🟢مسئله‌ی قدرت؛
نگاهی به کتاب چرا ملت‌ها شکست می‌خورند

دارون عجم‌اوغلو، استاد MIT و برنده نوبل اقتصاد ۲۰۲۴، از آن متفکرانی است که یک سؤال ساده را بی‌رحمانه جدی گرفت:

چرا بعضی ملت‌ها ثروتمند می‌شوند و بعضی دیگر، با همان مردم و همان تاریخ، در فقر می‌مانند؟

پاسخ او آزاردهنده است، چون اسطوره‌ها را خراب می‌کند. نه فرهنگ مقصر است، نه جغرافیا، نه «ذات ملت‌ها»؛ مقصر اصلی جایی دیگر است؛ “قدرت”.

عجم‌اوغلو کتاب «چرا ملت‌ها شکست می‌خورند» را هوشمندانه با یک شوک آغاز می‌کند:

نوگالس‌، شهری واحد، دو نیمه، یک خط مرزی. آن‌سوی خط آمریکا است، این‌ سویش مکزیک. زمین همان زمین است، هوا همان هوا، مردم حتی فامیل‌اند. اما زندگی‌ها زمین تا آسمان فرق دارد. در نوگالسِ آمریکا قانون حاکم است، رأی مردم معنا دارد، پلیس پاسخ‌گوست و هرکسی می‌تواند کسب‌وکار راه بیندازد. در نوگالس ِمکزیک قدرت در دست شبکه‌های بسته و فاسد است، قانون ابزار زور است و اقتصاد برای رانت و غارت چیده شده.

عجم‌اوغلو همان اول کار می‌گوید:
توسعه از مرز نمی‌آید، از نهاد می‌آید. بعد تصویر بزرگ‌تر می‌شود؛

برلین شرقی و غربی. یک شهر، یک ملت، یک زبان؛ اما دو سرنوشت. آن‌جا که مردم می‌توانستند حاکم را کنار بزنند، ثروت و آزادی شکل گرفت. آن‌جا که قدرت متمرکز شد، برای نگه‌داشتن مردم مجبور شدند دیوار بکشند.
یا کره شمالی و جنوبی؛ یک ملت، اما یکی در انزوای فقر و قحطی، دیگری در صف اقتصادهای پیشرفته جهان. اگر فرهنگ تعیین‌کننده بود، این شکاف‌ها اصلاً نباید وجود می‌داشت.

ایده کتاب در همه‌ی این مثال‌ها یکی است و بی‌امان تکرار می‌شود:

ملت‌ها زمانی شکست می‌خورند که نهادهای بهره‌کش بر آنها حاکم شود؛ نهادهایی که قدرت را در دست یک فرد یا الیگارشی متمرکز می‌کنند و اقتصاد را به ماشین استخراج ثروت برای صاحبان قدرت بدل می‌سازند.
در مقابل، ملت‌ها زمانی اوج می‌گیرند که نهادهای فراگیر داشته باشند؛ جایی که قدرت پخش می‌شود، قانون بالاتر از افراد می‌ایستد، رقابت آزاد است و مردم حق دارند حاکم را برکنار کنند.

🔹جمع‌بندی عجم‌اوغلو بدین صورت است:
اول قدرت سیاسی از مردم ربوده می‌شود، بعد اقتصاد غارت می‌شود. دیکتاتوری اگر راه توسعه بود، کره شمالی باید الگوی جهان می‌شد.
توسعه نه از مشت آهنین، بلکه از مهار قدرت زاده می‌شود. و این دقیقاً همان دلیلی است که «چرا ملت‌ها شکست می‌خورند»؛ فقط یک کتاب اقتصاد نیست؛ یک هشدار جدی درباره‌ی سرنوشت جوامع است.

🕊️ 🌍 @SBU_PoliticalScience

🔻 دکتر محمود سریع القلم، استاد گروه روابط بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی

‏از مشروطه تاکنون ایرانی ها به دنبال آزادی هستند. اما از نظر من، آزادی طبقه پنجم یک ساختمان است. ایرانی‌ها از دوره مشروطه، اول به دنبال ساخت طبقه پنجم یک ساختمان هستند. چنین امری امکان ندارد.

