🔶 آموزش اپراتور سامانه‌های دوش‌پرتاب پدافند هوایی (MANPADS) با شبیه‌سازها: رویکردی ضروری برای ایران در پرتو جنگ اوکراین و تجارب آمریکا

🔸 تهدیدات هوایی علیه ایران در سال‌های اخیر ماهیتی چندبعدی و فزاینده یافته است. از پهپادهای انتحاری (همچون لوکاس و هاروپ) و پهپادهای نظارتی گرفته تا بالگردهای تهاجمی و... مستقر در پایگاه‌های منطقه‌ای دشمن و حتی جنگنده‌ها که ممکن است در هر بحرانی وارد حریم کشور شوند. در چنین فضایی، سامانه‌های دوش‌پرتاب پدافندی نظیر ایگلا، استینگر و نمونه‌های بومی (میثاق و سهند) به عنوان آخرین خط دفاعی یگان‌های زمینی و نقاط حساس، نقشی بی‌بدیل ایفا می‌کنند.

🔸 اما چالش اساسی آنجاست که آموزش کلاسیک اپراتورهای MANPADS، مبتنی بر شلیک موشک واقعی عملاً غیرممکن، خطرناک و از نظر اقتصادی به صرفه نیست. هر موشک دوش‌پرتاب ده‌ها هزار دلار هزینه دارد، انبار مهمات را کاهش می‌دهد و به دلیل ترومای پس‌زنی (backblast) و صدای شدید، نمی‌توان آن را در مقیاس وسیع و در شرایط نزدیک به میدان نبرد تکرار کرد. تجارب میدانی جنگ اوکراین و نیز رویه دیرینه ارتش آمریکا نشان می‌دهد که شبیه‌سازهای پیشرفته، تنها راه حل مطمئن برای تربیت صدها اپراتور ماهر در کوتاه‌ترین زمان و با بالاترین نرخ آمادگی رزمی هستند. در این یادداشت تلاش شده این موضوع مورد بررسی قرار گیرد.

🔸۱- محدودیت‌های آموزش با مهمات واقعی و چرایی اجتناب‌ناپذیر بودن شبیه‌ساز

▪️یک موشک MANPADS یک سامانه پیچیده الکترواپتیکی است که شامل قفل‌کننده حرارتی (IIR یا UV)، موتور سوخت جامد با نازل متحرک، فیوز مجاورتی و مدارات خودآزمون (BIT) می‌باشد. شلیک واقعی این موشک دارای محدودیت‌های ذاتی زیر است: هزینه گزاف (هر گلوله موشک، سرمایه‌ای راهبردی است که در آموزش نباید سوزانده شود). ایمنی پایین (موج پس‌زنی تا شعاع ۱۰ متری پشت اپراتور می‌تواند باعث سوختگی، پارگی پرده گوش و آتش‌سوزی شود. آموزش در مناطق محدود پادگانی گاهی غیرممکن است).

▪️ عدم سناریوسازی مکرر (با یک شلیک واقعی نمی‌توان اثر باد، ارتفاع، خورشید در پس‌زمینه، حرکت همزمان چند هدف و یا اقدامات متقابل الکترونیکی (جمر) را به اپراتور آموخت). تعداد محدود شلیک به ازای هر اپراتور (در اکثر ارتش‌های جهان، هر اپراتور حداکثر ۱ تا ۲ بار در سال شلیک واقعی دارد، این میزان برای ایجاد آمادگی و واکنش سریع کافی نیست). راه حل این مشکل فقط شبیه‌سازها هستند که تمام این محدودیت‌ها را برطرف می‌کنند.

