Ответ Генерального прокурора РК Б.Асылова на депутатский запрос фракции «Ак жол» о репрессивной практике налоговых органов по признанию сделок недействительными

Генпрокуратура создала рабочую группу по проблемам притеснения предпринимателей, поднятых в депутатском запросе фракции «Ак жол»

По депутатскому запросу фракции “Ак жол” от 31 мая т.г. о репрессивной практике налоговых органов по признанию сделок недействительными (https://akzhol.kz/ru/initiated-bills/dempartiia-ak-zhol-trebuet-zashtitit-dobrosovestnj-biznes-i-otmenit-priznanie-sdelok-nedejstvitelnmi-po-iskam-nalogovh-organov), Генеральный прокурор РК сообщает, что протесты Генпрокуратуры в защиту предпринимателей по таким спорам были отклонены Судебными коллегиями по гражданским и административным делам Верховного суда РК.
Тем не менее, для выработки справедливых подходов и защиты добросовестного бизнеса, по поднятым Демпартией «Ак жол» в указанном запросе острым проблемам, в Генеральной прокуратуре создана межведомственная рабочая группа.
Выражаем признательность Берику Ногаевичу за настойчивость и поиск правильных решений в поддержку предпринимателей.

В то же время, вынужден отметить, что в данном ответе Генпрокуратуры содержится ряд позиций, с которыми наша фракция не может согласиться. В этой связи готовим повторное обращение, которое также приведу в данном канале.

Бас прокуратура «Ақ жол» фракциясының депутаттық сауалында көтерілген кәсіпкерлерді қудалау мәселелері бойынша жұмыс тобын құрды

«Ақ жол» фракциясының салық органдарының келісімдерді жарамсыз деп тану жөніндегі репрессиялық тәжірибесі туралы биылғы жылдың 31 мамырындағы депутаттық сауалы бойынша (https://akzhol.kz/kk/initiated-bills/a-zhol-demokratiial-partiias-adal-biznest-orap-sal-organdarn-sham-bojnsha-kelsmderd-zharamsz-dep-tanud-zhoiud-talap-ett), Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры осындай даулар бойынша кәсіпкерлерді қорғауға бағытталған Бас прокуратураның наразылықтарын Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының азаматтық және әкімшілік істер жөніндегі сот алқалары қанағаттандырмағанын хабарлады.
Осыған қарамастан, әділетті тәсілдердің қолдануын қамтамасыз етіп, адал бизнесті қорғау мақсатында «Ақ жол» демпартиясының аталмыш сауалында көтерілген өткір мәселелер бойынша Бас прокуратурада ведомствоаралық жұмыс тобы құрылды.
Берік Ноғайұлына табандылық танытып, дұрыс шешімдер іздеп, кәсіпкерлерге қолдау көрсеткені үшін алғысымызды білдіреміз.

Сонымен қатар, Бас прокуратураның бұл жауабында біздің фракция келісе алмайтын бірқатар ұстанымдар бар екенін айта кетуге мәжбүрмін. Осыған орай екінші сауал дайындаудамыз, оны да осы арнада жариялаймыз.

Три дрона, плотина и выживающие сейсмостанции

Вчера вместе с депутатом Мажилиса Е.Барлыбаевым и депутатом гормаслихата О.Нуралдиновым, знакомились с работой департамента ЧС г.Алматы. Руководство ДЧС продемонстрировало, как функционируют камеры наблюдения города, как задействуются сигналы оповещения населения о чрезвычайных ситуациях и др. Провели небольшое совещание в Ситуационном центре, выслушали краткие доклады по мониторингу сейсмической, пожарной, селевой безопасности; о техническом оснащении служб и обучении граждан навыкам поведения в условиях ЧС.

Задал ряд вопросов докладчикам:
1. Сохранилось ли в системе МЧС служба медицины катастроф? Особенность этой отрасли в специализации на таких сферах, как политравматическая хирургия, ожоговые центры, реанимационные отделения, включая оснащение реанимобилями и т.д. Ранее эту функцию выполняли железнодорожные больницы по всей стране. Однако несколько лет назад они были приватизированы (кстати, тогда мы с Е.Барлыбаевым, как члены госкомиссии по приватизации, голосовали против такого решения). Частные клиники неизбежно будут уходить в более прибыльные направления с платежеспособными пациентами. А у жертв аварий и пожаров может не оказаться элементарной медстраховки, и даже установить личность пострадавшего иногда не сразу возможно.
Поэтому, даже выступая за сокращение государственного участия в экономике, полагаем, что медицина катастроф должна сохраняться в зоне ответственности государства.
Тем более, что не только в Казахстане, но и во всем мире наблюдается рост техногенных аварий и природных бедствий.
Нам ответили, что в Алматы служба медицины катастроф сохранилась (что безусловно плюс), но она не имеет собственных зданий или объектов.
Считаю, что нужно ставить вопрос о возрождении данного направления в медицине, с прямым подчинением МЧС.

