Evidence
5.81K subscribers
120 photos
75 videos
20 files
401 links
مرور سیستماتیک، جستجوی پیشرفته، آمار و روش تحقیق، مدیریت رفرنس و تولید محتوا
ادمین: رسول معصومی

@rasoul911

https://evidence.ir
Download Telegram
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔷 عنوان آموزش: معرفی سرویس SciSpace: کمک خلبان شما در رمزگشایی از پژوهش‌ها

🟢 مدت زمان آموزش: 13 دقیقه و 51 ثانیه

👨‍🏫 مدرس: رسول معصومی

توضیحات

در این فیلم سرویس جالب و کاربردی SciSpace را خدمتتان معرفی کردم که بطور خلاصه می‌توان گفت کارهایی انجام می دهد که ربات ChatGPT، موتورهای جستجوی علمی (مثل Semantic Scholar) و دیتابیس‌های استنادی (مثل اسکوپوس) انجام می‌دهند.

#film
#AI
#scispace
#tool
#research

🆔 @irevidence
◀️ راهکار جالب Z-library برای دسترسی به کتاب‌ها و مقالات

پروژه Z-library  یکی از سایت‌های برگرفته از پروژه LibGen است (Mirror Site) که حدود 85 میلیون مقاله و 12 میلیون کتاب دارد.

لیبجن و زد لایبرری در راستای کارهایی است که سرکار خانم Alexandra Elbakyan در سای‌هاب انجام داده است که ما ایرانی‌ها باید خیلی ممنونش باشیم. چون اگر این خانم نبود، به متن کامل مقالات دسترسی نداشتیم. حالا بحث‌های اخلاقی استفاده از مقالات دزدیده شده را می‌گذاریم برای بعد!


چند ماه قبل، اداره تحقیقات فدرال (FBI) آمریکا دو تا از دامنه‌های اصلی این پروژه را به علت نقض قانون کپی‌رایت مصادره کرد:

http://booksc.org/
http://z-lib.org/

البته همچنان از دامنه‌های دیگر در دسترس است مثل این یکی:

https://z-lib.is/

اما از دیروز 22 بهمن (11 فوریه 2023) یک راه حل جالبی را برای دور زدن توقیف مکرر دامنه‌ها تدارک دیده است.

کافیست وارد سایت زیر شوید:

https://singlelogin.me

اگر حساب کاربری ندارید، یکی بسازید.
وقتی وارد حساب کاربری خود شدید یک آدرس اختصاصی و شخصی برای شما ایجاد می‌شود که شبیه آدرس‌های شبکه Tor است. چیزی شبیه این:

https://lib-53t4cao5eksjbqczmz42sgx4.must.wf

این لینک فقط مخصوص شماست و گفته که جایی به اشتراک نگذارید. (آدرس اختصاصی خودم را تغییر دادم!)

حالا دیگه FBI نمی‌تواند کاری انجام دهد.

#searching
#z_library
#book
#free_fulltext

🆔 @irevidence
Evidence
◀️ غیرفعال شدن برخی سامانه‌های مجموعه نوپا 🔹 از مجموعه سامانه‌های نوپا، در حال حاضر سه + یک سامانه در دسترس نیستند یا با اختلال فنی مواجه هستند. سامانه پایان‌نامه‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی به آدرس http://thesis.research.ac.ir خیلی وقت است در دسترس نیست.…
◀️ شروع به کار مجدد سایت "بانک اطلاعاتی پایان‌نامه‌های علوم پزشکی کشور"

این سایت که از سامانه‌های زیر مجموعه نوپا است خیلی وقت بود که در دسترس نبود. ولی حالا دوباره سایت آن بالا آمده است.

http://thesis.research.ac.ir

از طریق این سایت می‌توانید به اطلاعات کتابشناختی بیش از 340 هزار پایان‌نامه‌های دفاع شده در دانشگاه علوم پزشکی دسترسی داشته باشید.

⚠️ نکته مهم اینکه از آخرین بروزرسانی این سامانه حدود یک سال و نیم می‌گذرد. حتی از تاریخ بروزرسانی پایان‌نامه‌های برخی دانشگاه‌های علوم پزشکی، بیش از 2 سال می‌گذرد.

ظاهراً پایان‌نامه‌های جدید از طریق سامانه جامع طرح‌های تحقیقاتی علوم پزشکی کشور قابل دسترس است. این سامانه اطلاعات بیش از 133 هزار پایان‌نامه را داراست.

قابل ذکر است که همچنان دو سایت نشریات علمی پژوهشی پزشکی و بانک اطلاعات مقالات پزشکی ایران با اختلال فنی مواجه هستند.

#thesis
#nopa

🆔 @irevidence
◀️ مشکلاتِ مرورهای سیستماتیک: یک مرور سیستماتیک زنده

The Problems with Systematic Reviews: A Living Systematic Review

J Clin Epidemiol . 2023 Feb 14

مرورهای سیستماتیک به عنوان استاندارد طلایی در حوزه‌های مختلف شناخته می‌شوند، اما نیاز است که از لحاظ روش‌شناسی به درستی انجام شوند.

در مطالعه حاضر نویسندگان، مقالاتی را شناسایی کردند که به مشکلاتِ مرورهای سیستماتیک منتشر شده پرداخته بودند.