🔸۲- سطوح فناوری شبیه‌سازهای MANPADS

▪️شبیه‌سازهای نوین در سه سطح قابل طبقه‌بندی هستند که هرکدام نقشی در زنجیره آموزش دارند: الف) شبیه‌ساز مبتنی بر نشانه‌رو (Pointing & Tracking Trainer): این سطح ساده‌ترین نوع است و شامل یک لوله سبک با منظومه دید واقعی (با میدان دید مثلاً ۴ درجه) است که به یک صفحه نمایش متصل می‌شود. اپراتور هدف شبیه‌سازی‌شده روی صفحه را نشانه می‌گیرد، قفل صوتی (Lock tone) را می‌شنود و شلیک می‌کند. این شبیه‌ساز برای آموزش مقدماتی قفل‌گیری و شناسایی دوست/دشمن (IFF) به کار می‌رود.

▪️ب) شبیه‌ساز دوشی پویا (Dynamic Shoulder-Launched Simulator): این سطح واقع‌گرایی بسیار بالاتری دارد. شبیه‌ساز دقیقاً همان وزن، مرکز جرم، طول لوله و نیروی ماشه دو مرحله‌ای موشک واقعی را دارد. درون آن حسگرهای اینرسی (شتاب‌سنج و ژیروسکوپ) قرار گرفته است تا حرکت شانه، لرزش دست، و زاویه حمل را اندازه بگیرد. این شبیه‌ساز به یک رایانه همراه متصل است که تصویر هدف را از طریق یک پروژکتور داخلی یا نمایشگر روی منظومه بازتاب می‌دهد.

▪️اپراتور باید همانند حالت واقعی، هدف را در آسمان ردیابی کند، همزمان با حرکت شانه، صدای قفل را حفظ نماید و در لحظه مناسب شلیک کند. ج) شبیه‌ساز واقعیت مجازی (VR MANPADS Simulator): پیشرفته‌ترین نوع شبیه‌سازهاست. اپراتور یک هدست VR با میدان دید ۱۱۰ درجه روی سر دارد و لوله شبیه‌ساز را در دست می‌گیرد.

▪️میدان جنگ در ۳۶۰ درجه با مدل‌سازی دقیق از انواع هواگردها (پهپاد، بالگرد، جنگنده)، شرایط نوری، پوشش گیاهی، دود و غبار شبیه‌سازی می‌شود. صدای موتور هدف به صورت سه‌بعدی (با توجه به فاصله و زاویه) از طریق هدفون‌های تاکتیکی پخش می‌شود. این سطح برای آموزش پیشرفته، سناریوهای شب، مواجهه با چند هدف همزمان و مقابله با اقدامات متقابل (فلر) ایده‌آل است.

۱/۳
Ghost
@Partisan2015

🔸۳ـ درس‌هایی از میدان نبرد اوکراین و روسیه

▪️جنگ اوکراین بزرگترین آزمون زنده شبیه‌سازهای MANPADS بود. در ابتدای جنگ، اوکراین با انبوهی از موشک‌های استینگر و... مواجه شد اما تعداد اپراتورهای آموزش‌دیده بسیار کم بود. روش سنتی (چند هفته آموزش در پایگاه‌های پشتیبانی) جوابگوی نیاز خط مقدم نبود. راه‌حل، استقرار شبیه‌سازهای سیار در کانکس‌های ایزوله و حتی پایگاه‌های زیرزمینی بود.

▪️بر اساس گزارش مؤسسه Royal United Services Institute (RUSI) در سال ۲۰۲۳، ارتش اوکراین با استفاده از یک شبکه از شبیه‌سازهای دوش پرتاب نسبتاً ساده (مبتنی بر لپ‌تاپ و کنترلر گیم‌پد اصلاح‌شده)، چرخه آموزش پایه را از ۴ هفته به ۱ هفته کاهش داد. اما مهم‌تر از زمان، کیفیت آموزش بود، نرخ موفقیت قفل‌گیری روی اهداف متحرک (نظیر بالگردهای کا-۵۲) در اپراتورهای آموزش‌دیده با شبیه‌ساز، از ۳۵٪ به ۸۲٪ افزایش یافت. دلیل آن تکرار مکرر سناریوهای مختلف (شب، مه، وجود خورشید در پس‌زمینه، حرکت هدف با شتاب بالا) بدون هیچ هزینه‌ای بود.