2. Другой интересовавший нас вопрос - ситуация с контролем сейсмоустойчивости зданий в Алматы, особенно высотных. 3-4 года назад заявлялось о готовящихся испытаниях «высоток», но затем прошла информация, что такие испытания сами небезопасны.
С этой темой связана и проблема выделения участков под строительство в сейсмоопасных, селеопасных и промышленных зонах города. Есть ли у служб МЧС возможность заблаговременно блокировать такие решения местных акиматов?
Как сообщило руководство Департамента, акиматом в настоящее время готовится паспортизация сейсмоустойчивости города, которая возложена на КазНИИСА, а субподрядчиком этого проекта планируется привлечь Институт сейсмологии.
Что касается выделения земельных участков, то с 2014 года органы ЧС были отстранены от согласования проектов строительства и от приёма объектов в эксплуатацию. Их роль сегодня ограничена составлением требований безопасности зданий и сооружений, а контролировать их соблюдение на этапе разрешения и строительства они не имеют права.
В своё время этот подход вводился с целью поддержки бизнеса. Однако практика показала высокие риски таких послаблений. Между тем, даже согласно Конституции, высшей ценностью в Республике признаётся гражданин, его жизнь, здоровье, права и свободы.
Никакими доходами невозможно оправдать, если за эти доходы придется расплачиваться жизнью людей. Полагаю необходимым возвращать функции контроля органам ЧС, фракция «Ак жол» будет инициировать такие вопросы.

3. Относительно технической оснащенности органов ЧС - поинтересовался, имеются ли у противопожарной службы беспилотные системы пожаротушения? После трагедии в «Семей орманы», в соцсетях появились видео тушения пожаров в Европе, США, Китае беспилотными гусеничными аппаратами с установленными пожарными рукавами. При наличии такой техники нет необходимости людям рисковать жизнью, заходя в пекло бушующего пожара, как, к сожалению, погибли 15 человек в Семее. Имеется ли такое оборудование в Алматы? Кроме того, в своевременном выявлении пожаров свою роль могут сыграть дроны. Состоят ли они на вооружении ДЧС?
Как проинформировали собеседники, приобретение беспилотных аппаратов пожаротушения пока даже не рассматривалось. Что касается дронов - их всего 3 штуки, что конечно капля в море.

4. В одном из докладов прозвучало, что «каскадным обучением» навыкам поведения при чрезвычайной ситуации охвачено 1,4 миллиона алматинцев. Спросил что за «каскадный метод», отвечают: ДЧС обучает руководителей организаций, а те должны обучать своих сотрудников.
Поделился мнением, что такая форма обучения без выборочного контроля неэффективна. Ни один из друзей-алматинцев не рассказывал о подобном обучении в своем учреждении. Тем более вызывает сомнения цифра в 1,4 млн обученных. Попросил быть реалистами.

5. На фоне многочисленных сигналов о возможном применении оружия массового поражения в войне в Украине, спросил о наличии и оснащенности Алматы защитными сооружениями (бомбоубежищами) и индивидуальными средствами защиты, начиная с противогазов. Напомнил о ситуации в Киеве, где в момент ракетного обстрела оказались закрытыми несколько бомбоубежищ и люди оставались без укрытия.
Ответ разочаровал. Бомбоубежищ для горожан нет, кроме тех предприятий, где они имелись исторически. Как и средств защиты.
То, что госорганы не верят в возможность глобальной войны - конечно, радует.
Но сегодня она уже не кажется совсем уж нереалистичной. И в таком случае, по оценкам аналитиков, последствия затронут не только воющие стороны. Мне кажется, что государство должно быть более прагматичным и менее оптимистичным в таких вопросах.
В то же время, у тех алматинцев, кто живёт рядом со станциями метро - проблема убежища снимается. Но остаётся вопрос оснащения их запасами воды, продовольствия, тёплых одеял и т.д.

6. Е.Барлыбаев задал вопрос об обстоятельствах недавней гибели пожарного при тушении лесного пожара в Иле-Алатауском нацпарке, а также поинтересовался порядком взаимодействия лесного хозяйства и противопожарной службы в случаях, аналогичных трагедии в области Абай.