نویسندگان 485 مقاله را پیدا و سپس به روش تحلیل تماتیک مشکلات را شناسایی و تم‌بندی کرده‌اند. این نویسندگان در کل 67 مشکل مختلف را استخراج و آنها را در قالب 4 تم (Theme) کلی طبقه بندی کرده‌اند:

comprehensive (i.e., including all relevant evidence);

rigorous (i.e., using appropriate methods);

transparent (i.e., enabling reproducibility) and

objective (i.e., handling the review process fairly)

وبسایتی برای این منظور طراحی کردند که در آن همه 67 مشکل آورده شده است و به مقالاتی هم که به آن مشکل یا مشکلات اشاره کردند، استناد شده است. مثلاً در زیر تم comprehensive تعداد 15 مشکل وجود دارد که یکی از آنها جستجوهای ناکافی متون (Insufficient literature searches) است. 54 مطالعه به این مشکل اشاره کرده‌ است.
https://systematicreviewlution.com

یکی از نویسندگان این مقاله، David Moher است. ایشان جزو طراحی‌کنندگان بیانیه‌های پریزما، CONSORT و AMSTAR و STROBE و ... است. همچنین جزو نویسندگان دستنامه مرورهای سیستماتیک کاکرین هم به شمار می‌رود.

لطفاً برای اطلاعات بیشتر مقاله پیوست شده را مطالعه کنید و همچنین به وبسایت مربوطه مراجعه کنید. این مرور از نوع Living انجام شده است و در فواصل زمانی مشخص به‌روزرسانی و تکمیل خواهد شد.

#article
#systematic_review
#evidence_synthesis
#methodology

🆔 @irevidence
1
◀️ ابزاری برای رسم فلو دیاگرام پریزما در مرورهای سیستماتیک

بر اساس بیانیه پرزیما (PRISMA)، در مرورهای سیستماتیک حتما باید flow diagram رسم شود.

تهیه دستی این دیاگرام کمی دشوار است. در اینجا ابزاری را خدمت شما معرفی می‌کنم که به راحتی می‌تواند این کار را برای شما انجام دهد.

لطفاً وارد سایت زیر شوید:

https://estech.shinyapps.io/prisma_flowdiagram/

بر روی گزینه Create flow diagram کلیک کنید و گزینه‌های مد نظر را انتخاب و سپس اعداد مربوط به هر مرحله را وارد کنید.

در پایان می‌توانید دیاگرام تولید شده را به فرمت‌های PNG و SVG، فرمت PDF و فرمت HTML دانلود کنید.

طراحان این ابزار که مبتنی بر برنامه R است، مقاله‌ای هم تحت این عنوان در مجله Campbell Systematic Reviews منتشر کرده‌اند:

PRISMA2020: An R package and Shiny app for producing PRISMA 2020-compliant flow diagrams, with interactivity for optimised digital transparency and Open Synthesis

برای دسترسی به مقاله فوق، اینجا را کلیک کنید.

#tool
#prisma
#evidence_synthesis

🆔 @irevidence
◀️ معرفی یک ربات هوش مصنوعی شبیه ChatGPT: رایگان و بدون نیاز به ثبت‌نام

امروز یک سایتی را پیدا کردم به نام perplexity که کاری شبیه ChatGPT را انجام می‌دهد. کافیست سوال یا متن مد نظرتان را تایپ کنید تا این هوش مصنوعی به سرعت جواب را به شما تحویل دهد.

بر خلاف ChatGPT نیازی به ثبت‌نام نیست و کاملاً هم رایگان است. ابتدا یک جواب خلاصه به شما ارائه می‌دهد. برای جواب کامل‌تر، گزینه View Detailed را بزنید.

یک
تفاوت دیگری که با ChatGPT دارد این است که رفرنس هر جمله‌ای که نوشته است را می‌آورد و این برای مقاصد علمی خیلی گزینه خوبی است. برای دیدن لیست منابع، گزینه View List را کلیک کنید.

البته ممکن است قابلیت کلی این سرویس به اندازه ChatGPT نباشد ولی استفاده از آن خالی از لطف نیست. خودتان هم بررسی کنید.

https://www.perplexity.ai

#AI
#perplexity

🆔
@irevidence
◀️ شگفتانه: سای‌هاب را فراموش کنید؛ به نکسوس سلام کنید!

در چند سال اخیر سای‌هاب (Sci-Hub) عصای دست ما ایرانی‌ها شده است. اما این روزها مشکلی که این سرویس دارد، عدم امکان دانلود مقالات جدیدتر-مخصوصاً از سال 2021 به این طرف- است.

در این لحظه رباتی را به شما معرفی می‌کنم که علاوه بر تمام مقالات سای‌هاب، مقالات جدیدتر را هم می‌تواند دانلود کند. حتی مقالاتی که چند روز از انتشار آن‌ها گذشته باشد.


اسم این ربات، نکسوس است و توسط آن، علاوه بر مقاله، کتاب‌های مختلف را هم می‌توانید دانلود کنید. می‌توان گفت نکسوس ترکیبی از سای‌های+ لیبجن و مقالات جدیدتر است.

هر چند وضعیت اقتصادی و اوج‌گیری دلار، زندگی را برایمان زهرمار کرده است ولی از این ربات لذت ببرید!


@science_nexus3_bot

#telegrambot
#scihub
#libgen
#nexus
#free_fulltext

🆔 @irevidence
Evidence
◀️ شگفتانه: سای‌هاب را فراموش کنید؛ به نکسوس سلام کنید! در چند سال اخیر سای‌هاب (Sci-Hub) عصای دست ما ایرانی‌ها شده است. اما این روزها مشکلی که این سرویس دارد، عدم امکان دانلود مقالات جدیدتر-مخصوصاً از سال 2021 به این طرف- است. در این لحظه رباتی را به شما…
◀️ اطلاعات تکمیلی درباره نکسوس

سای‌هاب حدود 88 میلیون و 343 هزار مقاله دارد ولی نکسوس آنطور که ادعا کرده است بیش از 128 میلیون و 300 هزار مقاله دارد. یعنی نکسوس حدود 40 میلیون مقاله بیشتر از سای‌هاب دارد.

