S.Zokirova: Iqtisodiy diplomatiyani tashqi siyosatning markaziga qo‘yish strategik jihatdan mutlaqo to‘g‘ri qaror
Bugungi kunda jahon iqtisodiyoti tobora parchalanib bormoqda: global savdo zanjirlari uzilmoqda, proteksionizm kuchaymoqda, sanksiyalar va mintaqaviy inqirozlar iqtisodiy aloqalarga bevosita ta’sir ko‘rsatmoqda. Ana shunday murakkab sharoitda O‘zbekistonning iqtisodiy diplomatiyani tashqi siyosatning markaziga qo‘yishi strategik jihatdan mutlaqo to‘g‘ri va o‘z vaqtida qabul qilingan qaror hisoblanadi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev ta’kidlaganidek, “iqtisodiy xavfsizlik - davlat xavfsizligining asosiy poydevori”. Bu fikr tashqi siyosat endi faqat siyosiy muloqot emas, balki ichki barqarorlik, aholi bandligi va daromadlari bilan bevosita bog‘liq ekanini anglatadi. Ya’ni, tashqi siyosatdagi har bir qaror oxir-oqibat mamlakat ichidagi iqtisodiy holatga ta’sir qiladi.
Amaliy natijalar ham bu yondashuvning to‘g‘riligini tasdiqlamoqda. Masalan, 2025-yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi ilk bor 80 milliard dollardan oshdi, eksport hajmi esa 33,5 milliard dollarga yetdi. Xorijiy investitsiyalar oqimi ham keskin ko‘payib, 43 milliard dollardan oshdi. Eng e’tiborlisi, o‘tgan yili 75 ta davlatga eksport hajmi qariyb 4,5 milliard dollarga oshgani, O‘zbekiston tashqi iqtisodiy aloqalarni keng geografiyada yo‘lga qo‘yayotganini ko‘rsatadi.
Bundan tashqari, Prezident rahbarligida olib borilgan iqtisodiy diplomatiya natijasida ikki va ko‘p tomonlama tashriflar doirasida umumiy qiymati 160 milliard dollarlik investitsiya loyihalari va savdo shartnomalari bo‘yicha bitimlar imzolandi. Bu shunchaki raqamlar emas - bu minglab yangi ish o‘rinlari, yangi texnologiyalar va sanoat tarmoqlarining rivojlanishi demakdir.
O‘zbekiston bugungi global iqtisodiy xatarlarni passiv tarzda qabul qilmayapti. Aksincha, eksportni kengaytirish, investitsiyalarni jalb qilish va yangi bozorlarni ochish orqali ularni ichki rivojlanish manbaiga aylantirmoqda. Bu esa iqtisodiy diplomatiya O‘zbekiston tashqi siyosatining eng muhim ustunlaridan biriga aylanganini yaqqol ko‘rsatadi.
Strategic Focus: Central Asia
Bugungi kunda jahon iqtisodiyoti tobora parchalanib bormoqda: global savdo zanjirlari uzilmoqda, proteksionizm kuchaymoqda, sanksiyalar va mintaqaviy inqirozlar iqtisodiy aloqalarga bevosita ta’sir ko‘rsatmoqda. Ana shunday murakkab sharoitda O‘zbekistonning iqtisodiy diplomatiyani tashqi siyosatning markaziga qo‘yishi strategik jihatdan mutlaqo to‘g‘ri va o‘z vaqtida qabul qilingan qaror hisoblanadi.
Prezident Shavkat Mirziyoyev ta’kidlaganidek, “iqtisodiy xavfsizlik - davlat xavfsizligining asosiy poydevori”. Bu fikr tashqi siyosat endi faqat siyosiy muloqot emas, balki ichki barqarorlik, aholi bandligi va daromadlari bilan bevosita bog‘liq ekanini anglatadi. Ya’ni, tashqi siyosatdagi har bir qaror oxir-oqibat mamlakat ichidagi iqtisodiy holatga ta’sir qiladi.
Amaliy natijalar ham bu yondashuvning to‘g‘riligini tasdiqlamoqda. Masalan, 2025-yilda O‘zbekistonning tashqi savdo aylanmasi ilk bor 80 milliard dollardan oshdi, eksport hajmi esa 33,5 milliard dollarga yetdi. Xorijiy investitsiyalar oqimi ham keskin ko‘payib, 43 milliard dollardan oshdi. Eng e’tiborlisi, o‘tgan yili 75 ta davlatga eksport hajmi qariyb 4,5 milliard dollarga oshgani, O‘zbekiston tashqi iqtisodiy aloqalarni keng geografiyada yo‘lga qo‘yayotganini ko‘rsatadi.
Bundan tashqari, Prezident rahbarligida olib borilgan iqtisodiy diplomatiya natijasida ikki va ko‘p tomonlama tashriflar doirasida umumiy qiymati 160 milliard dollarlik investitsiya loyihalari va savdo shartnomalari bo‘yicha bitimlar imzolandi. Bu shunchaki raqamlar emas - bu minglab yangi ish o‘rinlari, yangi texnologiyalar va sanoat tarmoqlarining rivojlanishi demakdir.
O‘zbekiston bugungi global iqtisodiy xatarlarni passiv tarzda qabul qilmayapti. Aksincha, eksportni kengaytirish, investitsiyalarni jalb qilish va yangi bozorlarni ochish orqali ularni ichki rivojlanish manbaiga aylantirmoqda. Bu esa iqtisodiy diplomatiya O‘zbekiston tashqi siyosatining eng muhim ustunlaridan biriga aylanganini yaqqol ko‘rsatadi.
Strategic Focus: Central Asia
👍8
A. Fayzullozoda: Tashqi savdoda bitta yoki ikki yo‘nalishga haddan tashqari bog‘lanib qolish xatarli
Bugungi global vaziyat shuni aniq ko‘rsatmoqdaki, tashqi savdoda bitta yoki ikki yo‘nalishga haddan tashqari bog‘lanib qolish katta xatar tug‘diradi. Sanksiyalar, transport yo‘laklarining uzilishi, yuk tashish narxlarining keskin oshishi ko‘plab davlatlar uchun og‘riqli saboq bo‘ldi. Shu ma’noda, O‘zbekiston tashqi siyosatida bozorlarni kengaytirish va diversifikatsiya qilish masalasi endi tanlov emas, balki zaruratga aylangan.
Prezident Mirziyoyev nutqida Shimoliy Yevropa, Afrika va Yaqin Sharq bozorlariga alohida urg‘u berilishi bejiz emas. Bu hududlar bugun tez o‘sayotgan, importga yuqori ehtiyoj sezayotgan va yangi hamkorlarga ochiq bo‘lgan bozorlardir. Ayniqsa, Afrika qit’asining 50 dan ortiq davlatni birlashtirgani, umumiy iqtisodiy hajmi 3 trillion dollardan oshishi, kelgusi yillarda esa iste’mol bozori yanada kengayishi kutilayotgani O‘zbekiston uchun katta imkoniyatlar ochadi.
Prezident keltirgan Iroq misoli esa bu siyosatning naqadar aniq hisob-kitoblarga asoslanayotganini ko‘rsatadi. Bugungi kunda Iroq ichki ishlab chiqarish yetarli bo‘lmagani sababli yiliga qariyb 100 milliard dollarlik mahsulotni import qiladi. Shu bois bu mamlakat O‘zbekiston ishlab chiqaruvchilari uchun nihoyatda istiqbolli bozor hisoblanadi. Bevosita olib borilgan muzokaralar natijasida Iroqdan 150 ta yirik kompaniya O‘zbekistonga olib kelindi, ular mahalliy korxonalar salohiyatini o‘rganib, o‘zbek mahsulotlarini Yaqin Sharq bozorlariga olib chiqish bo‘yicha aniq rejalarga kirishdi.
