مسجد ۹۰۰ سالۀ شیرازیها در جزیره زنگبار
مسجد کیزیمکازی طبق کتیبه محراب، در سال ۵۰۰ق (بیش از ۹۴۰ سال پیش) ساخته شده است. این نوع طراحی سه پره ای در محراب (بر اساس مشاهده) بعدها در برخی مساجد تانزانیا و کنیا، توسط اقوام شیرازی، بلوچ، شوشتری، کازرونی و عُمانی استفاده شده است از جمله مسجد شوشتریها در زنگبار و یا مسجد بلوچها در کائوله.
پس از مسجد جامع جزیره کیلوا در تانزانیا، مسجد کیزیمکازی قدیمیترین مسجدی است که توسط شیرازیها در آفریقا ساخته شده و هنوز مورد استفاده نمازگزاران قرار میگیرد، همچنین هرساله گردشگران بسیاری از آن دیدن میکنند.
دیوید وایتهاوس (1941- 2013م) باستان شناس بریتانیایی که چند فصل کاوش در ایران و آفریقا داشته است، کتیبه کوفیِ مسجد کیزیمکازی را مشابه کتیبههای بندر سیراف در ایران میداند.
مسجد کیزیمکازی تقریبا در نزدیکی روستای ماکوندوچی است که همهٔ اهالی، خود را شیرازی مینامند و مراسم نوروز (نیروزی) را در مرداد ماه و تقریبا همزمان با مراسم نوروز دریایی (صیادی) در ایران برگزار میکنند.
تصاویر بیشتر از این مسجد در کانال کتیبه:
https://xn--r1a.website/katibefarsi
#مرتضی_رضوانفر
پژوهشگاه میراث فرهنگی
مسجد کیزیمکازی طبق کتیبه محراب، در سال ۵۰۰ق (بیش از ۹۴۰ سال پیش) ساخته شده است. این نوع طراحی سه پره ای در محراب (بر اساس مشاهده) بعدها در برخی مساجد تانزانیا و کنیا، توسط اقوام شیرازی، بلوچ، شوشتری، کازرونی و عُمانی استفاده شده است از جمله مسجد شوشتریها در زنگبار و یا مسجد بلوچها در کائوله.
پس از مسجد جامع جزیره کیلوا در تانزانیا، مسجد کیزیمکازی قدیمیترین مسجدی است که توسط شیرازیها در آفریقا ساخته شده و هنوز مورد استفاده نمازگزاران قرار میگیرد، همچنین هرساله گردشگران بسیاری از آن دیدن میکنند.
دیوید وایتهاوس (1941- 2013م) باستان شناس بریتانیایی که چند فصل کاوش در ایران و آفریقا داشته است، کتیبه کوفیِ مسجد کیزیمکازی را مشابه کتیبههای بندر سیراف در ایران میداند.
مسجد کیزیمکازی تقریبا در نزدیکی روستای ماکوندوچی است که همهٔ اهالی، خود را شیرازی مینامند و مراسم نوروز (نیروزی) را در مرداد ماه و تقریبا همزمان با مراسم نوروز دریایی (صیادی) در ایران برگزار میکنند.
تصاویر بیشتر از این مسجد در کانال کتیبه:
https://xn--r1a.website/katibefarsi
#مرتضی_رضوانفر
پژوهشگاه میراث فرهنگی
هفتم مهر، روز شمس تبریزی.
هشتم مهر، روز مولانا بلخی.
🔸کتیبۀ آرامگاه سیدصوف فیضبخش سهروردی (وفات ۷۸۶ق) حصار تاریخی لاهور، ایالت پنجاب (پنجآب)، کشور پاکستان.
🔸این آرامگاه که در کنار مسجد تاریخی وزیرخان و در عهد سلسله تغلق شاهیان (۷۲۰ - ۸۱۵ق) ساخته شده است، دارای چند کتیبهٔ مرمرین و به خط نستعلیق از اشعار منسوب به مولوی است.
متن کتیبۀ بالا:
مولوی هرگز نشد مولای روم،
تا غلام شمس تبریزی نشد(تضاد معنایی میان مولا و غلام).
مرتضی رضوانفر
عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی
هشتم مهر، روز مولانا بلخی.
🔸کتیبۀ آرامگاه سیدصوف فیضبخش سهروردی (وفات ۷۸۶ق) حصار تاریخی لاهور، ایالت پنجاب (پنجآب)، کشور پاکستان.
🔸این آرامگاه که در کنار مسجد تاریخی وزیرخان و در عهد سلسله تغلق شاهیان (۷۲۰ - ۸۱۵ق) ساخته شده است، دارای چند کتیبهٔ مرمرین و به خط نستعلیق از اشعار منسوب به مولوی است.
متن کتیبۀ بالا:
مولوی هرگز نشد مولای روم،
تا غلام شمس تبریزی نشد(تضاد معنایی میان مولا و غلام).
مرتضی رضوانفر
عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی
هشتم مهر، روز بزرگداشت مقام مولانا
«مثنــــوی معنــــوی مولــــوی، هست قرآن در زبان پهلـوی»
🔸شعری در وصف مثنوی مولانا، آرامگاه مهرعلیشاه گیلانی، اسلام آباد پاکستان.
🔸متن اشعار منسوب به شیخ بهایی در وصف تاثیر پذیری مثنوی از قرآن کریم:
من نميگويم كه آن عاليجنـاب، هست پيغمبر ولـي دارد كتـاب/
«مثنــــوی معنــــوی مولــــوی، هست قرآنـی بـه لفـظ پهلـوی»/
مثنــوي او چــو قــرآن مــدل، هادی بعضی و بعضی را مضـلّ).