همچنین بیش از 7 میلیون و 300 هزار کتاب در نکسوس موجود است.

یک آدرس وب از این سرویس پیدا کردم که کمی عجیب و غریب است. کار با آن هم راحت نیست. ظاهراً نرم افزاری به نام IPFS نیاز دارد که باید روی دسکتاپ نصب شود. این هم آدرس این سایت:

https://bafybeigpp6mtsmjngaqscfkjwzivbptt4ui5yb7uih6qe43obofxujdoxa.ipfs.ipfs.joaoleitao.org

در کل بیخیال این نسخه وب بشوید، به صرفه‌تر است و از همون ربات استفاده کنید.

در کانال نکسوس هم می‌توانید عضو شوید تا در جریان آخرین اخبار و اطلاعیه‌ها باشید. یا اگر احیا بخاطر کپی‌رایت توسط تلگرام بسته شد، آدرس جدید را دریافت کنید.

#telegrambot
#scihub
#libgen
#nexus
#free_fulltext

🆔 @irevidence
🔷 عنوان کتاب: ارزیابی نقادانه شواهد

🟢 نویسندگان: هادی بیهقی، الناز احتشامی افشار، سروش حسنی، زهرا رحمانی، مونا سید صفی‌زاده و سمیرا یزدانی‌نژاد

🟢 ویراستاران: هادی بیهقی، سعید حاتمی و آرمین شیروانی

🟢 زیر نظر: شهرام یزدانی

🟢 ناشر: دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

🟢تاریخ انتشار: 1385

🟢 تعداد صفحات: 262

🟢 عناوین فصل‌ها

فصل اول:
روش‌شناسی پژوهش
فصل دوم: مبانی ارزیابی نقادانه شواهد
فصل سوم: شواهد مربوط به تشخیص
فصل چهارم: شواهد مربوط به غربالگری
فصل پنجم: شواهد مربوط به درمان
فصل ششم: شواهد مربوط به اتیولوژی و آسیب
فصل هفتم: شواهد مربوط به پیش‌آگهی
فصل هشتم: شواهد مربوط به شیوع و بروز

🔗 برای دانلود کتاب اینجا را کلیک کنید.

#book
#research
#critical_appraisal

🆔 @irevidence
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔷 عنوان آموزش: معرفی دیتابیس Epistemonikos

🟢 مدت زمان آموزش: 6 دقیقه و 45 ثانیه

👨‍🏫 مدرس: رسول معصومی

توضیحات

دیتابیس Epistemonikos جامع‌ترین دیتابیس مرورهای نظام‌مند در حوزه سلامت است که یک قابلیت منحصر به فردی هم دارد و آن مرتبط کردن مطالعات اولیه و ثانویه به یکدیگر است. لطفاً توضیحات داده شده در فیلم را ملاحظه فرمایید.

#film
#searching
#epistemonikos
#database
#systematic_review
#evidence_synthesis


🆔 @irevidence
◀️ مقایسه امکانات و ویژگی‌های 90 دیتابیس علمی: وبسایت بسیار کاربردی برای همه پژوهشگران در همه حوزه‌ها

✍️
رسول معصومی

آقای Gusenbauer از استرالیا وبسایتی را طراحی کرده است که به درد تمام پژوهشگران می‌خورد و فوق‌العاده کاربردی و مفید است.

اسم این سایت جستجوی هوشمند (Search Smart) است. در این سایت امکانات و ویژگی‌های حدود 90 دیتابیس علمی آورده شده است و امکان مقایسه آنها نیز وجود دارد.

فیلترهای بسیار زیادی (574 معیار مختلف) برای پیدا کردن دیتابیس مناسبِ شما وجود دارد. از حوزه موضوعی گرفته تا نوع مدرک، نوع جستجو، عملگرهای جستجو و ...

اطلاعات، ویژگی‌ها و امکانات هر دیتابیس هم در یک صفحه آورده شده است که بسیار کامل و جامع است و شما را از مراجعه به هر منبع دیگری، بی‌نیاز می‌کند.

این سایت، دیتابیس‌های علمی همه حوزه‌ها و رشته‌ها را در برمی‌گیرد و مختص فقط یک حوزه نیست.

آقای Gusenbauer در قالب یک نامه به سردبیر، وبسایت خودش را در مجله Nature معرفی کرده است.
#database
#searching
#site

🆔 @irevidence
◀️ مخزن استراتژی‌های جستجوی منتشر شده
searchRxiv

آرشیو جستجو (searchRxiv) سرویسی از سازمان CABI است که هدف آن به اشتراک گذاشتن استراتژی‌های جستجوی منتشر شده در مقالات مروری است.

استراتژی‌های جستجوی هر دیتابیس بطور مجزا در قالب یک رکورد به سایت اضافه ‌می‌شوند. همچنین به هر استراتژی یک DOI اختصاص پیدا می‌کند که قابل استناد دادن است.