▪️روسیه نیز از سامانه‌ای به نام Vertikal برای موشک ایگلا-اس استفاده می‌کند. نکته کلیدی در شبیه‌ساز روسی، شبیه‌سازی پدافند غیرعامل هدف است؛ به این معنا که بالگرد یا هواپیمای دشمن در شبیه‌ساز می‌تواند فلر پرتاب کند یا اخلال حرارتی (Hot Jammer) نماید. اپراتور باید در کسری از ثانیه روش قفل‌گیری را تغییر دهد (از ردیابی موتور به ردیابی بدنه) یا موقعیت شلیک را عوض کند. این قابلیت مستقیماً از تجارب سوریه و اوکراین استخراج شده است.


🔸۴- تجربه ارتش آمریکا: استاندارد طلایی واقع‌گرایی

▪️نیروهای مسلح آمریکا از دهه ۱۹۹۰ میلادی به صورت سیستماتیک از شبیه‌سازهای MANPADS استفاده می‌کنند. سامانه فعلی آنها Engagement Skills Trainer (EST) MANPADS که بخشی از خانواده EST ۳۰۰۰ است، دقیق‌ترین نمونه موجود به شمار می‌رود.

▪️ویژگی‌های فنی آن: لوله پرتابگر کاملاً واقعی (اپراتور دقیقاً همان موشک FIM-۹۲ Stinger را در دست می‌گیرد، با همان وزنه‌ها و همان نقطه تعادل. منظومه دید، سوئیچ‌های IFF و کانکتورهای خنک‌کننده گاز آرگون (در موشک واقعی) همگی شبیه‌سازی فیزیکی شده‌اند). نمایشگر مقعر (Concave Screen) به جای هدست VR، یک صفحه نیمه‌کروی در مقابل اپراتور قرار دارد که تصویر آسمان با رزولوشن ۴K روی آن پخش می‌شود.

▪️مزیت آن عدم ایجاد بیماری حالت تهوع ناشی از حرکت (شلیک) (Motion Sickness) و امکان مشاهده حرکات دست و لوله توسط مربی است. بازخورد لمسی (Haptic Feedback): در لحظه شلیک شبیه‌سازی شده، یک محرک الکترومغناطیسی در محل اتصال شانه به لوله، یک ضربه کوتاه و خشک ایجاد می‌کند که مشابه پس‌زنی واقعی (اما بی‌خطر) است.

▪️صدای شلیک از طریق هدفون با شدت ۱۱۰ دسی‌بل پخش می‌شود. سیستم AAR خودکار (After Action Review): پس از هر سناریو، نرم‌افزار مسیر حرکت لوله (خطای ردیابی)، زمان قفل‌گیری، فاصله شلیک و زاویه سمت را به صورت گرافیکی نمایش می‌دهد و به اپراتور یک نمره از ۱۰۰ می‌دهد.

▪️بر اساس مستندات مرکز شبیه‌سازی ارتش آمریکا (PEO STRI)، هر اپراتور MANPADS پیش از اولین شلیک واقعی خود، حداقل ۵۰ سناریوی شبیه‌سازی شده را کامل می‌کند. میانگین زمان آموزش پایه با شبیه‌ساز، ۲۳ ساعت است در حالی که روش سنتی بدون شبیه‌ساز نیاز به ۸۰ ساعت و مصرف ۳ موشک واقعی داشت

۲/۳
Ghost
@Partisan2015

🔸۵- مزایای فنی و عملیاتی شبیه‌سازها برای ایران

▪️با توجه به وضعیت تهدیدات خاص ایران (پهپادهای صهیونیستی مستقر در آذربایجان، پهپادهای آمریکایی در خلیج فارس، بالگردهای تهاجمی در پایگاه‌های منطقه‌ای دشمن)، استفاده از شبیه‌سازهای MANPADS بسیار ضروری است تا فجایعی چون ماجرای پرواز بالگردهای دشمن مجدد در آسمان کشور به راحتی تکرار نشود.

