🔻روایت یک تغییر پارادایم؛ از آرمان‌خواهی تا بِه‌زیستی

🔻 امیرحسین زیدیحیایی ( پژوهشگر توسعه و حکمرانی )، روزنامه توسعه ایرانی، ۲۳ خرداد ۱۴۰۵

به گوشه‌گوشه تاریخ معاصر ایران که نگاهی بیندازیم، در تمامی پستوهای آن آرمان‌هایی را مشاهده می‌کنیم که فارغ از ماهیت، امکان تحقق و شرایط عینی شکل‌گیری‌شان، روزی در ذهن رویاپردازان و کنشگران سیاسی و اجتماعی این سرزمین جوانه زده بودند. گویی آرمان و رویا با ذهن انسان ایرانی عجین شده بود تا از این رهگذر بتواند آنچه را در واقعیت نمی‌بیند، در عالم خیال و اندیشه تصور کند و برای تحقق آن به حرکت درآید...

⛓گزارش کامل

🕊️ 🌹 @SBU_PoliticalScience

🔴⭕️ تهران توافق را تأیید نکرده است

العربی الجدید به نقل از یک منبع آگاه ایرانی نوشت که این منبع احتمال امضای توافق در روز یکشنبه را منتفی دانسته و تصریح کرده که همچنان گفت‌وگوها در مورد توافق در داخل ایران ادامه دارد.

هنوز موضوع به صورت کامل حل و فصل نشده است.

🕊️ 🌹 @SBU_PoliticalScience

⭕️⭕️⭕️توافق صلح بین ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران روز جمعه، ۲۹ خردادماه در سوئیس برگزار خواهد شد.

شهباز شریف:

🔻‏پس از مذاکرات فشرده، مفتخریم اعلام کنیم که توافق صلح بین ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران به دست آمده است. هر دو طرف توقف فوری و دائمی عملیات نظامی را در تمام جبهه‌ها، از جمله در لبنان، اعلام کرده‌اند.

🔻‏مراسم امضای رسمی روز جمعه، ۱۹ ژوئن در سوئیس برگزار خواهد شد.

🔻‏ما از ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران برای تعهدشان به یافتن راه‌حل دیپلماتیک برای این درگیری تشکر می‌کنیم. همچنین قدردانی صمیمانه خود را از برادرانمان در این تلاش میانجی‌گری، رهبری بزرگ دولت قطر، برای حمایت‌شان در دستیابی به این توافق ابراز می‌داریم. همچنین به طور خاص از رهبری آینده‌نگر پادشاهی عربستان سعودی و جمهوری ترکیه برای مشارکت‌های عظیم‌شان در این زمینه تشکر می‌کنم.

🔻‏با برقراری این توافق، میانجیگران مجموعه‌ای از جلسات را این هفته تسهیل خواهند کرد. این بحث‌های پیش از اجرا پایه و اساس گفت‌وگوهای فنی و مراسم امضای رسمی را فراهم خواهند آورد.



🕊️ 🌹 @SBU_PoliticalScience

🔻زلزله ژئوپلیتیک ۲۰۲۶: بحران ایران به عنوان شتاب‌دهنده‌ای برای چندقطبی شدن

🔻جوزف کراس استاد دانشگاه ماساریک چک
🔻محمدحسین واحدی کارشناسی ارشد فلسفه سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