این سرویس تازه راه اندازی شده است و فعلاً 245 استراتژی جستجو دارد. استفاده از آن و همچنین ارسال استراتژی جستجو به آن کاملاً رایگان است.

https://www.cabidigitallibrary.org/journal/searchrxiv

#searchRxiv
#searching
#site

🆔 @irevidence
◀️ درباره پایتون گیت

چند روز قبل دکتر داوود دومیری گنجی -دانشمند مثلاً یک درصد برتر جهان-اظهارات عجیبی را درباره پایتون در حضور رئیس جمهور ارائه کرد که بعید است تاکنون کسی آن را ندیده باشد.

نقدهای بسیاری به ایشان و صحبت‌های وی در رسانه‌ها مطرح شده است. اما می‌خواهم به یک نکته مثبت از این فرمایشات اشاره کنم!

وقتی Google Trends را بررسی می‌کنیم، مشاهده می‌کنیم که در چند روز گذشته، جستجوی کلیدواژه پایتون بطور معنی‌داری از سوی کاربران ایرانی زیاد شده است.

پایتون یک زبان برنامه‌نویسی چند منظوره و سطح بالاست و امروزه از آن بطور وسیعی در هوش مصنوعی و زیرمجموعه‌های آن یعنی یادگیری ماشین و یادگیری عمیق استفاده می‌شود.

نکته مثبت دقیقاً همین است! شاید افرادی با این زبان و قابلیت‌های آن آشنا و شروع به یادگیری این زبان جذاب و قدرتمند کنند.

بد نیست به پستی که آذر پارسال در کانال گذاشته بودم هم نگاهی بیندازید تا ببینید چگونه سنجه‌های من در آوردی مثل "دانشمندان/پژوهشگران یک درصد برتر دنیا" پدر علم و دانشگاه را در آورده است.

با بررسی پروفایل دکتر گنجی در اسکوپوس متوجه می‌شویم که ایشان تعداد 4 مقاله سلب اعتبار شده (Retracted) دارند که دلیل Retraction هر 4 تای آنها، سرقت ادبی است!
برای مشاهده مقالات فوق اینجا و اینجا و اینجا و اینجا را ببینید.

#critique
#ethics
#retraction

🆔 @irevidence
◀️ پارافریز (Paraphrase) متون با هوش مصنوعی Bing

ابزارهای زیادی برای پارافریز کردن متون وجود دارند ولی خیلی از آنها عملکرد قابل قبول ندارند. برخی هم که نسبتاً عملکرد خوبی دارند، رایگان نیستند و باید هزینه بالایی را پرداخت کنیم.

یکی از راه های جایگزین استفاده از ربات های هوش مصنوعی است. من چند متن را با استفاده از ربات ChatGPT پارافریز کردم ولی واقعیتش چنگی به دل نزد.

ولی همان پاراگراف‌ها را از طریق Bing chat پارافریز کردم، نتیجه تا حد زیادی قابل قبول بود.

موقع چت کردن با ربات Bing از ما خواسته می شود تا سبک مکالمه را انتخاب کنیم که سه حالت دارد: More Creative و More Balanced و More Precise.

برای من بهترین حالت More Creative و سپس More Precise بود. اما این نتایج فقط با بررسی سه پاراگراف از یک مقاله بود و احتمالاً شما نتایج متفاوتی بدست بیاورید.

برای پارافریز کردن کافیست متن را وارد چت بات کنید و از او بخواهید که پارافریز کند.

بد نیست شما هم امتحان کنید. اگر به نتیجه متفاوت از نتیجه بنده رسیدید، لطفاً در قسمت کامنت‌ها اعلام فرمایید.

#AI
#bing
#copilot
#paraphrasing

🆔 @irevidence
◀️ طراح فونتی که نیاز به کمک ما دارد

هر متنی که می‌نویسیم، ناگزیر به استفاده از یک فونت هستیم. فونت‌های استاندارد و زیبا، نقش بسیار مهمی در انتقال پیام دارند.

در گذشته فونت‌هایی مثل نازنین، میترا، زر، یکان، تیتر و ... نقش اساسی در تایپوگرافی فارسی داشتند ولی امروزه علاوه بر آن‌ها، فونت‌های بسیار خوب دیگری هم ارائه شده است که تحول بزرگی در تایپوگرافی فارسی ایجاد کرده‌اند.

برخی از این فونت‌ها بصورت رایگان و برخی دیگر بصورت پولی ارائه می‌شوند. طبیعی است که هر فونتی، طراحی دارد. طراحان فونت افراد هنرمند و خوش‌ذوقی هستند که عصاره هنرشان را بی‌دریغ در اختیار دیگران قرار می‌دهند و اکثر ما در خیلی از موارد، موقع تایپ متن اصلاً به طراح فونت فکر هم نمی‌کنیم، انگاری این فونت‌ها، همین جوری از زمین روییده‌اند.

یکی از طراحان فونت فارسی، آقای صابر راستی کردار است. جوان خوش ذوق و با اخلاقی که چندین فونت عالی تاکنون طراحی کرده است و همه را بی‌دریغ و بصورت کاملاً رایگان و به قولی منبع باز در اختیار کاربران قرار داده است.

فونت زیبای ساحل در بیشتر اسلایدهای من مورد استفاده قرار می‌گیرد. فونت زیبای وزیرمتن (با اسم قبلی وزیر) یکی دیگر از فونت‌های طراحی شده توسط آقای صابر راستی کردار است که بسیار مورد استفاده طراحان قرار گرفته است. سایر فونت‌های ایشان عبارتند از: صمیم، شبنم، تنها، گندم، پرستو و ناهید.

توصیه می‌کنم به صفحه ایشان در گیت‌هاب مراجعه کنید و فونت‌های فوق را دانلود و در رایانه‌تان نصب کنید. مخصوصاً فونت ساحل و وزیرمتن را یکبار امتحان کنید.