▪️اما مزایای شبیه‌سازها برای کشور ما عبارت است از: آموزش در مقیاس انبوه و در هر شرایط جغرافیایی (شبیه‌سازها نیاز به میدان تیر وسیع ندارند. می‌توان آن‌ها را در پادگان‌ها، سنگرهای زیرزمینی و حتی قرارگاه‌های صحرایی مستقر کرد. در صورت درگیری منطقه‌ای، ظرف یک ماه می‌توان صدها اپراتور جدید از بین نیروهای بسیجی و وظیفه تربیت کرد بدون اینکه حتی یک موشک از انبار خارج شود).

▪️سناریوسازی علیه تهدیدات خاص (شبیه‌ساز را می‌توان با اثر حرارتی و الگوی پروازی انواع پهپادهای متداول در منطقه (مثل MQ-۹ Reaper، Heron TP، و حتی موشک‌های کروز با ارتفاع پروازی زیر ۲۰ متر) برنامه‌ریزی کرد. همچنین می‌توان اثر شرایط جوی منحصربه‌فرد ایران، رطوبت بیش از ۹۰٪ در جنوب، طوفان‌های شن در شرق و سرمای شدید در غرب را بر روی قفل‌گیر حرارتی شبیه‌سازی نمود).

▪️کاهش آسیب‌های پرسنلی (موج پس‌زنی موشک واقعی در فضاهای بسته یا نیمه‌بسته کشنده است. شبیه‌سازها کاملاً ایمن هستند و امکان تمرین درون ساختمان، خودروی زرهی یا سنگر را فراهم می‌کنند. این مسئله برای دفاع از فرودگاه‌ها، مراکز حساس و پایگاه‌های موشکی اهمیت حیاتی دارد).

▪️تداوم آموزش (Continuity of Training) (برخلاف مهمات واقعی که انبار آن محدود است، شبیه‌ساز را می‌توان ساعتی بیست بار شلیک کرد و یک اپراتور را در یک روز از سطح مبتدی به پیشرفته رساند. همچنین در زمان صلح، نیروهای یگانی می‌توانند ماهانه دو جلسه شبیه‌ساز انجام دهند و آمادگی خود را حفظ کنند).

▪️تمرین مقابله با اقدامات متقابل (در شبیه‌ساز می‌توان سناریوهایی طراحی کرد که هدف (مثلاً یک بالگرد تهاجمی) به محض قفل شدن، فلر پرتاب می‌کند. اپراتور باید یاد بگیرد که قفل را رها کند، سریعاً روی بالگرد دوم (که ممکن است فریبنده باشد) یا روی بدنه اصلی (در طول موج‌های غیر از فلر) دوباره قفل بگیرد. این مهارت در آموزش واقعی به دلیل هزینه بالای پرتاب فلر غیرممکن است).

 
🔶 نتیجه‌گیری

🔸در شرایط پیچیده امنیتی خاورمیانه و افزایش سریع سامانه‌های بدون سرنشین در اختیار گروه‌های مخالف و رژیم‌های فرامنطقه‌ای، ایران نمی‌تواند اتکای خود را بر روش‌های سنتی و پرهزینه آموزش اپراتورهای دوش‌پرتاب پدافندی حفظ کند.

🔸 تجربه میدانی اوکراین نشان داد که در یک جنگ واقعی، کمیت و سرعت آموزش به اندازه کیفیت آن اهمیت دارد و شبیه‌سازها تنها ابزاری هستند که هر سه مؤلفه را به طور همزمان تأمین می‌کنند. ارتش آمریکا نیز طی سه دهه، اثبات کرده است که شبیه‌ساز با بالاترین درجه واقع‌گرایی می‌تواند جایگزین بیش از ۹۰٪ شلیک‌های واقعی شود و نیرویی تربیت کند که در اولین شلیک جنگی خود عملکردی در سطح یک کهنه سرباز داشته باشد.

