سرا، مجازات بدنیِ دگرآزارانه، اعدام، آزار و شکنجۀ دگراندیشان و مخالفان، سرکوب زنان و اقلیت‌های مذهبی، نژادی، قومی و جنسیّتی هستند. هیچ‌یک از این اقدامات به‌طور کامل از روی زمین محو نشده‌اند، اما وقتی به تحولات تاریخی نگاه می‌کنیم، در هر مورد شاهد کاهش و در مواردی شاهد افت شدید هستیم.

چگونه به این پیشرفت رسیدیم؟ تئودور پارکر، و یک قرن بعد، مارتین لوترکینگ جونیور، نوعی قوس اخلاقی (moral arc) را پیش‌بینی کردند که به‌سمت عدالت خم می‌شود. اما ماهیت این قوس و توانایی آن در کشیدن اهرم‌های رفتار انسانی، ناشناخته است. ما می‌توانیم پاسخ‌های ساده‌تری را برای این پرسش تصور کنیم: تغییر آداب‌ورسوم، پویش‌های شرمساری، توسل به احساسات؛ جنبش‌های اعتراضی مردمی؛ نهضت‌های مذهبی و اخلاقی. دیدگاه رایج این است که پیشرفت اخلاقی از طریق مبارزه به‌دست می‌آید؛ قدرتمندان هرگز حاضر به تقسیم امتیازات خود با کسانی که برای دستیابی به آن‌ها متحد می‌شوند نیستند.

بزرگ‌ترین شگفتی من در درک پیشرفت اخلاقی این است که چند بار در طول تاریخ، این «استدلال عقلانی» بوده که آغازگرِ پیشرفت اخلاقی شده است. حکایت می‌کنند که فیلسوفی خلاصه‌ای از دلایلی را نوشت که چرا برخی اقدامات، غیرقابل‌دفاع، یا غیرمنطقی، یا ناسازگار با ارزش‌هایی هستند که همه ادعا می‌کنند آن ارزش‌ها را دارند. این جزوه یا مانیفست به‌سرعت منتشر شد، به زبان‌های دیگر ترجمه شد، در میخانه‌ها، سالن‌های اجتماعات و قهوه‌خانه‌ها درباره‌اش بحث شد و به‌تدریج بر رهبران، قانون‌گذاران و افکار عمومی تأثیر گذاشت. درنهایت، نتیجه‌گیریِ این نوشته در خرد جمعی و آداب‌ورسوم جامعه هضم و جذب شد و به‌تدریج ردّپای استدلال‌های فیلسوف که موضوع را تا بدین‌جا آورده بودند، پاک شد. امروزه تعداد کمی از مردم احساس می‌کنند که نیاز دارند یا می‌توانند یک استدلال منسجم را در مورد این‌که چرا برده‌داری، تخلیۀ مدفوع در انظار عمومی یا کتک‌زدن کودکان اشتباه است، بیاورند؛ این مباحث امروزه بدیهی و واضح هستند. بااین‌حال، آن‌ها دقیقاً بحث‌هایی هستند که قرن‌ها پیش چالش‌برانگیز بوده‌اند.

و استدلال‌هایی که غالب شدند، وقتی امروز به آن‌ها نگاه می‌کنیم می‌بینیم که همچنان درست هستند. این استدلال‌ها از نوعی خردورزی استفاده می‌کنند که فراتر از قرون و اعصار است، زیرا با اصول انسجام مفهومی که بخشی از خود واقعیت است، انطباق دارند. امروزه، هیچ استدلال منطقی‌ای نمی‌تواند یک ادعای اخلاقی را ثابت کند. اما استدلال منطقی می‌تواند ثابت کند که یک ادعای خاص با ادعای دیگری که برای کسی محترم است، یا با ارزش‌هایی مانند زندگی و خوشبختی که بیش‌تر مردم آن‌ها را حق خود می‌دانند و موافق‌اند که حق مشروع دیگران است، ناسازگار است. وجود ناسازگاری برای استدلال‌ورزی کُشنده است: مجموعه‌ای از باورها که شامل یک تناقض هستند می‌توانند برای استنتاج هر معنایی مورداستفاده قرار گیرند و کاملاً ناسودمند باشند.

ازآن‌جا‌که باید در استنباط علیّت از همبستگی احتیاط کنم و فقط یک علت را از میان شبکۀ متقاطعی از علل در طول تاریخ مشخص کنم، نمی‌توانم ادعا کنم که استدلال‌های خوب عامل پیشرفت اخلاقی هستند. ما نمی‌توانیم یک آزمایش تصادفیِ کنترل‌شده را دررابطه‌با تاریخ انجام دهیم، به‌صورتی‌که نیمی از نمونۀ تحت بررسی در معرض یک رسالۀ اخلاقی قانع‌کننده قرار گیرند و به نیم دیگر، یک دارونمای سرشار از خرافات و سخنان موهوم داده شود. همچنین، ما فاقد مجموعه‌داده‌ای از فتوحات اخلاقی هستیم که برای استنباط یک نتیجۀ علّی از شبکۀ همبستگی‌ها، به‌اندازۀ کافی بزرگ باشد (نزدیک‌ترین چیزی که به ذهنم می‌رسد، مطالعات بین‌المللی هستند که نشان می‌دهند آموزش و دسترسی به اطلاعات در یک دوره، که نشانه‌ای از آمادگی برای تبادل افکار است، می‌تواند دموکراسی و ارزش‌های لیبرال را در دورۀ بعدی پیش‌بینی کند و مانع از بروز هرج‌ومرج‌های اجتماعی-اقتصادی شود.) در حال حاضر فقط می‌توانم نمونه‌هایی از استدلال‌ها را بیاورم که از زمانۀ خود جلوتر بوده‌اند و مورّخان به ما می‌گویند که در دوران خود تأثیرگذار بوده‌اند و در زمان ما هم موثق و قابل‌اعتماد باقی مانده‌اند... بیشتر بخوانید


📓 عقلانیت: چیست؟ چرا کمیاب به‌نظر می‌رسد؟ چرا اهمیّت دارد؟
✍ استیون پینکر
®️ کیوان شعبانی مقدم

@Chekide_ha
@philosophyofscience

کانال «فلسفه علم» در سال ٢٠٢۵ در یک نگاه

@philosophyofscience