Күнбағыстың дақылы жанбағыстың көзі болуы үшін баж салығын төмендету керек

“Ақ жол” фракциясының
Премьер-министрінің орынбасары С.Жұманғаринге
депутаттық сауал

Автор - Мәжіліс депутаты Ерлан Барлыбаев


Майлы дақылдар отандық ауыл шаруашылығы өндірушілерінің қызметінде маңызды орын алатыны белгілі.
2023 жылдың 20 қаңтарында Ұлттық экономика министрінің бұйрығымен күнбағыс дақылдарына 20 пайыздық экспорттық баж салығы енгізілді.
Сәуірдің 24-і күні «Ақ жол» демпартиясының кеңсесінде шығыс өңірлердегі бірқатар шаруа қожалықтарының өтініші бойынша күнбағыс дақылдарына экспорттық баж салығын салу мен «Пионер» сорты тұқымдарының экспорттық саясаты мәселелеріне арналған дөңгелек үстел өтті.

Шаруалардың айтуынша, дақылдардың бұл сортын күнбағыс майын өндіру үшін пайдалану тиімсіз, сондықтан оны тек кондитерлік өнеркәсіпте пайдаланады.
Және осы түрінде ол Қытайға экспортталады.

Кәсіпкерлер атап өткендей, бір ғана Абай облысында осы дақылдарды өңдейтін 18 зауыт салынып, екі мың жұмыс орны ашылған. 135 дана жабдық сатып алынды, олардың көпшілігі жеке мүлкімен қамтамасыз етілген несиеге алынған.

Алайда, кәсіпкерлердің айтуынша, экспорттық мемлекеттік баж салығының 20 пайызы салдарынан кәсіпорын шығынға ұшырап, сатып алынған құрал-жабдықтар өз құнын ақтамайды.

Өз кезегінде Сауда және интеграция министрлігі тұқым сортын анықтаудың қиындығына сілтеме жасайды. Сонымен қатар, көрсетілген тұқым сортын Тауар номенклатурасының жеке кодына бөлу ЕАЭО-дағы серіктестермен ұзақ мерзімді келісімді қажет етеді.

Өкінішке қарай, жоспарланған отырыс туралы ресми хабарланғанымен, Ауыл шаруашылығы министрлігінің өкілдері өздерінің тікелей құзыретіндегі мәселені талқылаудан жалтарды.

Жоғарыда айтылғандай, бұл мәселе ауыл шаруашылығы өндірушілерінің және олардың еңбек ұжымдарының едәуір бөлігін қамтып отыр.

Осының барлығын негізге ала отырып, «Ақ жол» ҚДП депутаттық фракциясы мыналарды ұсынады:
1. «Пионер» сортының дақылдарын өсімдік майына өңдеудің тиімсіздігі туралы кәсіпкерлердің дәлелдерін зерттеу;
2. Егер расталса, күнбағыс дақылдарының «Пионер» сортын жеке СЭҚ ТН кодына (Сыртқы экономикалық қызметтің тауар номенклатурасына) бөлу шараларын қабылдау.
3. Дақылдың осы түріне экспорттық баж салығын жою немесе төмендету мәселесін қарастыру.

Құрметпен,
«Ақ жол» фракциясының депутаттары

Ұлттық киноның тағдыры кімнің қолында?

“Ақ жол” фракциясының Вице-премьер А.Көлгіновке, Мәдениет министрі А.Ораловқа депутаттық сауалы

Автор - Мәжіліс депутаты Қазыбек Иса

 
ҚР Мәдениет министрлігінің Ұлттық киноны қолдау мемлекеттік орталығынан шу шықты! Өйткені, Ұлттық киноны қолдау  орталығы 2023 жылғы мемлекеттік қаржылық қолдауға үміткер 153 киножобаны конкурстық іріктеуге қатыстырмай, құжаттарын қабылдамай тастады. 283 жобадан қабылдағаны тек 130-ы ғана. Сонда 60 пайызға жуығын далада қалдырды.
Бұған дейін (2019-2022жж.) Орталыққа келіп түскен киножобалардың 1-5% пайызы қабылданбаса, биыл жартысынан көбін негізсіз қабылдамаған.  
биыл ол он еседен де көп, жартысынан астам болып отыр.
Яғни, 153 жоба жобаларды іріктейтін Сарапшылар кеңесіне жете алмай жолда қалып отыр.  Батыраштың балтасына ұшыраған бір емес, 153 жоба өндіріске жіберілер болса,  әрқайсысында кемінде 30-60 адам жұмыспен қамтылатынын ескерсек, бұл 5-10 мың адамның тағдыры. Ерекше назар аударатынымыз, бұл  жүздеген жобаның ішінде былтыр Сарапшылар кеңесі “Ең үздік сценарий” деп бағалаған режиссер Азамат Шарғынның “Шырмауық” фильміндей жобалар да қалып жатыр.
Яғни Министрлік тоқтау салып, әділеттілік орнатпаса, Ұлттық киноны қолдау орталығы осылай Ұлттық киноны қорлау орталығына айналып кетпей ме? Бұл Мәдениетті қолдауға баса назар аударып отырған Президент Тоқаевтың Әділетті қазақстан саясатына қарсы жасалып отырған саботаж деуге болады. Өйткені, қай жобаның деңгейі қандай екеніне бағаны құжат қабылдайтындар емес, сарапшылар кеңесі беруі керек.
 
