نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه، ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، سؤال چهاردهم:

با توجه به اینکه در شرایط کنونی طرف‌های اروپایی جمهوری اسلامی ایران را به استفاده از سازوکار بازگشت خودکار تحریم‌ها (مکانیزم ماشه) تهدید می‌کنند، تا چه میزان می‌توان روی فدراسیون روسیه و جمهوری خلق چین، به‌عنوان شرکای راهبردی جمهوری اسلامی ایران و نیز اعضای برجام، برای حمایت از ایران و متقاعد کردن سه کشور اروپایی به عدم فعال‌سازی این سازوکار حساب کرد؟
@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه، ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، پاسخ سؤال چهاردهم:

همان‌گونه که مستحضرید، روسیه و چین از اعضای برجام و نیز اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد هستند. بنابراین، در هر روندی که بخواهد در چارچوب شورای امنیت شکل بگیرد، این دو کشور می‌توانند نقش‌آفرینی داشته باشند. جمهوری اسلامی ایران مواضع همسو و روابط خوبی با هر دو کشور دارد. در موضوع بازگشت، طی یک سال گذشته، مشورت‌های منظم و مؤثری با این دو کشور صورت گرفته است.

در همین راستا، اگر اشتباه نکنم، فردا جلسه‌ای سه‌جانبه میان ایران، روسیه و چین در تهران برگزار خواهد شد که در سطح مدیران کل و با محوریت موضوع هسته‌ای تشکیل می‌شود؛ طبیعتاً موضوع بازگشت نیز یکی از محورهای مورد بحث در این نشست خواهد بود. بنابراین، ما در تعامل و رایزنی مستمر با این کشورها هستیم تا ببینیم چگونه می‌توان از این وضعیت جلوگیری کرد یا در صورت وقوع، تبعات آن را کاهش داد. چنان‌که پیش‌تر نیز توضیح داده‌ام، از نظر حقوقی، منطقی، اخلاقی و سیاسی هیچ مبنا و دلیل موجهی برای بازگشت تحریم‌هایی که طبق برجام رفع شده‌اند، وجود ندارد.
@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، سوال پانزدهم:

در جریان دیدارهای اخیر، چه در چین و چه در مسکو که آقای لاریجانی از طرف کشورمان حضور داشتند، آیا دو طرف در مورد کمک و همکاری برای صادرات نفت، در سایه احتمال مکانیزم ماشه، مذاکراتی داشته‌اند؟
@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، پاسخ سوال پانزدهم:

طبیعی است که ما در گفتگوهایی که با چین به عنوان یکی از مهمترین یا مهمترین شریک تجاری‌مان و به عنوان کشوری که نقشه راه جامع همکاری ۲۵ ساله با این کشور داریم، حتما در مورد موضوعات مختلف از جمله بحث مربوط به همکاری‌های تجاری و اقتصادی صحبت کنیم. لذا در هر تماسی که مقامات جمهوری اسلامی ایران با طرف‌های چینی یا روسی دارند، حتماً موضوع همکاری‌های اقتصادی یکی از موضوعات ثابت در آن است. ضمن اینکه هر سه کشور در دو گروه بندی خیلی مهم هم عضویت دارند؛ هم بریکس و هم شانگهای.

اخیراً اجلاس سران بریکس در برزیل برگزار شد و در حاشیه‌اش نشست‌های خوب دوجانبه داشتیم. همینطور اجلاس وزرای خارجه شانگهای برگزار شد و می‌دانیم که این اجلاس هم مقدمه اجلاس سران بود. بنابراین این بحثها هم به صورت دوجانبه هم و هم در چهارچوب گروهبندی‌ها یا ترتیبات چند جانبه‌ای که ما در آنها عضویت داریم  مطرح می شود.
@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، سوال شانزدهم:

به نظر شما دلیل سکوت ترکیه در برابر حملات اسرائیل به سوریه علی رغم به خطر افتادن منافع و نفوذش در سوریه چه می‌تواند باشد؟