🔸برای ایران، سرمایه‌گذاری هدفمند بر روی شبیه‌سازهای سیار، قابل حمل و با قابلیت سناریوسازی علیه پهپادها و هواگردهای مدرن، نه یک گزینه تجملی بلکه یک ضرورت عملیاتی است. با اجرای صحیح این رویکرد، می‌توان در زمانی کوتاه و با هزینه‌ای به مراتب کمتر از خرید یک گردان سامانه پدافند هوایی، صدها تیم دوش‌پرتاب آماده رزم در سراسر کشور مستقر کرد که هرکدام توانایی مقابله با پیشرفته‌ترین تهدیدات هوایی را داشته باشند.

۳/۳
Ghost
@Partisan2015

🔹انتقال بخشی از پول های بلوک شده ایران به تهران؟

🔹به گزارش خبرگزاری کان، 3 میلیارد دلار از دارایی‌های ایران با پروازی از ابوظبی به تهران منتقل شد، در ازای اینکه ایران حملات خود به اسرائیل و اسرائیل حملات خود به لبنان را متوقف کند!

🔹طبق گزارش‌ها، یک پیام آمریکایی همراه با انتقال پول شامل تضمینی مبنی بر توقف حملات اسرائیل در لبنان بود. تبادل پیام‌ها توسط یک هیئت قطری انجام شد و هواپیمای حامل این دارایی‌ها در تهران فرود آمد.

Meghdad
@Partisan2015

🔺ترامپ طی پستی در شبکه truth اعلام کرده است که ایران مسئول سقوط بالگرد اپاچی در تنگه هرمز است و باید این اقدام ایران به شکل ضروری توسط ایالات متحده پاسخ داده شود.

CHAMROSH
@Partisan2015

🔴 به گزارش آکسیوس، بالگرد آپاچی در اثر برخورد با پهپاد (انتحاری) کشورمان سرنگون شده است و آمریکایی‌ها نمی‌دانند این برخورد عمدی یا سهوی بوده است!

FND
@Partisan2015

#تکمیلی
🔺احتمالا سناریو فوق به حقیقت نزدیک‌تر است، به ویژه از آنجایی که تا این لحظه از سمت نیروهای مسلح کشورمان ادعایی برای سرنگونی بالگرد آپاچی آمریکایی صورت نگرفته است، در نتیجه به احتمال زیاد آپاچی آمریکایی حین رهگیری و سرنگونی یک فروند پهپاد انتحاری(احتمالا شاهد) کشورمان برفراز تنگه هرمز دچار آسیب شده و سقوط کرده است.

🔺سقوط بالگردها حین رهگیری پهپادهای انتحاری در جنگ اوکراین چندین بار مشاهده شده و همچنین اوایل جنگ رمضان یک‌فروند بالگرد قطری نیز حین تلاش برای سرنگونی پهپاد انتحاری کشورمان آسیب دید و سقوط کرد که تمامی سرنشینان آن حادثه کشته شدند.

Maverick
@Partisan2015

🔹ترامپ در آستانه دستور حمله به ایران

🔹خبرنگار فاکس‌نیوز در کاخ سفید:
رئیس جمهور ترامپ احتمالاً در شرف دستور دادن به یک انفجار بزرگ در ایران است... هیچ سرباز آمریکایی در اینجا کشته نشد، اما به نظر می‌رسد که ایران واقعاً، واقعاً سخت تلاش می‌کرد تا سربازان آمریکایی را بکشد، زیرا آنها یک هلیکوپتر آپاچی را سرنگون کردند.

Meghdad
@Partisan2015

🔹عباس عراقچی وزیر امور خارجه:
نیروهای خارجی در مجاورت قلمرو ما به دلیل خطاهای انسانی خود، تصادفات ساده یا گرفتار شدن بالقوه در تیراندازی در معرض خطر دائمی قرار دارند.