Бізге келген, бір топ киногерлер қол қойған  арызға қарасақ, Ұлттық киноны қолдау мемлекеттік орталығы:
1.Өзінің шығарып алған ішкі ережесін өзгертіп тастап, ҚР үш заңын бұзып отыр – “Бәсекелестік туралы” заң, «Кино туралы заң» және “Тіл туралы” заң; Егер Орталық секілді әркім өз білгенін істеп,  өзінің ережесін жасап алып, заңымызды белден басып отырса, онда Парламент не үшін бұл жерде заң шығарып отыр?!
 
2. Хаттама (протокол) жүргізілмеген – Орталықтың жауапты қызметкерлері іріктеу бойынша ешқандай хаттама жасамаған.  Бұл өрескел заң бұзушылық, және кері қайтарылған 153 жобаның әділ шеттетілгеніне күмән туғызады.
Олардың хабарламаларында көп қателіктер бар. Ережелердің баптары сәйкес емес немесе фильмдердің түрлерін шатасып жіберген. Мысалы, көркемсуретті  фильмді  "анимациялық" фильммен шатастырған. Уақытында тапсырылған және тіркеу журналда тіркелген жобаның иесіне "сіздердің жобаңыз қабылдау мерзімінен кейін түсті" деп жауап жазылған.
 
3. Арызда жазылғандай, Киноны қолдау орталығында – бірде-бір кино  саласының маманы жоқ. Бұл «ауруханада бір де бір дәрігер жоқ» дегенмен бірдей сұмдық емес пе?! Киноларымыздың шалажансар болып, өлмелі күйде болатыны да сондықтан.
Яғни, Киноөндірісте кәсіби біліктілігі жоқ мамандар жұмыс істейді. Соның негізінде қателіктер мен түсініспеушілік жиі орын алады дейді арызданушылар.
 
4. Ашық қорғауға өткен 130 жобаның ішінде, жұртқа мәлім болғандай 10-шақты жобаның құжаты тура өтпей қалған жобалардың құжатындай толтырылған дейді хатта. Бірақ, соған қарамастан, қабылданған. Бұл дегеніміз, жобалардың қабылдануы тамыр-таныс, бармақ басты, көз қыстымен, алдын-ала келіскен жүйеде өтті деуге негіз бар.
 
5. Құжат қабылдау кезеңінде ішкі ведомствоаралық ережелерді өзгерту туралы бұйрық қабылданған (10.03.2023ж. №71 бұйрық), алайда Орталық бұл туралы еш жерде ресми түрде хабарламаған. (тәртіпке сәйкес ереже өзгерістері құжаттарды қабылдау күніне дейін болуы қажет. Ал Құжаттар қабылдау 6 наурыздан басталған. Осы жаңа ережедегі өзгеріс құжаттарды кері қайтаруға бірден-бір себеп болған.
 
Жоғарыда келтірген дәйектер негізінде қоғамда резонанс тудырып отырған бұл жағдайдан шығудың мынадай жолдарын ұсынамыз:
 
1. Тәуелсіз жұмыс тобы құрылып, Орталық өткізген іріктеу нәтижесі бойынша, жобалардың құжаттарына тексеріс жүргізілсін;

2. Келешекте мұндай жағдай мен қарама-қайшылықтар орын алмас үшін, біркелкі ашық жүйе жасалсын. (іріктеу шарты туралы ұсыныс бар).  
 
Үміткерлерді Іріктеу ережесі мен қағидаларына ұсыныстарды жазбаша жібереміз.
 
Құрметпен, «Ақ жол» фракциясы

Еуропарламентте Қазақстанды еуропалық мемлекет деп атап, оның болашағы – Еуропа Кеңесіне мүшелікте, еркіндік пен демократияда екенін айтты.
Мұндай баға еліміздің тәуелсіздігіне төнетін қауіп-қатер туралы ескертумен қатар жасалды. (https://xn--r1a.website/orda_kz/53424).