حالا چرا این‌ها را نوشتم؟

متأسفانه طبق متنی که در
وبلاگ خودشان نوشته‌اند، آقای راستی کردار گرفتار بیماری سرطان شده است و افسوس که به مرحله متاستاز رسیده است و چه مرحله سخت و جانکاهی.😢

او فقط 36 سالش است. در بخشی از پست‌اش نوشته است:

"من ۳۶ سالمه. دچار معلولیت حرکتی ‌شده‌ام تا جایی که امکان استفاده از توالت ایرانی ندارم و تنها با دو عصا می‌توانم راه بروم. تقریبا همیشه یک گوشه از خانه افتاده‌ام. نمی‌توانم کاری انجام دهم. درد و رنج و خستگی ... اغلب بر دوشم سنگینی می‌کند. از حالت تهوع گرفته تا سرگیجه و بی‌حالی و ... حتی برای خواب و درد لگنم باید آرام‌بخش بخورم. لگن چپم تقریبا نابود شده. جراح تومور استخوانی می گفت باید بری تهران پروتز کنند تازه اگر دکتری قبول کنه. تهران هم داستانه. به ویژه اجاره یا ... خبری از کسب درآمد نیست. هزینه‌ها بالاست. بسیاری زحماتم به دوش پدر و مادر سالمندم است. هزینه استخدام پرستار هم که نگو. عملا نشدنیه. بیمه هم تنها عمده هزینه دارو و درمان رو پوشش میده. چیزی به پایان عمرم نمانده (شاید یک سال). نمی‌دانم چگونه ایده‌هایم رو عملی کنم اما تلاشم رو می‌کنم."

می‌دانیم که سرطان به غیر از درد، هزینه هم دارد و آن هم چه هزینه‌های کمر شکنی. تنها کاری که از دست ما برمی‌آید کمک در حد توان‌مان برای جبران بخشی از هزینه‌های این بیماری است. هر چند خود این بزرگوار درخواستی از کاربران برای کمک ندارد ولی در صفحه‌اش جایی برای Donation دارد که کاربران بصورت خودجوش تصمیم گرفتند از این طریق به او و خانواده‌اش کمک کنند.

من به عنوان کسی که همیشه از فونت‌های ایشان در تولید محتوا استفاده می‌کنم و در اختیار شما قرار می‌دهم، وظیفه خود دانستم که این مورد را به اطلاع شما دوستان گرامی هم برسانم. بنابراین هر مبلغی که دوست داشتید و در حد توانتان بود، لطفاً از طریق درگاه زیر به ایشان پرداخت کنید. باشد که مهربانی‌ها همیشگی باشد.

https://www.payping.ir/@saber

به روزرسانی تلخ

متاسفانه آقای صابر راستی‌کردار در 22 آبان 1402 چشم از دنیا فرو بستند. آرام بخواب مهندس خوش ذوق و دوست داشتنی😥

#off_topic

🆔 @irevidence
💔1
◀️ پیشنهاداتی برای استخراج، تحلیل و ارائه نتایج مرورهای اسکوپینگ

Recommendations for the extraction, analysis, and presentation of results in scoping reviews

Pollock et al. JBI Evidence Synthesis 2023; 21(3):520–532.

مرور اسکوپینگ یکی از انواع خانواده سنتز شواهد است که در سال‌های اخیر بسیار مورد استفاده قرار گرفته است.

یکی از چالش‌های این نوع مرور، نحوه استخراج و سنتز داده‌ها است. در مقاله‌ای که به پیوست مشاهده می‌کنید، نویسندگان بخوبی با ذکر مثال‌های مرتبط، پیشنهادات مفیدی را برای استخراج، تحلیل و ارائه نتایج مرورهای اسکوپینگ ارائه کرده‌اند.

مطالعه این مقاله را به تمام دوستانی که در حال انجام اسکوپینک رویو هستند یا می‌خواهند در آینده چنین مروری را انجام دهند، توصیه می‌کنم.

#article
#scoping_review
#evidence_synthesis
#methodology


🆔 @irevidence
◀️ ابلاغ دستورالعمل حمایت از فعالیت پژوهشگران و فناوران نظام سلامت

این خبری است که دکتر یونس پناهی معاون پژوهش وزارت بهداشت اعلام کرده است. اصل خبر را اینجا بخوانید.

اما خلاصه آن خبر به شرح زیر است (ریال‌ها را به تومان تبدیل کردم)

🔘 برای مقالات

مبلغ حمایتی و پژوهانه مقالات چاپ شده در مجلات داخلی و خارجی ایندکس شده در Web of Science و PubMed و Scopus برای مقالات اصیل پژوهشی، مروری، مروری نظام مند و متاآنالیز، مبلغ 1 میلیون و 500 هزار تومان در سال 1401 (؟) خواهد بود.

به ازای هر واحد ضریب تأثیر (Impact Factor)، مبلغ 10 درصد (150 هزار تومان) به حق التحقیق پایه اضافه می‌شود.

علاوه بر آن در خصوص انتشار مقاله در مجلات یک درصد حیطه تخصصی بر اساس رتبه بندی SNIP (اسنیپ) 20 درصد (300 هزار تومان) و انتشار مقاله در مجلات پنج درصد حیطه تخصصی 15 درصد (225 هزار تومان) به مبلغ پایه اضافه می‌شود.

حق التحقیق مقالات منتشر شده در مجلات بین المللی، طبق آیین‌نامه، به مقالاتی تعلق می‌گیرد که مجله جزو چارک‌های Q1 و Q2 در سال انتشار مقاله بر اساس رتبه بندی CiteScore باشد.