Natijada, allaqachon Iroqqa yuzlab million dollarlik mahsulot yetkazib berish bo‘yicha kelishuvlarga erishildi. Bu esa tashqi siyosatda “tasodifiy bozor qidirish” emas, balki oldindan puxta o‘ylangan, raqamlar va real ehtiyojlarga tayangan strategiya amalga oshirilayotganini ko‘rsatadi.
Shu ma’noda, Shimoliy Yevropa, Afrika va Yaqin Sharq yo‘nalishlariga chiqish O‘zbekiston uchun nafaqat yangi savdo imkoniyatlari, balki sanksiyalar va logistika xatarlarini kamaytirish, eksport barqarorligini ta’minlash va iqtisodiy xavfsizlikni mustahkamlash yo‘lidir. Bu yondashuv Prezident Mirziyoyev olib borayotgan tashqi siyosatning eng muhim va uzoqni ko‘zlagan jihatlaridan biridir.
Strategic Focus: Central Asia
Bugungi global vaziyat shuni aniq ko‘rsatmoqdaki, tashqi savdoda bitta yoki ikki yo‘nalishga haddan tashqari bog‘lanib qolish katta xatar tug‘diradi. Sanksiyalar, transport yo‘laklarining uzilishi, yuk tashish narxlarining keskin oshishi ko‘plab davlatlar uchun og‘riqli saboq bo‘ldi. Shu ma’noda, O‘zbekiston tashqi siyosatida bozorlarni kengaytirish va diversifikatsiya qilish masalasi endi tanlov emas, balki zaruratga aylangan.
Prezident Mirziyoyev nutqida Shimoliy Yevropa, Afrika va Yaqin Sharq bozorlariga alohida urg‘u berilishi bejiz emas. Bu hududlar bugun tez o‘sayotgan, importga yuqori ehtiyoj sezayotgan va yangi hamkorlarga ochiq bo‘lgan bozorlardir. Ayniqsa, Afrika qit’asining 50 dan ortiq davlatni birlashtirgani, umumiy iqtisodiy hajmi 3 trillion dollardan oshishi, kelgusi yillarda esa iste’mol bozori yanada kengayishi kutilayotgani O‘zbekiston uchun katta imkoniyatlar ochadi.
Prezident keltirgan Iroq misoli esa bu siyosatning naqadar aniq hisob-kitoblarga asoslanayotganini ko‘rsatadi. Bugungi kunda Iroq ichki ishlab chiqarish yetarli bo‘lmagani sababli yiliga qariyb 100 milliard dollarlik mahsulotni import qiladi. Shu bois bu mamlakat O‘zbekiston ishlab chiqaruvchilari uchun nihoyatda istiqbolli bozor hisoblanadi. Bevosita olib borilgan muzokaralar natijasida Iroqdan 150 ta yirik kompaniya O‘zbekistonga olib kelindi, ular mahalliy korxonalar salohiyatini o‘rganib, o‘zbek mahsulotlarini Yaqin Sharq bozorlariga olib chiqish bo‘yicha aniq rejalarga kirishdi.
Natijada, allaqachon Iroqqa yuzlab million dollarlik mahsulot yetkazib berish bo‘yicha kelishuvlarga erishildi. Bu esa tashqi siyosatda “tasodifiy bozor qidirish” emas, balki oldindan puxta o‘ylangan, raqamlar va real ehtiyojlarga tayangan strategiya amalga oshirilayotganini ko‘rsatadi.
Shu ma’noda, Shimoliy Yevropa, Afrika va Yaqin Sharq yo‘nalishlariga chiqish O‘zbekiston uchun nafaqat yangi savdo imkoniyatlari, balki sanksiyalar va logistika xatarlarini kamaytirish, eksport barqarorligini ta’minlash va iqtisodiy xavfsizlikni mustahkamlash yo‘lidir. Bu yondashuv Prezident Mirziyoyev olib borayotgan tashqi siyosatning eng muhim va uzoqni ko‘zlagan jihatlaridan biridir.
Strategic Focus: Central Asia
👍9❤5🤝2
A.Qodirov: Prezident Mirziyoyevning migratsiya bo‘yicha yondashuvi tashqi siyosatda inson omili birinchi o‘ringa qo‘yilayotganini ko‘rsatadi
Prezident Shavkat Mirziyoyev nutqida mehnat migratsiyasiga mutlaqo yangicha va tizimli qarash yaqqol namoyon bo‘ldi. Endi migratsiya faqat ijtimoiy muammo yoki majburiy choraga tenglashtirilmayapti. Aksincha, u davlat tomonidan boshqarilsa va qonuniy yo‘lga qo‘yilsa, katta iqtisodiy va ijtimoiy imkoniyat sifatida ko‘rilmoqda. Prezidentning “elchi bu - qonuniy mehnat migratsiyasi uchun sharoit yaratadigan davlat vakilidir” degan fikri aynan shu falsafani ifodalaydi.
Bugungi kunda O‘zbekiston fuqarolari tashkiliy mehnat migratsiyasi asosida 30 dan ortiq davlatda ishlayotgani qayd etildi. Avvallari bu ko‘rsatkich atigi 2–3 ta davlat bilan cheklangan edi. Masalan, Germaniya, Yaponiya va Janubiy Koreya kompaniyalari mutaxassislar yetishmasligi sababli bevosita O‘zbekistonda o‘quv markazlarini ochib, fuqarolarni ishga tayyorlashni boshladi. Yaponiya bilan hamkorlikda 10 ming nafar o‘zbek mutaxassisini jalb qilish loyihasi yo‘lga qo‘yilgani buning yaqqol misolidir. Buyuk Britaniyaga mavsumiy ishchilar yuborish amaliyoti ham tizimli tus oldi.
Bu yondashuv migratsiyani “tasodifiy ketish”dan yuqori daromadli, malakali va qonuniy bandlik modeliga aylantirishni ko‘zlaydi. Ya’ni, fuqarolarimiz xorijga ketib, hujjatsiz va himoyasiz qolmasdan, oldindan tayyorgarlik ko‘rib, til va kasb o‘rganib, aniq shartnoma asosida ishlashi kerak.
Shu bilan birga, Prezident nutqida migratsiyaning yana bir muhim jihati - fuqarolar huquqlarini himoya qilish masalasi keskin ko‘tarildi. Bugun ko‘plab davlatlarda migrantlarga nisbatan talablar kuchayib, reydlar va tekshiruvlar ko‘payib borayotgan bir paytda bu masala ayniqsa dolzarb. Prezident ochiq aytdi: “elchi va konsullar har bir holat yuzasidan malakali yuridik yordam ko‘rsatib, xorijdagi fuqarolarimizning huquq va manfaatlarini himoya qilishi shart”.
Bu talab shuni anglatadiki, davlat o‘z fuqarosini xorijda yolg‘iz qoldirmaydi. Endi elchilar “kabinet diplomatiyasi” bilan cheklanib qolmasdan, qurilish maydonlariga, yotoqxonalarga, talabalar auditoriyalariga borib, odamlarning real muammosini joyida o‘rganishi kerak. Bundan tashqari, xorijda og‘ir vaziyatga tushib qolgan fuqarolar uchun bepul koll-markazlar tashkil etilishi ham davlatning mas’uliyatini yanada kuchaytiradi.
Umuman olganda, Prezident Mirziyoyevning migratsiya bo‘yicha yondashuvi tashqi siyosatda inson omili birinchi o‘ringa qo‘yilayotganini ko‘rsatadi. Migratsiya endi faqat statistik raqam emas, balki fuqarolarning taqdiri, daromadi va kelajagi bilan bog‘liq masala sifatida ko‘rilmoqda. Bu esa O‘zbekiston tashqi siyosatining ijtimoiy va insonparvarlik qirrasini yaqqol namoyon etadi.