پاسخ سوال شانزدهم:

این را باید از سخنگوی وزارت خارجه ترکیه سوال کنید، ولی من فکر نمی‌کنم سکوت کرده باشند. ترکیه موضع روشنی در محکوم کردن تجاوز رژیم صهیونیستی اتخاذ کرد. قطعاً ترکیه خودش به خوبی واقف است که رژیم صهیونیستی در هیچ نقطه ای متوقف نخواهد شد. همینطور ما شاهد مواضع ترکیه در رابطه با موضوع غزه در محکومیت جنایات ارتکابی توسط رژیم صهیونیستی علیه فلسطینیان بودیم.
@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، سوال هفدهم:

تماس‌های جمهوری اسلامی ایران با پاکستان طی یک ماه اخیر شدت قابل توجهی یافته است. آیا این تحرکات دیپلماتیک حامل پیام خاصی هستند؟
@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، پاسخ سوال هفدهم:

پیش از هر چیز لازم می‌دانم از این فرصت استفاده کرده و مراتب تسلیت و همدردی جمهوری اسلامی ایران را به مردم و دولت پاکستان به‌دلیل جان‌باختن شمار زیادی از شهروندان این کشور در جریان سیل‌های شدید اخیر ابراز کنم.

جمهوری اسلامی ایران همواره رابطه‌ای دیرینه و مستحکم با جمهوری اسلامی پاکستان داشته است؛ روابطی که بر پایه‌های عمیق تمدنی، تاریخی، فرهنگی و دینی استوار است. از این‌رو، ما برای این روابط ارزش بسیار بالایی قائل هستیم.

تماس‌هایی که در چند هفته اخیر میان جمهوری اسلامی ایران و مقامات پاکستانی برقرار شده، از یک سو در ادامه رویکرد اصولی جمهوری اسلامی ایران برای تقویت روابط با کشورهای منطقه و همسایگان تعریف می‌شود، و از سوی دیگر نمی‌توان نادیده گرفت که این رایزنی‌ها، به‌ویژه با کشورهای دوست و همسایه، پس از تجاوز اخیر رژیم صهیونیستی به خاک جمهوری اسلامی ایران، شدت بیشتری یافته است.

در این میان، پاکستان به‌عنوان کشوری اسلامی با مردمی که علاقه‌مندی تاریخی و قابل‌توجهی به جمهوری اسلامی ایران دارند، همواره مورد توجه ویژه ما بوده است. در هفته‌های اخیر نیز تماس‌های نزدیک و متعددی با مقامات پاکستانی برقرار کرده‌ایم. به‌احتمال زیاد، در هفته‌های آتی سفر رئیس‌جمهور محترم جمهوری اسلامی ایران به اسلام‌آباد انجام خواهد شد که البته جزئیات آن را باید از دفتر ریاست‌جمهوری پیگیری کرد.

این سفر و سطح روابط دوجانبه، گویای اهمیتی است که ما برای ارتباطات راهبردی با پاکستان قائل هستیم؛ به‌ویژه با توجه به جایگاه پاکستان به‌عنوان عضو غیر دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد و همچنین یکی از کشورهای تأثیرگذار در سازمان همکاری اسلامی.
@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، سوال هجدهم:

نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی، بنیامین نتانیاهو، در سفر اخیر خود به واشنگتن پیشنهاد اعطای جایزه صلح نوبل به رئیس‌جمهور آمریکا را مطرح کرده است. واکنش شما نسبت به این اقدام چیست؟
@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، پاسخ سوال هجدهم:

در یک جهان عادلانه و ایده‌آل، قاعدتاً کسی که مستحق دریافت چنین جایزه‌ای باشد، به نظر من خانم فرانچسکا آلبانیز، گزارشگر ویژه حقوق بشر مردم فلسطین است. کسی که با وجود همه فشارها و تهدیدهایی که علیه او اعمال شده، همچنان خود را مدافع حقوق ملت فلسطین می‌داند. اما واقعیت این است که ما با چنین جهانی فاصله‌ای بسیار داریم. حتی نه‌تنها از جهان ایده‌آل، بلکه به باور من، امروز در جهانی زندگی می‌کنیم که به‌شدت دچار وارونگی مفاهیم و ارزش‌ها شده است.