بحران امنیتی که در ماه‌های آغازین سال ۲۰۲۶ خاورمیانه را در بر گرفت، فراتر از یک نقطه اشتعال محلی است؛ این بحران نشان‌دهنده یک تغییر بنیادین در نظم بین‌المللی است. از منظر تحلیلی، نگاه کردن به زیر پوست روایات مرسوم درباره اشاعه هسته‌ای یا مهار منطقه‌ای امری ضروری است. آنچه ما شاهدش بوده‌ایم، صرفاً یک اقدام تهاجمیِ منزوی نبود، بلکه یک «بازتنظیم ژئوپلیتیک» حساب‌شده بود که در درجه اول برای مقابله با سلطه جهانی رو به رشد جمهوری خلق چین طراحی شده بود.
یک فرضیه محوری که از سوی جامعه آکادمیک ایران مطرح شده و همسویی شدیدی با مکتب رئالیسم سیاسی دارد، این درگیری را یک «حمله پوششی علیه پکن قلمداد می‌کند. ایالات متحده در اوایل سال ۲۰۲۶، در مواجهه با دوقطبی‌شدن داخلی و افول نسبی هژمونی جهانی خود، دست به یک مانور پرخطر زد. هدف این اقدام، فراتر از تغییر یک دولت سرکش در تهران بود؛ این حرکت در واقع تلاشی بود برای کنترل «شاهرگ انرژی» اقتصاد چین. خلیج فارس همچنان یک شریان حیاتی برای پکن به شمار می‌رود. اگر واشنگتن به یک پیروزی سریع دست می‌یافت و دولتی همسو را در تهران مستقر می‌کرد، دست خود را مستقیماً روی شیر فلکه امنیت انرژی چین می‌گذاشت. با این حال، این تلاش برای تصاحب زنجیره‌های تامین جهانی، بر پایه یک محاسبۀ کاملاً اشتباه از ثبات نهادی و تاب‌آوری ملی ایران بنا شده بود.
لحظه تعیین‌کننده‌ای که قواعد بازی را بازنویسی کرد، بستن تنگه هرمز بود. توانایی ایران در مسدود کردن موثر و به‌طرز شگفت‌آوری آسانِ این گلوگاه دریایی، شکنندگی عمیق اقتصاد مدرن مبتنی بر تحویل به‌موقع را آشکار ساخت. پیامدهای ژئوپلیتیک این محاصره که نه تنها بازارهای نفت، بلکه جریان‌های حیاتی هلیوم، آمونیاک و کودهای شیمیایی را مختل کرد، فاجعه‌بارتر از هر رژیم تحریمی در دهه‌های اخیر بود. ما وارد دوره‌ای از «بازتنظیم اقتصادی» شده‌ایم که در آن تهران از یک هدفِ منفعل در برابر محدودیت‌های غربی، به یک «قدرت تحریم‌کننده» فعال تبدیل شده است. ثابت شد که این تحریم فیزیکی، ابزاری به مراتب ویرانگرتر برای کشورداری نسبت به محرومیت‌های مالی سیستم سوئیفت (SWIFT) است.
برای اروپا، این درگیری یک بیداری دردناک بود. پیوند ترانس‌آتلانتیک (بین اروپا و آمریکا) تا مرز فروپاشی پیش رفت، چرا که مشخص شد اهداف آمریکا و اسرائیل در منطقه، در تضاد مستقیم با بقای اقتصادی اروپا قرار دارد. اتحادیه اروپا که مدت‌ها در اینرسیِ هژمونی آمریکا غوطه‌ور بود، بر اثر شدت پاسخ نظامی ایران، عملاً مجبور به یک خوداتکایی و استقلال استراتژیک شد. این درک که «امنیت عاریه‌ای» از واشنگتن غیرقابل اعتماد است و پتانسیل آن را دارد که فدای اهداف ژئوپلیتیک محدود کاخ سفید شود. اروپا که به نوعی قاره ای فاقد هرگونه انرژی چشمگیر به خصوص نواحی غربی آن به حساب می آیند. اغلب وابسته به انرژی و کمک ایالات متحده هستند. اما در عین ناباوری به نوعی این قاره در تنهایی، استراتژیک به سر می برد . چرا که در دو جبهه اوکراین و ایران درگیر تامین هستند.‌ این درگیری های سیاسی هرچند جنس شان متفاوت است. ولی ایالات متحده به طور ناگهانی اروپا را به حال خود رها کرده . سیاست های یکجانبه گرایانه آمریکا در نهایت این قاره را به سوی خود اتکایی و چرخش به چین سوق خواهد داد.
چرخش اروپا به چین می تواند برای سیاست خارجی آمریکا پیامد های زیادی داشته باشد. همان طور که اشاره کردیم ایالات متحده بیشتر برای ضربه و قطع شریان نفتی و هژمونی چین به ایران حمله ور شد.
در ظاهر آمریکا ادعا می کرد برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته ای این کار را انجام می داد. در صورتی که ماجرا ابعاد مختلفی داشت. چرا که ما نمی توانیم از ظرفیت ژئوپلیتیک ایران چشم پوشی کنیم. ایران با چین دارای روابط در هم تنیده است. که شامل ابعاد گوناگونی از می شود. ظرفیت زیاد ژئوپلیتیک و ژئو اوکونومیک ایران در زمان جنگ جهانی ایران را به پل پیروزی بدل ساخت . هم اکنون نیز ایران به عرصه رقابت چین و آمریکا برای هژمونی آینده جهان بدل شده است. به طوری که دونالد ترامپ پرچم آمریکا را در توئیتر خود بر روی ایران می اندازد.