Strategic Focus: Central Asia
Prezident Shavkat Mirziyoyev nutqida mehnat migratsiyasiga mutlaqo yangicha va tizimli qarash yaqqol namoyon bo‘ldi. Endi migratsiya faqat ijtimoiy muammo yoki majburiy choraga tenglashtirilmayapti. Aksincha, u davlat tomonidan boshqarilsa va qonuniy yo‘lga qo‘yilsa, katta iqtisodiy va ijtimoiy imkoniyat sifatida ko‘rilmoqda. Prezidentning “elchi bu - qonuniy mehnat migratsiyasi uchun sharoit yaratadigan davlat vakilidir” degan fikri aynan shu falsafani ifodalaydi.
Bugungi kunda O‘zbekiston fuqarolari tashkiliy mehnat migratsiyasi asosida 30 dan ortiq davlatda ishlayotgani qayd etildi. Avvallari bu ko‘rsatkich atigi 2–3 ta davlat bilan cheklangan edi. Masalan, Germaniya, Yaponiya va Janubiy Koreya kompaniyalari mutaxassislar yetishmasligi sababli bevosita O‘zbekistonda o‘quv markazlarini ochib, fuqarolarni ishga tayyorlashni boshladi. Yaponiya bilan hamkorlikda 10 ming nafar o‘zbek mutaxassisini jalb qilish loyihasi yo‘lga qo‘yilgani buning yaqqol misolidir. Buyuk Britaniyaga mavsumiy ishchilar yuborish amaliyoti ham tizimli tus oldi.
Bu yondashuv migratsiyani “tasodifiy ketish”dan yuqori daromadli, malakali va qonuniy bandlik modeliga aylantirishni ko‘zlaydi. Ya’ni, fuqarolarimiz xorijga ketib, hujjatsiz va himoyasiz qolmasdan, oldindan tayyorgarlik ko‘rib, til va kasb o‘rganib, aniq shartnoma asosida ishlashi kerak.
Shu bilan birga, Prezident nutqida migratsiyaning yana bir muhim jihati - fuqarolar huquqlarini himoya qilish masalasi keskin ko‘tarildi. Bugun ko‘plab davlatlarda migrantlarga nisbatan talablar kuchayib, reydlar va tekshiruvlar ko‘payib borayotgan bir paytda bu masala ayniqsa dolzarb. Prezident ochiq aytdi: “elchi va konsullar har bir holat yuzasidan malakali yuridik yordam ko‘rsatib, xorijdagi fuqarolarimizning huquq va manfaatlarini himoya qilishi shart”.
Bu talab shuni anglatadiki, davlat o‘z fuqarosini xorijda yolg‘iz qoldirmaydi. Endi elchilar “kabinet diplomatiyasi” bilan cheklanib qolmasdan, qurilish maydonlariga, yotoqxonalarga, talabalar auditoriyalariga borib, odamlarning real muammosini joyida o‘rganishi kerak. Bundan tashqari, xorijda og‘ir vaziyatga tushib qolgan fuqarolar uchun bepul koll-markazlar tashkil etilishi ham davlatning mas’uliyatini yanada kuchaytiradi.
Umuman olganda, Prezident Mirziyoyevning migratsiya bo‘yicha yondashuvi tashqi siyosatda inson omili birinchi o‘ringa qo‘yilayotganini ko‘rsatadi. Migratsiya endi faqat statistik raqam emas, balki fuqarolarning taqdiri, daromadi va kelajagi bilan bog‘liq masala sifatida ko‘rilmoqda. Bu esa O‘zbekiston tashqi siyosatining ijtimoiy va insonparvarlik qirrasini yaqqol namoyon etadi.
Strategic Focus: Central Asia
👍83🔥68👏18❤13💯10😁2
Forwarded from Strategic Focus: LIVE
🇺🇸🇮🇷🇵🇰 Трамп Теҳронга АҚШ Эронга зарба бермаслиги ҳақида хабар берди, деб маълум қилди республиканинг Покистондаги элчиси
Эроннинг Покистондаги элчиси Трамп Теҳронни мамлакатга зарба беришдан бош тортгани ҳақида хабардор қилганини ва кескинликка жавобан Эронни ўзини тутишга чақирганини айтди. Дипломатнинг сўзларига кўра, Трамп шунингдек, ҳарбий можаролардан қочишга умид билдирган ва урушни хоҳламаслигини таъкидлаган.
Strategic Focus: LIVE
Эроннинг Покистондаги элчиси Трамп Теҳронни мамлакатга зарба беришдан бош тортгани ҳақида хабардор қилганини ва кескинликка жавобан Эронни ўзини тутишга чақирганини айтди. Дипломатнинг сўзларига кўра, Трамп шунингдек, ҳарбий можаролардан қочишга умид билдирган ва урушни хоҳламаслигини таъкидлаган.
Strategic Focus: LIVE
❤7🔥3🤔2
Forwarded from Strategic Focus: LIVE
🇺🇸🇮🇷 Трампнинг Эронга зарба бериш режаси йўқлиги ҳақидаги хабарларга жавобан, АҚШ сенатори Линдси Грем шундай деди:
"Ёвуз Эрон режимига қарши қатъий чоралар кўриш қарори Президент Трампнинг шахсий иродаси ёки қатъиятига боғлиқ эмас. Воқеаларнинг бу версияси бутунлай ёлғон. Аслида, бунинг акси ҳақиқат. Бизни кузатиб боринг."
Strategic Focus: LIVE
"Ёвуз Эрон режимига қарши қатъий чоралар кўриш қарори Президент Трампнинг шахсий иродаси ёки қатъиятига боғлиқ эмас. Воқеаларнинг бу версияси бутунлай ёлғон. Аслида, бунинг акси ҳақиқат. Бизни кузатиб боринг."
Strategic Focus: LIVE
👍4❤3🔥2
Forwarded from Otabek Akromov
Агар йирик давлатлар ўзбошимчалик билан кичик давлатларга тағдид қилишни ва ҳудудларини босиб олишни давом эттирса, уларда ядро қуролга эга бўлиш истаги ошиб боради.
🌟 Отабек Акромов
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍32🔥8❤3🤝2
Prezident Shavkat Mirziyoyev raisligida bo‘lib o‘tgan, Tashqi ishlar vazirligi faoliyatiga bag‘ishlangan muhim yig‘ilish yuzasidan Strategic Focus ekspertlarining tahliliy sharhlari Buyuk Britaniyaning nufuzli London Post nashrida e’lon qilindi.
Batafsil: https://londonpost.news/central-asia-expert-commentary-on-president-shavkat-mirziyoyevs-meeting-on-foreign-policy-priorities/
Batafsil: https://londonpost.news/central-asia-expert-commentary-on-president-shavkat-mirziyoyevs-meeting-on-foreign-policy-priorities/
The London Post
Central Asia: Expert commentary on President Shavkat Mirziyoyev’s meeting on Foreign Policy priorities | London Post
On 15 January, Uzbekistan held a high-level meeting chaired by President Shavkat Mirziyoyev focused on reviewing the activities of the Ministry of Foreign
👍112🔥34❤23
Forwarded from Otabek Akromov
Қизиғи, Ўзбекистоннинг амалдаги Ташқи сиёсат концепцияси 2012 йилда тасдиқланган, лекин ҳали ҳам оммага очиқланмаган.
Аслида эса бу ҳужжат — дунёга юборилган сигнал. Унда давлатнинг асосий позицияси, «қизил чизиқлари» ва ташқи дунёга нисбатан ёндашуви очиқ-ойдин кўрсатилиши керак. Ҳужжатнинг ошкоралиги орқали ташқи шериклар ҳам, рақобатчилар ҳам Ўзбекистоннинг у ёки бу масалага нисбатан қатъий позициясини билиб туради.