وقتی به سابقه جایزه صلح نوبل نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که در گذشته افرادی مانند نلسون ماندلا به سبب مبارزات‌شان علیه نظام آپارتاید به‌درستی نامزد این جایزه شده‌اند. اما امروزه، طرفی که خود به‌عنوان نماد آپارتاید و تبعیض نژادی شناخته می‌شود؛ طرفی که نزد دیوان‌های بین‌المللی و در وجدان انسانی متهم به ارتکاب نسل‌کشی و بدترین جنایات علیه بشریت است، خود را در جایگاهی می‌بیند که کسی دیگر را ـ که او نیز متهم به تجاوز علیه یک کشور مستقل است ـ نامزد دریافت جایزه صلح کند! این واقعاً تأسف‌بار است.

در عین حال، ما آگاهیم که نباید به این‌گونه جوایز بیش از اندازه اصالت و اعتبار بخشید. زمانی همین جایزه به فردی مانند شیمون پرز نیز اعطا شد. بنابراین، در دنیای امروز، نمی‌توان به چنین جوایزی تکیه کرد یا از آن‌ها انتظار عدالت داشت. باید گفت: بیچاره نوبل و بیچاره صلح!
@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امورخارجه با اصحاب رسانه،۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، سؤال نوزدهم :

آمریکا و اروپا فشار می آورند که هرچه سریعتر به مذاکرات برگردید و به صلح برسید به توافق برسید، واکنش وزارت امور خارجه چیست؟

@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه، ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، پاسخ سؤال نوزدهم :

ما در این درخواست‌ها اصالت، جدیت و حسن نیت نمی بینیم. علیرغم اینکه من عرض کردم ما قرار است که هفته آینده، یعنی همین آخر هفته، جمعه با طرف های اروپایی یک نشست مذاکراتی داشته باشیم، طرف های اروپایی و آمریکا بدهی فوق العاده بزرگی به ملت ایران دارند. دلیلش هم روشن است، ما در این دو دهه بطور مداوم مشغول دیپلماسی، گفتگو و مذاکره بودیم.

اگر کمی منصفانه به کارنامه خودشان نگاه بکنند، واقعاً باید بسیار سپاسگزار ملت ایران باشند که علی رغم همه بدعهدی‌هایی که انجام دادند جمهوری اسلامی ایران باز هم با مسئولیت پذیری تمام حاضر می شود که این موضوع را مد نظر قرار بدهد. شما نمی‌توانید در میانه یک روند دیپلماتیک اقدام به ارتکاب تجاوز نظامی علیه ملتی بکنید و بعد مدعی بشوید که من خواهان صلح هستم، خواهان گفتگو هستم. این موضوع از حد تناقض و ضد و نقیض گویی فراتر رفته است؛ بنابراین لازمه اینکه واقعاً گفتگویی صورت بگیرد این هست که طرف های مقابل در این موضوع جدیت نشان بدهند به نحوی که هر انسان باهوش متوسط با عقل متوسط باور بکند که اینها وقتی صحبت از گفتگو می‌کنند، جدیت دارند، چنین چیزی برای ما اثبات نشده است، برعکس اقداماتی که صورت دادند نشان داده است که متاسفانه تا الان از گفتگو به عنوان ابزاری برای پیشبرد رویکردهای جنگ طلبانه خودشان استفاده کردند.
@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه، ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، سؤال بیستم:

در خصوص مذاکره با کشورهای اروپایی صحبت فرمودید، سوالم مشخصاً از خدمتتان این هست که ایران چطور می تواند اطمینان پیدا بکند که در صورتی که این گفتگوها با کشورهای اروپایی به یک نتیجه ای برسد، این کشورها پایبند می‌مانند و مشخصاً ایالات متحده اجازه می‌دهد که این کشورها به تعهدات شان عمل بکنند، چون ما تجربه بدی را به عنوان طرفی که پایبند به تعهداتش بوده است در برجام داریم از این موضوع و ایران چطور قرار هست که این موضوع را انجام بدهد و سوال ( دیگرم) این هستش که آیا آمریکا تمایل ندارد که توافقی اگر قرار است با ایران حاصل بشود بیشتر به نام آمریکا خورده بشود تا اروپا؟

@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه، ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، پاسخ سؤال بیستم:

خوب این بحث هایی است که بین خود آمریکا و اروپا در جریان هست. برای ما آن چیزی که مهم هست،صیانت از منافع و حقوق ملی ایران هست و در این زمینه حتما از تجارب قبلی ما درس گرفته ایم، با چشمانی باز هر روند جدیدی را دنبال می‌کنیم و قطعاً مراقب هستیم که تجارب تلخ گذشته تکرار نشود.
@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه، ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، سؤال بیست و یکم:

سوال اولشان در مورد ملاقاتی است که در استانبول برگزار خواهد شد و اینکه آلمان چه نقشی در این سه کشور اروپایی می‌تواند بازی بکند بود؟
سوال دومشان در مورد بازداشت دوچرخه سوار فرانسوی است که جناب آقای عراقچی هم به نوعی تایید کردند که ایشان مرتکب جرائمی شده و به این دلیل دستگیر شده است، خواستند نظر شما را بپرسند؟

@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه، ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، پاسخ سؤال بیست و یکم:

خوب (در پاسخ به) سوال دوم‌تان من نکته‌ای که می‌توانم خدمتتان عرض بکنم همان فرمایش آقای دکتر عراقچی است. در مورد جزئیات آن قاعدتاً سخنگوی قوه قضاییه ما باید در مورد نوع جرم و وضعیت بازداشت و احیاناً رسیدگی قضایی اعلام نظر بکنند.

راجع به نقش آلمان واقعیت این است که ما به شدت گله‌مند هستیم از رویکرد آلمان، خصوصاً در یک ماه اخیر. من کلمه گله‌مند را به عنوان سبک‌ترین کلمه‌ای که می‌توانستم انتخاب کنم، استفاده کردم. استفاده از تعابیر نامناسب توسط مقامات آلمان از جمله اینکه رژیم صهیونیستی مشغول انجام کار کثیف برای ماست، این از لحاظ حقوقی مسئولیت بین المللی برای دولت آلمان ایجاد می‌کند و ایجاد کرده است به خاطر اینکه صراحتاً یک اقدام تجاوزکارانه را دارد توجیه می‌کند و می‌پذیرد که آلمان هم بخشی از این تجاوز بوده است. این نکته‌ای هست که ما انتظار داریم دولت آلمان واقعا توضیح بدهد و موضع خودش را تصحیح بکند و اجازه ندهیم که این به عنوان یک نقطه سیاه در تاریخ روابط دو ملت باقی بماند.

در رابطه با موضوع هسته‌ای کشورهای اروپایی به شمول آلمان باید نقش سازنده‌ای را در این فرایند ایفا بکنند. اروپایی‌ها باید در نظر داشته باشند که در یک مقطع زمانی توانستند از این فرصت استفاده بکنند برای بازیگری سازنده در یک پرونده مهم چند جانبه بین المللی؛ اما متاسفانه ارزش این فرصتی که جمهوری اسلامی ایران به آنها داد در روند شکل‌گیری برجام را ندانستند.