🔹برای کاهش ریسک، بهترین راه حل این است که آنجا را ترک کنند. ما زبان دیپلماسی را ترجیح می دهیم اما به زبان های دیگر نیز صحبت میکنیم.

Meghdad
@Partisan2015

چند فروند هواپیمای سوخت رسان از رژیم صهیونیستی به سمت ایران بلند شدند.
یک اسکادران جنگنده سپاه تفنگداران دریایی آمریکا نیز از خلیج فارس به سمت عراق بلند شده است.

Join us | @Iranian_Militarism

🔹ترامپ درباره ایران: اگر طرف‌ها احمق باشند، کار به نابودی زیرساخت‌ها می‌کشد!

🔹دونالد ترامپ در مصاحبه با ABC گفت: اگر آنها احمق باشند، به جایی می‌رسیم که مجبور خواهیم شد کل زیرساخت‌های یک کشور را نابود کنیم. حقیقتا خیلی ساده است برنده جنگ کشوری  هست که قدرت داره و ما تمام قدرت رو داریم

🔹وقتی از ترامپ پرسیده شد که آیا آمریکا ممکن است بعداً به بازسازی ایران کمک کند، او پاسخ داد: بله، و آن را با طرح مارشال مقایسه کرد و سپس افزود: اما نیمی از نفت‌شان را خواهیم گرفت.

▪️ پی‌نوشت: مشخصا ترامپ شخصا خبر سقوط بالگرد را علنی کرد و مدام از آن صحبت کرد تا به یک حمله محدود به برخی اهداف خاص مشروعیت ببخشد. احتمالا برای پیش‌برد اهداف در میز مذاکرات و گرفتن امتیازات بیشتر، ترامپ صحبت از حمله و تهدید می‌کند. احتمال دارد در دقیقه ۹۰ ترامپ از تصمیم خود عقب نشینی کند.

Meghdad
@Partisan2015

🔹یک منبع آگاه ایرانی به الجزیره:

🔹هلیکوپتر آپاچی آمریکا بر فراز آب‌های بین‌المللی پرواز نمی‌کرد.

🔹ایران به هر حمله آمریکا علیه خود به طور قاطع و فوری پاسخ خواهد داد.

Meghdad
@Partisan2015

🔺طبق برخی اخبار واصله در اربیل چندین انفجار شنیده شده و نیروهای ایرانی در حال حملات به مواضع تجزیه طلبان در اربیل هستند.

CHAMROSH
@Partisan2015

🔺بر طبق منابع محلی، حداقل چهار پرتابه به مقر تجزیه طلبان حزب دموکرات کردستان در اربیل برخورد کرده و چندین تلفات بر جای گذاشته است.

CHAMROSH
@Partisan2015

🔺هم اکنون حداقل ۸ تانکر KC-46 بر فراز منطقه در حال سوخت‌رسانی به جنگنده‌ها هستند.

CHAMROSH
@Partisan2015

وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا ۚ بَلْ أَحْيَاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ

و هرگز گمان مبر آنان که در راه خدا کشته شدند مرده‌اند، بلکه زنده‌اند و نزد پروردگارشان روزی داده می‌شوند./ آل‌عمران ۱۶۹

FND
@Partisan2015

🔺ترامپ طی مصاحبه‌ای با وال استریت ژورنال اعلام کرد سقوط اپاچی اهمیتی ندارد چرا که خلبان‌ها خوب هستند، همچنین در یک مصاحبه دیگر در پاسخ به اینکه پیش‌تر گفته بود که حواب به ایران الزامی است گفت نیازی به این کار نیست و ما کارت‌های بسیاری روی میز داریم

🔺همچنین ونس نیز لحظاتی پیش مانند همیشه گفت ما به توافق با ایران بسیار نزدیک هستیم.

CHAMROSH
@Partisan2015

🔺اخبار تایید نشده حاکی از صدای انفجار در برخی مناطق جنوبی کشور از جمله سیریک است.

CoManchr
@Partisan2015