اشعار پایین سنگ مزار:
جز وجود مطلق و هستی پاک، هرچه آید در خیالت هست خاک/
صورت ظاهر فنا گردد بدان، عالم معنی بماند جاودان/
گفت المعنی هواللهُ شیخ دین، بحر معنی هاست ربُ العالمین/
چون برآرم دم بالله الصّمد، چرخ نعرۀ لیتنی کُنتُ زند/
اسم اعظم هست الله العظیم، جانِ جان و مُحیّ عِظمِ رَمیم (=احیا کنندۀ استخوانهای پوسیده)/
تصاویر بیشتر از آرامگاه و مسجد مهرعلیشاه گیلانی در کانال کتیبه.
https://xn--r1a.website/katibefarsi
مرتضی رضوانفر
عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی
«مثنــــوی معنــــوی مولــــوی، هست قرآن در زبان پهلـوی»
🔸شعری در وصف مثنوی مولانا، آرامگاه مهرعلیشاه گیلانی، اسلام آباد پاکستان.
🔸متن اشعار منسوب به شیخ بهایی در وصف تاثیر پذیری مثنوی از قرآن کریم:
من نميگويم كه آن عاليجنـاب، هست پيغمبر ولـي دارد كتـاب/
«مثنــــوی معنــــوی مولــــوی، هست قرآنـی بـه لفـظ پهلـوی»/
مثنــوي او چــو قــرآن مــدل، هادی بعضی و بعضی را مضـلّ).
اشعار پایین سنگ مزار:
جز وجود مطلق و هستی پاک، هرچه آید در خیالت هست خاک/
صورت ظاهر فنا گردد بدان، عالم معنی بماند جاودان/
گفت المعنی هواللهُ شیخ دین، بحر معنی هاست ربُ العالمین/
چون برآرم دم بالله الصّمد، چرخ نعرۀ لیتنی کُنتُ زند/
اسم اعظم هست الله العظیم، جانِ جان و مُحیّ عِظمِ رَمیم (=احیا کنندۀ استخوانهای پوسیده)/
تصاویر بیشتر از آرامگاه و مسجد مهرعلیشاه گیلانی در کانال کتیبه.
https://xn--r1a.website/katibefarsi
مرتضی رضوانفر
عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی
هشتم مهر، روز بزرگداشت مقام مولانا
🔸متن کتیبۀ سردر آرامگاه مولانا، قونیه:
کعبة العشاق باشد این مقام، هرکه ناقص آمد اینجا شد تمام.(شعر منسوب به جامی)
🔸تصاویر بیشتر از کتیبهها و آرامگاه مولانا، در کانال کتیبه.
https://xn--r1a.website/katibefarsi
مرتضی رضوانفر
عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی
🔸متن کتیبۀ سردر آرامگاه مولانا، قونیه:
کعبة العشاق باشد این مقام، هرکه ناقص آمد اینجا شد تمام.(شعر منسوب به جامی)
🔸تصاویر بیشتر از کتیبهها و آرامگاه مولانا، در کانال کتیبه.
https://xn--r1a.website/katibefarsi
مرتضی رضوانفر
عضو هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی
کتیبه فرمان شیخعلیخان
(قهرمان جنگهای ایران و روس و حاکم شهر قبه در جمهوری آذربایجان و دربند در روسیه).
این کتیبه در قالب اشعار فارسی و به خط نستعلیق، به آزادسازی شهر و فرمان مرمت مدرسه دینی دربند در سال ۱۲۲۰ق میپردازد.
مرحوم محمدامین ریاحی خویی، ایرانشناس و مورخ، در توضیح نامهٔ عباس میرزا به شیخعلیخان میگوید:
"شیخعلیخان حکمران قبه و دربند، از بزرگان و نامداران آن سوی ارس بود که در طول دوره اول جنگهای ایران و روس، همراه مردان خویش و در کنار سایر ایرانیان دلاورانه پیکار کرد و لحظهای در وفاداری به ایران تردید به خود راه نداد و به صورت مظهر مقاومت ملی درآمد، و حتی وقتی هم طبق عهدنامه گلستان، دربند و باکو و شروان و شکی و گنجه و قراداغ و طالش به روسها داده شد، آن آزادمرد تسلیم نگشت".
متن کتیبه و تصاویر مدرسه، در کانال کتیبه:
https://xn--r1a.website/katibefarsi
مرتضی رضوانفر
پژوهشگاه میراث فرهنگی
(قهرمان جنگهای ایران و روس و حاکم شهر قبه در جمهوری آذربایجان و دربند در روسیه).
این کتیبه در قالب اشعار فارسی و به خط نستعلیق، به آزادسازی شهر و فرمان مرمت مدرسه دینی دربند در سال ۱۲۲۰ق میپردازد.
مرحوم محمدامین ریاحی خویی، ایرانشناس و مورخ، در توضیح نامهٔ عباس میرزا به شیخعلیخان میگوید:
"شیخعلیخان حکمران قبه و دربند، از بزرگان و نامداران آن سوی ارس بود که در طول دوره اول جنگهای ایران و روس، همراه مردان خویش و در کنار سایر ایرانیان دلاورانه پیکار کرد و لحظهای در وفاداری به ایران تردید به خود راه نداد و به صورت مظهر مقاومت ملی درآمد، و حتی وقتی هم طبق عهدنامه گلستان، دربند و باکو و شروان و شکی و گنجه و قراداغ و طالش به روسها داده شد، آن آزادمرد تسلیم نگشت".
متن کتیبه و تصاویر مدرسه، در کانال کتیبه:
https://xn--r1a.website/katibefarsi
مرتضی رضوانفر
پژوهشگاه میراث فرهنگی