به مقالات چاپ شده در مجلات داخلی علمی-پژوهشی نمایه نشده در نمایه نامه‌های Web of Science و PubMed و Scopus مبلغ 750 هزار تومان تعلق می‌گیرد.

🔘 برای ثبت اختراع، محصولات و خدمات دانش‌بنیان و فناورانه

هر ثبت اختراع
حاصل از طرح در دفاتر ثبت اختراعات ملی و دفتر ثبت اختراعات ژاپن (JPO)، و دفتر اختراعات روسیه (PCT) حمایتی معادل 1 میلیون و 500 هزار تومان را شامل می‌شود. این در شرایطی است که ثبت اختراع حاصل از طرح در دفاتر ثبت اختراع آمریکا (USPTO) و اروپا (EPO) معادل دو برابر این عدد (3 میلیون تومان) خواهد بود.

ساخت نمونه اولیه از محصول یا خدمات فناورانه منتج از پایانه‌نامه یا طرح‌های فناورانه معادل یک و نیم برابر پایه حمایتی است.

محصول منتج از طرح که مجوز تولید آن از سازمان غذا و دارو یا اداره کل تجهیزات پزشکی کسب شده باشد دو برابر و محصول منتج از طرح که تبدیل به محصول تجاری شده باشد سه برابر از حق التحقیق پایه یعنی معادل 4 میلیون و 500 هزار تومان مورد حمایت قرار می‌گیرد.

هر پژوهشگر و فناوری بتواند دانش فنی محصول فناورانه منتج از طرح تحقیقاتی در داخل و خارج کشور را به فروش برساند و مستندات تراکنش مالی را هم ضمیمه ادعای خود قراردهد نیز مشمول حمایت 3 میلیون تومانی قرار خواهد گرفت.
#reward
#grant

🆔
@irevidence
◀️ در رابطه با "دستورالعمل حمایت از فعالیت پژوهشگران و فناوران نظام سلامت" چند نکته قابل ذکر است:

بخش اول:

واقعاً میزان مبالغی که قرار است به نویسندگان پرداخت شود، بسیار ناچیز است و به قول برخی دوستان بیشتر به شوخی شباهت دارد تا به حمایت. فرض کنید مقاله‌ای 5 نویسنده داشته باشد، به هر کدام مبلغ 300 هزار تومان می‌رسد. تازه اگر بطور مساوی تقسیم کنند!

علاوه بر ناکافی بودن میزان حمایت، اشکالات دیگری هم بر این دستورالعمل وارد است:

▪️مهم‌ترین مشکل آن از نظر بنده، تنوع دیتابیس‌ها و سنجه‌ها است. سه دیتابیس (WOS و PubMed و Scopus) و سه سنجه (سایت اسکور، SNIP و ضریب تأثیر) مد نظر قرار گرفته شده است و این باعث عدم یکپارچگی شده است.

در ابتدا قید شده است که به مقالات اصیل و مروری که در سه دیتابیس WOS، پابمد و اسکوپوس نمایه شده‌اند، مبلغ پایه یک و نیم میلیون تومان تعلق می‌گیرد. اما شرط بعدی که آورده، شرایط را متفاوت کرده است:

"حق التحقیق مقالات منتشر شده در مجلات بین‌المللی، طبق آیین‌نامه، به مقالاتی تعلق می‌گیرد که مجله جزو چارک‌های Q1 و Q2 در سال انتشار مقاله بر اساس رتبه بندی CiteScore باشد."

بنابراین شرط اصلی، نمایه شدن مجله در اسکوپوس است نه دو نمایه دیکر و اینکه مجله حتماً باید جزو Q1 و Q2 بر اساس شاخص CiteScore باشد.

▪️مجلاتی داریم که در پابمد یا WOS نمایه هستند ولی در اسکوپوس نمایه نیستند، بنابراین مشمول حمایت نمی‌شوند.

▪️در کل تعداد مجلات Q1 و Q2 نسبت به Q3 و Q4 و بدون Q کمتر هستند و چاپ مقاله در آنها سخت‌تر است.

▪️با اینکه مجلات ایرانی نمایه شده در آن سه دیتابیس هم مشمول حمایت می‌شوند ولی تعداد مجلات ایرانی Q1 و Q2 در حوزه علوم پزشکی بسیار کمتر است.

🔹گفته شده است: "به ازای هر واحد افزایش IF، مبلغ 10 درصد (150 هزار تومان) به حق‌التحقیق پایه اضافه می‌شود. "

در اینجا اسکوپوس و CiteScore به کنار می‌روند و IF و WOS مهم می‌شوند. بارها گفته شده است که سنجه‌های استاندارد نشده مثل IF و CiteScore معیار خوبی برای مقایسه مجلات بین رشته‌های تخصصی مختلف نیستند. چون رفتار استناددهی کاملاً مرتبط به حوزه موضوعی است. برای مثال در حوزه مطالعاتی من، 8 بالاترین IF است در حالی که در پزشکی بالینی 286 بالاترین است.

🔘 یعنی من اگر در بالاترین IF مجله رشته‌ام (Academic Medicine) مقاله منتشر کنم در کل 1 میلیون و 200 هزار تومان به مبلغ حق التحقیق پایه‌ام اضافه می‌شود (مجموعاً: 2 میلیون و 700 هزار تومان)

🔘 اما اگر یک متخصص حوزه سرطان در بالاترین IF مجله رشته خودش (CA: A Cancer Journal for Clinicians) مقاله منتشر کند، در کل 42 میلیون و 900 هزار تومان به مبلغ حق‌التحقیق پایه‌اش اضافه می‌شود (مجموعاً: 44 میلیون و 400 هزار تومان). می‌بینید که اختلاف حدوداً 42 میلیونی در این بین وجود دارد!