2012 йилги концепциядан эса биз фақатгина битта позицияни билганмиз: Ўзбекистон сиёсий ва ҳарбий блокларга қўшилмайди. Тамом. Қолган қисмлари очиқ манбаларда йўқ. Бу эса ўзига хос парадокс: ташқи сиёсатнинг асосий концептуал рамкаси бор, лекин жамоатчилик ундан бехабар.
Кеча Президент ташқи сиёсат концепцияси янгиланиши ҳақида маълум қилди. Янгиланган ҳужжат албатта оммага очиқ эълон қилиниши керак. Чунки ташқи сиёсат фақат дипломатлар учунгина эмас — у жамият, экспертлар, хорижий шериклар ва ҳатто рақиблар учун ҳам очиқ мессеж вазифасини бажаради.
🌟 Отабек Акромов
Аслида эса бу ҳужжат — дунёга юборилган сигнал. Унда давлатнинг асосий позицияси, «қизил чизиқлари» ва ташқи дунёга нисбатан ёндашуви очиқ-ойдин кўрсатилиши керак. Ҳужжатнинг ошкоралиги орқали ташқи шериклар ҳам, рақобатчилар ҳам Ўзбекистоннинг у ёки бу масалага нисбатан қатъий позициясини билиб туради.
2012 йилги концепциядан эса биз фақатгина битта позицияни билганмиз: Ўзбекистон сиёсий ва ҳарбий блокларга қўшилмайди. Тамом. Қолган қисмлари очиқ манбаларда йўқ. Бу эса ўзига хос парадокс: ташқи сиёсатнинг асосий концептуал рамкаси бор, лекин жамоатчилик ундан бехабар.
Кеча Президент ташқи сиёсат концепцияси янгиланиши ҳақида маълум қилди. Янгиланган ҳужжат албатта оммага очиқ эълон қилиниши керак. Чунки ташқи сиёсат фақат дипломатлар учунгина эмас — у жамият, экспертлар, хорижий шериклар ва ҳатто рақиблар учун ҳам очиқ мессеж вазифасини бажаради.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👍79💯12🔥9👌4👏1🤔1
Forwarded from G‘ayratxo‘ja G‘afforxo‘ja o‘g‘li
“Улар тўхтамаяпти”: Соловьёвдан кейин Дугин. Москва сукутда, Тошкент эса жим турмоқчи эмас
Россия ахборот майдонида Марказий Осиё давлатлари суверенитетига қарши қаратилган тажовузкор риторика тўхташ ўрнига, янги ва янада хавфли тус олмоқда. Ҳали Владимир Соловьёвнинг минтақа давлатларига қарши “махсус ҳарбий операция” ўтказиш ҳақидаги таҳдидлари жамоатчилик хотирасидан ўчмасдан туриб, саҳнага “рус дунёси”нинг асосий мафкурачиларидан бири ҳисобланган Александр Дугин чиқди. Унинг сўнгги чиқишлари шунчаки ҳиссиётли журналистнинг гапи эмас, балки мустақил давлатчилик асосларини инкор этувчи мафкуравий ҳужум сифатида баҳоланмоқда.
Z-пропаганданинг “отаси” саналган файласуф Дугин яқинда берган интервьюсида постсовет ҳудудидаги мустақил давлатларнинг келажагини очиқчасига рад этди. Унинг “уч қутбли дунё” назариясига кўра, миллий давлатлар даври тугаган ва эндиликда суверен Ўзбекистон, Қозоғистон, Арманистон ёки Грузия каби тушунчалар мавжуд бўлиши мумкин эмас. Дугиннинг фикрича, Россия назоратида бўлмаган ҳар қандай ҳудуд автоматик равишда Ғарб ёки Хитойнинг «плацдарми»га айланади, шу боис “нейтрал ва тинч Швейцария” бўлиб қолиш имконияти энди йўқ. Унинг мустақил давлатларни “ўтмиш қолдиғи” деб аташи нафақат дипломатик одобга, балки халқаро ҳуқуқнинг барча нормаларига тупуриш билан баробардир.
Вазиятнинг хавотирли жиҳати шундаки, бу якка ҳолат эмас, балки тизимли тенденцияга ўхшаб бормоқда. Бундан аввалроқ Россия давлат телевидениесининг юзи бўлган Владимир Соловьёв ҳам халқаро ҳуқуқни четга суриб, Марказий Осиёда куч ишлатиш зарурлигини таъкидлаган эди. Бундай чақириқлар минтақа экспертлари томонидан Россия ташқи сиёсатидаги “нео-империалистик” кайфиятнинг юзага қалқиб чиқиши сифатида кўрилмоқда. Foreign Policy томонидан дунёнинг энг нуфузли мутафаккирлари қаторига киритилган, аммо радикал қарашлари учун Қозоғистонда “персона нон-грата” деб эълон қилинган Дугиннинг сўзлари оддий провокациядан кўра, Кремлдаги айрим кучларнинг яширин орзулари ифодаси бўлиши мумкин деган шубҳаларни уйғотади.
Аммо энг таассуфланарлиси – расмий Москванинг реакциясидир. Россия Ташқи ишлар вазирлиги бу каби оғриқли чиқишларга нисбатан нафақат узр сўрамади, балки вазиятни юмшатиш ўрнига, айбни жамоатчиликка юклаш йўлини танлади. Мария Захарова Соловьёвнинг сўзларини “шахсий фикр” деб атаб, буни муҳокама қилганларни “диван таҳлилчилари” деб камситди. Ваҳоланки, давлат бюджетидан молиялаштирилувчи асосий телеканалларда ва мафкуравий платформаларда чиқиш қиладиган бундай шахсларнинг таҳдидлари шунчаки “шахсий фикр” бўлиши мумкин эмас. Расмий Москванинг сукути ёки мавҳум жавоблари, афсуски, бундай қарашларни билвосита маъқуллаш ёки камида “ҳароратни ўлчаб кўриш” сифатида қабул қилинмоқда.
Ўзбекистон ва қўшни давлатлар жамоатчилиги бу сигналларни тўғри ўқий олди. Фаолларнинг “бундай провокациялар қўшниларни душманга айлантириши” ва Ўзбекистоннинг ўз суверенитетини ҳимоя қилиш учун “иродаси ҳам, ресурси ҳам етарли” экани ҳақидаги кескин жавоби Тошкентнинг позициясини аниқ ифодалайди. Дугин ва Соловьёв каби фигураларнинг чиқишлари Марказий Осиё давлатларини Россиядан янада узоқлашишга ва ташқи сиёсатни жадал диверсификация қилишга ундамоқда, холос.
Хулоса қилиб айтганда, шимолдан келаётган бундай “совуқ шамоллар” бир ҳақиқатни яна бир бор эслатмоқда: Мустақиллик – бу “совға” эмас, балки ҳар куни, ҳар соатда ҳимоя қилиниши керак бўлган олий қадриятдир. Россия пропаганда машинасининг бугунги ҳужумлари эртанги реал хавфга айланмаслиги учун минтақа давлатлари нафақат огоҳ бўлиши, балки ўз суверенитети масаласида қатъий ва якдил позицияда туриши шарт. Зеро, ўзлигини ҳимоя қила олмаган давлатлар, Дугин айтмоқчи бўлганидек, тарих архивига улоқтирилиш хавфи остида қолади – аммо Ўзбекистон бу сценарийни аллақачон рад этган.
📱 Каналга обуна бўлинг: @gayratkhodjasaydaliev
Россия ахборот майдонида Марказий Осиё давлатлари суверенитетига қарши қаратилган тажовузкор риторика тўхташ ўрнига, янги ва янада хавфли тус олмоқда. Ҳали Владимир Соловьёвнинг минтақа давлатларига қарши “махсус ҳарбий операция” ўтказиш ҳақидаги таҳдидлари жамоатчилик хотирасидан ўчмасдан туриб, саҳнага “рус дунёси”нинг асосий мафкурачиларидан бири ҳисобланган Александр Дугин чиқди. Унинг сўнгги чиқишлари шунчаки ҳиссиётли журналистнинг гапи эмас, балки мустақил давлатчилик асосларини инкор этувчи мафкуравий ҳужум сифатида баҳоланмоқда.