کشورهای اروپایی کماکان عضو برجام هستند، متعهد به قطعنامه ۲۲۳۱ هستند و بنابراین انتظار می‌رفت که در قبال تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه تاسیسات هسته‌ای صلح آمیز ایران که نقض فاحش قطعنامه ۲۲۳۱ و برجام بود موضع محکم، مستقل و مبتنی بر تعهدات حقوقیشان انجام می‌دادند. این کار باز انجام نشد، لذا ما امیدواریم که در رویکردهای خودشان تجدید نظر بکنند و در نظر داشته باشند که فرصت نقش آفرینی سازنده و مسئولانه را از مجموعه اتحادیه اروپایی نگیرند.
@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه، ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، سؤال بیست و دوم:

آقای بقایی، با توجه به شدت گرفتن گفتگوهای چندجانبه و تأکیدی که خود شما بر دیپلماسی داشته‌اید، در شرایط فعلی که هدف کاهش تنش و ابتکار عمل برای پیشبرد مذاکرات است، موضوع بازسازی اعتماد با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تا چه اندازه در دستور کار جمهوری اسلامی ایران قرار دارد؟
@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه، ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، پاسخ بیست و دوم:

ما کماکان عضو آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هستیم، عضو معاهده ان‌پی‌تی باقی مانده‌ایم، و موافقت‌نامه جامع پادمان نیز وجود دارد. در عین حال، جمهوری اسلامی ایران به‌صورت شفاف و صریح اعلام کرده که از رویکردهای آژانس، به‌ویژه شورای حکام و شخص دبیرکل، رضایت ندارد. ملت ایران از برخی رفتارهای آژانس که به‌گونه‌ای مورد سوء‌استفاده قرار گرفت و زمینه‌ساز تعرض به کشورمان شد، ناراحت و عصبانی هستند.

همان‌طور که مشاهده کردید، مجلس شورای اسلامی نیز در واکنش به این رویکردهای غیرسازنده، قانونی را به تصویب رساند که چارچوب همکاری جمهوری اسلامی ایران با آژانس را مشخص می‌کند. بر همین اساس، شیوه و نحوه همکاری با آژانس تغییر کرده و متناسب با مصوبه مجلس، تنظیم خواهد شد. این همکاری‌ها قاعدتاً با نظر شورای عالی امنیت ملی و به صورت موردی پیگیری خواهد شد.
@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه، ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، سؤال بیست و سوم و پایانی:

برخی تحلیلگران معتقدند یکی از اهداف غرب برای فعال‌سازی «مکانیسم ماشه» یا «اسنپ‌بک»، مشروعیت‌بخشی به حملات نظامی احتمالی علیه ایران است؛ با توجه به اینکه ممکن است کشور ما ذیل فصل هفتم منشور ملل متحد قرار گیرد، ارزیابی شما از این تحلیل چیست؟
@MFAIran

نشست سخنگوی وزارت امور خارجه با اصحاب رسانه، ۳۰ تیر ماه ۱۴۰۴، پاسخ بیست و سوم و پایانی:

همان‌طور که اشاره کردید، این صرفاً یک تحلیل است. ما مجدداً تأکید می‌کنیم که هیچ مبنای اخلاقی، حقوقی یا سیاسی برای توسل به سازوکار موسوم به مکانیسم ماشه قائل نیستیم. بسیاری از کشورها نیز در این زمینه با ما هم‌نظر هستند. روسیه و چین هم موضعی مشابه با جمهوری اسلامی ایران دارند.

در پاسخ به اینکه "چه خواهد شد؟" باید گفت واقعیت این است که طرف‌های مقابل، طی این سال‌ها از تمام ابزارهای تهدید، ارعاب و فشار خود علیه ملت ایران استفاده کرده‌اند. قطعنامه‌هایی که اکنون درباره آن‌ها سخن گفته می‌شود، همان‌هایی هستند که بین سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ علیه ایران وضع شده بودند. اگر بحث از جنگ و تهدید نظامی باشد، باید یادآوری کنیم که پیش از این نیز رژیم صهیونیستی و ایالات متحده آمریکا، مرتکب اقدامات متجاوزانه علیه ایران شده‌اند. بنابراین به نظر من نباید چندان وقعی نهاد به این‌گونه تهدیدها که از طریق سوءاستفاده از یک روند یا فرایند ــ که همان بازگرداندن تحریم‌ها باشد ــ صورت می‌گیرد.
@MFAIran