Собеседники подтвердили наличие соответствующего порядка, утверждённого законом «О гражданской защите» и Соглашением между МЧС и Минэкологии (подписанным год назад обоими министрами), где закреплено, что противопожарная служба привлекается для тушения лесных пожаров по команде и под руководством местных акиматов и территориальных подразделений Комитета лесного хозяйства Минэкологии.
Что касается погибшего коллеги, рассказали о событиях той трагедии и мужестве пожарного, который посмертно представлен к государственной награде.

После беседы в ДЧС, посетили строительство селезащитной плотины ниже БАО; нового пожарного депо в районе Нур-Алатау.
Руководство поста посетовало на высокую текучесть пожарных в правоохранительные органы из-за наличия там социального пакета. Хотя работа спасателей при 15-18 ежедневных вызовах на тушение пожаров не менее опасна и трудна.
Также пообщались с коллективом НИИ сейсмологии. Вспомнили, что в 2017 году фракция «Ак жол» направила возмущенный депзапрос правительству о прекратившемся финансировании сейсмостанций. Именно после нашего обращения финансирование было возобновлено. Но и сейчас положение коллектива (а это учёные-аналитики и прогнозисты) крайне непростое, например - здание института не ремонтировалось с 1989 года (35 лет!), здания сейсмостанций напоминают бараки, лаборатории (а это сердце любого анализа) замерли в прошлом веке, зарплаты именитых сейсмологов - ниже учителя в средней школе... Придется снова возвращаться к теме. В общем, материала для разговора с Правительством набрали на несколько сессий.
С утра планируем посетить ряд частных клиник и промышленных предприятий.

Похоже я разгадал нашу экономическую политику заботы о доходах населения.

Поручение - повысить доходы.
Решение: Залезем в Нацфонд, напряжем нацкомпании и поднимем всем зарплаты. Но тут накатила инфляция и съела доходы.

Поручение: победить инфляцию
Решение: залезем в Нацфонд, напряжем нацкомпании и укрепим тенге, удешевим импорт. Но тут задушили внутреннего производителя, он снижает зарплаты, закрывается и и.д. Доходы снова падают.

Поручение: Поддержать отечественный бизнес.

Решение: залезем в Нацфонд, напряжем госкомпании и просубсидируем бизнес в том числе офтейками и закупками. Но тут прилетит девальвация. Доходы снова упадут

Поручение: Поддержать население, повысить зарплаты...
Решение: читай с начала.

Есть мысль, а может не мучить уже население - дать ему низкую инфляцию, долгосрочную возможность работать и зарабатывать (разово сильно повысить цены на импорт) и оставить в покое.

Но это плохая мысль - а как же наша забота о населении? А главное как же "залезть в Нацфонд и напрячь нацкомпании"?