Z-пропаганданинг “отаси” саналган файласуф Дугин яқинда берган интервьюсида постсовет ҳудудидаги мустақил давлатларнинг келажагини очиқчасига рад этди. Унинг “уч қутбли дунё” назариясига кўра, миллий давлатлар даври тугаган ва эндиликда суверен Ўзбекистон, Қозоғистон, Арманистон ёки Грузия каби тушунчалар мавжуд бўлиши мумкин эмас. Дугиннинг фикрича, Россия назоратида бўлмаган ҳар қандай ҳудуд автоматик равишда Ғарб ёки Хитойнинг «плацдарми»га айланади, шу боис “нейтрал ва тинч Швейцария” бўлиб қолиш имконияти энди йўқ. Унинг мустақил давлатларни “ўтмиш қолдиғи” деб аташи нафақат дипломатик одобга, балки халқаро ҳуқуқнинг барча нормаларига тупуриш билан баробардир.
Вазиятнинг хавотирли жиҳати шундаки, бу якка ҳолат эмас, балки тизимли тенденцияга ўхшаб бормоқда. Бундан аввалроқ Россия давлат телевидениесининг юзи бўлган Владимир Соловьёв ҳам халқаро ҳуқуқни четга суриб, Марказий Осиёда куч ишлатиш зарурлигини таъкидлаган эди. Бундай чақириқлар минтақа экспертлари томонидан Россия ташқи сиёсатидаги “нео-империалистик” кайфиятнинг юзага қалқиб чиқиши сифатида кўрилмоқда. Foreign Policy томонидан дунёнинг энг нуфузли мутафаккирлари қаторига киритилган, аммо радикал қарашлари учун Қозоғистонда “персона нон-грата” деб эълон қилинган Дугиннинг сўзлари оддий провокациядан кўра, Кремлдаги айрим кучларнинг яширин орзулари ифодаси бўлиши мумкин деган шубҳаларни уйғотади.
Аммо энг таассуфланарлиси – расмий Москванинг реакциясидир. Россия Ташқи ишлар вазирлиги бу каби оғриқли чиқишларга нисбатан нафақат узр сўрамади, балки вазиятни юмшатиш ўрнига, айбни жамоатчиликка юклаш йўлини танлади. Мария Захарова Соловьёвнинг сўзларини “шахсий фикр” деб атаб, буни муҳокама қилганларни “диван таҳлилчилари” деб камситди. Ваҳоланки, давлат бюджетидан молиялаштирилувчи асосий телеканалларда ва мафкуравий платформаларда чиқиш қиладиган бундай шахсларнинг таҳдидлари шунчаки “шахсий фикр” бўлиши мумкин эмас. Расмий Москванинг сукути ёки мавҳум жавоблари, афсуски, бундай қарашларни билвосита маъқуллаш ёки камида “ҳароратни ўлчаб кўриш” сифатида қабул қилинмоқда.
Ўзбекистон ва қўшни давлатлар жамоатчилиги бу сигналларни тўғри ўқий олди. Фаолларнинг “бундай провокациялар қўшниларни душманга айлантириши” ва Ўзбекистоннинг ўз суверенитетини ҳимоя қилиш учун “иродаси ҳам, ресурси ҳам етарли” экани ҳақидаги кескин жавоби Тошкентнинг позициясини аниқ ифодалайди. Дугин ва Соловьёв каби фигураларнинг чиқишлари Марказий Осиё давлатларини Россиядан янада узоқлашишга ва ташқи сиёсатни жадал диверсификация қилишга ундамоқда, холос.
Хулоса қилиб айтганда, шимолдан келаётган бундай “совуқ шамоллар” бир ҳақиқатни яна бир бор эслатмоқда: Мустақиллик – бу “совға” эмас, балки ҳар куни, ҳар соатда ҳимоя қилиниши керак бўлган олий қадриятдир. Россия пропаганда машинасининг бугунги ҳужумлари эртанги реал хавфга айланмаслиги учун минтақа давлатлари нафақат огоҳ бўлиши, балки ўз суверенитети масаласида қатъий ва якдил позицияда туриши шарт. Зеро, ўзлигини ҳимоя қила олмаган давлатлар, Дугин айтмоқчи бўлганидек, тарих архивига улоқтирилиш хавфи остида қолади – аммо Ўзбекистон бу сценарийни аллақачон рад этган.
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
💯41❤11👍8🤝4🔥2🤔1
Forwarded from Strategic Focus: LIVE
🇺🇿🇺🇸Ўзбекистон Дональд Трампнинг Тинчлик кенгашига таъсисчи давлат сифатида қўшилади
Шавкат Мирзиёев номига Доналд Трампдан Яқин Шарқда тинчликни мустаҳкамлаш ва можароларни ҳал этиш бўйича халқаро ташаббусга қўшилиш ҳақида расмий таклиф келиб тушди.
Ташаббуснинг асосий мақсади янги халқаро тузилма — Тинчлик кенгашини тузишдан иборат.
Ўзбекистон Республикасига Тинчлик кенгашига таъсисчи давлат сифатида қўшилиш таклиф этилди. Ўзбекистон раҳбари америкалик ҳамкасбига жавоб мактубини йўллаб, унда Ўзбекистон Тинчлик кенгашига таъсисчи давлат сифатида қўшилишга тайёрлигини билдирди.
Strategic Focus: LIVE
Шавкат Мирзиёев номига Доналд Трампдан Яқин Шарқда тинчликни мустаҳкамлаш ва можароларни ҳал этиш бўйича халқаро ташаббусга қўшилиш ҳақида расмий таклиф келиб тушди.
Ташаббуснинг асосий мақсади янги халқаро тузилма — Тинчлик кенгашини тузишдан иборат.
Ўзбекистон Республикасига Тинчлик кенгашига таъсисчи давлат сифатида қўшилиш таклиф этилди. Ўзбекистон раҳбари америкалик ҳамкасбига жавоб мактубини йўллаб, унда Ўзбекистон Тинчлик кенгашига таъсисчи давлат сифатида қўшилишга тайёрлигини билдирди.
Strategic Focus: LIVE
👍150🔥106❤17💯17👏14👎5🤣4🎉1🕊1
O‘zbekistonning Tinchlik kengashiga ta’sischi davlat sifatida qo‘shilishiga Strategic Focus ekspertlari munosabati:
M.Imomov: D.Tramp tomonidan yo‘llangan taklif va O‘zbekistonning ijobiy javobi Toshkent va Vashington o‘rtasidagi siyosiy ishonch yangi bosqichga chiqqanining yaqqol belgisidir. So‘nggi yillarda AQSh O‘zbekistonni Markaziy Osiyodagi eng barqaror va mas’uliyatli hamkor sifatida ko‘ra boshlagani sir emas. Tinchlik kengashiga ta’sischi sifatida taklif etilishi aynan shu ishonchning institutsional ifodasidir.
Biroq bu jarayonni faqat ikki tomonlama munosabatlar doirasida emas, balki kengroq geosiyosiy raqobat kontekstida ko‘rish lozim. Bugungi kunda Markaziy Osiyo Rossiya va Xitoy manfaatlari kesishgan strategik hudud bo‘lib qolmoqda. Moskva mintaqani an’anaviy ta’sir zonasi sifatida saqlab qolishga intilayotgan bir paytda, Pekin iqtisodiy va infratuzilmaviy bog‘liqlik orqali uzoq muddatli qaramlik modelini shakllantirmoqda. Shu sharoitda O‘zbekiston uchun muqobil geosiyosiy tayanchlarning mavjudligi muhim ahamiyat kasb etadi.