▪️ از CiteScore و IF که بگذریم می‌رسیم به سنجه دیگر یعنی SNIP.

اسنیپ از سرنام Source Normalized Impact per Paper تشکیل شده است و همانند IF و CiteScore به ایمپکت مجله اشاره می‌کند ولی نرمال یا استاندارد شده است و بنابراین عدد SNIP مجلات رشته‌های مخلتلف را می‌توان با همدیگر مقایسه کرد.

بر مبنای SNIP هم می‌توان مجله را به Q1 تا Q4 طبقه بندی کرد. طبیعی است که مجله‌ای ممکن است بر اساس SNIP در Q1 باشد ولی بر اساس CiteScore در Q2 باشد یا برعکس.

در بخشی از دستورالعمل آمده است:
"در خصوص انتشار مقاله در مجلات یک درصد حیطه تخصصی بر اساس رتبه بندی SNIP (اسنیپ) 20 درصد (300 هزار تومان) و انتشار مقاله در مجلات پنج درصد حیطه تخصصی 15 درصد (225 هزار تومان) به مبلغ پایه اضافه می‌شود."

🔹ملاحظه می‌فرمایید که کاملاً شرایط را پیچیده کرده‌اند.

فرض کنید مقاله‌ای را منتشر می‌کنیم:

1- باید مطمئن باشیم مجله مورد نظر در یکی از سه دیتابیس مهم نمایه شده است. اما شرط اصلی نمایه شدن در اسکوپوس است نه دو دیتابیس دیگر.

2- باید بررسی کنیم در Q1 یا Q2 باشد. آن هم بر اساس سنجه CiteScore اسکوپوس.

3- اگر مجله‌ای در اسکوپوس بود و Q1 یا Q2 بود. پس خوش به حالمان می‌شود و مبلغ یک و نیم میلیون تومان را می‌زنیم به جیب.

4- همچنین باید بررسی کنیم ببنیم آیا در WOS هم نمایه می‌شود؟ اگر می‌شود IF آن چند است؟ بر اساس هر واحد افزایش IF افتخار این را خواهیم داشت که مبلغ 150 هزار تومان به مبلغ حق‌التحقیق پایه‌مان اضافه شود.

5- از WOS و IF که فارغ شدیم، دوباره برمی‌گردیم به اسکوپوس تا شاخص SNIP مجله را بررسی کنیم. اگر مجله ما جزو یک درصد برتر حیطه تخصصی باشد مبلغ 300 هزار تومان و اگر جزو 5 درصد برتر حیطه تحصصی باشد، مبلغ 225 هزار تومان به مبلغ حق‌التحقیق پایه‌مان اضافه خواهد شد. (ادامه در پست بعدی)

#critique
#research_metrics
#reward

🆔 @irevidence
◀️ در رابطه با "دستورالعمل حمایت از فعالیت پژوهشگران و فناوران نظام سلامت" چند نکته قابل ذکر است:

بخش دوم:

اما این بند هم جالب است:
به مقالات چاپ شده در مجلات داخلی علمی-پژوهشی نمایه نشده در نمایه نامه‌های Web of Science و PubMed و Scopus مبلغ 750 هزار تومان تعلق می‌گیرد.

برداشت من از بند فوق، تمام مجلات فارسی و انگلیسیِ علمی-پژوهشی ِمنتشر شده در داخل کشورمان است. اگر در اسکوپوس و دو دیتابیس دیگر باشند، مثل مجلات خارجی با آنها برخورد می‌شود که شرایط‌شان را در بالا توضیح دادم.

اما اگر در هیچ یک از دیتابیس‌های فوق نمایه نشده باشند، قرار است مبلغ 750 هزار تومان یعنی نصف مبلغ حق‌التحقیق پایه دریافت کنیم.

سوالی که مطرح می‌شود این است: آیا بهتر است مقاله‌مان را در مجلات Q1 یا Q2 منتشر کنیم و مبلغ یک و نیم میلیون تومان را بگیریم یا در مجلات علمی-پژوهشی داخل کشور و به زبان فارسی منتشر کنیم و مبلغ 750 هزار تومان را بگیریم؟ (با فرض اینکه این مبالغ قابل قبول هستند.)

مبالغ داده شده برای ثبت اختراع و تولید محصولات هم بسیار ناچیز است ولی به نظرم شاهکار اصلی این دستورالعمل هیچ کدام از بندهای فوق نیست، بلکه این است:

"هر پژوهشگر و فناوری بتواند دانش فنی محصول فناورانه منتج از طرح تحقیقاتی در داخل و خارج کشور را به فروش برساند و مستندات تراکنش مالی را هم ضمیمه ادعای خود قراردهد نیز مشمول حمایت 3 میلیون تومانی قرار خواهد گرفت."

سروران ارجمندم! اگر کسی بتواند محصولش را به کشورهای خارجی بفروشد آیا نیازمند حمایت 3 میلیون تومانی شما خواهد بود؟ مبلغی که کمتر از 60 دلار است؟

بطور کلی:

1- حمایت از محققان کار خوبی است ولی نحوه و میزان حمایت هم مهم است.

2- با یک و نیم میلیون تومان کسی انگیزه لازم را برای چاپ مقاله پیدا نمی‌کند.