ساخت فونداسیون برای یک ساختمان پنج طبقه به معنای بنیان اقتصاد است. این را تجربه می گوید ثروت یک کشور را باید از کانال‌ها و مجاری و کریدورهای حاکمیت بیرون بیاورید. این امری است که در ایران به آن «رانت» گفته می‌شود. مثلا می بینید که وزیری در کشورمان 150 شرکت دارد. یا یک وزیری در یک خانه 900 میلیارد تومانی زندگی می‌کند. این رانت است و آیا اگر ایشان یک حقوق وزارت می‌گرفت و آن رانت ها را نداشت این درجه از ثروت را داشت؟ در کشور سوئد به وزیر نه بادی گارد داده می شود نه خودرو و نه غیره. من خودم با یک استادی در دانمارک در خیابان قدم می‌زدیم به من گفت این نخست وزیرمان بود که با دوچرخه عبور کرد. یعنی همه امور سیاسی و مالی در این کشورها شفاف است. به همین دلیل اسکاندیناوی دمکراتیک‌ترین منطقه دنیا است.

هرچقدر شفافیت در حوزه اقتصادی حاکمان بیشتر باشد به همان نسبت، آزادی بیشتر است. نوشته های آیزا برلین خیلی دقیق به فهم این رابطه کمک می‌کنند. برلین می‌گوید وقتی قدرت سیاسی از اقتصادی تفکیک شد آزادی متولد می شود.

ما ایرانی ها فکر کردیم که اگر کمپین راه بیندازیم و کتاب ترجمه کنیم و حزب تک نفره درست کنیم و به حکمرانان نصیحت کنیم ازادی به وجود می آید. چون بسیاری از ما، تئوری و تاریخ را دقیق مطالعه نکردیم. هیچ حکومتی به جامعه به صورت داوطلبانه آزادی نمی‌دهد.

🕊️ 🌍 @SBU_PoliticalScience

🌟 سی کتاب پیشنهادی برای حکمرانان فعلی و آینده ایران

🔻 دکتر محمود سریع القلم، استاد گروه روابط بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی

1. Mandela by Anthony Sampson
2. The Network State by Balaji Srinivasan
3. Chip War by Chris Miller
4. Leviathan by Thomas Hobbes
5. The Eighteenth Brumaire of Louis Bonaparte by Karl Marx
6. The Social Contract by Jean-Jacques Rousseau
7. On Sovereignty by Jean Bodin
8. Four Essays on Liberty by Isaiah Berlin
9. Social Structure and Personality by Talcott Parsons
10 .Animal Farm by George Orwell
11. The Scientific Study of Foreign Policy by James Rosenau
12. 1Q84 by Haruki Murakami
13. The State in Capitalist Society by Ralph Miliband
14. States and Social Revolutions by Theda Skocpol
15. A Warrior’s Life: Paulo Coelho by Fernando Morais
16. The Crisis of Democratic Capitalism by Martin Wolf
17. Leaders by Richard Nixon
18. The Age of AI by Henry Kissinger and Eric Schmidt
19. Modernization and Revolution in China by June Grasso
20. Unrivaled by Michael Beckley
21. The Worldly Philosophers by Robert Heilbroner
22. The Authoritarian Personality by Theodor Adorno
23. Kennan: A Life Between Worlds by Frank Costigliola
24. The Art of War by Sun Tzu
25. Empire by Niall Ferguson
26. Creating Minds by Howard Gardner
27. Ivan Turgenev by A.V. Knowles
28. The Black Book by Orhan Pamuk
29. The Fourth Industrial Revolution by Klaus Schwab
30. Bismarck: A Life by Jonathan Steinberg

🕊️ 🌹 @SBU_PoliticalScience

🔴تنها راه حل این روزها چیست؟!

🔻 دکتر محمدرضا تاجیک، دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی

⭕️ زمان ضبط این ویدئو برای پیش از وقایع دی‌ماه است.

🕊️ 🌹 @SBU_PoliticalScience

🔴💪ناظران نظامی بر این باورند که «تنشِ مجددِ نظامی»، اجتناب ناپذیر است، ایران باید تصمیم بگیرد که «اکنون» شروع کند (پیش از جام جهانی) یا «پس از جام جهانی» و یا «پاییزِ ۱۴۰۵»، اسرائیل و آمریکا ابتکار عمل را بدست‌ گیرند!/علی قلهکی

🕊️ 🌍 @SBU_PoliticalScience

🇮🇷〰️فرمانده قرارگاه حضرت خاتم‌الانبیا(ص):قبلا اخطار داده بودیم❗️

🔹رژیم متجاوز صهیونیستی با نقض مکرر آتش‌بس شرارت های خود علیه مردم مظلوم لبنان با چراغ سبز و حمایت آمریکای جنایتکار و سکوت مجامع بین المللی را روز به روز افزایش داده و با استفاده از سلاح های ممنوعه از جمله بمب های فسفری مرتکب جنایات جنگی می گردد.