Tinchlik kengashiga qo‘shilish Toshkentga aynan shunday imkoniyatni beradi: u bir tomonlama bloklarga qo‘shilmasdan, lekin AQSh boshchiligidagi global siyosiy jarayonlarda faol ishtirok etish orqali strategik muvozanatni mustahkamlaydi. Bu Rossiya yoki Xitoyga qarshi ochiq konfrontatsiya emas, balki O‘zbekiston tashqi siyosatining asosiy tamoyili – ko‘pvektorlikni real mazmun bilan to‘ldirishdir.
A.Fayzullozoda: Tinchlik kengashi doirasidagi faoliyat faqat tashqi siyosiy bayonotlar bilan cheklanmaydi. Bu O‘zbekiston diplomatiyasi uchun yuqori darajadagi muzokaralar, murakkab inqirozlarni boshqarish va xalqaro konsensus ishlab chiqish bo‘yicha noyob tajriba maktabi bo‘lishi mumkin.
Amaliy jihatdan bu tashabbus orqali o‘zbekistonlik diplomatlar global darajadagi ekspertlar, maxsus vakillar va vositachilar bilan ishlash imkoniga ega bo‘ladi. Natijada mamlakat institutsional bilim va inson kapitalini oshiradi, bu esa kelajakda boshqa mintaqaviy va global masalalarda ham Toshkentning muzokaraviy salohiyatini kuchaytiradi.
A.Qodirov: Tinchlik kengashi faqat siyosiy platforma emas, balki vaqt o‘tishi bilan xalqaro gumanitar, tiklanish va barqarorlik jamg‘armalarini muvofiqlashtiruvchi markazga aylanishi mumkin. Ta’sischi maqomdagi davlatlar bunday mexanizmlarda odatda kun tartibini belgilash va resurslarni taqsimlashda ustuvor ovozga ega bo‘ladi.
Bu O‘zbekiston uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri ko‘rinmasa-da, strategik jihatdan muhim va uzoq muddatli foyda keltiradi: xalqaro moliyaviy institutlar va donorlar bilan aloqalar chuqurlashadi, mamlakatning “mas’uliyatli global hamkor” imiji mustahkamlanadi. Natijada Toshkent nafaqat siyosiy, balki iqtisodiy va gumanitar diplomatiyada ham qo‘shimcha imkoniyatlar qo‘lga kiritadi.
Strategic Focus: Central Asia
M.Imomov: D.Tramp tomonidan yo‘llangan taklif va O‘zbekistonning ijobiy javobi Toshkent va Vashington o‘rtasidagi siyosiy ishonch yangi bosqichga chiqqanining yaqqol belgisidir. So‘nggi yillarda AQSh O‘zbekistonni Markaziy Osiyodagi eng barqaror va mas’uliyatli hamkor sifatida ko‘ra boshlagani sir emas. Tinchlik kengashiga ta’sischi sifatida taklif etilishi aynan shu ishonchning institutsional ifodasidir.
Biroq bu jarayonni faqat ikki tomonlama munosabatlar doirasida emas, balki kengroq geosiyosiy raqobat kontekstida ko‘rish lozim. Bugungi kunda Markaziy Osiyo Rossiya va Xitoy manfaatlari kesishgan strategik hudud bo‘lib qolmoqda. Moskva mintaqani an’anaviy ta’sir zonasi sifatida saqlab qolishga intilayotgan bir paytda, Pekin iqtisodiy va infratuzilmaviy bog‘liqlik orqali uzoq muddatli qaramlik modelini shakllantirmoqda. Shu sharoitda O‘zbekiston uchun muqobil geosiyosiy tayanchlarning mavjudligi muhim ahamiyat kasb etadi.
Tinchlik kengashiga qo‘shilish Toshkentga aynan shunday imkoniyatni beradi: u bir tomonlama bloklarga qo‘shilmasdan, lekin AQSh boshchiligidagi global siyosiy jarayonlarda faol ishtirok etish orqali strategik muvozanatni mustahkamlaydi. Bu Rossiya yoki Xitoyga qarshi ochiq konfrontatsiya emas, balki O‘zbekiston tashqi siyosatining asosiy tamoyili – ko‘pvektorlikni real mazmun bilan to‘ldirishdir.
A.Fayzullozoda: Tinchlik kengashi doirasidagi faoliyat faqat tashqi siyosiy bayonotlar bilan cheklanmaydi. Bu O‘zbekiston diplomatiyasi uchun yuqori darajadagi muzokaralar, murakkab inqirozlarni boshqarish va xalqaro konsensus ishlab chiqish bo‘yicha noyob tajriba maktabi bo‘lishi mumkin.
Amaliy jihatdan bu tashabbus orqali o‘zbekistonlik diplomatlar global darajadagi ekspertlar, maxsus vakillar va vositachilar bilan ishlash imkoniga ega bo‘ladi. Natijada mamlakat institutsional bilim va inson kapitalini oshiradi, bu esa kelajakda boshqa mintaqaviy va global masalalarda ham Toshkentning muzokaraviy salohiyatini kuchaytiradi.
A.Qodirov: Tinchlik kengashi faqat siyosiy platforma emas, balki vaqt o‘tishi bilan xalqaro gumanitar, tiklanish va barqarorlik jamg‘armalarini muvofiqlashtiruvchi markazga aylanishi mumkin. Ta’sischi maqomdagi davlatlar bunday mexanizmlarda odatda kun tartibini belgilash va resurslarni taqsimlashda ustuvor ovozga ega bo‘ladi.
Bu O‘zbekiston uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri ko‘rinmasa-da, strategik jihatdan muhim va uzoq muddatli foyda keltiradi: xalqaro moliyaviy institutlar va donorlar bilan aloqalar chuqurlashadi, mamlakatning “mas’uliyatli global hamkor” imiji mustahkamlanadi. Natijada Toshkent nafaqat siyosiy, balki iqtisodiy va gumanitar diplomatiyada ham qo‘shimcha imkoniyatlar qo‘lga kiritadi.
Strategic Focus: Central Asia
👍9❤3🔥2
O‘zbekistonning Tinchlik kengashiga ta’sischi davlat sifatida qo‘shilishiga Strategic Focus ekspertlari munosabati - 2 qism:
Z.Muhammadiyeva: Tinchlik kengashiga ta’sischi sifatida qo‘shilish O‘zbekistonga eng muhim afzallikni beradi: global qarorlar shakllanadigan stol atrofida bevosita ishtirok etish. Bugungi xalqaro tizimda ko‘plab davlatlar jarayonlarga keyinroq moslashishga majbur bo‘ladi, O‘zbekiston esa bu tashabbus orqali qarorlar shakllanish bosqichidayoq o‘z pozitsiyasini ilgari surish imkoniga ega bo‘ladi.
Bu, ayniqsa, Yaqin Sharq masalasida muhim: mintaqadagi beqarorlik migratsiya oqimlari, energetika bozorlari va global xavfsizlik orqali bilvosita Markaziy Osiyoga ham ta’sir ko‘rsatadi. Kengashdagi ishtirok Toshkentga ushbu jarayonlarni erta bosqichda tushunish va ularga moslashish imkonini beradi.
S.Pinxasova: Tinchlik kengashiga a’zolik masalasi faqat siyosiy niyatlar bilan emas, balki real iqtisodiy yuk nuqtai nazaridan ham baholanishi lozim. Agar ushbu tuzilmaga a’zolik badali 1 milliard AQSh dollari atrofida bo‘lishi inobatga olinsa, keskin va ochiq savol qo‘yilishi kerak: bu mablag‘ evaziga qanday aniq siyosiy yoki gumanitar natija olinadi? Aks holda, gap tinchlikni ta’minlashdan ko‘ra, qimmat, ammo samarasiz xalqaro mexanizmni moliyalashtirish haqida ketayotgandek taassurot uyg‘otadi.