Үш дрон, бөгет пен әрең тұрған сейсмостанциялар

Кеше Мәжіліс депутаты Е.Барлыбаев, қалалық мәслихаттағы депутатымыз О.Нұралдиновпен бірге Алматы қаласы бойынша Төтенше жағдайлар департаментінің жұмысымен таныстық. Департамент басшылығы қаладағы бейнебақылау камераларының қалай жұмыс істейтінін, төтенше жағдай жөнінде халыққа дабыл беретін апаттық ескертулердің қалай қолданылатынын және т.б. көрсетті. Ахуалдық орталықта шағын жиын өткізіп, сейсмикалық, өрт, сел қауіпсіздігін қадағалау; қызметтерді техникалық жарақтандыру және азаматтарды төтенше жағдайларда өзін-өзі ұстау дағдыларына үйрету туралы қысқаша баяндамаларды тыңдадық.
Баяндамашыларға бірқатар сұрақтар қойдым:
1. ТЖМ жүйесінде апаттар медицинасы сияқты қызмет түрі сақталды ма? Бұл саласының ерекшелігі оның политравматикалық хирургия, күйік орталықтары, реанимация бөлімшелері, оның ішінде реанимациялық көліктермен жабдықталуы және т.б. салаларға мамандануы болып табылады. Бұрын бұл функцияны республика бойынша теміржол ауруханалары атқаратын. Алайда, бірнеше жыл бұрын олардың барлығы жекешелендірілді (айтпақшы, Е.Барлыбаев екеуміз жекешелендіру жөніндегі мемлекеттік комиссияның мүшелері ретінде мұндай шешімге қарсы дауыс бергенбіз). Жеке клиникалар төлем қабілеті жоғары пациенттердің сұранысы бар ең тиімді аймақтарға амалсыз ауысады. Ал жазатайым оқиғалар мен өрттерден зардап шеккендердің қарапайым медициналық сақтандыруы да болмауы мүмкін, тіпті зардап шеккен адамның жеке басын бірден анықтау мүмкін болмай жатады.
Сондықтан, жеке бизнесті дамыту мен қолдауды, мемлекеттің экономикаға қатысуын азайтуды үнемі жақтасақ та, апаттар медицинасы мемлекеттің жауапкершілігінде қалуы керек.
Оның үстіне тек Қазақстанда ғана емес, бүкіл әлемде техногендік және табиғи апаттардың ауқымы артқаны байқалады.
Бізге Алматыда апаттар медицинасы қызметі сақталғанын (бұл әрине плюс), бірақ бұл қызметтің жеке ғимараттары немесе нысандары жоқ деп жауап берді.
Төтенше жағдайлар министрлігіне тікелей бағынатын, медицинадағы осы үрдісті қайта жаңғырту мәселесін көтеру керек деп ойлаймын.
2. Бізді қызықтырған тағы бір мәселе Алматыдағы ғимараттардың, әсіресе көпқабатты ғимараттардың сейсмикалық тұрақтылығын бақылау жағдайы болды. 3-4 жыл бұрын барлық зәулім ғимараттар сынақтан өткізілетіні туралы хабарланған болатын, бірақ кейін мұндай сынақтардың қауіпті деген ақпарат тарады.
Осы мәселемен қаланың сейсмикалық, сел қаупі жоғары және өнеркәсіптік аймақтарында құрылыс алаңдарын бөлу жағдайлары тікелей байланысты. Төтенше жағдайлар министрлігі қызметтерінің жергілікті әкімдіктердің мұндай шешімдеріне алдын ала тосқауыл қоюға мүмкіндігі бар ма?
Басқарма басшылығының айтуынша, қазір әкімдікте қаланың сейсмикалық тұрақтылығын сертификаттау жұмыстары жүргізілуде, бұл жұмыс ҚазҚСҒЗИ-ға жүктелген және бұл жобаның қосалқы мердігері ретінде Сейсмология институтын тарту жоспарлануда.

Жер телімдерін бөлуге келсек, 2014 жылдан бастап ТЖ органдары құрылыс жобаларын келісу және нысандарды пайдалануға қабылдау жұмыстарынан шеттетілген. Олардың рөлі бүгінгі күні ғимараттар мен құрылыстардың қауіпсіздік талаптарын құрастырумен шектеледі, ал рұқсат беру мен құрылыс сатысында бұл талаптардың орындалуын бақылауға құқығы жоқ.
Кезінде бұл тәсіл бизнесті қолдау мақсатында енгізілген болатын. Дегенмен, тәжірибе мұндай жеңілдіктердің жоғары тәуекелдерін көрсетті. Сонымен қатар, Конституция бойынша да Қазақстан Республикасындағы ең жоғары құндылық – азамат, оның өмірі, денсаулығы, құқықтары мен бостандықтары болып табылады.
Кірістер үшін адам өмірін құрбан етуге тура келсе, мұндай кірістер еш аштауға келмейді. ТЖ органдарына бақылау функцияларын қайтару керек деп санаймын, «Ақ жол» фракциясы мұндай сауалдарды көтеретін болады.

3. ТЖ органдарының техникалық жарақтандырылуына қатысты өртке қарсы қызметте пилотсыз басқарылатын өрт сөндіру жүйелері бар-жоғы туралы сұрадым? Семей орманындағы қайғылы оқиғадан кейін әлеуметтік желілерде Еуропа, АҚШ, Қытай елдеріндегі өрт сөндіру құрылғылары орнатылған пилотсыз басқарылатын шынжыр табанды көліктермен өрт сөндіріп жатқан видеолар таралды.

Мұндай технологияның арқасында адамдарға лаулаған өрттің ортасына түсіп, өз өмірін қатерге тігудің қажеті болмайды, өкінішке орай, Семейде соның салдарынан 15 адам қаза тапты. Алматыда осындай техника бар ма? Сонымен қатар, өртті дер кезінде анықтауда дрондардың рөлі зор. ТЖД қызметінде олар бар ма?
Қызметкерлер хабарлағандай, әзірге пилотсыз басқарылатын өрт сөндіретін аппараттарды сатып алу тіпті қарастырылып та жатқан жоқ. Дрондарға келетін болсақ, небары үшеуі ғана бар екен, бұл, әрине, мұхитқа түскен тамшыдай.

4. Баяндамалардың бірінде 1,4 миллион алматылық төтенше жағдайда өзін-өзі ұстау дағдылары бойынша «каскадтық оқумен» қамтылғаны айтылған. «Каскадтық әдіс» дегеніміз не деп сұрағанымда, олар былай деп жауап берді: ТЖД ұйым басшыларын оқытады, ал олар өз қызметкерлерін оқытуы керек.