3- بهتر است مبلغ پرداخت شده به پروپوزال‌های تحقیقاتی را بییشتر کنید یعنی حمایت را به ابتدای حلقه پژوهش ببرید نه انتهای آن. وقتی به مقاله منتشر شده، پول پرداخت می‌کنید، غیر مستقیم این نگاه را تزریق می‌کنید که برای ما چگونه انجام دادن پژوهش مهم نیست، بلکه آنچه مهم است چاپ محصول آن پژوهش در قالب مقاله در مجلات Q1 و Q2 است تا رتبه‌مان در جهان بالا برود و خوشحال شویم.

4- یکنواختی و یکپارچکی در آیین نامه حمایت وجود ندارد. دیتابیس‌ها و سنجه‌های مختلف باعث عدم یکنواختی در این دستورالعمل شده است.

5- نحوه پرداخت و زمان پرداخت مشخص نشده است. مبلغ پرداختی چه زمانی و به کدام نویسنده پرداخت می‌شود؟

6- زیرساخت‌ها را درست کنید. مدیران خوب بر پست‌های آموزشی و پژوهشی بگمارید، انگیزه‌های افراد را بالا ببرید. نگذارید بهترین اساتید، دانشجویان و پژوهشگران، کشور را ترک کنند. با یک و نیم میلیون تومان این مشکلات حل نمی‌شود.


#critique
#research_metrics
#reward

🆔 @irevidence
◀️ درباره انتشار پروتکل مرورهای سیستماتیک در قالب مقاله

ناشر Biomed Central یا به اختصار BMC، حدود 300 مجله منتشر می‌کند که همه آنها از مدل با دسترسی آزاد طلایی (Gold Open Access) برای انتشارات مقالات بهره می برند، بدین معنی که از نویسندگان مقالات، هزینه دریافت می‌کنند.

یکی از مجلات BMC، مجله مرور سیستماتیک (Systematic Review) است. یکی از انواع مقالاتی که مجله Systematic Review چاپ می‌کند، پروتکل (protocol) مرورها است.

از سال 2012 تاکنون تعداد 2563 مقاله در این مجله منتشر شده است و جالب است بدانید که از این تعداد، 1665 تا پروتکل است! یعنی حدود 65 درصد کل مقالات منتشر شده.

امروز داشتم فکر می‌کردم، واقعاٌ پروتکل‌ها چه ارزش علمی دارند که در یک مجله معروف و با ایمپکت 3.136 چاپ می‌شوند؟

روش‌شناسی (Methodology) نود درصد پروتکل‌ها شبیه هم هستند
. بله سؤال مرورمان این است، معیارهای ورود و خروجمان آن است، با این کلیدواژه‌ها این دیتابیس‌ها را سرچ می‌کنیم، غربالگری، ارزیابی خطر سوگیری و استخراج داده‌ها را دو نفر بصورت مستقل انجام می‌دهیم و اختلافات را هم یا با بحث یا با نظر نفر سوم حل می‌کنیم، اگر دوست داشتیم کاپا را هم حساب می‌کنیم! اگر مطالعات هموژن بود متاآنالیز انجام می‌دهیم در غیر این صورت بصورت توصیفی و جدول بندی شده سنتز را انجام می‌دهیم و کلاً مواردی از این قبیل...

ثبت پروتکل کار ارزشمندی است و از کارهای تکراری جلوگیری می‌کند و بیانیه PRISMA هم آن را بشدت توصیه می‌کند. اما چاپ آن بصورت مقاله واقعاً ارزش علمی چندانی ندارد. (خود من هم دو پروتکل چاپ شده در این مجله دارم)

سؤال: چرا پروتکل‌ها چاپ می‌شوند؟
جواب در یک کلمه: پول

مجله Systematic Review برای چاپ یک پروتکل، 2790 دلار پول می‌گیرد. اگر این مبلغ را ضربدر 1665 کنیم، عدد قابل توجه 4 میلیون و 645 هزار دلار می‌شوند. اگر بگوییم از برخی کشورها مثل ایران پولی نمی‌گیرد و 645 هزار دلار را حذف کنیم، باز 4 میلیون دلار باقی می‌ماند که برای یک مجله اصلاً عدد کمی نیست.

پس چاپ پروتکل برای ناشر، سودآور است. اما برای نویسنده هم می‌تواند دریافت استناد بیشتر، احتمال چاپ مقاله اصلی در مجلات معتبر، پر شدن سی وی و ... به همراه داشته باشد. اما ارزش حقیقی و علمی آن چیست؟

🔘 راهکار چیست؟

بجای چاپ پروتکل در قالب یک مقاله در مجلات پولی، بهتر است در جاهایی مثل PROSPERO آن را ثبت کنیم.
اما این مرکز هم محدودیت‌هایی دارد. برای مثال از انواع خانواده سنتز شواهد فقط پروتکل مرورهای سیستماتیک، مرورهای سریع (Rapid Reviews) و مرورهای چتری (umbrella) را می‌پذیرد. مطالعات باید عموماً پیامدهای بیمار (Patient Outcomes) را سنجیده باشند، تأخیر در قبولی یا رد پروتکل‌ها زیاد است و ...

ما نیاز به یک مرکز ثبت پروتکل داریم که محدود به یک حوزه یا رشته نباشد، انواع خانواده سنتز شواهد را پوشش دهد، معیارهای ورود و خروج شفاف و منطقی را اعلام کند، کد ثبت بدهد و مواردی از این قبیل.

#critique
#journal
#systematic_review
#evidence_synthesis

🆔 @irevidence