Bugungi kunda G‘azodagi inqirozning ildizlari chuqur harbiy-siyosiy qarama-qarshiliklar, veto huquqlariga ega kuch markazlari va mintaqaviy ittifoqlar bilan bog‘liq. Shunday sharoitda ijro mexanizmlari zaif bo‘lgan yangi xalqaro kengash real ta’sir o‘tkaza olmasligi ehtimoli yuqori. Natijada, katta moliyaviy mablag‘lar tinchlikni emas, balki institutsional byurokratiyani moliyalashtirishga xizmat qilib qolishi mumkin.
K.Ametov: Yana bir ehtimoliy xavf – Tinchlik kengashining siyosiy ramziyatchilik darajasida qolib ketishidir. Xalqaro tajriba shuni ko‘rsatadiki, yangi tuzilmalar ko‘pincha kuchli ijro mexanizmlariga ega bo‘lmasa, deklarativ bayonotlar va diplomatik uchrashuvlar bilan cheklanadi. Bunday holatda kengash real mojarolarni hal etuvchi institut emas, balki siyosiy imijni mustahkamlash vositasiga aylanadi.
Agar jarayon aynan shu yo‘sinda davom etsa, O‘zbekiston kabi mas’uliyatli va ehtiyotkor tashqi siyosat yuritayotgan davlat uchun jiddiy reputatsion xavf paydo bo‘ladi: ya’ni mamlakat nomi real natija bermagan, samarasiz tashabbus bilan bog‘lanib qolishi mumkin. Shuning uchun Toshkent uchun bu ishtirok shunchaki siyosiy ramz yoki diplomatik ishoradan iborat bo‘lmasligi, balki aniq, o‘lchanadigan va amaliy natija beradigan mexanizmlar bilan mustahkamlanishi hal qiluvchi ahamiyatga ega.
Strategic Focus: Central Asia
Z.Muhammadiyeva: Tinchlik kengashiga ta’sischi sifatida qo‘shilish O‘zbekistonga eng muhim afzallikni beradi: global qarorlar shakllanadigan stol atrofida bevosita ishtirok etish. Bugungi xalqaro tizimda ko‘plab davlatlar jarayonlarga keyinroq moslashishga majbur bo‘ladi, O‘zbekiston esa bu tashabbus orqali qarorlar shakllanish bosqichidayoq o‘z pozitsiyasini ilgari surish imkoniga ega bo‘ladi.
Bu, ayniqsa, Yaqin Sharq masalasida muhim: mintaqadagi beqarorlik migratsiya oqimlari, energetika bozorlari va global xavfsizlik orqali bilvosita Markaziy Osiyoga ham ta’sir ko‘rsatadi. Kengashdagi ishtirok Toshkentga ushbu jarayonlarni erta bosqichda tushunish va ularga moslashish imkonini beradi.
S.Pinxasova: Tinchlik kengashiga a’zolik masalasi faqat siyosiy niyatlar bilan emas, balki real iqtisodiy yuk nuqtai nazaridan ham baholanishi lozim. Agar ushbu tuzilmaga a’zolik badali 1 milliard AQSh dollari atrofida bo‘lishi inobatga olinsa, keskin va ochiq savol qo‘yilishi kerak: bu mablag‘ evaziga qanday aniq siyosiy yoki gumanitar natija olinadi? Aks holda, gap tinchlikni ta’minlashdan ko‘ra, qimmat, ammo samarasiz xalqaro mexanizmni moliyalashtirish haqida ketayotgandek taassurot uyg‘otadi.
Bugungi kunda G‘azodagi inqirozning ildizlari chuqur harbiy-siyosiy qarama-qarshiliklar, veto huquqlariga ega kuch markazlari va mintaqaviy ittifoqlar bilan bog‘liq. Shunday sharoitda ijro mexanizmlari zaif bo‘lgan yangi xalqaro kengash real ta’sir o‘tkaza olmasligi ehtimoli yuqori. Natijada, katta moliyaviy mablag‘lar tinchlikni emas, balki institutsional byurokratiyani moliyalashtirishga xizmat qilib qolishi mumkin.
K.Ametov: Yana bir ehtimoliy xavf – Tinchlik kengashining siyosiy ramziyatchilik darajasida qolib ketishidir. Xalqaro tajriba shuni ko‘rsatadiki, yangi tuzilmalar ko‘pincha kuchli ijro mexanizmlariga ega bo‘lmasa, deklarativ bayonotlar va diplomatik uchrashuvlar bilan cheklanadi. Bunday holatda kengash real mojarolarni hal etuvchi institut emas, balki siyosiy imijni mustahkamlash vositasiga aylanadi.
Agar jarayon aynan shu yo‘sinda davom etsa, O‘zbekiston kabi mas’uliyatli va ehtiyotkor tashqi siyosat yuritayotgan davlat uchun jiddiy reputatsion xavf paydo bo‘ladi: ya’ni mamlakat nomi real natija bermagan, samarasiz tashabbus bilan bog‘lanib qolishi mumkin. Shuning uchun Toshkent uchun bu ishtirok shunchaki siyosiy ramz yoki diplomatik ishoradan iborat bo‘lmasligi, balki aniq, o‘lchanadigan va amaliy natija beradigan mexanizmlar bilan mustahkamlanishi hal qiluvchi ahamiyatga ega.
Strategic Focus: Central Asia
🔥10👍3❤2
Yangi “katta o‘yin”: O‘zbekiston suvereniteti atrofidagi mafkuraviy bosim va global ishonch
Jaxongir Xakimov, mustaqil ekspert
So‘nggi paytlarda O‘zbekiston atrofida kechayotgan geosiyosiy jarayonlar diqqat bilan qarashlikni talab qiladi. Bir tomondan, Rossiya axborot maydonida Markaziy Osiyo davlatlari, jumladan O‘zbekistonning mustaqil siyosatiga nisbatan ochiqdan-ochiq yoki bilvosita shubha bilan qaralayotgan bayonotlar ko‘paymoqda. Xususan, rossiyalik siyosiy sharhlovchi Vladimir Solovyov bir necha bor Markaziy Osiyo va Kavkaz davlatlariga nisbatan kuch ishlatish ehtimolini ochiq tilga oldi. Uning chiqishlarida bu hududlarda ham Ukrainadagiga o‘xshash ssenariy takrorlanishi mumkinligi haqida gapirildi.
Shu bilan birga, “rus dunyosi” mafkurasining asosiy ideologlaridan biri sanaladigan Aleksander Dugin bundan ham keskinroq pozitsiyani ilgari surdi. Uning bayonotlarida sobiq SSSR hududidagi davlatlar, jumladan O‘zbekiston kabi mamlakatlar to‘laqonli mustaqil subyekt sifatida mavjud bo‘la olmasligi, ular baribir Rossiya geosiyosiy nazorati doirasida qolishi kerakligi ta’kidlanadi. Bu fikrlar mazmunan O‘zbekistonning o‘z taqdirini o‘zi belgilash huquqini inkor etishga qaratilgan.
Bu kabi bayonotlarni oddiy shaxsiy fikr sifatida baholash qiyin. Chunki ular davlat mablag‘lari hisobiga faoliyat yuritayotgan axborot platformalarida muntazam ravishda takrorlanmoqda. Bu esa mazkur ritorika tasodifiy emas, balki muayyan mafkuraviy yo‘nalishga asoslangan bosim ekanini ko‘rsatadi. Avval jamoatchilik ongida suverenitet g‘oyasi zaiflashtiriladi, keyin esa bosim yoki kuch ishlatish “geosiyosiy zarurat” sifatida ko‘rsatilishi mumkin. Bunday usul ilgari Ukraina misolida qo‘llangani ma’lum.