🔹با وجود هشدارهای قبلی جمهوری اسلامی ایران، رژیم کودک کش صهیونیستی با عبور از همه خطوط قرمز و افزایش حملات در جنوب لبنان، ضاحیه بیروت را هدف قرار داده است.

🔹قبلا اخطار داده بودیم در صورت گسترش جنایت در ضاحیه بیروت، اهدافی را در سرزمین های اشغالی مورد هجوم قرار می دهیم.

🔹ارتش صهیونیستی باید حملات خود به جنوب لبنان و ضاحیه را متوقف نماید و در صورت گسترش حملات خود به آن منطقه و یا پاسخ به اقدام ایران با ضربات کوبنده تر و پشیمان کننده روبرو و حملات ویرانگری علیه رژیم و حامیان آن آغاز خواهد شد.

🕊️ 🌍 @SBU_PoliticalScience

🔻پیش‌درآمدی بر لیبرالیسم
🔻فاطمه نصیری

🔻پرونده لیبرالیسم یک سفرنامه فکری و تاریخی است که چگونگی شکل‌گیری دنیای مدرن و ریشه‌های«لیبرالیسم» و «آزادی اقتصادی» را روایت می‌کند. در این سلسله اپیزودها، ابتدا به کاوش ریشه‌های فکری این مکتب فکری، فلسفی و اقتصادی می‌پردازیم. این ریشه‌ها در بستر یونان باستان شکل گرفتند و سپس در دوران رنسانس و روشنگری تکوین پیدا کردند. جایی که مفاهیم آزادی فردی و اقتصادی به عنوان ستون‌های اصلی جامعه مدرن ظهور کردند. سپس به سراغ اندیشه پیامبران لیبرالیسم مانند جان لاک خواهیم رفت و این روند را تا پایان قرن بیستم ادامه خواهیم داد.

🕊️ 🌹 @SBU_PoliticalScience

🟫سیلان قدرت
🔺دولت، بازار و جامعه مدنی در ایران
🔻محمد مالجو

🕊️ 🌹 @SBU_PoliticalScience

📉توسعه نیافتگی چیست؟

🔹توسعه نیافتگی انعکاس جلوه ای است که برخورداریهای جهان متجدد در دل و جان آسیایی ها، آفریقاییها و لاتینیها داشته است، بی آنکه در وجود آنها اراده به علم و تکنولوژی پدید آمده باشد. توسعه نیافتگی «ناتوانی» از فهم جهان ساخته بشری و سستی در پیمودن راه «توسعه» در عین بستگی صوری و سطحی به آن است.

🔴توسعه نیافتگی تشخیص ندادن لازم از غیر لازم، مهم از غیرمهم، امروزی از دیروزی، آسان از مشکل، سودمند از مضر و حتی زیبا از زشت است. «توسعه نیافتگی» ناتوانی و نادانی، ناهماهنگی، آشوب در کارها و دوری دستها و زبانها از هم است.🔴

🔹جهانِ «توسعه نیافته» بسیار حرف میزند و شاید زحمت هم میکشد (زیاد هم کار میکند) اما کاری که باید، انجام نمیدهد! جهانِ« توسعه نیافته» میانه اش با پرسش، طلب و تحقیق،خوب نیست.

🔻کتاب استراتژی توسعه ایران
🔻مجتبی لشکربلوکی

🕊️ 🌍 @SBU_PoliticalScience

⭕️سقوط بالگرد آپاچی آمریکا

🟡ساقط شدن «بالگردِ آپاچیِ آمریکا» در خرداد ۱۴۰۵ بر فراز تنگه هرمز، من را به یاد سقوطِ «پهپاد گلوبال هاوک آمریکا» توسط پدافندِ ایران در سال ۱۳۹۸ می‌اندازد؛ آمریکا عامل اسقاطِ بالگرد خود را ایران می‌داند ولی با اینکه در جنگ‌ اخیر خسارت‌های بزرگ‌تری نیز دیده ولی تا این حد، به ابعادِ آن _واکنش همزمانِ ترامپ، وزیر جنگ و پنتاگون_ دامن نزد!