Таңдаулы бақылаусыз оқытудың бұл түрі тиімсіз деген пікіріммен бөлістім. Алматылық достардың ешқайсысы өз мекемесінде мұндай оқыту туралы айтқан емес. Оның үстіне 1,4 миллион адам оқытылды деген көрсеткіш күмәнді. Шыншыл болуға шақырдым.

5. Украинадағы соғыста жаппай қырып-жоятын қаруды қолдану ықтималдығы туралы көптеген ескертулерді назарға ала отырып, Алматының қаншалықты қорғаныс нысандарымен (бомбаларлан қорғану қоймалары) жабдықталғанын, газдан қорғану құралынан бастап жеке қорғаныс құралдарының бар-жоғын сұрадым. Зымыран соққыдары кезінде бірнеше бомбалардан қорғану қоймаларының жабық болып, адамдардың қорғансыз қалуы орын алған Киевтегі жағдайды еске салдым.

Жауап көңілден шықпады. Бұрыннан сондай қоймалары бар кәсіпорындарды қоспағанда, азаматтарға арналған бомбалардан қорғану қоймалары мен қорғаныс құралдары мүлдем жоқ.

Мемлекеттік органдардың жаһандық соғыс болуы мүмкін дегенге сенбеуі, әрине, көңіл қуантады.

Бірақ бүгін оның орын алуы мүмкін емес деп ешкім айта алмайды. Ал мұндай жағдайда, сарапшылардың пікірінше, оның салдары тек соғысушы тараптарға ғана әсер етпейді. Меніңше, мемлекет мұндай мәселелерде өте прагматикалық және азырақ оптимисшіл болуы керек сияқты.

Сонымен қатар, метро станцияларының маңында тұратын алматылықтар үшін қорғану қоймалары мәселесі шешіледі. Бірақ оларды сумен, азық-түлікпен, жылы көрпемен және т.б. қамтамасыз ету мәселесі бар.

6. Е.Барлыбаев таяуда Іле-Алатау ұлттық саябағында орман өртін сөндіру кезінде өрт сөндірушінің қаза болуының мән-жайын, сонымен қатар Абай облысындағы қайғылы оқиғаға ұқсас жағдайларда орман шаруашылығы мен өртке қарсы қызметтің өзара әрекеттесу тәртібін сұрады.

ТЖ қызметкерлері «Азаматтық қорғау туралы» заңмен және ТЖМ мен Экология министрлігі арасындағы келісіммен (бір жыл бұрын екі министр де қол қойған) бекітілген тәртіптің бары жөнінде айтты, яғни, жергілікті әкімдіктер мен Экология министрлігі Орман шаруашылығы комитетінің аумақтық бөлімшелерінің басшылығының бұйрығымен өрт сөндіру қызметі орман өрттерін сөндіруге қатысады.

Ал марқұм әріптестеріне қатысты олар қайғылы оқиғаның қалай болғанын айтып, ерлікпен қаза тапқан қызметкердің мемлекеттік наградаға ұсынылған жеткізді.

Төтенше жағдайлар департаментінде болған әңгімеден кейін ҮАК төменіректегі селден қорғайтын бөгет құрылысына бардық; Нұр-Алатау ауданындағы жаңа өрт сөндіру бекеті.

Бекет басшылығы әлеуметтік пакеттің болуына байланысты өрт сөндірушілердің құқық қорғау органдарына көптеп ауысып жатқанына шағымданды. Өртті сөндіруге күніне 15-18 рет шығатын құтқарушылардың жұмысы да қауіптілік пен қиындық жағынан одан оңай емес.

Сонымен қатар, Сейсмология ғылыми-зерттеу институтының қызметкерлерімен де сөйлестік. 2017 жылы «Ақ жол» фракциясы үкіметке сейсмикалық станцияларды қаржыландыруды тоқтатқаны туралы наразылық білдіріп, депутаттық сауал жолдағанын еске алдық. Біздің сауалымыздан кейін қаржыландыру қайта жанданған еді. Бірақ қазірдің өзінде ұжымның жағдайы (бұл аналитик ғалымдар мен болжаушылар) өте қиын, мысалы – институт ғимараты 1989 жылдан бері жөндеу көрмеген (35 жыл!), сейсмикалық станциялардың ғимараттары баракқа ұқсас, зертханалар (бұл кез келген талдаудың өзегі) өткен ғасырда қалып қойған, беделді сейсмологтардың жалақысы орта мектептегі мұғалімдікінен төмен...