Ayni paytda, mutlaqo teskari jarayon ham kuzatilmoqda. O‘zbekiston xalqaro maydonda tobora ko‘proq ishonch qozonayotgan, mustaqil qaror qabul qila oladigan davlat sifatida qabul qilinmoqda. Buni AQSH tomonidan berilgan takliflar ham yaqqol tasdiqlaydi. Xususan, Donald Tramp tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev nomiga Yaqin Sharqda tinchlikni mustahkamlash va mojarolarni hal etishga qaratilgan xalqaro tashabbusga qo‘shilish bo‘yicha rasmiy taklif yuborildi. Ushbu tashabbus doirasida O‘zbekistonga yangi xalqaro tuzilma – Tinchlik kengashiga ta’sischi davlat sifatida qo‘shilish taklif etildi.
Bundan tashqari, bundan avval O‘zbekiston G20 formatidagi tadbirlarga mehmon sifatida taklif qilingani ham mamlakatimizning xalqaro nufuzi oshib borayotganidan dalolat beradi. Bu kabi takliflar O‘zbekistonga “kimningdir ta’sir doirasidagi hudud” emas, balki teng huquqli, mustaqil siyosiy ishtirokchi sifatida qaralayotganini ko‘rsatadi.
Shu tariqa, bir vaqtning o‘zida ikki qarama-qarshi jarayon kechmoqda: bir tomondan suverenitetni shubha ostiga oluvchi va inkor etuvchi mafkuraviy bosim, ikkinchi tomondan esa O‘zbekistonning xalqaro maydondagi legitimligi va nufuzini mustahkamlovchi qadamlar. Bu holat yangi geosiyosiy raqobat, ya’ni zamonaviy “katta o‘yin” boshlanganini anglatadi.
Bugungi “katta o‘yin” avvalgilaridan farqli ravishda davlatlarning xaritadagi chiziqlari uchun emas, balki ularning qaror qabul qilish markazini nazorat qilishga qaratilgan. Endi harbiy kuchdan ko‘ra axborot, ishonch, obro‘ va siyosiy barqarorlik muhim ahamiyat kasb etapti.
Xulosa qilib aytganda, O‘zbekiston aynan shu jarayonlar markazida turibdi. Shu sababli bu davrda eng muhim vazifa – pragmatik siyosatni saqlash, milliy manfaatlarni aniq belgilash va hech qaysi kuch markaziga qaram bo‘lmasdan, barcha bilan manfaatli va muvozanatli muloqot olib borishdir. Mustaqillik bu bir marta qo‘lga kiritilib, keyin o‘z-o‘zidan saqlanib qoladigan holat emas. U har kuni oqilona siyosat, qat’iyat va mas’uliyat bilan himoya qilib boriladigan strategik qadriyatdir.
Strategic Focus: Central Asia
Jaxongir Xakimov, mustaqil ekspert
So‘nggi paytlarda O‘zbekiston atrofida kechayotgan geosiyosiy jarayonlar diqqat bilan qarashlikni talab qiladi. Bir tomondan, Rossiya axborot maydonida Markaziy Osiyo davlatlari, jumladan O‘zbekistonning mustaqil siyosatiga nisbatan ochiqdan-ochiq yoki bilvosita shubha bilan qaralayotgan bayonotlar ko‘paymoqda. Xususan, rossiyalik siyosiy sharhlovchi Vladimir Solovyov bir necha bor Markaziy Osiyo va Kavkaz davlatlariga nisbatan kuch ishlatish ehtimolini ochiq tilga oldi. Uning chiqishlarida bu hududlarda ham Ukrainadagiga o‘xshash ssenariy takrorlanishi mumkinligi haqida gapirildi.
Shu bilan birga, “rus dunyosi” mafkurasining asosiy ideologlaridan biri sanaladigan Aleksander Dugin bundan ham keskinroq pozitsiyani ilgari surdi. Uning bayonotlarida sobiq SSSR hududidagi davlatlar, jumladan O‘zbekiston kabi mamlakatlar to‘laqonli mustaqil subyekt sifatida mavjud bo‘la olmasligi, ular baribir Rossiya geosiyosiy nazorati doirasida qolishi kerakligi ta’kidlanadi. Bu fikrlar mazmunan O‘zbekistonning o‘z taqdirini o‘zi belgilash huquqini inkor etishga qaratilgan.
Bu kabi bayonotlarni oddiy shaxsiy fikr sifatida baholash qiyin. Chunki ular davlat mablag‘lari hisobiga faoliyat yuritayotgan axborot platformalarida muntazam ravishda takrorlanmoqda. Bu esa mazkur ritorika tasodifiy emas, balki muayyan mafkuraviy yo‘nalishga asoslangan bosim ekanini ko‘rsatadi. Avval jamoatchilik ongida suverenitet g‘oyasi zaiflashtiriladi, keyin esa bosim yoki kuch ishlatish “geosiyosiy zarurat” sifatida ko‘rsatilishi mumkin. Bunday usul ilgari Ukraina misolida qo‘llangani ma’lum.
Ayni paytda, mutlaqo teskari jarayon ham kuzatilmoqda. O‘zbekiston xalqaro maydonda tobora ko‘proq ishonch qozonayotgan, mustaqil qaror qabul qila oladigan davlat sifatida qabul qilinmoqda. Buni AQSH tomonidan berilgan takliflar ham yaqqol tasdiqlaydi. Xususan, Donald Tramp tomonidan O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev nomiga Yaqin Sharqda tinchlikni mustahkamlash va mojarolarni hal etishga qaratilgan xalqaro tashabbusga qo‘shilish bo‘yicha rasmiy taklif yuborildi. Ushbu tashabbus doirasida O‘zbekistonga yangi xalqaro tuzilma – Tinchlik kengashiga ta’sischi davlat sifatida qo‘shilish taklif etildi.
Bundan tashqari, bundan avval O‘zbekiston G20 formatidagi tadbirlarga mehmon sifatida taklif qilingani ham mamlakatimizning xalqaro nufuzi oshib borayotganidan dalolat beradi. Bu kabi takliflar O‘zbekistonga “kimningdir ta’sir doirasidagi hudud” emas, balki teng huquqli, mustaqil siyosiy ishtirokchi sifatida qaralayotganini ko‘rsatadi.
Shu tariqa, bir vaqtning o‘zida ikki qarama-qarshi jarayon kechmoqda: bir tomondan suverenitetni shubha ostiga oluvchi va inkor etuvchi mafkuraviy bosim, ikkinchi tomondan esa O‘zbekistonning xalqaro maydondagi legitimligi va nufuzini mustahkamlovchi qadamlar. Bu holat yangi geosiyosiy raqobat, ya’ni zamonaviy “katta o‘yin” boshlanganini anglatadi.
Bugungi “katta o‘yin” avvalgilaridan farqli ravishda davlatlarning xaritadagi chiziqlari uchun emas, balki ularning qaror qabul qilish markazini nazorat qilishga qaratilgan. Endi harbiy kuchdan ko‘ra axborot, ishonch, obro‘ va siyosiy barqarorlik muhim ahamiyat kasb etapti.
Xulosa qilib aytganda, O‘zbekiston aynan shu jarayonlar markazida turibdi. Shu sababli bu davrda eng muhim vazifa – pragmatik siyosatni saqlash, milliy manfaatlarni aniq belgilash va hech qaysi kuch markaziga qaram bo‘lmasdan, barcha bilan manfaatli va muvozanatli muloqot olib borishdir. Mustaqillik bu bir marta qo‘lga kiritilib, keyin o‘z-o‘zidan saqlanib qoladigan holat emas. U har kuni oqilona siyosat, qat’iyat va mas’uliyat bilan himoya qilib boriladigan strategik qadriyatdir.
Strategic Focus: Central Asia
🔥32👍8❤7👏4💯2🏆1