🔴بنظر می‌رسد آمریکا در حال آماده‌سازی افکارِ عمومی برایِ «اقدامِ خاصِ نظامی» است!/علی قلهکی

🕊️ 🌍 @SBU_PoliticalScience

🗣گزیده‌ای از اخبار تبادل آتش ایران و آمریکا در بامداد روز ۲۰ خرداد ۱۴۰۵

🕊️ 🌹 @SBU_PoliticalScience

یک مقام آمریکایی به سی‌ان‌ان گفت که حملات جدید سنتکام با قصد هشدار دادن به جمهوری اسلامی است.

او گفت ایالات متحده معتقد است که این حملات مانع مذاکرات برای پایان دادن به جنگ نخواهد شد

🕊️ 🌹 @SBU_PoliticalScience

"آمریکا حملات خود را در پاسخ به حمله ایران به آپاچی تکمیل کرد"

پست سنتکام، ترجمه ماشین:
تامپا، فلوریدا — نیروهای فرماندهی مرکزی ایالات متحده، سنتکام، روز ۹ ژوئن به دستور فرمانده کل قوا، حملات دفاعی خود علیه ایران را در پاسخ به سرنگونی هلیکوپتر آپاچی ارتش آمریکا در روز گذشته تکمیل کردند.

نیروهای سنتکام با استفاده از مهمات هدایت‌شونده دقیق شلیک‌شده از جنگنده‌های نیروی هوایی و نیروی دریایی آمریکا، سامانه‌های پدافند هوایی ایران، ایستگاه‌های کنترل زمینی و سایت‌های راداری نظارتی در نزدیکی تنگه هرمز را هدف قرار دادند.

این عملیات پاسخی متناسب به حملات اخیر علیه نیروهای آمریکایی و کشتی‌های تجاری بین‌المللی در حال عبور از آب‌های منطقه بود.

نیروهای آمریکایی همچنان هوشیار و در موضع آمادگی برای دفاع در برابر تجاوزات توجیه‌ناپذیر ایران باقی می‌مانند.
CENTCOM

🕊️ 🌹 @SBU_PoliticalScience

قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا اعلام کرد ارتش و سپاه در پاسخ به حمله‌های جدید آمریکا علیه جمهوری اسلامی، برخی از پایگاه‌های آمریکا در منطقه هدف حمله‌های قرار دادند.
این قرارگاه تاکید کرد در صورت تکرار حملات آمریکا، جمهوری اسلامی «حملات سهمگین و گسترده‌تری» علیه بانک اهداف تعیین شده در منطقه انجام خواهد شد.

🕊️ 🌹 @SBU_PoliticalScience

سپاه از حمله به ۲۱ هدف در پایگاه‌های آمریکا در منطقه خبر داد و گفت نیروی هوافضای سپاه با موشک‌های سوخت جامد دوربرد، چهار «هدف مهم»، از جمله آشیانه‌های جنگنده‌های اف-۳۵ در پایگاه هوایی و مرکز فرماندهی و کنترل ارتش آمریکا در الازرق اردن را هدف قرار داد و منهدم کرد.

توییت اکانت وزارت کشور بحرین، ترجمه ماشین:
آژیر هشدار به صدا درآمده است. از شهروندان و افراد مقیم درخواست می‌شود آرامش خود را حفظ کنند، به نزدیک‌ترین مکان امن بروند و اخبار را از طریق کانال‌های رسمی دنبال کنند.
moi_bahrain

🕊️ 🌹 @SBU_PoliticalScience

🔴دیگر نباید؛ تحولات اخیر را جنگ یا آتش‌بس نامید!

آنچه در حال شکل‌گیری است:

📡یک رقابت متقابلِ مداوم همراه با تنش‌های مسلحانه‌ی کنترل‌شده برای شکل‌دهی به یک معادله‌ی بازدارنده‌ی راهبردی است.

🇮🇷 ایران: افزایش هزینه‌های طرف‌های مقابل.

🇮🇱 اسرائیل: فرسایش و جلوگیری از تثبیت و گسترش قدرت ایران.

🇺🇸 آمریکا: مهار و مدیریت بحران منطقه‌ای در چارچوب توازن جهانی.

⚠️بنابراین، آتش‌بس‌ها پایان چالش نیستند؛ فقط وقفه‌هایی در یک رقابت مستمرند.

IranBrief360

🕊️ 🌹 @SBU_PoliticalScience