🔗 لینک مستقیم یادداشت در روزنامه

🕊️ 🌹 @SBU_PoliticalScience

🟣سندروم حقه‌بازی سیاسی

🔻 محمدرضا تاجیک، دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی

🔻تا زمانی‌که مخاطبان حقه‌بازان سیاسی عوامی هستند که سیاست نمی‌دانند چیست و گل از کرفس تشخیص نمی‌دهند، می‌توانند به نقش خویش ادامه دهند، اما مشکل از زمانی آغاز می‌شود که مردمانی گستاخ، یا مردمانی با تجربه و بصیرت سیاسی، مواجهه‌ای بی‌ملاحظه با آنان دارند، و یا بازی در اثر آشکار و بی‌تأثیرشدن حقه‌، به پایان می‌رسد.

🔺سیاست، در زمان و زمانه ما، بیش از هر زمان دیگر، به دانش و هنر و فن حقه‌بازی تبدیل شده است؛ از این منظر، آنکه حقه‌بازی‌اش بیش‌تر، سیاستش کارآمدتر و قدرتش بیش‌تر. اما گاه در عرصه سیاست، با حقه‌بازانی مواجه می‌شویم که هیچ باک‌شان از باختن هرچه هست‌شان نیست، و همواره در هوس حقه‌بازی دیگر هستند.

🔻 سیاست، در نزد اینها، توالی حقه‌بازی است، و دیگر هیچ. گویی، از احساس حقه‌بازبودگی، لذت (یا ژوئیسانس) می‌برند. به بیان دیگر، این عده، سیاست را نوعی تکنولوژی اعمال فریبکاری و حقه‌بازی می‌دانند، لذا هیچ‌گاه بر این احساس نمی‌شوند که حقه‌بازی امری مذموم و نکوهیده است، یا هیچ‌گاه بر احساسِ حقه‌بازِ مضطرب و متواضع، و حتی خردمند، نمی‌شوند.

🔺این گروه از حقه‌بازان سیاسی، طبیعتی بحران‌زا/زی دارند، از این جهت، همواره با بزرگنمایی تهدیدی (واقعی، خیالی یا اغراق‌شده) حس بحران را در جامعه ایجاد می‌کنند تا توجه عمومی را به خود جلب کرده یا افکار را از سایر مشکلات منحرف سازند. پس از تشدید اوضاع و ایجاد حس بحران، مدعی رهبری و یگانه راه‌حل می‌شوند و راه‌کارهایی را برای مهار بحران پیشنهاد می‌کنند تا در نقش «نجات‌بخش» ظاهر شده و تقدیر و حمایت عمومی را جلب کنند.

🔻پس از حل آن بحران، چرخه از سر گرفته می‌شود تا با جست‌وجوی بحرانی جدید، خود را در مرکز توجه نگه دارند و پایگاه قدرت خویش را تثبیت کنند.

🔺در مواجهه با چنین موجوداتِ سیاسی، حکم عقل سیاسی، احتیاط و هوشیاری مستمر است. همواره باید بر این فرض بود که در پس و پشت آن حقه که نمی‌کنند نیز، حقه‌ای پنهان است، زیرا حقه‌بازی نه صرفا جرء روش‌شناختی، که جزء هستی‌شناختی آنان است، و چون دمی و دمکی از این بازی بازایستند، سیاست‌شان (و به‌تبع، قدرت‌ و هستی‌شان) به فنا خواهد رفت.

👇متن کامل این یادداشت را در جماران بخوانید.

🕊️ 🌍 @SBU_PoliticalScience