«Ақ жол» демпартиясы Саяси бағдарламасының тармағын еске салайық (2-тарау):
«...Біздің таңдауымыз, «Ақ жол» демократиялық партиясының таңдауы – бұл еуропалық даму жолы, мемлекет пен қоғам қатынастарындағы еуропалық тәсілдер, еуропалық өмір сапасының стандарттары. Алаш көсемі Әлихан Бөкейхан айтқандай, біз болашақты «саналы түрде батыс өркениетін орнықтыру» арқылы көреміз».
Оған қоса, «Ақ жол» демократиялық партиясы келешекте тек еуропалық тәсілдерді енгізуді ғана емес, Қазақстанның Еуропалық Одаққа кіру мәселесін көтеруді де қарастырады.
(https://akzhol.kz/kk/program).

В Европарламенте назвали Казахстан европейской страной, будущее которой - членство в Совете Европы, свобода и демократия.
Такая оценка прозвучала вкупе с предупреждением о рисках независимости нашей страны (https://xn--r1a.website/orda_kz/53424).

Напомним пункт Политической программы Демпартии «Ак жол» (глава 2):
«Наш выбор, выбор демократической партии «Ак жол» - это европейский путь развития, европейские подходы в отношениях государства и общества, европейские стандарты качества жизни. Как писал лидер «Алаш» Алихан Букейхан, мы видим будущее «в приобщении к лучшим достижениям западных государств» («саналы түрде Батыс өркениетін орнықтыру арқылы көреміз»).
Более того, Демократическая партия «Ак жол», в качестве дальней перспективы, рассматривает не только внедрение европейских подходов, но и постановку когда-то в будущем вопроса о вступлении Казахстана в Европейский союз» (https://akzhol.kz/ru/program).

Наших прославленных соотечественников – спортсменов, деятелей культуры, ученых, студентов, предпринимателей, независимо от их этнической принадлежности, за рубежом всегда называют казахами - Токаев

«Наше общество представляет собой союз свободных и ответственных граждан, объединенных общими идеалами и ценностями. И это еще одно яркое проявление нашей общенациональной идентичности. Поэтому сегодня все наши граждане ощущают себя членами одной большой и единой казахской семьи, по-сути, нации.

Мы все – одна семья, и это не громкие слова, а наша привычная реальность. При этом наше этнокультурное многообразие, которым мы по праву гордимся, никуда не исчезнет, а наоборот, еще более укрепится за счет единой гражданской основы. У нас сложился свой особый уклад жизни, в котором традиции разных культур сливаются в прочный сплав общенациональной идентичности», - отметил президент.

t.me/orda_kz

Казахский язык должен стать средством приобщения к лучшим достижениям научного прогресса и образования - Токаев

«Стратегическим направлением нашей политики остается вопрос овладения государственным языком всеми гражданами. Казахский язык выступает действенным инструментом гражданской интеграции, олицетворением культурно-духовного единения. При этом казахский язык должен стать средством приобщения к лучшим достижениям научного прогресса и образования.

Это историческая задача, которую предстоит решить не только профильным министерствам, но и всем обществом, не допуская при этом инсинуаций и ажиотажа, а действуя благоразумно и поступательно. Граждане, не изучавшие государственный язык и не владеющие им в требуемом объеме, ни в коем случае не должны ущемляться по языковому принципу. В то же время в нашем обществе изучение государственного языка, стремление овладеть им должно стать повседневной нормой.

Казахский язык только тогда станет популярным, когда усилится его востребованность. В конце концов, владение различными языками – это признак культуры каждого человека. А овладение государственным языком, тем более родным казахским языком, – это показатель того, насколько развит в культурном отношении тот или иной гражданин, насколько развита в нем гражданская ответственность, в конце концов, насколько он патриотичен. В целом, вокруг государственного языка необходимо поддерживать положительную и позитивную атмосферу. Важно понимать, что все дискуссии по языковому вопросу носят не этнический, а гражданский и политический характер», - заявил президент.

t.me/orda_kz

Все конфликты и войны в мире происходят от национального высокомерия, нежелания и неумения видеть в представителе другого этноса, другой национальности близкого человека и друга - Токаев

«Истинный патриотизм ни в коем случае нельзя путать с национальным чванством. Поэтому мы продолжим развивать Ассамблею, совершенствовать методы работы, регулярно обновлять ее состав.

Мы – дети одной земли, сыновья и дочери одного народа! Нам всем хватит места на бескрайних просторах Великой степи. Нам всем есть, что беречь на этой священной земле, ради чего работать и жить. Будущее Казахстана, судьба наших детей, наследие наших предков – все в наших руках. И мы с гордо поднятой головой принимаем любые вызовы времени.

Мы – единый народ, и мы преодолеем все испытания. В каждом соотечественнике я вижу пример подлинного патриотизма, высокой гражданской ответственности, добросовестного отношения к делу. Именно эти качества являются залогом успешного построения Справедливого Казахстана!» - говорится в сообщении.

t.me/orda_kz

Токаев также высказался о провокаторах и проявлениях сепаратизма.

"Необходимо решительно пресекать любые провокации, нацеленные на подрыв нашего единства и согласия. Мы видим, как в публичном поле заметно увеличилось количество разного рода фальсификаций или фейков и деструктивных публикаций.

В подавляющем большинстве их авторы не имеют ничего общего с Казахстаном, пытаясь посеять семена раздора в нашем обществе, действуя при этом из-за рубежа. Их риторика и действия направлены на создание атмосферы недоверия, разжигание розни между людьми, на подрыв государственной безопасности.

С учетом таких тенденций любой инцидент, имевший криминальный или бытовой характер, усилиями недоброжелателей может быть перенесен в межэтническую плоскость и привести к тяжелым последствиям. Поэтому мы, будучи ответственными гражданами, должны противостоять любым проявлениям радикализма, экстремизма и сепаратизма, быть деликатными и в то же время жесткими, быть, в конечном счете, справедливыми"

t.me/tengrinews

«Мы с тобой одной крови»
- это не название поста. Эти слова из детства вспомнились, когда я слушал выступление президента  на сегодняшней сессии Ассамблеи народа. И не просто вспомнились, а прямо-таки напрашивались, как некое резюме, после серии его цитат о том, что «Наших прославленных соотечественников, независимо от их этнической принадлежности, всегда называют казахами», или – «Все наши граждане ощущают себя членами одной большой и единой казахской семьи, нации», и – «Мы все – одна семья, и это наша привычная реальность».
Добавьте сюда – «Мы с тобой одной крови» - и у официальной речи появится некий оттенок, уходящий корнями куда глубже, чем в мультик «Маугли» из советского прошлого. Не случайно в казахской традиции – «обновлять» кровь: брать невест из дальних мест, знать родословную как минимум от семи предков, есть даже такое понятие: «қыз алыспайтың ағайын» (когда общие предки ближе семи поколений, а значит из этого рода нельзя брать невесту).
Это я к тому, что за века все этносы Казахстана действительно перероднились друг с другом. И роль казахов, как государствообразующего этноса – признать это родство, признать всех граждан нашей Республики казахами – как давно признали казахами зарубежные болельщики Головкина или Тена, Ильина или Рыбакину. С такого признания Мустафой Кемалем (Ататюрком) всех граждан турками началась Турецкая Республика; на тот же принцип идентификации по гражданству опираются все успешные демократии.
И сегодня Касым-Жомарт Токаев ненавязчиво, но ясно ввёл этот принцип для нашей страны. А значит, придёт время и для Казахской Республики – когда наименование государства опирается не на название территории, а на древнее имя его народа. Во всяком случае, Демпартия «Ак жол» видит такую необходимость и почти десятилетие настаивает на ней.
Но это в перспективе. Из крайне злободневного, сказанного главой государства сегодня, считаю нужным отметить его слова о том, что «Независимость и территориальная целостность нашей страны превыше всего». Президент назвал их «непреходящими ценностями», гарантией которых выступают мир и согласие в обществе. Поэтому для каждого, кто считает себя гражданином Республики (читай: казахом)  так понятно требование К.Токаева: пресекать провокаторов, твёрдо противостоять любым проявлениям экстремизма и сепаратизма, - «деликатно, жёстко и справедливо». Последняя формулировка очень интересна, но речь здесь скорее не о противоречивых подходах, а о соответствии ситуации, или - «справедливости», как сказал президент.
Очень показательна и оценка, которую Касым-Жомарт Кемелевич дал причинам конфликтов и войн – все они происходят от национального высокомерия, нежелания и неумения слышать представителей другого этноса, другой национальности. Лучше не скажешь, особенно учитывая некоторые события вокруг.
Ну и ещё один центральный тезис речи президента – стратегическое (!) значение вопроса владения казахским языком всеми гражданами страны. Если прежде он подчёркивал роль государственного языка, как средства общения граждан разных этносов (а с ростом удельного веса казахоязычных граждан этот процесс становится необратимым), то сегодня К.Токаев подчеркнул задачу казахского языка как проводника научного прогресса и образования. Это уже новая планка, настоящий вызов для нашей нации – сделать казахский язык не только достоянием писателей или гуманитариев, но и востребованным в фундаментальных и точных науках, технике и технологиях, финансах и инвестициях. Относительно последних,  Демпартия «Ак жол» ещё в 2012 году разработала законопроект о расширении сферы применения государственного языка. Мы актуализируем то начинание и продолжим работу в этом направлении, как впрочем, и по всем другим тезисам сегодняшнего, очень важного, я бы сказал «нацие-формулирующего» и позитивного спича главы государства.